II SA/Sz 434/24
WyrokWSA w Szczecinie2024-07-25
Skład orzekający: Katarzyna Sokołowska, Wiesław Drabik, Patrycja Joanna Suwaj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka, która stała się właścicielem części sieci kanalizacyjnej po wydaniu zezwolenia na jej eksploatację przez inny podmiot, posiada interes prawny do żądania cofnięcia tego zezwolenia?Ratio decidendi
Spółka, która nabyła własność części sieci kanalizacyjnej po wydaniu zezwolenia na jej eksploatację przez inny podmiot, nie posiada interesu prawnego do żądania cofnięcia tego zezwolenia. Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków nie przewiduje udziału innych podmiotów niż wnioskodawca w postępowaniu o wydanie zezwolenia, a kwestie własności sieci należą do kompetencji sądów powszechnych. Brak przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym uzasadnia umorzenie postępowania.Stan faktyczny
Spółka A złożyła wniosek o cofnięcie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, które zostało wydane spółce Miejskie Wodociągi i Kanalizacja (MWiK). Organ I instancji umorzył postępowanie, uznając, że Spółka A nie jest stroną postępowania i nie wykazała interesu prawnego, a zezwolenie z 2005 r. wygasło. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie (II SA/Sz 887/21) uchylił decyzję SKO, wskazując na naruszenie przepisów k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny (III OSK 2040/22) uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność rozstrzygnięcia kwestii przymiotu strony. WSA w Szczecinie w niniejszym wyroku oddalił skargę Spółki A.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę Spółki A.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik (spr.), Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Protokolant starszy inspektor sądowy Alicja Poznańska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 lipca 2024 r. sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 7 czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków oddala skargę.
Decyzją z dnia 2 lutego 2021 r. Wójt Gminy S. umorzył postępowanie w sprawie z wniosku K. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. (dalej jako: "Skarżąca", "Spółka") o wydanie decyzji w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie Gminy S., wydanego spółce Miejskie Wodociągi i Kanalizacja Sp. z o.o. (dalej jako: "MWiK") decyzjami z 14 lipca 2005r. oraz z 1 lipca 2015 r. Podano, że zezwolenie wydane decyzją z 14 lipca 2005 r. wygasło na skutek upływu okresu, na jaki je wydano i tym samym nie ma możliwości jego cofnięcia. Natomiast odnośnie do zezwolenia wydanego decyzją z 1 lipca 2015 r. organ nie znalazł podstaw do jego cofnięcia, gdyż nie potwierdziły się zarzuty podnoszone przez wnioskodawcę co do braku po stronie MWiK środków technicznych, niezbędnych do prowadzenia działalności na terenie Gminy S. w obrębie miejscowości K. – [...], a ponadto Spółka spełnia warunki ustawowe, określone w art. 16 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. z 2020 r. poz. 2028 ze zm., dalej jako: u.o.z.w.). Organ ustalił przy tym, że Spółka nie była stroną postępowania o wydanie decyzji z 1 lipca 2015 r. oraz nie wykazała interesu prawnego w postępowaniu w sprawie cofnięcia zezwolenia. Nie znaleziono również podstaw do zastosowania art. 18a u.o.z.w. i dlatego postępowanie umorzono.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Spółki, decyzją z dnia 7 czerwca 2021 r. nr SKO.4131.578.2021 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Kolegium wskazało, że z uwagi na brak przymiotu strony w postępowaniu, tj. brak interesu prawnego we wszczęciu postępowania, zarzuty podniesione w odwołaniu uznano za niezasadne. Kolegium nie podzieliło także zarzutów naruszenia przepisów k.p.a., gdyż zasady wywiedzione zarówno z Konstytucji RP, jak i przepisów k.p.a. zobowiązują organy administracji do czynienia ustaleń w przedmiocie stron postępowania zgodnie z przepisami, nie zaś w oparciu o twierdzenie wnioskodawcy, oparte o interesy wywiedzione z kwestii postulowanego posiadania prawa własności części sieci wodociągowej. Odnośnie do dysponowania siecią organ odwoławczy wskazał, że rzeczą organu wydającego zezwolenie na realizację przedmiotowej działalności nie jest analiza formy prawnej dysponowania siecią, bowiem przepisy takich uprawnień organowi nie nadają, a decyzja rażąco naruszająca prawo to decyzja, która posiada wady enumeratywnie wymienione w art. 156 k.p.a. Organ odwoławczy podniósł także, że przepisy u.o.z.w. nie zobowiązują organu wydającego decyzję do weryfikacji wobec podmiotu ubiegającego się o wydanie zezwolenia, formy prawnej posiadania sieci wodociągowej. Zatem nawet nieuregulowana forma władania częścią sieci nie jest podstawą do wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. Wskazano, że przesądzenie kwestii braku istnienia interesu prawnego wnioskodawcy nie może zostać rozstrzygnięte w postanowieniu, ale może nastąpić po jego wszczęciu, dając ewentualnie podstawę do zastosowania przez organ prowadzący postępowanie art. 105 § 1 k.p.a., jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Za prawidłowe Kolegium uznało ustalenia organu I instancji, że decyzja z 14 lipca 2005 r. wygasła z mocy prawa.
Nie zgadzając się z powołaną decyzją K. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. złożyła na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Skarżąca podniosła szereg zarzutów naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz Konstytucji RP. W szczególności art. 28 k.p.a. oraz art. 30 § 4 k.p.a. poprzez nie uznanie za stronę postępowania administracyjnego Spółki w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia 1 lipca 2015 r.
Nadto zarzuciła rażące naruszenie art. 6,7,8,9,10,11 k.p.a. oraz naruszenie przepisów art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej polegające na braku praworządności, braku podjęcia z urzędu czynności wyjaśniających stan faktyczny w sprawie oraz braku usunięcia wątpliwości wynikającej z normy prawnej poprzez pozbawienie w dniu wydania decyzji (znak [...]) Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-własnościowej D. w D. a obecnie K. Sp. z o.o. w K. statusu strony w niniejszej sprawie, co doprowadziło do tego, że postępowanie administracyjne nie było prowadzone w sposób budzący zaufania uczestników do władzy publicznej, a także poprzez nienależyte informowanie stron w niniejszej sprawie o okolicznościach faktycznych i prawnych w sprawie.
Dodatkowo Spółka zarzuciła brak zbadania sprawy i brak uwzględnienia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie stanu prawnego w zakresie położonych w miejscowości K. sieci kanalizacyjnych istniejącego w dniu wydania decyzji znak [...] i aktualnego stanu faktyczno-prawnego wynikającego z następstwa prawnego prawa majątkowego do sieci kanalizacyjnych w K. przysługującego Spółce.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie wniosło o jej oddalenie.
Wyrokiem z 29 czerwca 2022 r. (sygn. akt II SA/Sz 887/21) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej jako: p.p.s.a.), uchylił zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, że skarżąca Spółka, będąc aktualnym właścicielem odcinka sieci wodociągowej, kanalizacyjnej i kanalizacji deszczowej, zlokalizowanej w miejscowości K. , złożyła wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie cofnięcia MWiK zezwolenia na zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków w zakresie obszaru miejscowości K. udzielonego przez Wójta decyzją z 14 lipca 2005 r. i z 1 lipca 2015 r., powołując się na treść art. 18a ust. 1 pkt 2 u.o.z.w. i wskazując, że Gmina S. nigdy nie była i aktualnie też nie jest właścicielem sieci wodociągowej, kanalizacyjnej oraz deszczowej w miejscowości K. . Zatem MWiK nie posiadał wymienionych w art. 16 ust. 2 pkt 3 u.o.z.w. środków technicznych do prowadzenia działalności, co oznacza, że wydając zezwolenia decyzją z 14 lipca 2005 r. i 1 lipca 2015 r. Wójt nie dochował należytej staranności oraz rażąco naruszył prawo materialne (prawa własności) poprzedniego, jak też aktualnego właściciela sieci.
Zdaniem Sądu I instancji, oprócz tego, że Spółka domaga się wydania decyzji
o cofnięciu zezwolenia na mocy art. 18a ust. 1 pkt 2 u.o.z.w., podnosi również kwestie rażącego naruszenia prawa, do którego miało dojść przy wydaniu decyzji z 14 lipca 2005 r. i z 1 lipca 2015 r., co mogłoby sugerować oczekiwanie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tych decyzji.
Podniesiono, że z akt administracyjnych nie wynika, aby organ I instancji miał wątpliwości co do żądania Skarżącej i aby zwracał się do Spółki o wyjaśnienie zakresu żądania. Natomiast z uzasadnienia decyzji Kolegium wynika, że organ ten rozważał przesłanki z art. 156 k.p.a. Z treści rozstrzygnięcia Kolegium wynika, że organ ten orzekał wyłącznie w zakresie podstaw do cofnięcia zezwoleń.
W związku z tym, zdaniem WSA, z decyzji Kolegium nie wynika, czego wynikiem jest wskazane badanie przesłanek z art. 156 k.p.a., czy jest to wynik dostrzeżonej wady decyzji I instancji a jeśli tak, to jaka jest podstawa do naprawienia tej wadliwości przez organ odwoławczy. Skoro zaś organ odwoławczy podejmuje się naprawienia wadliwości decyzji organu I instancji, to sposób sformułowania sentencji rozstrzygnięcia organu odwoławczego o utrzymaniu w mocy decyzji w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o wydanie decyzji administracyjnej w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków budzi wątpliwości i to wobec braku odniesienia w sentencji decyzji organu I instancji do stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie udzielenia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków wydanego MWiK decyzjami z 14 lipca 2005 r. oraz 1 lipca 2015 r.
W tym stanie sprawy WSA uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 107 § 1 i art. 138 § 1 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Nie zgadzając się z powołanym wyrokiem skargę kasacyjną wywiodło Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, przy czym uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 107 § 1 i art. 138 § 1 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez zastosowanie normy przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i uchylenie decyzji organu II instancji w sytuacji, gdy skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu stosownie do normy art. 151 p.p.s.a.;
- art. 141 § 4 p.p.s.a w związku z art. 153 p.p.s.a poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób nie spełniający wymogów ustawowych, bowiem uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu I instancji nie zawiera wytycznych do organu administracji określających sposób procedowania po uchyleniu sprawy, co w konsekwencji wiąże się brakiem oceny prawnej i wskazań co do dalszego procedowania przez organ i naruszeniem art. 153 p.p.s.a.;
- art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez orzeczenie przez Sąd z przekroczeniem granic sprawy i odstąpienie od rozpatrzenia sprawy w granicach określonych przepisami normującym dwuinstancyjne postępowanie odwoławcze, co w konsekwencji skutkuje brakiem wytycznych dla organu co do dalszego procedowania w sytuacji, gdy Sąd I instancji winien rozpatrzyć skargę zgodnie z wnioskiem strony, tj. w przedmiocie cofnięcie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków i w konsekwencji tak rozpatrzonego wniosku oddalić skargę stosownie do normy art. 151 p.p.s.a.;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez uchylenie decyzji organu II instancji i w związku z tym nierozpatrzenie istoty sprawy pod zarzutem naruszenia przepisów postępowania podczas, gdy stan faktyczny zawarty i opisany w decyzji pozwalał na rozpatrzenie sprawy i podzielenie ustaleń organów o braku przymiotu strony w postępowaniu przez skarżącą, co w realiach sprawy winno w konsekwencji skutkować oddaleniem skargi na podstawię art. 151 p.p.s.a.
Rozpoznając sprawę na skutek złożonej skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 czerwca 2024 r. w sprawie III OSK 2040/22 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie.
Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wydanego orzeczenia podniósł, że w przedmiotowej sprawie w pierwszej kolejności rozstrzygnięcia wymagała kwestia przymiotu strony, a więc możliwości skutecznego złożenia wniosku o cofnięcie zezwolenia. W tym zakresie doszło do naruszenia art. 134 p.p.s.a., gdyż WSA nie dokonał kontroli zaskarżonej decyzji w tym zakresie i w ogóle nie odniósł się do kwestii uprawnień skarżącej Spółki do występowania w charakterze strony. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera bowiem stanowiska WSA co do tej kwestii, a zatem Sąd I instancji pominął okoliczność mogącą mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia.
Na rozprawie dnia 25 lipca 2024 r. (w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 434/24) pełnomocnik Spółki podtrzymał wnioski i twierdzenia zawarte w skardze. Jednocześnie wskazał, że interes prawny Spółki wynika z tego, że jest ona właścicielem ponad 600 metrów bieżących kanalizacji ściekowej objętej zaskarżonym zezwoleniem. W jego ocenie naruszono zatem prawo własności. Zezwolenie zaś jest efektem wprowadzenia wójta w błąd co do okoliczności dysponowania jakimkolwiek tytułem prawnym do całości urządzeń kanalizacyjnych. Skarżąca wnosiła oprócz cofnięcia zezwolenia również o stwierdzenie nieważności decyzji. W ocenie Spółki organ nie zbadał przymiotu strony i nie uzasadnił swojego stanowiska w tym zakresie. Jej zdaniem powinien odmówić wszczęcia postępowania, a nie je umarzać jako bezprzedmiotowe. Jednocześnie wójt nie zajął stanowiska w przedmiocie tego odcinka kanalizacji, który stanowi własność Skarżącej. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji ją poprzedzającej w części dotyczącej decyzji z dnia 1 lipca 2015 roku.
W odpowiedzi na pytanie Sądu pełnomocnik Skarżącej oświadczył, że zezwolenie z 2005 roku nie było kwestionowane, ponieważ Spółka o nim nie wiedziała.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Powodem wniesienia skargi było stwierdzenie organów, iż Spółka nie posiada przymiotu strony oraz że nie wykazała interesu prawnego w postępowaniu w sprawie cofnięcia zezwolenia z dnia 1 lipca 2015r znak ITR.IV.7021-13/2015.
Nie znaleziono również podstaw do zastosowania art. 18a ustawy z dnia 7 czerwca 2021 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków tj. do cofnięcia zezwolenia z urzędu.
W rozpoznawanej sprawie wniosek dotyczył uchylenia zezwolenia, wydanego na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 czerwca 2021 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2020r., poz. 2028,dalej: u.z.z.w.). Na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę lub zbiorowego odprowadzania ścieków wymagane jest uzyskanie zezwolenia wydawanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w drodze decyzji.
Zgodnie natomiast z art. 16 ust. 2. u.z.z.w., zezwolenie może być wydane na wniosek przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego, które:
1) ma na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej siedzibę i adres, oddział lub przedstawicielstwo w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r., o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1252);
2) posiada środki finansowe lub udokumentuje możliwość ich uzyskania w wysokości niezbędnej do prawidłowego prowadzenia zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków;
3) posiada środki techniczne odpowiednie do zakresu działalności, o której mowa w ust.1.
Słusznie podkreślił organ, że ustawodawca przewidział obowiązek wykazania przez przedsiębiorstwo wodno-kanalizacyjne wyłącznie posiadania środków technicznych, odpowiednich do zakresu działalności, natomiast nie jest wymagane okazanie tytułu prawnego do posiadania tych środków technicznych. Organ wydający decyzję w tym trybie, nie weryfikuje czy posiadane środki techniczne są użytkowane z poszanowaniem przepisów dotyczących własności.
Przepis 18a u.z.z.w zawiera dwie grupy przesłanek, które powodują, że organ właściwy do wydania zezwolenia jest zobligowany do jego cofnięcia albo ma taką możliwość.
Pierwszą przesłanką obligatoryjną jest wydanie prawomocnego orzeczenia zakazującego przedsiębiorstwu wodociągowo-kanalizacyjnemu wykonywania działalności gospodarczej objętej zezwoleniem. Stanowi on zakaz prowadzenia działalności gospodarczej, który jest jednym ze środków karnych przewidzianych w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 z późn. zm.). Środek ten może zostać wymierzony sprawcy przestępstwa obok kary. Środki karne nie są nigdy wymierzane samodzielnie. Zgodnie z art. 41 § 2 k.k. sąd może orzec o zastosowaniu środka karnego w postaci zakazu wykonywania danej działalności gospodarczej w razie skazania za przestępstwo popełnione w związku z prowadzeniem takiej działalności, jeżeli dalsze jej prowadzenie zagraża istotnym dobrom chronionym prawem. Jak wynika z przywołanego przepisu, orzeczenie zakazu prowadzenia działalności zawsze będzie podlegać ocenie sądu. Orzeczenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej będzie możliwe po spełnieniu dwóch przesłanek:
1) doszło do skazania w związku z prowadzeniem określonej działalności gospodarczej,
2) dalsze prowadzenie tej działalności zagraża istotnym dobrom chronionym prawem.
Drugą przesłanką obligującą organ do cofnięcia zezwolenia jest zaprzestanie spełniania przez przedsiębiorstwo warunków wymaganych do wykonywania działalności określonej w zezwoleniu. Przesłanka określona w art. 18a ust. 1 pkt 2 u.z.z.w., stanowi bowiem o zaprzestaniu spełniania warunków do wykonywania działalności, nie odnosząc się tylko do warunków określonych przepisami komentowanej ustawy (art. 16 ust. 2 u.z.z.w.).
Trzecia, ostatnia przesłanka, której wystąpienie warunkuje cofnięcie zezwolenia, dotyczy braku usunięcia przez przedsiębiorstwo stanu faktycznego lub prawnego, które jest niezgodny z przepisami prawa regulującymi działalność gospodarczą objętą zezwoleniem.
Kolejne dwie przesłanki cofnięcia zezwolenia mają charakter fakultatywny.
Organ może cofnąć zezwolenie w sytuacji, gdy odrębne przepisy tak stanowią. Przesłanek określonych poza ustawą zaopatrzeniową trzeba więc szukać w treści innych ustaw regulujących działalność przedsiębiorcy objętą zezwoleniem. Również i w tym wypadku większość z nich będzie wynikała z ustaw środowiskowych.
Druga fakultatywna przesłanka cofnięcia zezwolenia dotyczy dwóch sytuacji. Pierwsza to brak podjęcia przez przedsiębiorcę wykonywania działalności objętej zezwoleniem mimo wezwania organu – brak rozpoczęcia wykonywania usług polegających na zapewnieniu stałego zaopatrzenia w wodę oraz odprowadzania ścieków. Druga sytuacja odnosi się do zaprzestania wykonywania przed przedsiębiorcę działalności określonej w zezwoleniu. Zaprzestanie prowadzenia działalności powinno mieć charakter trwały. Przejściowe problemy związane z brakiem możliwości realizacji działalności objętej zezwoleniem nie powinny stanowić przesłanki umożliwiającej cofnięcie zezwolenia. Dopiero trwały charakter zaprzestania wykonywania działalności powinien stanowić o możliwości cofnięcia przez organ udzielonego przedsiębiorcy zezwolenia.
Jeżeli organ, który udzielił zezwolenia, poweźmie informację, że przedsiębiorstwo zaprzestało realizowania świadczenia usług, powinien wezwać je do podjęcia działalności.
W ocenie Sądu na gruncie okoliczności faktycznych sprawy, powoływanie się na prawo własnościowe odcinka kanalizacji sanitarnej , nie może być skuteczne. Nie można zatem mówić o istnieniu przepisu prawa materialnego przyznającego interes prawny Spółce wnioskującej o wszczęcie postępowania o uchylenie zezwolenia w trybie art.18a. Podstawą takiego stanowiska Sądu są przepisy u.z.z.w, które nie przewidują w postępowaniu dotyczącym zezwolenia udziału, innych niż wnioskodawca, osób.
Zezwolenie na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę lub zbiorowego odprowadzania ścieków może otrzymać podmiot, który posiada środki techniczne odpowiednie do zakresu działalności (art. 16 ust. 2 pkt 3). Należy więc podkreślić, że wymóg ten dotyczy jedynie posiadania środków technicznych. Kwestie związane z tym posiadaniem rozwiązane mogą być poprzez zastosowanie przepisów prawa cywilnego i zawarcie stosownych umów bądź też zastosowanie przepisów o bezumownym korzystaniu. Przepisy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę nie regulują tych kwestii, nie przewidują obowiązku uzyskania zgody właściciela sieci, nie określają obowiązku zawarcia umowy dzierżawy.
Skoro zatem analizowany art. 16 ust. 2 pkt 3 u.z.z.w. stanowi o posiadaniu, to do tego posiadania także zastosowanie znajduje domniemanie posiadania zgodnie z prawem. Dalej wskazać należy, że stosownie do art. 222 § 1 k.c., właściciel może żądać od osoby, która włada faktycznie jego rzeczą, ażeby rzecz została mu wydana, chyba że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą. Rozstrzyganie w tych sprawach należy do wyłącznej kompetencji sądów powszechnych.
Sąd orzekający w sprawie w pełni z tym stanowiskiem się zgadza. Nie może zatem budzić wątpliwości, że Spółce w rozpoznawanej sprawie nie przysługuje status strony postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia, w konsekwencji podmiot ten nie może skutecznie domagać się wszczęcia postępowania o uchylenie decyzji objętej przez niego wnioskiem. Brak przymiotu strony przesądza o wystąpieniu przesłanki podmiotowej do umorzenia postępowania w sprawie.
Nadto podkreślenia wymaga, że organy administracyjne prowadząc postępowanie, działają na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.). Organy winny wobec tego stać na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). W tym celu organy zobligowane są w sposób wyczerpujący zebrać i wnikliwie rozpatrzyć cały materiał dowodowy, mając na względzie fakt, że dana okoliczność może zostać uznana za udowodnioną dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). Kompletny materiał dowodowy powinien stanowić następnie podstawę do ustalenia niewadliwego stanu faktycznego sprawy. Wyniki ustaleń poczynionych przez organy orzekające obu instancji winny zostać przedstawione w uzasadnieniu decyzji sporządzonym z poszanowaniem reguł zdefiniowanych w art. 107 § 3 k.p.a. Mianowicie, uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie prawne decyzji nie może ograniczać się wyłącznie do powołania przez organ wydający decyzję jednostkowego przepisu prawa czy też ogólnego wskazania daty, tytułu i publikatora aktu prawnego, na podstawie którego podjęte zostało rozstrzygnięcie. Obowiązek sporządzenia uzasadnienia decyzji odpowiadającego wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. stanowi w postępowaniu administracyjnym realizację zasady przekonywania, unormowanej w art. 11 k.p.a., według której organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Prawidłowo sporządzone uzasadnienie daje możliwość pełnej i merytorycznej weryfikacji decyzji w postępowaniu sądowym, w toku którego nie jest możliwe uzupełnienie przeprowadzonego postępowania administracyjnego o stosowną argumentację prawną, i wyręczanie w ten sposób organów administracji w dokonaniu oceny w kwestii spełnienia przesłanek ustawowych, uzasadniających wydanie konkretnej decyzji. Motywy decyzji powinny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśniać tok rozumowania prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej. Lektura akt sprawy niniejszej dowodzi, że omówionym wyżej wymaganiom proceduralnym organy orzekające obu instancji na gruncie rozpatrywanej sprawy zdołały sprostać. Motywy decyzji organu pierwszej instancji i drugiej instancji zostały przytoczone z argumentacją z jakiego powodu Skarżąca, że nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o cofnięcie przedmiotowego zezwolenia.
Podsumowując Sąd stwierdza, że kontrolowane decyzje zostały wydane w postępowaniu, które zostało przeprowadzone zgodnie ze standardami procedury administracyjnej. Ze zgromadzonego w aktach materiału dowodowego oraz wydanych w tej sprawie decyzji wynika, że zostały wyjaśnione istotne okoliczności sprawy, których wyjaśnienie było konieczne do zastosowania przepisów prawa procesowego. Ponadto z uzasadnienia zaskarżonej decyzji jednoznacznie wynika, że organ dokonał prawidłowej oceny istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych i prawnych. Podnoszone w tym zakresie zarzuty Skarżącej sprowadzają się w istocie rzeczy do prezentowania własnych ocen stanu faktycznego a przede wszystkim do uwzględniania, że spółka stała się po wydaniu zezwolenia właścicielem odcinka kanalizacji.
Mając na względzie powyższe, sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło