II SA/Sz 437/11

PostanowienieWSA w Szczecinie2011-06-01

Skład orzekający: Monika Bieńkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, będąca współwłaścicielką domu, utrzymująca się z renty socjalnej, posiadająca niepełnosprawnego konkubenta i córkę, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i czy powinna jej zostać ustanowiona pomoc prawna w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, został oddalony w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych, ale uwzględniony w części dotyczącej ustanowienia radcy prawnego. Sąd uznał, że dochody skarżącej i jej rodziny, mimo że niewystarczające na pokrycie pełnych kosztów postępowania i profesjonalnej pomocy prawnej bez uszczerbku dla utrzymania, pozwalają na uiszczenie wpisu od skargi. Posiadanie przez rodzinę nieruchomości, w tym kawalerki córki, które potencjalnie mogą generować dochód, stanowiło podstawę do odmowy zwolnienia od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżąca M. A. wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą nakazania rozbiórki budynku mieszkalnego. Wraz ze skargą złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Skarżąca wskazała, że utrzymuje się z renty socjalnej, jest osobą niepełnoprawną, a jej konkubent i córka również posiadają niskie dochody. Ponosi znaczne koszty utrzymania domu i leczenia. Wnioskodawczyni posiada połowę domu, a jej córka kawalerkę.
Rozstrzygnięcie
1/ oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2/ ustanowiono radcę prawnego dla skarżącej.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie z Jej skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji nakazującej rozbiórkę budynku mieszkalnego p o s t a n a w i a: 1/ oddalić wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2/ ustanowić radcę prawnego. M. A. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego S. z dnia [...] r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. z dnia [...] r. odmawiającą M. A. i K. J. reprezentowanym przez pełnomocnika A. J. wydania decyzji nakazującej rozbiórkę budynku mieszkalnego znajdującego się na terenie działki nr [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w D.., zrealizowanego na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...] r. wydanej P. S. przez Kierownika Urzędu Rejonowego w D. Równocześnie w skardze zawarty został wniosek o przyznanie prawa pomocy. W formularzu PPF przesłanym w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że jest współwłaścicielką domu i w kosztach jego utrzymania partycypuje po połowie. Wysokość rachunków wynosi: woda ścieki [...] zł, gaz – [...] zł, prąd – [...] zł, podatek od nieruchomości [...] zł, wywóz śmieci [...] zł, ogrzewanie w sezonie zimowym [...] zł. Skarżąca jest osobą niepełnoprawną i utrzymuje się z renty socjalnej, ponosi też z tego tytułu wydatki na zakup lekarstw oraz koszty wizyt lekarskich w kwocie ok. [...] zł miesięcznie. Dodatkowo miesięcznie wydatkuje kwotę [...] zł z tytułu opłat za czynsz mieszkania córki położonego w S. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni wskazała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z konkubentem i córką. Posiadany majątek stanowi połowa domu o powierzchni [...] m2. Dodatkowo podała, że córka posiada w S. kawalerkę. Miesięczny dochód trzyosobowej rodziny wynosi [...] zł i składa się na niego renta socjalna wnioskodawczyni w kwocie [...] zł, renta konkubenta A. J. w kwocie [...] zł oraz renta rodzinna córki w wysokości [...] zł. Końcowo skarżąca wskazała, że A. J. jest osobą niepełnosprawną, miesięcznie ponosi takie opłaty jak: spłata raty kredytu na remont domu w kwocie [...] zł, opłata za telefon – [...] zakup lekarstw – [...] zł. Do formularza M. A. załączyła dowody potwierdzające wysokość dochodu wszystkich członków rodziny, decyzję w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2011, fakturę VAT wystawioną przez orange na A. J. w kwocie [...] zł, dowody opłat za gaz, wodę i ścieki, czynsz, prąd, telewizję, umowę pożyczki gotówkowej oraz zaświadczenia lekarskie i szpitalne A. J. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Przystępując do oceny sytuacji materialnej i możliwości płatniczych skarżącej, w pierwszej kolejności należy wskazać, że generalną zasadą jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Stosownie bowiem do reguły zawartej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Stąd też każda osoba wszczynająca postępowanie przed sądem administracyjnym powinna liczyć się z wydatkami na ten cel. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 powołanej wyżej ustawy). Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Oceniając złożony wniosek należy wskazać, że M. A. prowadzi gospodarstwo domowe z córką i konkubentem. Z przesłanych dokumentów. wynika, że miesięczny dochód trzyosobowej rodziny wynosi [...] zł netto. Miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem to opłaty za wodę - [...] zł, gaz [...] zł, wywóz śmieci [...] zł. Dodatkowo skarżąca podała, że miesięczne koszty wyżywienia rodziny pochłaniają [...] zł, koszty wydatkowane na zakup lekarstw jej i konkubenta oraz jej wizyt lekarskich to kwota rzędu [...] zł. A. J. miesięcznie spłaca raty kredytu w wysokości [...] zł, jednakże koszty spłaty kredytu trudno zaliczyć do wydatków związanych z bieżącym, niezbędnym utrzymaniem. Biorąc pod uwagę aktualny poziom cen dóbr i usług niezbędnych do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, należy stwierdzić, że środki na wskazanym poziomie nie pozwalają M. A. ponieść kosztów profesjonalnej pomocy prawnej bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. W ocenie referendarza sądowego, stwierdzić należy, że zostały spełnione przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Przechodząc do oceny wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, należy wziąć pod uwagę, że skarżąca wraz z rodziną dysponuje miesięcznie dochodem w wysokości ok. [...]. zł. Udokumentowane wydatki to kwota rzędu [...] zł. Wnioskodawczyni posiada nieruchomość o pow. [...]m2, a jej małoletnia córka kawalerkę w S., która może przynosić dochód. Mając na uwadze, wysokość kosztów sądowych, które na tym etapie stanowi wpis od skargi należy uznać, że skarżąca będzie w stanie uiścić je z własnych środków finansowych. Mając powyższe na względzie, w oparciu o przepis art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło