II SA/Sz 439/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stefan Kłosowski po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. M. na postanowienie Wojewody z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany postanowienia postanawia: odrzucić skargę. Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Wojewoda, po rozpatrzeniu wniosku K. M. odmówił zmiany własnego postanowienia z dnia [...] r. nr [...] o uznaniu, że spełnione zostały wymogi, o których mowa w art. 2 pkt 2, art. 3 ust. 2 i art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. z 2017 r., poz. 2097). W postanowieniu tym zawarto pouczenie, że nie przysługuje na nie zażalenie, zaś postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko łącznie z decyzją w odwołaniu od decyzji. Pismem z dnia 9 kwietnia 2019 r. K. M. wniosła, za pośrednictwem organu, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na opisane powyżej postanowienie Wojewody z dnia [...] r. . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na wstępie należy podkreślić, że w przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając, czy mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. Stosownie bowiem do art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej zwanej "p.p.s.a.", sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z treścią przepisu art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2) oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu (pkt 3). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3). Przedmiotem skargi jest postanowienie Wojewody odmawiające zmiany postanowienia o uznaniu, że spełnione zostały wymogi, o których mowa w art. 2 pkt 2, art. 3 ust. 2 i art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. z 2017 r., poz. 2097). Odnosząc treść cytowanego art. 3 p.p.s.a. do przedmiotu skargi wniesionej do tutejszego Sądu należy wskazać, że kwestionowane postanowienie nie mieści się w katalogu spraw, na które może zostać wniesiona skarga do sądu administracyjnego. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że nie należy ono do kategorii postanowień kończących postępowanie, ani rozstrzygających sprawę co do istoty, gdyż rozstrzyga wyłącznie w toku głównego postępowania administracyjnego (tj. dotyczącego potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej) kwestię wpadkową, tj. wniosku o zmianę wcześniej wydanego postanowienia o uznaniu, że spełnione zostały wymogi, o których mowa w art. 2 pkt 2, art. 3 ust. 2 i art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. z 2017 r., poz. 2097). W podstawie prawnej kwestionowanego postanowienia powołano m.in. art. 77 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej. Stosownie do art. 77 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego organ może w każdym stadium postępowania zmienić, uzupełnić lub uchylić swoje postanowienie dotyczące przeprowadzenia dowodu, natomiast w myśl art. 7 ust. 1 o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej "Wojewoda, po wszczęciu postępowania, dokonuje oceny spełnienia wymogów, o których mowa w art. 2, art. 3 i art. 5 ust. 1 i 2, na podstawie dowodów, o których mowa w art. 6. Pozytywna ocena następuje w drodze postanowienia". W orzecznictwie wskazuje się na brak możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie wydane w trybie art. 77 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego jak i postanowienie wydane w trybie art. 7 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej (por. postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2010 r. sygn. akt II OSK 1257/10, postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 28 sierpnia 2013 r. sygn. akt II SA/Go 602/13). Nadto podnosi się, że do postanowień wydawanych w toku postępowania w sprawach dotyczących potwierdzenia prawa do rekompensaty, zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Zgodnie zaś z zasadą wyrażoną w art. 141 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Oznacza to, że zażalenie przysługuje tylko w tym przypadku, kiedy z przepisów kodeksu wprost wynika, że zażalenie jest dopuszczalne. Tymczasem ani przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego ani ww. ustawy nie przewidują możliwości skarżenia postanowień wydanych w toku postępowania głównego, w tym postanowień w przedmiocie uznania, że spełnione zostały wymogi, o których mowa w art. 2 pkt 2, art. 3 ust. 2 i art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej. Skoro zatem ww. postanowienie nie podlega kognicji sądu administracyjnego, to również postanowienie organu administracji publicznej odmawiające zmiany takiego postanowienia, nie może zostać poddane skutecznej kontroli takiego sądu. Powyższe prowadzi do wniosku, że zaskarżone orzeczenie nie należy do postanowień wymienionych w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., a z oczywistych względów nie jest również objęte dyspozycją art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. Możliwości zaskarżenia takiego orzeczenia do sądu administracyjnego nie przewidują także przepisy szczególne. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a, odrzucił skargę.