II SA/Sz 433/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki,, Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2008r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budowli I uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...], II stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego A. D. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia (...) numer (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.), art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.: Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...), numer (...) nakazującą A D rozbiórkę ogrodzenia o długości 25,65 m i wysokości większej od 2,20 m licząc od poziomu terenu działki nr (...) do wierzchu ogrodzenia, zlokalizowanego pomiędzy działkami nr (...) i (...), obie w obrębie (...), gm. B, wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia, z prefabrykowanych płyt betonowych na słupkach żelbetowych, na istniejącym cokole. Jak wynika z uzasadnienia decyzji, w toku oględzin nieruchomości nr (...) (działka nr (...)) należącej do A D i nieruchomości nr (...) (działka (...)) należącej do A i H W, przeprowadzonych w dniach (...) i (...) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, że A D wybudował na istniejącym cokole betonowym o wysokości 50 cm, ogrodzenie z płyt betonowych, zamontowanych pomiędzy słupami betonowymi o wysokości 2,07 m licząc od w/w cokołu betonowego, wysokość powstałego pomiędzy w/w działkami ogrodzenia od poziomu gruntu na odcinku o długości 19,85 m wynosi 2,57 m. W oparciu o poczynione ustalenia, organ powiatowy postanowieniem z dnia (...)., numer (...), wydanym na podstawie art. 49 b ust. 2 ustawy z 1994 r. Prawo budowlane, nałożył na A D obowiązek przedstawienia, w terminie 30 dni od dnia otrzymania przedmiotowego postanowienia, określonych dokumentów, w celu doprowadzenia samowolnie wybudowanego ogrodzenia do stanu zgodnego z prawem. Inwestor nie wykonał w wyznaczonym terminie nakazanego obowiązku, stąd też organ I instancji decyzją z dnia (...), numer (...) nakazał AD rozbiórkę ogrodzenia o długości 19,85 mb, zlokalizowanego pomiędzy działkami nr (...) i (...) w obrębie (...), gm. B, wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia na istniejącym cokole, na odcinku, którego wysokość jest wyższa od 2,20 m licząc od poziomu terenu działki nr (...) do wierzchu ogrodzenia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, w wyniku rozpatrzenia odwołania A D, decyzją z dnia (...), numer (...) uchylił w całości w/w decyzję PINB i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał w decyzji, iż ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe na okoliczność ustalenia odcinków oraz ich długości, na których ogrodzenie pomiędzy nieruchomością nr (...) (działka nr (...)), należącą do A D i nieruchomością nr (...) (działka (...)), należącą do A i H W przekracza wysokość 2,20 m, z zachowaniem przepisów art. 79 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu (...) przeprowadził z udziałem stron ponowne oględziny przedmiotowego ogrodzenia, co potwierdza protokół z omyłkową datą (...) z którego wynika, iż od strony działki nr (...) ogrodzenie ma wysokość od 2,62 m do 2,30 m na odcinku 25,65 m licząc od zewnętrznej krawędzi ostatniego słupka ceglanego ogrodzenia z przęseł stalowych. Od strony działki nr (...), ogrodzenie na odcinku 12,3m ma wysokość od terenu przy słupku ceglanym 2,64 m. Przy jednym słupku żelbetowym, kończącym jedno z przęseł ogrodzenia ma wysokość 2,27 m. Na wysokości budynku gospodarczego na działce nr 363 ogrodzenie ma wysokość 2,25 m. Na wysokości drzewa przy płocie prostopadłym zmierzono wysokość ogrodzenia, która wynosi 192 cm i zrobiono domiar do wyższego ogrodzenia, który wynosi 35 cm. Łączny wymiar wynosi 2,27 m. Przerzucono poziom od drzewa na płot - spadek wynosi 7 cm. Widoczny lekki spadek terenu w kierunku starego cokołu. Zmierzono wysokość ogrodzenia na trzech kolejnych przęsłach (od budynku gospodarczego) do wycieków betonu powstałych przy wylewaniu cokołu i wynosi ona kolejno 2,27 m, 2,28 m, 2,22 m. Do protokołu załączono siedem fotografii oraz wykonano szkic sytuacyjny. Organ I instancji postanowieniem z dnia (...), numer (...) działając na podstawie art. 49 b ust. 2 Prawa budowlanego nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia w terminie 30 dni opisu rodzaju, zakresu i sposobu wykonania robót budowlanych, szkicu wykonanego ogrodzenia, oświadczenia złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością (działka nr (...) w obrębie (...), gm. B) - na cele budowlane, projektu zagospodarowania działki nr (...), zaświadczenia Burmistrza Miasta i Gminy o zgodności rozpoczętej budowy ogrodzenia na granicy działek nr (...) i (...) z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, bądź zaświadczenia Burmistrza Miasta i Gminy B o zgodności rozpoczętej budowy ogrodzenia na granicy działek nr (...) i (...) z ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, tj. w dniu (...) decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż inwestor nie przedłożył projektu zagospodarowania działki nr (...) oraz odpowiedniego zaświadczenia Burmistrza Miasta i Gminy B (pkt 4 i 5 postanowienia z (...)). Ponadto w przedstawionym rysunku nazwanym szkicem nie podał długości wykonanego ogrodzenia i w sposób jednoznaczny jego wysokości. Decyzją z dnia (...), numer (...) wydaną na podstawie art. 49 b ust. 1 w związku z art. 49 b ust. 3 ustawy z 1994 r. Prawo budowlane organ I instancji nakazał A D rozbiórkę ogrodzenia o długości 25,65 m i wysokości większej od 2,20 m licząc od poziomu terenu działki nr (...)do wierzchu ogrodzenia zlokalizowanego pomiędzy działkami nr (...) i (...) w obrębie (...), gm. B, wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia, z prefabrykowanych płyt betonowych na słupkach żelbetonowych, na istniejącym cokole. Od tej decyzji A D złożył odwołanie, zarzucając organowi I instancji naruszenie przepisu art. 10 § 1 kpa, brak określenia podstawy prawnej w decyzji, w tym powołanie się w decyzji na oględziny nieruchomości wykonane w dniu (...), które faktycznie nie miały miejsca. Odwołujący się podniósł, że w toku postępowania organ nie nałożył na stronę obowiązku wykonania szkicu ogrodzenia z opisem, a jedynie obowiązek wykonania szkicu. Nadto wskazał, że organ otrzymał plan zagospodarowania działki, gdyż jak sam potwierdza posiada w zestawie dokumentów pismo z Urzędu Miasta i Gminy B, co jego zdaniem jest planem zagospodarowania działki. Zarzucił także organowi nie uwzględnienie - przy dokonywaniu pomiarów wysokości ogrodzenia - różnic w ukształtowaniu terenu działki. Organ II instancji stwierdził w decyzji, że A D nie wykonał obowiązków nałożonych postanowieniem organu I instancji z dnia (...), bowiem nie wykonał pkt 4 tego postanowienia i w związku z tym orzeczenie nakazu rozbiórki - jest zasadne. Uzasadniając powyższe organ odwoławczy wskazał na brzmienie przepisu art. 49 b ustępów 1, 2 i 3 ustawy z 1994 r. Prawo budowlane, których treść przytoczył. W odniesieniu do zarzutów skarżącego zawartych w odwołaniu, organ II instancji wyjaśnił w decyzji, że w piśmie z dnia (...), skierowanym do PINB, skarżący podał wprawdzie, że przesyła, m. in. projekt zagospodarowania działki nr (...), jednakże w aktach sprawy brak jest takiego projektu. Z kolei zarzut naruszenia przez organ powiatowy przepisu art. 10 § 1 Kpa jest nieuzasadniony, bowiem organ I instancji, przed wydaniem zaskarżonej decyzji, zawiadomił strony postępowania o zakończeniu postępowania dowodowego i o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. To, że zobowiązany nie przedłożył w wyznaczonym terminie wszystkich dokumentów nie oznacza, że postępowanie dowodowe nie mogło zostać zakończone. Nadto organ II instancji podkreślił, że w decyzji organu I instancji podano podstawę prawną jej wydania, tj. wskazano art. 49 b ust. 1 w związku z art. 49 b ust. 3 ustawy Prawo budowlane, jak też opisano ustalony stan faktyczny. Natomiast protokół z oględzin nieruchomości opatrzony jest wprawdzie datą "(...)", jednakże z akt wynika, że ponowne oględziny nieruchomości, w których skarżący brał udział, odbyły się w dniu (...). Organ powiatowy, postanowieniem z dnia (...) sprostował z urzędu oczywistą omyłkę polegającą na umieszczeniu na stronie drugiej zaskarżonej decyzji błędnej daty wykonania oględzin w dniu (...) zamiast w dniu (...). W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A D zarzucił zaskarżanej decyzji rażące naruszenie przepisów prawa i "zaniechania proceduralne pozbawiające decyzję kondykcji ważności", błędne ustalenie stanu faktycznego oraz błędną interpretację przepisów. Skarżący podniósł, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, w postępowaniu dotyczącym wysokości ogrodzenia na granicy działek (...) oraz (...) wadliwie wykonał pomiary wysokości ogrodzenia, bowiem raz stwierdził nadwyżkę w wysokości na odcinku o długości 19,85 m, zaś przy kolejnych oględzinach - na odcinku o długości 25,65 m. Na odcinku zagród dla psów organ I instancji bez stosownych pomiarów przyjął wysokość ponad 2,20 m. Nadto inspektor nie uwiecznił na fotografiach, ani też nie opisał w protokole faktu odgarnięcia ziemi przy ogrodzeniu przez właściciela działki nr (...). Pomiary nie były zatem dokładne. W ocenie strony organ nie może wydać decyzji opierając się na przypuszczeniach co do wysokości. Nie zostało określone, które przęsła - jeśli w ogóle - przekraczają dozwoloną wysokość, sam protokół w tym zakresie jest niespójny i sprzeczny. Skarżący ponowił zarzut o pozbawieniu go prawa do wypowiedzenia się co do całości zebranych materiałów. Skarżący podkreślił, że przedłożył wymagane dokumenty - poza jednym - decyzją Burmistrza Miasta i Gminy B, gdzie w terminie złożono stosowny wniosek o jej wydanie. Nadto, wbrew twierdzeniu organu II instancji w aktach brakowało decyzji Burmistrza, nie zaś projektu zagospodarowania działki. W odpowiedzi na skargę organ II instancji stwierdził, że w skardze nie wniesiono nowych dowodów i argumentów nieznanych organowi przed wydaniem decyzji i wobec tego podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko w sprawie. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego małżonka M D oświadczyła w jego imieniu, że podtrzymuje skargę, podkreślając fakt pozbawienia skarżącego możliwości końcowego zapoznania się z aktami sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje : Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracyjnej i stosują środki określone w ustawie. Sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga okazała się zasadna, bowiem zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca organu I instancji - zostały wydane z naruszeniem przepisów. Jak wynika z akt administracyjnych, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił w sprawie, w trakcie oględzin nieruchomości A D, iż wybudowane przez skarżącego ogrodzenie na długości 25,65 m przekracza wysokość 2,20 m, w związku z tym, stosownie do przepisu art. 30 ust. 1 pkt. 3 ustawy Prawo budowlane, jego budowa wymagała zgłoszenia właściwemu organowi. Celem legalizacji tak określonej samowoli budowlanej organ I instancji postanowieniem z dnia (...) wydanym na podstawie art. 49 b ust. 2 Prawa budowlanego nałożył na inwestora obowiązek dostarczenia, w terminie 30 dni, dokumentów i opracowań związanych z samowolą budowlaną dotycząca przedmiotowego ogrodzenia. Zdaniem organu skarżący nie wykonał wszystkich obowiązków o których mowa w w/w postanowieniu, bowiem nie przedłożył do akt sprawy projektu zagospodarowania przestrzennego działki nr (...). Skarżący nie zgadza się z powyższym, twierdząc, że taki plan powinien znajdować się w dokumentach sprawy i jest to pismo Urzędu Miasta i Gminy B, jednakże, w aktach administracyjnych sprawy brak jest projektu zagospodarowania przedmiotowej działki, o którym mowa w przepisach regulujących legalizację samowoli budowlanej, a skarżący nie wykazał, iż dokument ten przedłożył organowi, wykonując w/w postanowienie. Z treści zaskarżonej decyzji wynika, że A D wybudował, na istniejącym cokole betonowym o wysokości 50 cm ogrodzenie z płyt betonowych zamontowanych pomiędzy słupami betonowymi o wysokości 2,07 m, licząc od w/w cokołu betonowego. Wysokość ogrodzenia od poziomu gruntu, które powstało pomiędzy działkami Nr (...) i (...), w wyniku zamontowania płyt betonowych, wynosi 2,57 m (...) ustalono, że w/w ogrodzenie przekracza wysokość 2,20 m na odcinku długości 25,65 m2". Z powyższego opisu, wynika, iż przedmiotowe ogrodzenie powstało w wyniku zamontowania przez skarżącego płyt betonowych na istniejącym cokole, pomiędzy słupami betonowymi. W tej sytuacji zastosowanie w przedmiotowej sprawie art. 49b, odnoszącego się do wybudowania obiektu budowlanego bez wymaganego zgłoszenia budzi wątpliwości. Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa ogrodzenia o wysokości powyżej 2,20 m. Należy zatem rozważyć i jednoznacznie ustalić, czy skarżący dopuścił się samowoli budowlanej o której mowa w art. 49b Prawa budowlanego, czy też przedmiotowe ogrodzenie powstało w wyniku wykonania robót budowlanych, o których mowa w art. 50 – 51 Prawa budowlanego, co wymaga zastosowanie przez organ nadzoru budowlanego innej procedury. Zauważyć też należy, iż organ I instancji nakazał skarżącemu rozbiórkę ogrodzenia o długości 25,65 m i wysokości większej od 2,20 m licząc od poziomu terenu działki nr (...) do wierzchu ogrodzenia zlokalizowanego pomiędzy działkami nr (...) i (...) w obrębie (...), gm. B. Z tak sformułowanej sentencji decyzji nie wynika dokładnie jaka część ogrodzenia, wybudowanego przez skarżącego, winna podlegać rozbiórce, w szczególności trudno wywnioskować z decyzji, czy dotyczy całego ogrodzenia i czy na całej tej długości ogrodzenie przekracza dozwoloną wysokość 2,20 m, czy też całość ogrodzenia ma długość 25,65 m i tylko na niektórych jego odcinkach przekroczona została wysokość 2,20 m W świetle powyższych rozważań stwierdzić należy, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 7 i 77 kpa, polegającym na niepełnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, co mogło mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Powyższe okoliczności stanowiły podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej organu I instancji, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - p.p.s.a.). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., zaś w kwestii wykonalności orzeczenia - na podstawie art. 152 P.p.s.a.