II SA/Sz 428/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk Meder, Sędzia WSA Arkadiusz Windak /spr./, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. ,nr [...] w przedmiocie przyznania usług opiekuńczych I. oddala skargę, II. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokata P. S. kwotę [...] zawierającą podatek od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej. Z.S. wystąpiła w dniu [...] r. z wnioskiem o przyznanie "zasiłku celowego specjalnego na spłacenie aparatu słuchowego, (...), wykupienie leków, wynajęcie pomocy". Decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 36 pkt 2 lit. l, art. 50, art. 104 ust. 4, art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej i uchwały Rady Miasta Świdwin Nr XXI/167/2004 z dnia 24 września 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze, działając z upoważnienia Burmistrza Miasta [...] - Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] przyznał Z.S. pomoc społeczną w postaci nieodpłatnych usług opiekuńczych w formie pomocy sąsiedzkiej w wymiarze [...] godzin dziennie w okresie od dnia [...] W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego stwierdzono, że wnioskodawczyni posiada własne zabezpieczenie socjalne, choruje przewlekle, porusza się za pomocą kul, ponosi duże wydatki na leki i leczenie oraz wymaga opieki osób trzecich. W odwołaniu od wyżej wymienionej decyzji Z.S. podniosła, że żadne usługi opiekuńcze nie są świadczone na jej rzecz. Podała, że w dniu [...] r. uległa wypadkowi i od tej pory nie opuszcza mieszkania pozostając bez środków czystości i pożywienia. W wyniku rozpatrzenia sprawy na skutek wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...], powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 50 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy uzasadniając swoje rozstrzygnięcie wskazał, że Z.S. jest osobą samotnie gospodarującą, niepełnosprawną, całkowicie niezdolną do pracy. W okresie od [...] r. otrzymywała dodatek mieszkaniowy w kwocie [...] zł. Pomimo przekroczenia kryterium dochodowego wynoszącego [...] zł dla osoby samotnie gospodarującej strona objęta jest pomocą społeczną w formie zasiłku specjalnego. Otrzymywała już też pomoc w formie usług opiekuńczych do chwili rezygnacji poprzedniej opiekunki. Usługi opiekuńcze – przyznane zaskarżona decyzją – zostały poprzedzone uzgodnieniami pomiędzy stroną i opiekunkami. Zdaniem Kolegium, podane w odwołaniu okoliczności nie są zgodne z prawdą. Organ odwoławczy dał wiarę znajdującemu się w aktach sprawy oświadczeniu opiekunki, z którego wynika, że podjęła ona pracę u odwołującej się już [...] r. i zakończyła ją w dniu [...] r. z powodu obraźliwego jej traktowania przez Z.S.. W ocenie Kolegium, jeżeli strona miała zastrzeżenia do pracy przydzielonej jej opiekunki, czy też, jak twierdzi, usługi opiekuńcze nie były świadczone od [...] r., należało zawiadomić o tym organ pierwszej instancji, który podjąłby odpowiednie działania w tym zakresie. Pismem z dnia [...] r. Z.S. wniosła skargę na wyżej wymienioną decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, żądając jej uchylenia. W motywach skargi podniosła, że przydzielona jej do pomocy opiekunka rozpoczęła pracę w dniu [...]r., a zakończyła w dniu [...] r. W [...] opiekunka przepracowała [...] godzin, zaś w [...] – [...] godzin. Skarżąca wskazała, że nie ma możliwości korzystania z usług opiekuńczych w postaci pomocy sąsiedzkiej, bowiem organ zbyt mało płaci osobom, które chciałyby się podjąć takiej pracy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze , w odpowiedzi na skargę, wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy podkreślił, że zarzuty skarżącej dotyczą jakości pracy opiekunki, a nie np. wymiaru godzinowego przyznanej opieki. Dodatkowo wskazało, że treść skargi potwierdza, że skarżąca ma konfliktowy charakter i w sposób obraźliwy traktuje ludzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje. Przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem – stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) doprowadziła Sąd do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem kwestionowane orzeczenie nie narusza prawa. Przedmiotem zaskarżenia stała się decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], które utrzymało w mocy decyzję I instancyjną, przyznającą Z.S. pomoc społeczną w postaci nieodpłatnych dla strony usług opiekuńczych świadczonych na zasadzie pomocy sąsiedzkiej, w wymiarze [...] godzin dziennie, w okresie od [...]r., o wartości 1 godziny równej [...] zł. Podstawą prawną przyznania tej formy pomocy społecznej stał się art. 50 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), który stanowi, że osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych. Przyznając Z.S. pomoc społeczną w określonej formie organy uznały, że skarżąca jest osobą wymagającą takiego wsparcia ze względu na sytuację osobistą i zdrowotną. Jednocześnie z akt sprawy wynika, że w okresie przyznania stronie opisanej pomocy społecznej, tj. od dnia [...] r., co najmniej do dnia [...] r., pomoc w postaci usług opiekuńczych wykonywała na rzecz skarżącej S.P. (dowód: oświadczenie S.P. z dnia [...] r., karta nr [...] akt administracyjnych organu I instancji). Pomimo pierwotnego kwestionowania tego faktu przez skarżącą w odwołaniu z dnia [...] r., ostatecznie, w skardze, Z.S. przyznała, że "Pani P. S. rozpoczęła świadczyć usługi opiekuńcze na moją rzecz w dniu [...]. i z przerwami kilkudniowymi zakończyła w dniu [...] ...". Z treści odwołania oraz skargi można domniemać, że przyczyną ich wniesienia było niezadowolenie Z.S. z faktycznego sposobu wykonywania przyznanych usług opiekuńczych, które nie były świadczone w orzeczonym zakresie. Wobec tak sformułowanych zarzutów należy wyjaśnić, że przedmiotem zaskarżenia, a tym samym i kontroli Sądu, stały się decyzje przyznające skarżącej pomoc społeczną w postaci usług opiekuńczych. Poza zakresem rozważań musiała zatem pozostać kwestia związana z faktycznym wykonywaniem decyzji, która nie może wpływać na ocenę legalności samego rozstrzygnięcia orzekającego o przyznanej pomocy. Odrębnym zagadnieniem jest bowiem to, czy uzyskane mocą decyzji prawo do określonych świadczeń zostało zrealizowane i czy usługi opiekuńcze były prawidłowo wykonywane. Akta administracyjne wskazują, że Z.S. korzysta ze wsparcia Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] od co najmniej [...] lat i obejmuje ono zarówno pomoc w postaci usług opiekuńczych jak i zasiłków celowych specjalnych. Przyznanie na wniosek skarżącej usług opiekuńczych na kolejny okres [...] w wymiarze [...] godzin i to świadczonych codziennie, w ocenie Sądu, znajdowało zarówno uzasadnienie prawne jak i faktyczne. Sąd nie dostrzegł naruszenia przez organy prawa przy wydawaniu kwestionowanych przez skarżącą decyzji, które w istocie były dlań pozytywne. Jednocześnie Sąd, posiadając z urzędu wiedzę na temat konfliktowych sytuacji występujących w kontaktach skarżącej z osobami świadczącymi usługi opiekuńcze (z akt zakończonej sprawy o sygn. akt II SA/Sz 611/07), przypomina, że w wydanym w powołanej sprawie wyroku z dnia [...] r. zwrócił uwagę również na potrzebę współpracy samej skarżącej z pracownikami ośrodka pomocy społecznej, która nie może oczekiwać realizacji wszystkich żądań ze względu na ograniczony charakter wsparcia, jakiego są w stanie udzielić ośrodki pomocy społecznej. W takim stanie rzeczy uznając, że zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z przepisami prawa materialnego i procesowego w niewadliwie ustalonym stanie faktycznym sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi. O zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej Sąd orzekł na podstawie §18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).