II SA/Sz 441/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorza Jankowski, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędzia WSA Arkadiusz Windak /spr./, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2007 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę Decyzją z dnia (...( Dyrektor Izby Celnej w S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 81 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 156, poz. 1641 ze zm.), w wyniku rozpatrzenia złożonego przez B.S. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia (...(, w przedmiocie zwolnienia B.S. ze służby w Izbie Celnej w S. Z uzasadnienia powyższej decyzji wynika, że powołaną na wstępie decyzją z dnia (...(, Dyrektor Izby Celnej w S., w oparciu o art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej, zwolnił B.S. ze służby w Izbie Celnej w S. w związku z wniesieniem przeciwko niemu do Sądu Rejonowego w S. przez Prokuratora Prokuratury Okręgowej w S. aktu oskarżenia z dnia (...(, o przestępstwo z (...(. W dniu 18 stycznia 2007 r. B.S. złożył w kancelarii Izby Celnej w S. pismo zatytułowane "odwołanie", z treści którego wynikało, iż jest to wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zwolnienia skarżącego ze służby w Izbie Celnej, zakończonej powołaną wyżej decyzją Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia (...(. Wnosząc o uchylenie tejże decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania B.S. zarzucił jej naruszenie przepisów art. 6 k.p.a. w zw. z art. 81 ust. 1a ustawy o Służbie Celnej poprzez odstąpienie od zachowania obowiązującej procedury administracyjnej i wydanie decyzji z rażącym naruszeniem zasad obowiązujących w postępowaniu administracyjnym oraz w niewłaściwym trybie postępowania, jak również naruszenie przepisów art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 81 ust. 1a ustawy o Służbie Celnej poprzez jego niezastosowanie, wyrażające się w odstąpieniu przez organ rozstrzygający od zapewnienia stronie czynnego udziału w toczącym się postępowaniu i niewysłuchanie jej stanowiska co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor Izby Celnej w S. stwierdził, iż decydujące znaczenie dla sprawy ma fakt wniesienia aktu oskarżenia przeciwko B.S. za przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego, co stanowi wystarczającą przesłankę do zwolnienia go ze służby. Użycie w art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej zwrotu "zwalnia się" oznacza, że zwolnienie funkcjonariusza celnego ze służby w oparciu o tą podstawę prawną ma charakter obligatoryjny i nie zależy od uznania organu administracji. Decyzja o zwolnieniu strony ze służby nie wynikała zatem z materiału zgromadzonego w toku przeprowadzonego postępowania i w tych okolicznościach należało uznać za nietrafne zarzuty dotyczące niezachowania właściwej procedury administracyjnej, niezapewnienia stronie czynnego udziału w toczącym się postępowaniu oraz niewysłuchania stanowiska strony co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji. Pismem z dnia 6 kwietnia 2007 r. B.S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. na wyżej wymienioną decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. Skarżący wniósł o jej uchylenie, podnosząc zarzuty przedstawione już wcześniej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, tj. dokonanie błędnych ustaleń odnośnie niezastosowania przy zwalnianiu ze służby funkcjonariuszy Izby Celnej przepisów art. 6 i art. 10 k.p.a. w zw. z art. 81 ust. 1a ustawy o Służbie Celnej poprzez odstąpienie od zachowania obowiązującej procedury administracyjnej i wydanie decyzji z rażącym naruszeniem zasad obowiązujących w postępowaniu administracyjnym oraz niezapewnienie mu czynnego udziału w toczącym się postępowaniu i niewysłuchanie jego stanowiska co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, jak również niezawiadomienie tak o wszczęciu jak i o zakończeniu postępowania. Skarżący wskazał, iż nie zgadza się z decyzją o zwolnieniu go ze służby, bowiem, jego zdaniem, do postępowania w tym przedmiocie znajdują zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nakazujące organom administracji działać na podstawie przepisów prawa, kształtować zaufanie obywateli do siebie, zapewnić im czynny udział w postępowaniu, a przed wydaniem decyzji - zawiadomić ich o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i umożliwić wypowiedzenie się co do niego. Przepisy te, zgodnie z art. 81 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej, w opinii skarżącego, powinny być - w sprawie zwolnienia ze służby - stosowane wprost i to nie tylko do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ale w całym postępowaniu. Jednocześnie, skarżący oświadczył, że nie kwestionuje zasadności zaskarżonej decyzji, przyznając, że obowiązujące przepisy prawa nie pozostawiają organowi innych możliwości, jak zwolnić funkcjonariusza celnego ze służby w sytuacji wniesienia do sądu aktu oskarżenia w sprawie o przestępstwo umyślne. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w S. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W odniesieniu do zarzutu niezawiadomienia strony o wszczęciu i zakończeniu postępowania w sprawie zwolnienia ze służby organ przyznał, iż brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania stanowi naruszenie przepisu art. 61 § 4 k.p.a., jednakże skarżący nie wykazał, aby brak zawiadomienia o wszczęciu przedmiotowego postępowania stanowił takie uchybienie, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy, a tylko takie może być podstawą uchylenia decyzji. Podobnie organ wypowiedział się w kwestii zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Zdaniem organu, to do strony należy wykazanie, iż niezawiadomienie jej przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych, uniemożliwiło dokonanie w postępowaniu konkretnej czynności procesowej. W przedmiotowej sprawie strona miała możliwość zaznajomienia się z aktami sprawy i korzystając z tego prawa w dniu 20 lutego 2007 r. złożyła pismo, w którym potwierdziła swoje dotychczasowe stanowisko, nie wskazując żadnych nowych dowodów. Za niezrozumiały organ uznał zarzut naruszenia art. 6 i 10 k.p.a. w zw. z art. 81 ust. 1a ustawy o Służbie Celnej, który stanowi, że złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie wstrzymuje wykonania decyzji. W ocenie organu, nie wystąpił tu żaden związek pomiędzy powołanymi przepisami, który uzasadniałby wpływ ewentualnego naruszenia tychże przepisów na treść rozstrzygnięcia. Według organu, skarżący nie wykazał zatem, iż został pozbawiony możliwości udowodnienia swoich twierdzeń, czy też możliwości złożenia wyjaśnień, oraz by uchybienie powołanym w skardze przepisom prawa mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu wojewódzkie sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości oceniają zaskarżoną decyzję administracyjną lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tych rozstrzygnięć. Ponadto, na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy rozstrzygają w granicach danej sprawy nie będąc jednak związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga B.S. nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu. Zarówno bowiem zaskarżona decyzja z dnia (...(, jak i utrzymana nią w mocy decyzja z dnia (...(, zwalniająca B.S. ze służby w Izbie Celnej w S., nie naruszają prawa materialnego, jak również przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Bezspornym jest, iż przeciwko B.S. został wniesiony przez Prokuratora Prokuratury Okręgowej w S. akt oskarżenia z dnia (...( o umyślne popełnienie przestępstwa, ściganego z oskarżenia publicznego. Konsekwencją wniesienia aktu oskarżenia było zwolnienie skarżącego ze służby w Izbie Celnej. Stosownie bowiem do art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej, funkcjonariusza celnego zwalnia się ze służby w wypadku wniesienia aktu oskarżenia o umyślne popełnienie przestępstwa, ściganego z oskarżenia publicznego. Jak trafnie zauważył w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji Dyrektor Izby Celnej w S., w/w przepis reguluje kwestię zwolnienia ze służby w sposób kategoryczny i nie pozostawia organowi administracji celnej żadnej swobody w decydowaniu o możliwości pozostawienia funkcjonariusza w służbie w razie stwierdzenie wyczerpania przesłanek przewidzianych w cyt. wyżej art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy. Poza sporem jest również to, iż stosunki służbowe funkcjonariuszy celnych mają charakter administracyjnoprawny i zgodnie z art. 81 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej, do postępowań w sprawach, których przedmiotem jest zwolnienie ze służby funkcjonariusza celnego stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Mając na uwadze powołaną wyżej regulację prawną, wobec faktu, iż skarżący, przed wydaniem decyzji o jego zwolnieniu ze służby, nie został zawiadomiony o wszczęciu w tej sprawie postępowania, stwierdzić należy, iż organ administracji celnej tym samym naruszył przepis art. 61 § 4 k.p.a., który nakłada na organ prowadzący postępowanie obowiązek zawiadomienia o wszczęciu postępowania wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Należy zwrócić jednak uwagę, że nie każde naruszenie przepisów postępowania administracyjnego musi prowadzić do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji. Podstawą uchylenia decyzji przez sąd jest, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tylko takie naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść konkretnego orzeczenia. W rozpatrywanej sprawie za tego rodzaju uchybienie trudno uznać niezawiadomienie strony o wszczęciu postępowania w przedmiocie zwolnienia ze służby. Brak zawiadomienia o wszczęciu przedmiotowego postępowania nie stanowił naruszenia, które mogłoby mieć istotny wpływ na treść zapadłej w sprawie decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby. Za bezzasadny uznać także należy zarzut naruszenia art. 6 i 10 k.p.a. w zw. Z art. 81 ust. 1a ustawy o Służbie Celnej poprzez odstąpienie od zachowania obowiązującej procedury administracyjnej i wydanie decyzji z rażącym naruszeniem zasad obowiązujących w postępowaniu administracyjnym i niewłaściwym trybie postępowania, niezapewnienie stronie czynnego udziału w toczącym się postępowaniu i niewysłuchanie jej stanowiska co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Ze zgromadzonego w aktach administracyjnych materiału dowodowego wynika, że B.S. doręczono decyzje zwalniające go ze służby i umożliwiono mu zaznajomienie się z aktami sprawy i wypowiedzenie, o czym świadczy treść pisma skarżącego z dnia 20 lutego 2007 r. skierowanego do organu (...(. Skarżący nie został pozbawiony czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu. Tym samym zaniechanie zawiadomienia strony w trybie art. 10 § 1 k.p.a. przed wydaniem pierwszej decyzji, przy ponownym rozpoznawaniu sprawy zostało przez organ konwalidowane. Instytucja "wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy" przewidziana w art. 127 § 3 kpa, stanowiąca specyficzny rodzaj środka odwoławczego, podobnie jak odwołanie ma właśnie na celu, m.in. wyeliminowanie przez organ ponownie rozpoznający sprawę uchybień natury procesowej, tak aby ostateczne rozstrzygnięcie było już w pełni zgodne z prawem. Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. uznając skargę za niezasadną, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.