II SA/Sz 438/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska,, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 lipca 2011 r. sprawy ze skargi M. G. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...]r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa oraz art. 2 § 1 pkt 2 i art. 119 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia M. G., na postanowienie z dnia [...]r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. nakładające grzywnę w kwocie [...] zł w celu przymuszenia wykonania obowiązku określonego w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...]r., [...], polegającego na wykonaniu rozbiórki sączków drenarskich pozostawionych na terenie działek nr [...] z przydomowej oczyszczalni ścieków wybudowanej bez wymaganego zgłoszenia – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ II instancji podał, że na postanowienie z dnia [...]r. o nałożeniu grzywny w kwocie [...] zł., zażalenie złożyła M. G. zarzucając, że wykonała orzeczenie o nakazie rozbiórki i wszystkie części byłej oczyszczalni ścieków, znajdujące się na działce J. i W. O. usunęła w [...] r. Stwierdziła również, że działania ze strony tych osób zmierzają do uzyskania od niej odszkodowania za naruszenie ich własności. Oświadczyła również, że w trakcie rozbiórki przydomowej oczyszczalni ścieków ,,zakorkowano" rury drenażowe odprowadzające nieczystości na działkę J. i W. O. W ocenie skarżącej niniejsza sprawa została definitywnie zakończona, na dowód czego załączyła kserokopię pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] r. Organ II instancji odnosząc się do treści zażalenia stwierdził, że nakazu rozbiórki przydomowej oczyszczalni ścieków orzeczony decyzją z dnia [...] r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G., zobowiązana M. G. nie wykonała. W związku z tym organ ten nałożył postanowieniem z dnia [...] r., grzywnę w wysokości [...] zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku. Po rozpatrzeniu zażalenia M. G. organ II instancji postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Zobowiązana w piśmie z dnia [...] r. zawiadomiła organ I instancji o wykonaniu nałożonego obowiązku, a mianowicie o wydobyciu głównego zbiornika o pojemności [...] l. i pozostałej instalacji. W wyniku oględzin dokonanych przez organ stwierdzono, że "obiekt oczyszczalni został rozebrany - usunięto zbiornik". W tej sytuacji postanowieniem z dnia [...] r. organ I instancji umorzył nieściągniętą grzywnę nałożoną na M. G.. Następnie w dniu [...] r. J. i W. O. złożyli skargę do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego , zarzucając organowi I instancji nienależyte wyegzekwowanie nakazu rozbiórki oczyszczalni, która nadal funkcjonuje i rozprowadza ścieki na teren ich działki. Organ odwoławczy w postępowaniu skargowym stwierdził, że zgromadzona dokumentacja w postaci pisemnych wyjaśnień organu I instancji oraz wykonanych zdjęć, przemawia za wykonaniem przez zobowiązaną nałożonego obowiązku rozebrania oczyszczalni ścieków, z tym jednak, że ewentualne pozostawienie rur drenażu rozsączającego w gruncie należącym do zobowiązanej lub w gruncie J. i W. O., świadczyłoby o niewykonaniu przez M. G. nałożonego na nią obowiązku rozbiórki całego obiektu. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ I instancji na podstawie oświadczenia wykonawcy robót rozbiórkowych przy oczyszczali ścieków, pisma z Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w G. z dnia [...] r., kopii mapy zasadniczej do celów projektowych, wprowadzonej w dniu [...] r. do ewidencji zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjne i Kartograficznej w G., ustalił, że nadal znajdują się w gruncie nie użytkowane rury drenażu rozsączającego. W związku z tym wezwano M. G. do ich usunięcia, informując jednocześnie, że w przypadku nie wykonania tego obowiązku zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne. Wobec nie wykonania przez zobowiązaną nakazu rozbiórki postanowieniem z dnia [...] r., na podstawie art. 2 § 1 pkt 2 i art. 119 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nałożono na M. G. grzywnę w kwocie [...] zł. W ocenie organu II instancji postanowienie to wydano zgodnie z prawem, przy spełnieniu wszystkich przesłanek o których mowa w art. 119 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skoro M. G. nie wykonała obowiązku rozbiórki i w gruncie nadal znajdują się rury drenażu rozsączającego konieczne było nałożenie grzywny w celu przymuszenia. Wysokość nałożonej grzywny jest zgodna z art. 121 § 2 cyt. ustawy. Natomiast kwestie cywilnoprawne, jak pokreślił organ, nie są przedmiotem niniejszego postępowania i nie miały wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Roszczeń cywilnych strony mogą dochodzić w drodze powództw cywilnych przed sądami powszechnymi. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła M. G. wnosząc o jego uchylenie. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa procesowego przez błędne ustalenie stanu faktycznego. W uzasadnieniu skargi skarżąca opisała szczegółowo dotychczasowy tok postępowania oraz sformułowała następujące zarzuty. Pierwszy z nich dotyczy wykonania nakazu rozbiórki. Skarżąca wskazała, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w piśmie z dnia [...] r. stwierdził, że oczyszczalnia ścieków została rozebrana. W swoich wyjaśnieniach zawartych piśmie z dnia [...] r., skierowanych do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, organ I instancji stwierdził m.in., że mapa wykonana przez uprawnionego geodetę była nierzetelna, lecz nie wskazał żadnych okoliczności potwierdzających ten zarzut. Poza tym w ogóle nie wzięto pod uwagę okoliczności o której skarżąca pisała, że posiada zakończenia przewodów wentylacyjnych, które osobiście usunęła. Drugi zarzut skarżącej odnosi się do wzajemnych relacji pomiędzy nią, a J. i W. O. Zdaniem skarżącej organ administracji publicznej winien wziąć pod uwagę pozostałe okoliczności dotyczące jej osoby i spraw prowadzonych przed tym organem, mianowicie faktu, że J. i W. O. od wielu lat, wielokrotnie zgłaszali skargi na jej działalność, które w większości zostały uznane za bezzasadne, np. twierdzenia, będące podstawą skargi na opieszałość Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G., jakoby na ich teren spływały nieczystości z nieruchomości skarżącej, co było bezpodstawne, ponieważ przydomowa oczyszczalnia ścieków została rozebrana jeszcze przed ich skargą. Organ II instancji, w ocenie skarżącej, przyjmuje domniemanie jej winy, ponieważ z góry uznał, bez sprawdzenia, że elementy oczyszczalni znajdują się w gruncie, i skarga jest zasadna oraz uznał twierdzenia o istnieniu elementów przydomowej oczyszczalni ścieków za prawdziwe, nie wykonując żadnych pomiarów, oględzin nieruchomości, nie sprawdzając nawet jej twierdzeń o posiadaniu wymontowanych z gruntu pozostałych elementów przydomowej oczyszczalni ścieków. Poza tym J. i W. O. wykupili nieruchomość w [...] r. i dopiero potem wytyczono granice nieruchomości, w taki sposób, że skarżąca nie ma pewności czy na tym terenie należącym obecnie do nich, a poprzednio dzierżawionym przez nią, znajdowały się elementy wywietrznikowe. Nieprawdziwe jest również ustalenie, że mniej więcej, na tym obszarze, były ulokowane rury drenażu odsączającego, gdyż na tym obszarze znajdowały się elementy wywietrzników. Ponadto gdyby na terenie należącym do J. i W. O. istniały resztki instalacji wywietrznikowej, to zakupili oni nieruchomość dopiero w [...]r., [...] lata po wybudowaniu przydomowej oczyszczalni ścieków, a tym samym przyjęli nieruchomość z ewentualnym stanem zastałym, nie mającym żadnego wpływu na posiadanie czy użytkowanie nieruchomości. Skarżąca podkreśliła, że wykonała obowiązek demontażu, tym samym postanowienie nakładające obowiązek zapłaty grzywny jest niezgodne z prawem. Poza tym skarżąca podniosła zarzut, że organ orzekł ponad żądanie J. i W. O., ponieważ w piśmie z dnia [...] r. zażądali zatamowania napływu ścieków na ich działkę i zakorkowania rurociągu biegnącego z jej nieruchomości. Zdaniem M. G. ścieki nigdy nie były wyprowadzane na ich działkę, a odpływy rur drenażowych przy zbiorniku zostały zaczopowane. Tymczasem organ zażądał działań zdecydowanie wykraczających poza żądanie J. i W. O. Obecnie po zagospodarowaniu terenu nowe żądania z ich strony są sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i celowości. Dokonali oni celowo obmurowania nieruchomości, nasadzeń drzew i inwestują w nieruchomość, dążąc do zwiększenia ewentualnej szkody mogącej powstać podczas przekopywania gruntu i ewentualnego usuwania fragmentów drenażu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej sprawowanej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem dała podstawę do stwierdzenia, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Należy przede wszystkim stwierdzić, że na podstawie art. 29 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) Organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W związku z tym przedmiotem postępowania mogą być wyłącznie kwestie egzekucyjne, a nie merytoryczne rozstrzygnięte w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] r., [...], nakazującej M. G. rozbiórki sączków drenarskich pozostawionych na terenie działek nr [...]. W niniejszej sprawie właściwy organ, a mianowicie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. po stwierdzeniu, że zobowiązana nie wykonała spoczywającego na niej obowiązku, wystawił w dniu [...] r. tytuł wykonawczy Nr [...] i postanowieniem z dnia [...] r. nałożył na M. G. grzywnę w kwocie [...] zł w celu przymuszenia do wykonania rozbiórki sączków drenarskich. Wcześniej w dniu [...] r. organ skierował do niej upomnienie na podstawie art. 15 § 1,2, i 3 powołanej ustawy wzywające do dobrowolnego wykonania nałożonego obowiązku. Kolejność i forma dokonanych czynności egzekucyjnych, w tym wysokość nałożonej grzywny była prawidłowa, ponieważ w myśl art. 121 § 2 cyt. ustawy każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty [...] zł. W tych kwestiach proceduralnych skarżąca nie podniosła żadnego zarzutu. Odnośnie podstawowego zarzutu skarżącej, że wykonała nałożony na nią obowiązek, należy stwierdzić, że zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Wbrew jej twierdzeniom w przedmiotowym gruncie nadal znajdują się elementy istniejącej poprzednio oczyszczalni ścieków, w postaci rur drenażu rozsączającego. Ustaleń tych dokonał organ na podstawie oświadczenia wykonawcy robót budowlanych (rozbiórkowych), który stwierdził, że dokonał demontażu studni rozdzielczej z zakorkowaniem otworów uniemożliwiając w ten sposób jakiekolwiek działanie oczyszczalni (k.136 akt administracyjnych), oraz na podstawie pisma Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w G. z dnia [...]r., jak również kopii mapy zasadniczej do celów projektowych, wprowadzonej w dniu [...] r. do ewidencji zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjne i Kartograficznej w G. Należy wskazać, że skarżąca w żaden sposób nie podważyła tych ustaleń, ponieważ oświadczyła, że został wydobyty zbiornik (studnia rozdzielcza) oraz elementy wentylacyjne, natomiast co do elementów drenarskich skarżąca mówi o ewentualnym ich istnieniu. Oświadczyła nadto, że gdyby teraz przystąpiła do wykonania rozbiórki to naraziłaby się na koszty, gdyż musiałaby wejść na teren zagospodarowany i naprawić szkody, wywołane usuwaniem elementów drenarskich. Wbrew zarzutom skarżącej, organ nie orzekł ponad żądanie, ponieważ kwestie dotyczące usytuowania oczyszczalni ścieków i odpływu na nieruchomość J. W. O. nie są objęte przedmiotem niniejszego postępowania. Natomiast w kwestii podnoszonej przez skarżącą, a dotyczącej również przedmiotu orzekania, tj. zaczopowania odpływu rur drenażowych przy zbiorniku, należy stwierdzić, że przedmiotowa sprawa dotyczy nie zamknięcia odpływu, lecz rozbiórki drenażu. Zgromadzone dowody w żaden sposób nie potwierdzają aby obowiązek usunięcia elementów drenarskich został przez skarżącą wykonany. W tej sytuacji zastosowany środek przymuszenia w postaci grzywny był uzasadniony. Nie można podzielić też zarzutu skarżącej o obowiązku organu uwzględnienia wzajemnych relacji, konfliktów pomiędzy nią, a J. i W. O., ponieważ nie są to elementy objęte niniejszym postępowaniem administracyjnym. Spory sąsiedzkie mogą ewentualnie stanowić przedmiot postępowania przed sądem powszechnym. W związku z tym Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.