II SA/Sz 43/04
WyrokWSA w Szczecinie2005-09-22
Skład orzekający: Maria Mysiak, Stefan Kłosowski, Danuta Strzelecka - Kuligowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opuszczenie lokalu w wyniku przymusowej eksmisji, spowodowanej odbywaniem kary pozbawienia wolności, stanowi podstawę do wymeldowania osoby z pobytu stałego na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że opuszczenie lokalu w wyniku przymusowej eksmisji, spowodowanej odbywaniem kary pozbawienia wolności, jest równoznaczne ze spełnieniem przesłanki trwałego i dobrowolnego opuszczenia lokalu, co stanowi podstawę do wymeldowania na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Interpretacja ta wynika z orzecznictwa NSA oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który wyeliminował przesłankę utraty prawa do zamieszkiwania jako warunek wymeldowania.Stan faktyczny
Burmistrz wydał decyzję o wymeldowaniu K. Ż. z pobytu stałego z lokalu przy ulicy [...], ponieważ K. Ż. opuścił lokal w związku z aresztowaniem i osadzeniem w Areszcie Śledczym, a następnie odbywa karę pozbawienia wolności. Wcześniej Sąd Rejonowy nakazał K. Ż. wydanie lokalu, co zostało wykonane przez komornika. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. K. Ż. zaskarżył decyzję do WSA, kwestionując przesłanki wymeldowania i zasadność eksmisji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak Sędziowie: Sędzia NSA Stefan Kłosowski/spr./ Sędzia NSA Danuta Strzelecka -Kuligowska Protokolant: Katarzyna Skrzetuska - Gajos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2005 r. sprawy ze skargi K. Ż. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. o d d a l a skargę, II. z a s ą d z a od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rzecz adwokata J. S. kwotę [...] złotych tytułem nieopłaconych kosztów zastępstwa procesowego z urzędu.
Decyzją z dnia [...]r. Znak [...] wydaną na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U z 2001 r. Nr 98, poz. 960 ze zm.) Burmistrz - po przeprowadzeniu postępowania na wniosek A. Ż, orzekł o wymeldowaniu K. Ż z pobytu stałego z lokalu przy ulicy [...].
W uzasadnieniu powyższej decyzji stwierdzono m.in. iż w toku postępowania administracyjnego ustalono, że K. Ż. nie mieszka w lokalu przy ulicy [...] od dnia [...]r. Lokal ten opuścił w związku z aresztowaniem i osadzeniem w Areszcie Śledczym .
Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego , w związku z toczącym się wobec niego postępowaniem karnym w sprawie popełnienia czynu m.in. z art. 207 § 1 kk tj. znęcania się fizycznego lub psychicznego nad osobą najbliższą. Powyższe postępowanie karne zakończyło się prawomocnym wyrokiem skazującym. Od dnia [...] r. K. Ż. odbywa w Zakładzie Karnym karę pozbawienia wolności w rozmiarze [...] miesięcy pozbawienia wolności.
W okresie pobytu K. Ż. w Areszcie Śledczym, A. Ż. uzyskała wyrok Sądu Rejonowego z dnia [...] r. nakazujący K. Ż. wydanie jej lokalu mieszkalnego przy ulicy[...] w stanie wolnym (sygn. akt [...]). Powyższy wyrok został wykonany przez Komornika Sądu Rejonowego w dniu [...] r. w postępowaniu egzekucyjnym, sygn. akt [...].
Uzasadniając prawną podstawę wydanej decyzji organ I instancji stwierdził między innymi, iż zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, na osobie, która opuszcza dotychczasowe miejsce pobytu ciąży obowiązek wymeldowania się. Zgodnie zaś z ust. 2 tego artykułu, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, albo osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić.
Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego za równoznaczne z dobrowolnym opuszczeniem lokalu uznaje się opuszczenie lokalu w wyniku przymusowej eksmisji /SA/K 818/86, SA/ P1137/84/, co oznacza, iż zrealizowanie wyroku eksmisyjnego w postępowaniu egzekucyjnym jest równoznaczne ze spełnieniem drugiej przesłanki określonej w art. 15 ust. 2 cyt. ustawy, pozwalającej na wymeldowanie danej osoby przez organ.
Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27.05.2001 r., sygn. akt K 20/01, (Dz. U. z 2001 r. Nr 78, poz. 716), orzekł o niezgodności art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z Konstytucją RP. Wskazane orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego ma wpływ na interpretację cytowanego wyżej przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w taki sposób, że eliminuje przesłankę polegającą na utracie uprawnienia do zamieszkiwania, jako jeden z warunków niezbędnych do wydania przez organ gminy decyzji orzekającej o wymeldowaniu osoby.
Z powyższych powodów przesłanka utraty prawa do zamieszkiwania przez K. Ż. w lokalu przy ul. [...] nie była analizowana.
W opisanych okolicznościach, opuszczenie lokalu przez K. Ż. w związku z jego aresztowaniem, a następnie przeprowadzoną eksmisją - uznać należy za trwałe i dobrowolne opuszczenie przedmiotowego lokalu, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Po rozpatrzeniu wniesionego poprzez K. Ż. odwołania Wojewoda zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. utrzymał w mocy decyzją organu I instancji podzielając jego stanowisko.
Decyzję ostateczną K. Ż. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się jej uchylenia.
W uzasadnieniu skargi wywodził, iż nie zaistniały przesłanki do wymeldowania go z przedmiotowego lokalu. Zakwestionował zasadność i zgodność z prawem wyroku orzekającego jego eksmisję oraz jego wykonanie. Powołał się również na swą trudną sytuację finansową.
Odpowiadają na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Skarga okazała się nieuzasadniona, albowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Organy obu instancji w oparciu o zebrany materiał dowodowy i ustalony na jego podstawie stan faktyczny zasadnie uznały, iż w przedmiotowej sprawie spełniona została przesłanka opuszczenia przez K.Ż. stałego miejsca zamieszkania, co stanowi podstawę do wydania decyzji administracyjnej o wymeldowaniu danej osoby na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Obecnie w rozumieniu pierwszej części art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jedyną przesłanką wymeldowania jest opuszczenie lokalu. Taka interpretacja art. 15 ust. 2 wynika z treści przytoczonego w zaskarżonej decyzji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 maja 2002r. orzekającego o niezgodności art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Z akt sprawy wynika, że K. Ż. Od [...]r. przebywa w Zakładzie Karnym i że w dniu [...]r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym wykonał orzeczoną wobec niego eksmisję z przedmiotowego lokalu.
W takiej sytuacji należało uznać, że K. Ż. co najmniej od daty wykonania orzeczonej przez Sąd eksmisji nie przebywa w przedmiotowym lokalu. Okoliczność tę należy uznać za równoznaczną ze spełnieniem przesłanki określonej w art. 15 ust. 2 pozwalającej na wymeldowanie danej osoby z urzędu w trybie administracyjnym.
Dla powyższej oceny, a w konsekwencji dla wydania decyzji w sprawie, nie mają znaczenia podnoszone przez skarżącego okoliczności dotyczące jego sytuacji finansowej i materialnej, jak również podnoszona przez niego nietrafność wyroku eksmisyjnego, skoro wyrok ten jest prawomocny.
Stwierdzić zatem należy, że zarówno organ I jak i II instancji nie naruszyły przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a ich rozstrzygnięcie jest zgodne z zebranym materiałem dowodowym oraz powołanym w zaskarżonej decyzji przepisami prawa.
W tym stanie rzeczy skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/.
Orzeczenie w pkt II wyroku oparto na art. 250 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło