II SA/Sz 432/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi J. B. oraz małoletnich K. B. i M. B. reprezentowanych przez przedstawiciela ustawowego J. B. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania I stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia niniejszego wyroku, III zasądza od Wojewody na rzecz J. B. oraz małoletnich K. B. i M. B. kwoty po [...] ( [...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezydent Miasta decyzją z dnia "[...]" wydaną na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek J. B., orzekł o wymeldowaniu J. B. wraz z dziećmi K. i M. z lokalu przy ul. "[...]" w S. Organ w konkluzji uzasadnienia decyzji stwierdził, że utrzymywanie zameldowania J. B. wraz z dziećmi w lokalu, w którym faktycznie nie mieszka byłoby utrzymywaniem rejestracji fikcyjnej, odbiegającej od rzeczywistości. W dniu 23 lutego 2007 r. do Wojewody, za pośrednictwem organu I instancji zostało wniesione odwołanie od tej decyzji, w którym jako stronę odwołującą się wskazano J. B. oraz małoletnich K. B. i M. B. reprezentowanych przez przedstawiciela ustawowego J. B., które poza napisanym pismem maszynowym nazwiskiem "J. B." nie zawierało podpisu osoby wnoszącej odwołanie. Wojewoda decyzją z dnia "[...]" działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 15 ust. 2 wyżej wskazanej ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r., po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy decyzję organu. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, podobnie jak organ I instancji, wskazał na ewidencyjny charakter zameldowania i podzielił ustalenia faktyczne oraz stanowisko prawne organu I instancji. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez radcę prawnego będącego pełnomocnikiem J. B. i jej małoletnich dzieci K. i M. B., zaskarżonej decyzji zarzucono, że została wydana : 1) z rażącym naruszeniem przepisów art. 63 § 1 i 3 w zw. z art. 64 § 2 i art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego polegającym na wydaniu przez organ II instancji decyzji na skutek wniesionego przez stronę, lecz nie podpisanego przez nią, a zatem nie wywołującego skutku prawnego odwołania od decyzji organu I instancji, co zgodnie z art. 156 § 1pkt 2 Kpa stanowi przesłankę do stwierdzenia jej nieważności, 2) w wyniku błędnych ustaleń faktycznych, polegających na uznaniu, że skarżący opuścili dotychczasowe miejsce stałego pobytu, co skutkowało niewłaściwym zastosowaniem art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i w konsekwencji wydaniem decyzji o wymeldowaniu, podczas gdy o opuszczeniu miejsca stałego pobytu nie można mówić w sytuacji, gdy strona została usunięta z lokalu w drodze przymusu psychicznego, bądź gdy na skutek wymiany zamków w drzwiach uniemożliwiono jej dostęp do lokalu. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie decyzji organów obu instancji, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego według spisu kosztów, a w razie jego braku według norm przepisanych. Wojewoda w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji, dodatkowo podniósł, że skarga również nie została podpisana i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga okazała się zasadna, gdyż zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem. Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonego aktu, dokonywana jest na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), określanej w dalszej części uzasadnienia jako: P.p.s.a. We wstępnej fazie kontroli sąd bada skargę pod względem spełnienia warunków formalnych. Zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 w związku z art. 57 § 1 zd.1 P.p.s.a. skarga powinna zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Trafnie podniesiono w odpowiedzi na skargę, że skarga nie została podpisana. Ten brak formalny skargi uzupełniony został przez pełnomocnika skarżącej w zakreślonym przez sąd terminie (art. 58 § 1 pkt 3 w związku z art. 49 § 1 P.p.s.a.), a zatem nie zaistniała podstawa do jej odrzucenia. Z przedłożonych Sądowi wraz ze skargą akt administracyjnych wynika, że odwołanie, w którym jako stronę odwołującą się wykazano J. B. oraz małoletnich K. B. i M. B. reprezentowanych przez przedstawiciela ustawowego J. B. nie zawiera podpisu. Wprawdzie pod odwołaniem zostało zamieszczone sporządzone pismem maszynowym nazwisko "J. B.", jednakże brak jest osobistego podpisu strony. Tymczasem art. 63 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego stanowi: "Podanie wniesione pisemnie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego, a protokół ponadto przez pracownika, który go sporządził. Gdy podanie wnosi osoba, która nie umie lub nie może złożyć podpisu, podanie lub protokół podpisuje za nią inna osoba przez nią upoważniona, czyniąc o tym wzmiankę obok podpisu". Z cytowanego przepisu wynika, że brak własnoręcznego podpisu wnoszącego odwołanie (podanie) lub osoby upoważnionej stanowi brak formalny, wymagający wezwania strony do jego usunięcia w trybie i warunkach określonych w art. 64 § 2 Kpa, zgodnie z którym nieusunięcie tego braku przez wnoszącego pismo w zakreślonym przez organ terminie powoduje pozostawienie odwołania (podania) bez rozpoznania. Zaniechanie przez organ II instancji wezwania skarżącej do uzupełnienia braku formalnego odwołania poprzez jego własnoręczne podpisanie spowodowało bezskuteczność odwołania i konieczność pozostawienia tego odwołania bez rozpoznania. Rozpatrzenie bezskutecznego odwołania przez Wojewodę stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art.156 § 1 pkt 2 Kpa, co trafnie zarzucono w skardze (podobnie: Wyrok NSA z dni 15.09.2000, sygn. III SA 417/00, LEX nr 47217). Wskazane wyżej rażące naruszenie zaskarżoną decyzją prawa procesowego, czyni bezprzedmiotową dalej idącą sądową kontrolę decyzji, zwłaszcza – w aktualnej sytuacji procesowej – zbędne jest, a nawet byłoby przedwczesne, ustosunkowanie się do zarzutów merytorycznych skargi, skoro nie została przesądzona przez organ II instancji kwestia skuteczności odwołania. Z powyższych względów należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji organu II instancji i orzec o jej niewykonalności do czasu uprawomocnienia niniejszego wyroku zgodnie z art. 152 P.p.s.a. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200, 202 § 1, 205 § 2 i 3 P.p.s.a. Skarżący uiścili wpis sądowy (łącznie 300 zł) oraz ponieśli koszty zastępstwa procesowego. Pełnomocnik nie złożył zapowiadanego spisu kosztów, wobec czego, zgodnie z zawartym w skardze wnioskiem, Sąd przyjął kwotę 240 zł, jako wynagrodzenie radcy prawnego podlegające zwrotowi na rzecz skarżących od organu, stosownie do § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c, rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).