II SA/Sz 437/11
PostanowienieWSA w Szczecinie2011-06-01
Skład orzekający: Monika Bieńkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, będąca współwłaścicielką domu, utrzymująca się z renty socjalnej, posiadająca niepełnosprawnego konkubenta i córkę, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i czy powinna jej zostać ustanowiona pomoc prawna w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, został oddalony w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych, ale uwzględniony w części dotyczącej ustanowienia radcy prawnego. Sąd uznał, że dochody skarżącej i jej rodziny, mimo że niewystarczające na pokrycie pełnych kosztów postępowania i profesjonalnej pomocy prawnej bez uszczerbku dla utrzymania, pozwalają na uiszczenie wpisu od skargi. Posiadanie przez rodzinę nieruchomości, w tym kawalerki córki, które potencjalnie mogą generować dochód, stanowiło podstawę do odmowy zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżąca M. A. wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą nakazania rozbiórki budynku mieszkalnego. Wraz ze skargą złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Skarżąca wskazała, że utrzymuje się z renty socjalnej, jest osobą niepełnoprawną, a jej konkubent i córka również posiadają niskie dochody. Ponosi znaczne koszty utrzymania domu i leczenia. Wnioskodawczyni posiada połowę domu, a jej córka kawalerkę.Rozstrzygnięcie
1/ oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2/ ustanowiono radcę prawnego dla skarżącej.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie z Jej skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji nakazującej rozbiórkę budynku mieszkalnego p o s t a n a w i a: 1/ oddalić wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2/ ustanowić radcę prawnego.
M. A. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego S. z dnia [...] r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. z dnia [...] r. odmawiającą M. A. i K. J. reprezentowanym przez pełnomocnika A. J. wydania decyzji nakazującej rozbiórkę budynku mieszkalnego znajdującego się na terenie działki nr [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w D.., zrealizowanego na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...] r. wydanej P. S. przez Kierownika Urzędu Rejonowego w D.
Równocześnie w skardze zawarty został wniosek o przyznanie prawa pomocy.
W formularzu PPF przesłanym w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
W uzasadnieniu wniosku wskazała, że jest współwłaścicielką domu i w kosztach jego utrzymania partycypuje po połowie. Wysokość rachunków wynosi: woda ścieki [...] zł, gaz – [...] zł, prąd – [...] zł, podatek od nieruchomości [...] zł, wywóz śmieci [...] zł, ogrzewanie w sezonie zimowym [...] zł. Skarżąca jest osobą niepełnoprawną i utrzymuje się z renty socjalnej, ponosi też z tego tytułu wydatki na zakup lekarstw oraz koszty wizyt lekarskich w kwocie ok. [...] zł miesięcznie. Dodatkowo miesięcznie wydatkuje kwotę [...] zł z tytułu opłat za czynsz mieszkania córki położonego w S.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni wskazała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z konkubentem i córką. Posiadany majątek stanowi połowa domu o powierzchni [...] m2. Dodatkowo podała, że córka posiada w S. kawalerkę. Miesięczny dochód trzyosobowej rodziny wynosi [...] zł i składa się na niego renta socjalna wnioskodawczyni w kwocie [...] zł, renta konkubenta A. J. w kwocie [...] zł oraz renta rodzinna córki w wysokości [...] zł. Końcowo skarżąca wskazała, że A. J. jest osobą niepełnosprawną, miesięcznie ponosi takie opłaty jak: spłata raty kredytu na remont domu w kwocie [...] zł, opłata za telefon – [...] zakup lekarstw – [...] zł. Do formularza M. A. załączyła dowody potwierdzające wysokość dochodu wszystkich członków rodziny, decyzję w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2011, fakturę VAT wystawioną przez orange na A. J. w kwocie [...] zł, dowody opłat za gaz, wodę i ścieki, czynsz, prąd, telewizję, umowę pożyczki gotówkowej oraz zaświadczenia lekarskie i szpitalne A. J.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Przystępując do oceny sytuacji materialnej i możliwości płatniczych skarżącej, w pierwszej kolejności należy wskazać, że generalną zasadą jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Stosownie bowiem do reguły zawartej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Stąd też każda osoba wszczynająca postępowanie przed sądem administracyjnym powinna liczyć się z wydatkami na ten cel.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 powołanej wyżej ustawy).
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
Oceniając złożony wniosek należy wskazać, że M. A. prowadzi gospodarstwo domowe z córką i konkubentem. Z przesłanych dokumentów. wynika, że miesięczny dochód trzyosobowej rodziny wynosi [...] zł netto. Miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem to opłaty za wodę - [...] zł, gaz [...] zł, wywóz śmieci [...] zł. Dodatkowo skarżąca podała, że miesięczne koszty wyżywienia rodziny pochłaniają [...] zł, koszty wydatkowane na zakup lekarstw jej i konkubenta oraz jej wizyt lekarskich to kwota rzędu [...] zł. A. J. miesięcznie spłaca raty kredytu w wysokości [...] zł, jednakże koszty spłaty kredytu trudno zaliczyć do wydatków związanych z bieżącym, niezbędnym utrzymaniem.
Biorąc pod uwagę aktualny poziom cen dóbr i usług niezbędnych do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, należy stwierdzić, że środki na wskazanym poziomie nie pozwalają M. A. ponieść kosztów profesjonalnej pomocy prawnej bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny.
W ocenie referendarza sądowego, stwierdzić należy, że zostały spełnione przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego.
Przechodząc do oceny wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, należy wziąć pod uwagę, że skarżąca wraz z rodziną dysponuje miesięcznie dochodem w wysokości ok. [...]. zł. Udokumentowane wydatki to kwota rzędu [...] zł. Wnioskodawczyni posiada nieruchomość o pow. [...]m2, a jej małoletnia córka kawalerkę w S., która może przynosić dochód.
Mając na uwadze, wysokość kosztów sądowych, które na tym etapie stanowi wpis od skargi należy uznać, że skarżąca będzie w stanie uiścić je z własnych środków finansowych.
Mając powyższe na względzie, w oparciu o przepis art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło