II SA/Sz 433/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski, Sędziowie Sędzia NSA Iwona Tomaszewska /spr./, Sędzia WSA Barbara Gebel, Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi H. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie. Zastępca Koordynatora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie, działając z upoważnienia Prezydenta Miasta , na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 7 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku przyjętego w dniu [...] r. - decyzją z dnia [...] r. Nr [...] przyznał H. W. dodatek mieszkaniowy na okres [...] miesięcy : od [...] r. do [...] r. w wysokości [...] zł miesięcznie. Powyższe rozstrzygnięcie zostało doręczone H. W. w dniu [...] r. wraz z pouczeniem, że przysługuje od niego odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego , które należy wnieść za pośrednictwem Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w terminie 14 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia. W dniu [...] r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie wpłynęło pismo strony zatytułowane "Podanie", w którym zwróciła się do powyższego organu o ponowne rozpatrzenie wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego złożonego w dniu [...] r. z uwagi – jak podniosła - na niesłuszne wliczenie do dochodu wysokości dodatku pielęgnacyjnego. Dalej wyjaśniła, że pracownik organu przyjmujący wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego poinformował o konieczności wliczenia dodatku pielęgnacyjnego do dochodu, a następnie sam poprawił wniosek uwzględniając ten dodatek w dochodzie. W związku z tym H. W. wniosła o poprawne naliczenie dodatku mieszkaniowego na okres [...] miesięcy od [...] r. do [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...], działając na podstawie art. 134 w związku z art. 129 oraz art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego, stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] r. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało, że czternastodniowy termin do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji, doręczonej dnia [...] r., upłynął w dniu [...] r. Natomiast strona wniosła odwołanie w dniu [...] r., a więc z uchybieniem powyższego terminu. Ponadto organ podkreślił, że strona została pouczona o sposobie i terminie wniesienia odwołania oraz nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W związku z tym odwołanie należało pozostawić bez rozpoznania. Na powyższe postanowienie, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła H. W. Jak wynika z treści uzasadnienia skargi skarżąca nie zgadza się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego. Wyjaśniła, że pismo z dnia [... r. złożyła w organie w związku z uzyskaną informacją, że przy ustalaniu dodatku mieszkaniowego do dochodu nie wlicza się dodatku pielęgnacyjnego. Zaznaczyła, że do tego czasu była przekonana o zasadności rozstrzygnięcia przyznającego dodatek mieszkaniowy. Następnie podniosła, że wiedziała w jakim terminie należy wnieść odwołanie i wniosłaby je, gdyby o powyższej okoliczności wiedziała wcześniej. W dalszej części uzasadnienia podkreśliła, że jest osobą starszą ([...] lat) oraz schorowaną, dla której wysokość dodatku mieszkaniowego ma duże znaczenie ze względu na uzyskiwanie niskich dochodów z emerytury. Podniosła, że w poprzednim okresie rozliczeniowym dodatek pielęgnacyjny nie był wliczany do dochodu, zatem wysokość dodatku wynosiła [...] zł, a nie jak obecnie [...] zł. W ocenie skarżącej organ I instancji, ustalając wysokość dodatku mieszkaniowego, bezpodstawnie wliczył do dochodu kwotę dodatku pielęgnacyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji Na rozprawie, która odbyła się w dniu 19 sierpnia 2009 r. skarżąca oświadczyła do protokołu, że składając pismo z dnia [...] r. chciała, aby organy prawidłowo wyliczyły jej wysokość dodatku mieszkaniowego, natomiast nie miała zamiaru składać odwołania w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia w zakresie zgodności z obowiązującym prawem Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna, albowiem zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wynika z akt sprawy skarżąca pismem z dnia [...] r. zatytułowanym "Podanie", złożonym osobiście w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie , wniosła o ponowne ustalenie dodatku mieszkaniowego, podnosząc, że osoba przyjmująca wniosek błędnie zaliczyła do dochodu dodatek pielęgnacyjny, który zdaniem skarżącej, nie podlega wliczeniu. Powyższe pismo organ I instancji przesłał do Samorządowego Kolegium Odwoławczego , które potraktowało je jako odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta przyznającej H. W. dodatek mieszkaniowy na okres [...] miesięcy: od [...] r. do [...]r. w wysokości [...] zł miesięcznie. Postanowieniem z dnia [...] r. organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego , jak i na rozprawie skarżąca zakwestionowała powyższe rozstrzygnięcie podnosząc, że nie miała zamiaru składać odwołania. Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że w niniejszej sprawie dla oceny legalności zaskarżonego postanowienia istotne znaczenia ma ustalenie, czy pismo skarżącej z dnia [...] r. wniesione do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie stanowiło odwołanie. Kodeks postępowania administracyjnego normuje dwa tryby weryfikacji rozstrzygnięcia wydanego przez organ administracji publicznej tj. postępowanie odwoławcze oraz tryb nadzwyczajny. Wniesienie środka zaskarżenia w postaci odwołania jest właściwe dla trybu weryfikacji decyzji nieostatecznej i stanowi wyraz niezadowolenia strony z wydanego rozstrzygnięcia organu administracji publicznej. Wobec tego odwołanie musi dotyczyć wyraźnie oznaczonej decyzji. Stosownie do art. 128 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej Kpa, odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z pisma wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Jednakże przy ocenie, czy wniesione przez stronę pismo jest odwołaniem, należy kierować się treścią pisma ale również tym, czy pismo zostało wniesione w terminie do złożenia odwołania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 sierpnia 2005 r., sygn. akt II SA/Gd 2240/02, publ. Lex 235291). W ocenie Sądu organ II instancji co najmniej przedwcześnie potraktował pismo skarżącej z dnia [...] r. jako odwołanie od decyzji przyznającej dodatek mieszkaniowy. Wprawdzie niezadowolenie z decyzji wydanej w I instancji jest zasadniczym elementem pozwalającym na zakwalifikowanie pisma jako odwołania, lecz z treści przedmiotowego pisma skarżącej jednoznacznie nie wynika, że zakwestionowała zasadność decyzji organu I instancji, gdyż nie wskazała daty, czy numeru wydanego zaskarżonego rozstrzygnięcia, ani nie zawarła żądania jego uchylenia, jak również nie skierowała pisma do organu odwoławczego. Natomiast zwróciła się z prośbą o ponowne rozparzenie wniosku z dnia [...] r. i "korektę błędnie wyliczonego dodatku mieszkaniowego" przez organ I instancji. Tak sformułowane pismo, budzi uzasadnione wątpliwości, czy zamiarem strony było podjęcie obrony swoich praw w trybie odwoławczym. Brak precyzyjnie wskazanej intencji przez skarżącą nie może jednak skutkować automatycznym potraktowaniem pisma jako odwołania (por. wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 czerwca 2005 r., sygn. akt II SA/Wa 568/05, publ. LEX Ne 171666). Ponadto jak wynika z uzasadnienia skargi, skarżąca miała świadomość tego, w jakim terminie należy wnieść środek zaskarżenia służący weryfikacji decyzji nieostatecznej, jednakże wobec przekonana o zasadności wydanej decyzji przez organ I instancji, uznała za niezasadne skorzystanie z tego trybu. Wobec tego, Kolegium wydając niniejsze postanowienia bez uprzedniego wyjaśnienia, czy rzeczywiście skarżąca wniosła odwołanie, naruszyło przepisy prawa. Postępowanie administracyjne opiera się na skargowości, co oznacza, że to strona określa przedmiot postępowania, jak i charakter wnoszonych pism. Organ nie może zastępować strony w tym zakresie i samodzielnie ustalać treści żądania, albowiem tylko strona może rozporządzać swoim prawem. Tak więc, organ związany żądaniem strony nie może uruchamiać właściwego według siebie trybu postępowania. W przypadku, gdy żądanie zostało określone przez stronę w sposób niejednoznaczny, obowiązkiem organu jest właściwe, precyzyjne ustalenie treści podania poprzez wezwanie strony o jego uzupełnienie. Stosownie do art. 7, art. 8 oraz art. 9 Kpa organ powinien prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa, w tym obowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków celu wyjaśnienia sprawy, jak również do należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach prawnych, które mogą mieć wpływ na ich prawa i obowiązki oraz do udzielania im w tym celu niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Wobec tego w dalszym postępowaniu administracyjnym konieczne będzie niewątpliwe ustalenie treści żądania skarżącej zawartego w piśmie z dnia [...]r. i w zależności od stanowiska skarżącej podjęcie czynności we właściwym trybie. Należy też udzielić stronie niezbędnych informacji prawnej o możliwości podjęcia obrony swoich praw w trybach nadzwyczajnych przewidzianych w Kpa. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydając zaskarżone postanowienie naruszyło przepisy art. 7, art. 8, art. 9 oraz art. 127-129 Kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W tych okolicznościach, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji.