II SA/Sz 437/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi M. A. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji nakazującej rozbiórkę budynku mieszkalnego I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz radcy prawnego J. P. kwotę [...] ([...]) złotych, zawierającą należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, III. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokata M. M. – P. kwotę [...] ([...]) złotych, zawierającą należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] r., nr[...] , [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623), po rozpatrzeniu odwołania M. A. i K. J. - reprezentowanych przez A. J., od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] r., nr [...] , odmawiającej M. A. i K. J. wydania decyzji nakazującej rozbiórkę budynku mieszkalnego znajdującego się na terenie działki nr [...] w obrębie[...], przy ul. [...] w [...] , zrealizowanego na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia[...] r. ., Nr[...] , udzielającej P. S. pozwolenia na budowę - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w dniu [...] r., do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] wpłynęło pismo M. A. i K. J., reprezentowanych przez A. J., w którym wnieśli o wszczęcie postępowania w sprawie wykonania nakazu rozbiórki budynku znajdującego się w [...] przy ul. [...] – na podstawie art. 28 w związku z art. 61 § 1 K.p.a. oraz na podstawie art. 48, 61 pkt 1, 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994r. Wnioskodawcy podali, że przedmiotowy budynek wybudowany został na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] r., znak:[...] , o pozwoleniu na budowę domu jednorodzinnego na działce nr [...] , podczas, gdy budynek wybudowany został na działce nr [...] . W związku z tym decyzją z dnia [...] r., znak:[...] , Wojewoda [...] stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] r. o pozwoleniu na budowę. W wyniku rozpatrzenia złożonego podania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] , decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z 1994 r. Prawo budowlane, odmówił wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego budynku mieszkalnego. Dalej organ odwoławczy podał, że w wyniku rozpatrzenia odwołania M. A. i K. J., decyzją z dnia [...] r., znak:[...] , uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] r., w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Powodem uchylenia decyzji organu pierwszej instancji było wydanie rozstrzygnięcia niezgodnego z wnioskiem, w którym domagano się wydania decyzji nakazującej rozbiórkę na podstawie art. 48, 61 pkt 1, 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. Zdaniem organu odwoławczego, niezależnie od oceny zasadności żądania skarżących, organ powiatowy obowiązany był wydać decyzję w żądanym przez nich zakresie, bądź też wezwać ich do sprecyzowania żądania, natomiast organ powiatowy wydał decyzję w oparciu o inną podstawę prawną aniżeli żądali skarżący. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] , ponownie rozpatrując sprawę, pismem z dnia 13 grudnia 2010 r., wezwał A. J., pełnomocnika M. A. i K. J., do sprecyzowania żądania, tj. do jednoznacznego określenia czy żądają wydania decyzji na podstawie art. 48 czy też na podstawie art. 61 pkt 1 i 2 ustawy z 1994 r. Prawo budowlane. Odpowiadając na powyższe wezwanie A. J. sprecyzował, że żądanie M. A. i K. J., zawarte w ich wniosku z dnia 9 marca 2010 r., oparte jest na art. 48 ust. 1 i 4 ustawy Prawo budowlane. Wobec powyższego organ powiatowy wydał, na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z 1994 r. Prawo budowlane, przytoczoną na wstępie decyzję z dnia [...] r., odmawiającą wydania nakazu rozbiórki. M. A. i K. J., reprezentowani przez A. J., ponownie odwołali się od decyzji organu I instancji, wnosząc o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. w związku z art. 48 ust. 1 i 4 i art. 57 ustawy Prawo budowlane, gdyż zachodzi naruszenie przepisów postępowania, poprzez bezpodstawne odmówienie skarżącym wydania decyzji nakazującą rozbiórkę budynku mieszkalnego, ewentualnie 2) stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, gdyż zachodzą przesłanki wskazane w treści przepisu art. 156 § 1 pkt 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego - wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu odwołania skarżący zarzucali, że organ I instancji nie rozpoznał sprawy wnikliwie. Podnosili, że budynek osadzony na działce [...] nigdy nie spełniał norm przewidzianych prawem budowlanym, został osadzony bez wymaganego pozwolenia na budowę, wybudowany został po ostrej granicy działki i styka się z pasem jezdni ul. Gnieźnieńskiej, przez co nie zachowane zostały odpowiednie odległości od granic sąsiednich nieruchomości. Rozpatrując wniesione odwołanie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wskazał, że przepisy art. 48 oraz 49b obowiązującej ustawy Prawo budowlane, dotyczą tylko i wyłącznie przypadków budowania lub wybudowania, bez wymaganego pozwolenia na budowę, obiektu budowlanego lub jego części. Natomiast przepisy art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane, dotyczą wszystkich pozostałych przypadków wykonania robót budowlanych w sposób naruszający przepisy prawa budowlanego, w tym wykonania, bez wymaganego pozwolenia na budowę, robót budowlanych innych niż budowa lub wybudowanie obiektu budowlanego lub jego części. Dalej organ odwoławczy podał, że przedmiotowy budynek mieszkalny wybudowany został na podstawie ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] r., nr [...] , o pozwoleniu na budowę domu jednorodzinnego przy ul. [...] w [...] . Natomiast to, że decyzja o pozwoleniu na budowę dotyczyła działki nr [...] , która w dniu wydania tej decyzji już nie istniała, gdyż została podzielona na działki o nr [...] i [...] , nie stanowi o tym, że przedmiotowy budynek wybudowany został w warunkach samowoli budowlanej. Okoliczność ta, jak to wynika z decyzji [...] r., znak:[...] , stanowiła jedną z podstaw stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę tego budynku. Organ odwoławczy raz jeszcze podkreślił, że przepisy art. 48 i 49b ustawy Prawo budowlane, mają zastosowanie tylko do obiektów budowlanych, co do których wydanie pozwolenia na budowę w ogóle nie miało miejsca. Ponadto organ odwoławczy wskazał, iż organ powiatowy obowiązany jest wszcząć postępowanie legalizacyjne dotyczące przedmiotowego budynku na podstawie art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane, dopiero po ostatecznym załatwieniu podania skarżących wszczynającego przedmiotowe postępowanie. W tym też postępowaniu organ powiatowy ustali czy przedmiotowy budynek można doprowadzić do stanu zgodnego z prawem czy też należy nakazać jego rozbiórkę. Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] złożyła M. A., wnosząc o: 1. uchylenie decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] r. w całości i poprzedzającej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] r., znak:, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż zachodzi naruszenie przepisów postępowania, poprzez bezpodstawne pozbawienie skarżącej prawa żądania wydania nakazu rozbiórki budynku mieszkalnego, ewentualnie o 2. stwierdzenie nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 25 lutego 2011 r. w całości, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż zachodzą przesłanki wskazane w treści przepisu art. 156 § 1 pkt 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego - wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Zaskarżonej decyzji zarzuciła obrazę przepisów prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r. - art. 48 w związku z art. 5 ust 1 pkt 3 i 8 oraz ust 2 i art. 61 oraz § 11, 12, 14 , 28, 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), oraz art. 6, 7, 8, 71-77 K.p.a. W uzasadnieniu skargi podniosła, że w następstwie wybudowania przedmiotowego budynku nastąpiło niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych i użytkowych dla otoczenia, a więc przesłanki z art. 5 ust. 1 i 2 prawa budowlanego. Nadto budynek nie spełnia warunków technicznych przewidzianych w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W rezultacie wystąpiły pęknięcia przewodów kominowych, co prowadzi do przedostawania się spalin do pomieszczeń mieszkalnych, zalewania budynku wodami gruntowymi z działek J. W., co skutkuje występowaniem w pomieszczeniach mieszkalnych wilgoci i różnego rodzaju grzybów szkodliwych dla zdrowia oraz osiadanie budynku. Zdaniem skarżącej wybudowanie budynku niezgodnie z warunkami technicznymi ma bardzo istotne znaczenie, wpływa bowiem na możliwość dokonywania przeglądów technicznych, napraw budynku, a więc wykonywania obowiązków nałożonych na właścicieli i użytkowników budynków ustawą Prawo budowlane. Uzasadnia to wydanie nakazu rozbiórki tego domu, ponieważ strona nie ma możliwości dojścia do budynku i sprawowania pełnego władztwa nad nim. Ograniczane jest to przez siostrę inwestora J. W., która jest właścicielką przynależnych działek znajdujących się w ścisłej zabudowie i nie życzy sobie aby były naruszane jej prawa własności. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] z w a ż y ł, co następuje. Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności wykładni. Uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną, w myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej P.p.s.a., następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skargę uznać należało za nieuzasadnioną, nie zachodzą bowiem podstawy do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa materialnego lub z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie niesporne jest, bowiem nie kwestionowane przez żadną ze stron, że znajdujący się na terenie działki nr [...] w obrębie [...] , przy ul. [...] w [...] , budynek mieszkalny wybudowany został na podstawie ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] r., Nr[...] , udzielającej P. S. pozwolenia na budowę. W takiej sytuacji prawidłowo organy uznały, że oparty o przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) – dalej zwaną ustawą, wniosek skarżącej o nakazanie rozbiórki budynku mieszkalnego znajdującego się na terenie działki nr [...] w obrębie [...] , przy ul. [...] w [...] , nie może być uwzględniony. Treść przepisu art. 48 ustawy w sposób jednoznaczny wskazuje, że przewidziany w nim obligatoryjny nakaz rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części oparty został wyłącznie na przesłance formalnoprawnej, to jest na niedopełnieniu przez inwestora wymogu uzyskania przed rozpoczęciem robót budowlanych pozwolenia na budowę. Oznacza to, że inwestorowi nie można uczynić zarzutu dopuszczenia się samowoli budowlanej, w rozumieniu art. 48 ustawy, jeżeli w dacie rozpoczęcia robót budowlanych legitymował się ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Na odmienne rozumienie ww. przepisu nie wpływa fakt, że po ukończeniu bodowy stwierdzona została nieważność ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, jak również fakt, że wybudowany budynek nie odpowiada wymaganiom określonym w rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Przytoczone okoliczności mogą wywołać ujemne skutki dla inwestora lub jego następcy, ale pozostają bez wpływu na interpretację przepisu art. 48 ust. 1 ustawy. Dlatego nie można zarzucić organom nadzoru budowlanego błędnej interpretacji, przy rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy, przepisu art. 48 ustawy, ani naruszenie przepisów art. 6, 7, 8, 71-77 K.p.a. Zdaniem Sądu, uzasadniając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy nie naruszył też przepisów art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. W uzasadnieniu wskazano dowody oraz przywołano przepisy prawa, na których oparto rozstrzygnięcie. Prawidłowo też organ odwoławczy wskazał, że sprawa legalności wybudowania przedmiotowego budynku, winna być rozpatrzona w trybie przepisów art. 50 i 51 ustawy. Wprawdzie zarówno przepis art. 48, jak i przepisy art. 50 i 51 ustawy dotyczą samowoli budowlanej, lecz o zróżnicowanym charakterze. W przypadku art. 48 ustawy chodzi o całkowite zignorowanie przez inwestora władczych uprawnień organów budowlanych do oceny w zakresie zgodności z prawem zamierzenia inwestycyjnego oraz udzielenia formalnej zgody na jego realizację. Natomiast w innych przypadkach zastosowanie znajdują przepisy art. 50 ust. 1 pkt 1 i art. 51 ustawy. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] , na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.