II SA/Sz 432/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.),, Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 października 2015 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Szczecinie sprawy ze skargi B. P. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego oddala skargę. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] r., Nr [...] wydaną na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 3 i art. 9 ust. 1 pkt 14 lit a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013 r. poz. 674 ze zm.) oraz art. 104 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz.267) orzekł o utracie przez B. Po. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] r. z powodu odmowy bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy. B. P. wniósł odwołanie od wyżej opisanej decyzji domagając się przywrócenia mu statusu osoby bezrobotnej a także ukarania pośredniczki pracy za naganne potraktowanie odwołującego się podczas wizyty w urzędzie pracy w dniu [...] r. Zdaniem B. P., pośredniczka nie okazała mu należnego szacunku, a przy tym poruszała tematy niedotyczące meritum sprawy. Ponadto, zaproponowany przez nią termin kontaktu z potencjalnym pracodawcą na koniec [...] r. był nie do przyjęcia z uwagi na dni świąteczne i prawdopodobnie także dni wolne u tego pracodawcy. Wojewoda decyzją z dnia [...] r. Nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) oraz art. 10 ust. 7 pkt 2 i art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013 r., poz. 674 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania B. P. od decyzji Prezydenta Miasta Nr [...] z dnia [...] r. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy, ustalił, że strona zarejestrowała się w urzędzie pracy w dniu [...] r. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. W dniu [...] r. organ I instancji przedstawił stronie propozycję pracy w firmie A.., na stanowisku kierownika zmiany. Organ wyznaczył jednocześnie stronie termin stawiennictwa w dniu [...] r. w urzędzie pracy w celu dostarczenia odpowiedzi pracodawcy na skierowanie do pracy. Odwołujący się odmówił przyjęcia skierowania do pracy i nie złożył oświadczenia o przyczynach rezygnacji z zaproponowanej oferty pracy. W związku z powyższym organ I instancji pozbawił stronę statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku. Zdaniem Wojewody, zaproponowana odwołującemu się oferta zatrudnienia była odpowiednią ofertą pracy w myśl przepisu art. 2 ust. 1 pkt 16 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Oferta zatrudnienia dotyczyła kandydatów na stanowisko kierownika zmiany, posiadających co najmniej średnie wykształcenie. Zaproponowane wynagrodzenie wynosiło [...] zł brutto, przy czym minimalne wynagrodzenie za pracę od dnia 1 stycznia 2013 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. wynosiło 1.600 zł. Jednocześnie z danych, przekazanych przez stronę podczas rejestracji w urzędzie pracy i zawartych w rejestrze osób bezrobotnych wynika, że strona posiada wykształcenie średnie techniczne, zawód wyuczony – technik budowlany, zawód wykonywany – specjalista ds. marketingu. W ocenie organu odwoławczego, obowiązkiem odwołującego się było przyjęcie zaproponowanej oferty zatrudnienia. Osoba decydująca się skorzystać z usług świadczonych przez urząd pracy ma bowiem obowiązek przyjęcia oferty odpowiedniej pracy, tj. zgodnej z ustawową definicją. Wskazywane w odwołaniu okoliczności nie stanowią uzasadnionej przyczyny odmowy przyjęcia propozycji pracy. W sytuacji gdyby strona była zainteresowana zaproponowaną jej pracą, podjęłaby próbę kontaktu z pracodawcą. Dopiero w przypadku trudności w nawiązaniu tego kontaktu mogłaby domagać się zmiany terminu na dostarczenie informacji zwrotnej od pracodawcy. Odnosząc się do zarzutu niewłaściwego zachowania się pośrednika pracy, organ odwoławczy wskazał, że pismem z dnia [...] r. organ I instancji poinformował, że wniesiona przez stronę skarga na pośrednika pracy, stanowi przedmiot odrębnego postępowania prowadzonego przez organ. B. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego domagając się uchylenia decyzji Wojewody z dnia [...] r. W uzasadnieniu skargi wskazał, że jest niedopuszczalne aby pracownica PUP manipulowała nim w celu uzyskania informacji niezwiązanych z przedmiotem rozmowy kwalifikacyjnej. Skarżący podkreślił, że nie ma obowiązku przyjmować każdej pracy, którą zaproponuje mu PUP. Urząd ten posiada obszerną i dokładną dokumentację jego aktywności zawodowej w okresie ostatnich 20 lat i na tej podstawie powinien kierować się znalezieniem dla niego pracy. Skarżący zaznaczył, że "niepodjęcie przez niego zaproponowanego terminu" spowodowane było niewłaściwym zachowaniem pośredniczki pracy i zbyt krótkim okresem do rozmowy wstępnej z zaproponowanym pracodawcą z powodu okresu świątecznego, który każdy wcześniej już zaplanował. Wojewoda odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. W toku tej kontroli, zgodnie z art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z art. 145 § 1 tej ustawy wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaznaczyć też należy, że stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2014 r., poz. 1647) sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd nie bierze pod uwagę okoliczności pozaprawnych, a więc takich, które nie należą do materialno – prawnych przesłanek przepisów mających zastosowanie w konkretnej sprawie. Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie dostarczyła podstaw do uwzględnienia skargi i w konsekwencji do uchylenia zaskarżonej decyzji. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia sprawy stanowi przepis art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zgodnie z którym starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy określonej w ustawie lub poddania się badaniom lekarskim lub psychologicznym, mającym na celu ustalenie zdolności do pracy lub udziału w innej formie pomocy określonej w ustawie; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia odmowy na okres: a) 120 dni w przypadku pierwszej odmowy, b) 180 dni w przypadku drugiej odmowy, c) 270 dni w przypadku trzeciej i każdej kolejnej odmowy. Z powyższego przepisu wynika, że uprawniony organ pozbawia statusu bezrobotnego w przypadku nieuzasadnionej odmowy przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy. Pozbawienie statusu bezrobotnego może zatem mieć miejsce w sytuacji, gdy odmowa nastąpiła bez uzasadnionej przyczyny, a zaproponowana praca była pracą odpowiednią w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 16 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Użyte w art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy słowo "pozbawia" wskazuje, że w przypadku wystąpienia przesłanek w nim wymienionych starosta zobowiązany jest wydać decyzję o pozbawieniu bezrobotnego statusu bezrobotnego. Definicję "odpowiedniej pracy" zawiera art. 2 ust. 1 pkt 16 ustawy, zgodnie z którym ilekroć w ustawie jest mowa o odpowiedniej pracy - oznacza to zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, które podlegają ubezpieczeniom społecznym i do wykonywania których bezrobotny ma wystarczające kwalifikacje lub doświadczenie zawodowe lub może je wykonywać po uprzednim szkoleniu albo przygotowaniu zawodowym dorosłych, a stan zdrowia pozwala mu na ich wykonywanie oraz łączny czas dojazdu do miejsca pracy i z powrotem środkami transportu zbiorowego nie przekracza 3 godzin, za wykonywanie których osiąga miesięczne wynagrodzenie brutto, w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy. Natomiast przepisy cytowanej ustawy nie precyzują jak należy rozumieć pojęcie: "uzasadniona przyczyna". W świetle ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych do uzasadnionych przyczyn zaliczyć należy okoliczności niezależne od bezrobotnego, na które nie miał on wpływu, jeśli uzasadniały odmowę przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy. Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy stwierdzić należy, że wydając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy nie uchybił wyżej wskazanym przepisom prawa, jak również nie naruszył przepisów postępowania. Zdaniem Sądu, organy prawidłowo ustaliły, że skarżący odmówił przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia, przy czym, jak wynika z zaskarżonej decyzji, była to pierwsza nieuzasadniona odmowa przyjęcia oferty pracy. Proponowana praca była dla strony odpowiednia, gdyż z dokumentów, które przedstawił w dniu rejestracji wynika, że posiada wystarczające kwalifikacje zawodowe (średnie wykształcenie techniczne, zawód wykonywany – specjalista do spraw marketingu) do wykonywania proponowanej pracy (kierownika zmiany) i nie udokumentował żadnych przeciwwskazań zdrowotnych do jej podjęcia. Natomiast z przedłożonego do akt sprawy zgłoszenia oferty pracy wynika, że pracodawca gwarantował zatrudnienie i wynagrodzenie w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę. Ponadto pracodawca wskazał wymagania tj. posiadanie wykształcenia co najmniej średniego. Podkreślenia wymaga przy tym okoliczność, że B. P. w dniu rejestracji w urzędzie pracy potwierdził swoją zdolność i gotowość do podjęcia pracy, zaakceptował też prawa i obowiązki osoby bezrobotnej wynikające z posiadania statusu osoby bezrobotnej, w tym obowiązek przyjmowania propozycji odpowiedniej pracy. W opinii Sądu "uzasadniona przyczyna" o której mowa w art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, to taka na którą składają się jedynie wyjątkowe, obiektywnie istniejące a przede wszystkim niezależne od bezrobotnego okoliczności, jeżeli w istniejącym stanie faktycznym uzasadniają odmowę przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy. Takiej okoliczności zaś w przedmiotowej sprawie nie stwierdzono. Wbrew stanowisku skarżącego, nie może być uznany za taką okoliczność zbyt krótki - w jego ocenie – okres na odbycie rozmowy wstępnej z pracodawcą, skoro skierowanie wydano [...] r., zaś termin zwrotu skierowania wyznaczono na [...] r. Pomimo okresu świątecznego skarżący miał przynajmniej 6 dni roboczych na kontakt z pracodawcą. Na marginesie jedynie należy zauważyć, że zawarte w skardze stwierdzenie o zbyt krótkim okresie na podjęcie rozmowy wstępnej z pracodawcą "z powodu okresu świątecznego, który każdy wcześniej już zaplanował" wydaje się wskazywać, na to, że faktyczną przeszkodę w podjęciu rozmowy stanowiły świąteczne plany skarżącego nie zaś zbyt krótki czas na kontakt z pracodawcą. W ocenie Sądu, za nieuzasadniony należy także uznać argument skarżącego, że odmowę przyjęcia oferty pracy uzasadniało niewłaściwe zachowanie pośredniczki pracy. Należy podkreślić, że skarżący nie wskazał na czym to niewłaściwe zachowanie miałoby polegać, a z treści odwołania od decyzji organu I instancji wynika jedynie, że w jego ocenie, pośredniczka nie okazywała mu należnego szacunku oraz poruszała w trakcie rozmowy niewłaściwe tematy. Ponieważ jednak nie sprecyzował jakie tematy rozmowy uważa za niewłaściwe, ani też w czym wyrażał się brak szacunku wobec niego, nie sposób ocenić na tej tylko podstawie zachowania pośredniczki jako "niewłaściwe". Nie sposób także odnieść się do sugestii skarżącego jakoby zaproponowana praca była dla niego nieodpowiednia. Podnosząc bowiem, że organ powinien kierować się przy poszukiwaniu dla niego pracy dokumentacją dotyczącą jego aktywności zawodowej w okresie ostatnich 20 lat, skarżący nie wskazuje z jakiego powodu zaproponowana praca nie odpowiada jego kwalifikacjom. Stanowisko skarżącego jest w tym zakresie niezrozumiałe, zwłaszcza że jedynym wymogiem stawianym przez pracodawcę było wykształcenie średnie, które skarżący niewątpliwie posiada. Podzielając pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 lutego 2012 r. (sygn. akt IV SA/Wr 809/11), należy stwierdzić, że w świetle przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, "osoby rejestrujące się jako osoby bezrobotne (co nie jest czynnością obligatoryjną) muszą poddać się pewnym rygorom związanym z tym faktem. Nie mogą zatem dowolnie kształtować swojej sytuacji prawnej w tych ramach, jeżeli jest to sprzeczne z legalnym działaniem organu zatrudnienia. Organy zatrudnienia przedstawiają bezrobotnym propozycję pomocy w aktywnym poszukiwaniu pracy, oferty szkoleń lub prac dostępnych na rynku pracy, które należy przyjąć w razie ich zgodności z odpowiednimi przepisami. Natomiast nieuzasadniona odmowa skorzystania z tych świadczeń jest równoznaczna z rezygnacją z przynależności do kategorii osób bezrobotnych i korzystania z dobrodziejstw wynikających z posiadanego statusu, co w konsekwencji wiąże się z koniecznością poszukiwania zatrudnienia na własną rękę". Mając na uwadze powyższe – w opinii Sądu - skarżący nie wykazał istnienia przeszkody, która uniemożliwiłaby mu podjęcie proponowanej pracy. Okoliczność, że skarżący, jak wynika to z treści skargi, kieruje się własnym, pozaustawowym rozumieniem pojęcia "odpowiednia praca" nie może prowadzić do stwierdzenia niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Wbrew też wywodom skargi, nie sposób dopatrzyć się naruszenia prawa w dokonanej w zaskarżonej decyzji ocenie odmowy przyjęcia oferty pracy. Z uzasadnienia tego wynika, że Wojewoda odmowę tę uznał za bezzasadną i w kontekście całokształtu ujawnionych w sprawie okoliczności trafnie wywiódł, że skarżący nie spełnia ustawowej definicji bezrobotnego. Nie negując prawa skarżącego do poszukiwania pracy, do której wykonywania czuje się on predystynowany, trzeba zauważyć, że Wojewoda w swojej decyzji trafnie wskazał na wynikające z ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy uwarunkowania i możliwości w oferowaniu bezrobotnym odpowiedniej pracy w rozumieniu tej ustawy. W tym stanie rzeczy brak było podstaw do uwzględnienia skargi, a co za tym idzie podlegała ona oddaleniu, zgodnie z treścią art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi