II SA/Sz 44/13

WyrokWSA w Szczecinie2013-09-05

Skład orzekający: Maria Mysiak, Elżbieta Makowska, Arkadiusz Windak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia może utrzymać swój byt prawny, jeśli tytuł wykonawczy, na podstawie którego zostało wydane, został uznany za wadliwy w postępowaniu sądowo-administracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji. Uzasadniono to tym, że byt prawny postanowienia o grzywnie jest powiązany z bytem prawnym postanowienia o rozpatrzeniu zarzutów do postępowania egzekucyjnego. Skoro postanowienie o rozpatrzeniu zarzutów zostało wyeliminowane z obrotu prawnego przez sąd, postanowienie o grzywnie stało się co najmniej przedwczesne, co uzasadnia jego uchylenie.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał Gminie Miejskiej usunięcie nieprawidłowości w budynku. Następnie wystawiono tytuł wykonawczy i nałożono na Gminę Miejską grzywnę w celu przymuszenia. Gmina Miejska wniosła zarzuty i zażalenie, które zostały utrzymane w mocy przez organy obu instancji. Skarga Gminy na postanowienie o grzywnie została wniesiona do WSA. WSA zawiesił postępowanie, oczekując na rozstrzygnięcie innej sprawy dotyczącej zarzutów do postępowania egzekucyjnego. Po uchyleniu przez WSA postanowienia w przedmiocie zarzutów, postępowanie zostało podjęte.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Miasta zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 września 2013 r. sprawy ze skargi Miasta na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Miasta kwotę [...] zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...], nr [...] nakazał Gminie Miejskiej usunięcie, w terminie do dnia [...], wskazanych w tej decyzji nieprawidłowości w budynku nr [...], zlokalizowanego przy ul. [...]w m. [...], a wynikających z protokołów okresowej kontroli tego obiektu. W dniu [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wystawił przeciwko zobowiązanemu - Gminie Miejskiej tytuł wykonawczy nr [...], w którym jako podstawę prawną obowiązku o charakterze niepieniężnym wskazał orzeczenie z dnia [...], nr [...], znak: [...], a jako treść obowiązku: "nakazuję Gminie Miejskiej[...], usunięcie, w terminie do dnia [...], n/w nieprawidłowości budynku nr [...], zlokalizowanego przy ul. [...]w m. [...], a wynikających z protokołów, z okresowej kontroli obiektu, tj.: 1. wymienić instalację elektryczną". Postanowieniem z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 3 § 1, art. 64a § 1 pkt 1, art. 119 § 1, art. 121 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. Nr 1015 ze zm.), nałożył na Gminę Miejską grzywnę w wysokości zł w celu przymuszenia wykonania obowiązku wynikającego z opisanej wyżej decyzji PINB z dnia [...]. Burmistrz Miasta wniósł do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w imieniu Miasta, zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oraz zażalenie na postanowienie nakładające grzywnę w celu przymuszenia. Postanowieniem z dnia [...], Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego – odmówił Burmistrzowi Miasta umorzenia postępowania egzekucyjnego i uznania zgłoszonych zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, na podstawie postanowienia Nr [...] z dnia [...], znak sprawy: [...] i tytułu wykonawczego Nr [...] z dnia [...], za uzasadnione. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia Burmistrza Miasta, postanowieniem z dnia [...], Nr[...] , utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], Nr [...]. Tenże organ odwoławczy, po rozpoznaniu zażalenia Burmistrza Miasta, na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Burmistrz Miasta reprezentowany przez radcę prawnego Z.M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi na oba wyżej opisane postanowienia. Skarga na postanowienie ostateczne z dnia [...] w przedmiocie rozpatrzenia zarzutów do postępowania egzekucyjnego została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Sz 1339/12. W tej sytuacji procesowej, w niniejszej sprawie ze skargi na postanowienie ostateczne w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia, postanowieniem z dnia 4 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 44/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zawiesił postępowanie sądowe na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 – dalej zwaną "P.p.s.a.") uznając, że jej rozstrzygnięcie zależy od wyniku postępowania sądowo-administracyjnego w sprawie II SA/Sz 1339/12. Skarga na postanowienie z dnia [...] w przedmiocie rozpatrzenia zarzutów do postępowania egzekucyjnego została rozpatrzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 1339/12, uchylającym zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji. Postanowieniem z dnia 17 czerwca 2013 r. WSA w Szczecinie stwierdził prawomocność powyższego wyroku. Z uzasadnienia tego wyroku wynika, że przyczyną uchylenia przez Sąd postanowienia w przedmiocie rozpatrzenia zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego było stwierdzenie, że adresatem tego postanowienia organ egzekucyjny "uczynił Burmistrza Miasta, mimo że to nie Burmistrz był adresatem decyzji nakładającej obowiązek i to nie Burmistrz został wskazany w tytule wykonawczym jako zobowiązany do wykonania obowiązku". Wobec powyższego Sąd postanowieniem z dnia 21 czerwca 2013 r. na podstawie art. 128 § 1 pkt 4 P.p.s.a. podjął zawieszone postępowanie w sprawie ze skargi na postanowienie w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia. Skarga w niniejszej sprawie nie wyodrębnia zarzutów, lecz odwołuje się do jej uzasadnienia, z którego wynika, że oparta została przede wszystkim na zarzucie, iż podstawą wydania postanowienia nakładającego grzywnę w celu przymuszenia był wadliwy tytuł wykonawczy. Ponadto skarżący podniósł zarzut równoczesnego zastosowania dwóch środków egzekucyjnych oraz wskazał na rozbieżność uzasadnień organów pierwszej i drugiej instancji w zakresie ustaleń faktycznych co do zakresu niewykonanych obowiązków. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W skardze zawarty został również wniosek dowodowy o przeprowadzenie, na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. dowodów uzupełniających z dokumentów załączonych do skargi i omówionych w treści jej uzasadnienia w celu wyjaśnienia istotnych wątpliwości na okoliczność czy skarżący wykonał nałożone na niego obowiązki wynikające z decyzji ostatecznej stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego, a w wypadku wątpliwości skarżący wniósł o "zobowiązanie organu administracyjnego do przeprowadzenia z udziałem przedstawiciela skarżącego oględzin dotyczących wykonania obowiązków w zakresie opisanym w uzasadnieniu skargi". Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. Pismem procesowym z dnia [...] pełnomocnik skarżącego podniósł, powołując się na wyrok WSA uchylający postanowienia obu instancji w przedmiocie rozpatrzenia zarzutów do postępowania egzekucyjnego, że wyeliminowanie z obrotu prawnego administracyjnego tytułu wykonawczego skutkuje koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego także zaskarżonych postanowień. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2005 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W toku tej kontroli Sąd, jak stanowi to art. 134 § 1 P.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie dotyczy postanowienia o nałożeniu środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w wystawionym tytule wykonawczym. Grzywna w celu przymuszenia jest jednym ze środków egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Zgodnie z art. 119 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zasadą jest, że grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny doręczając zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego oraz postanowienie o nałożeniu grzywny. Z opisanego na wstępie stanu faktycznego wynika, że postanowienie o rozpatrzeniu zarzutów do postępowania egzekucyjnego było sprzeczne z prawem i jako takie, zostało wyeliminowane przez sąd z obrotu prawnego. Rację zatem ma pełnomocnik skarżącego wywodząc w piśmie procesowym z dnia [...], że byt prawny postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia jest powiązany z bytem prawnym postanowienia o rozpatrzeniu zarzutów wniesionych do prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W przypadku bowiem stwierdzenia przez organ egzekucyjny, na skutek wniesienia przez zobowiązanego zarzutów, że tytuł wykonawczy jest wadliwy lub w razie uchylenia przez sąd postanowienia uznającego zarzuty za nieuzasadnione, postanowienie w przedmiocie rozpatrzenia zażalenia na zastosowany środek egzekucyjny traci racę bytu, gdyż jest co najmniej przedwczesne. W tej sytuacji procesowej, należało uchylić zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające, celem umożliwienia organowi egzekucyjnemu podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia w przedmiocie wniesionego przez zobowiązanego zażalenia na zastosowany środek egzekucyjny, po ostatecznym zakończeniu postępowania w sprawie zarzutów wniesionych do prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W zaistniałej sytuacji procesowej bezprzedmiotowe jest ustosunkowanie się Sądu do pozostałych zarzutów skargi. W związku z powyższym, w niniejszej sprawie, należało uchylić zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 135 tej ustawy. Orzeczenie o niewykonalności zaskarżonego aktu oparte zostało o art. 152 P.p.s.a. Rozstrzygając w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania Sąd kierował się art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., przy czym ustalając koszty zastępstwa prawnego brał pod uwagę stawkę podstawową wynagrodzenia adwokata (240 zł), a nie uwzględnił złożonego spisu, gdyż w przypadku przedmiotu niniejszej sprawy wpis sądowy jest stały (100 zł od postanowienia i tak został ustalony), a zatem nie ustala się go od wartości nałożonej grzywny, co implikuje brak podstaw do ustalenia wynagrodzenia adwokata od tej wartości.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło