II SA/Sz 445/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. T. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 14 sierpnia 2019 r. w sprawie II SA/Sz 445/19 oddalającego skargę J. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie czasowego odebrania zwierząt postanawia: odmówić przywrócenia terminu Wyrokiem z dnia 14 sierpnia 2019 r. w sprawie II SA/Sz 445/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę J. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie czasowego odebrania zwierząt. Orzeczenie zostało ogłoszone, po rozpoznaniu sprawy na rozprawie w dniu 14 sierpnia 2019 r., zaś strona skarżąca nie była obecna na jego ogłoszeniu. Niemniej w doręczonym zawiadomieniu o terminie rozprawy, pouczono stronę, że w sprawach w których oddalono skargę uzasadnienie wyroku sporządza się wyłącznie na wniosek strony, zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku, zaś złożenie wniosku po tym terminie jest czynnością bezskuteczną. Postanowieniem z dnia 30 września 2019 r. Sąd stwierdził prawomocność wskazanego wyżej wyroku od dnia 14 września 2019 r. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, dnia 13 stycznia 2020 r. została doręczona skarżącemu kserokopia sentencji opisanego wyżej wyroku Sądu wydanego w sprawie II SA/Sz 445/19 wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności (k. 40), przesłana w odpowiedzi na wniosek skarżącego zgłoszony w piśmie z dnia 6 grudnia 2019 r. Pismem z dnia 17 stycznia 2020 r., nadanym do Sądu w dniu 20 stycznia 2020 r., skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wraz z wnioskiem o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 14 sierpnia 2019 r. Jednocześnie wyjaśnił, że o treści wyroku dowiedział się dopiero w dniu 13 stycznia 2020 r., czyli po otrzymaniu z Sądu przesyłki zawierającej sentencję przedmiotowego wyroku. Wskazał, że wcześniej nie występował o wydanie wyroku oraz jego uzasadnienie ze względu na swoją długotrwałą chorobę, pobyt w szpitalu (ostatni w dniach od 18 lipca 2019 r. do 23 lipca 2019 r.) i związane z tym długotrwałe leczenie, utrudniające jego codzienne normalne funkcjonowanie. Wskazał, że nadal pozostaje w tracie leczenia i pod kontrolą Zakładu Opieki Psychiatrycznej w S.. Nie będąc świadomym skutków swoich chorób i wynikłych stąd zachowań – bezmyślnie zażądał wypisu ze szpitala wbrew zaleceniom lekarzy, co faktycznie spowodowało dalsze pogorszenie się jego stanu zdrowia. Dopiero teraz zapoznał się z treścią wyroku oraz dotarło do jego świadomości, że wyrok jest dla niego niekorzystny. Skarżący oświadczył, że nie będąc całkowicie świadomym sytuacji, w której się znalazł nie zachował terminu nie ze swojej winy. Do wniosku skarżący dołączył kartę informacyjną leczenia szpitalnego z dnia 23 lipca 2019 r. potwierdzającą, że skarżący od dnia 18 lipca 2019 r. do 23 lipca 2019 roku przebywał na Oddziale Leczenia Alkoholowych Zespołów Abstynencyjnych Zakładu Opieki Psychiatrycznej "[...] w S., z którego został wypisany na swoje żądanie, wbrew zaleceniom lekarskim. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że w myśl art. 141 § 2 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019r., poz. 2325 j.t.), zwanej dalej: "p.p.s.a." w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Z treści przytoczonego wyżej przepisu jednoznacznie wynika, że warunkiem sporządzenia przez Sąd uzasadnienia wyroku oddalającego skargę jest złożenie przez stronę stosownego wniosku. Skuteczność tego wniosku zależna jest jednak od dochowania przez wnioskodawcę siedmiodniowego terminu, biegnącego od dnia ogłoszenia wyroku oddalającego skargę, a w wypadku wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym – od dnia doręczenia sentencji. W rozpatrywanej sprawie wyrok został ogłoszony po rozpoznaniu sprawy na rozprawie dnia 14 sierpnia 2019 r., wobec tego termin do złożenia wniosku o sporządzenie jego uzasadnienia upłynął z dniem 21 sierpnia 2019 r. (środa). Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Orzeczenie w tym przedmiocie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Powyższe warunki muszą zostać spełnione łącznie, aby wniosek mógł zostać rozpatrzony pozytywnie. W świetle powyższego sąd może przywrócić termin jedynie pod warunkiem wniesienia prośby o jego przywrócenie w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu z równoczesnym dopełnieniem czynności, dla której termin był określony oraz uprawdopodobnieniem przez wnioskodawcę braku winy w uchybieniu terminu. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, odnosząc się do warunków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku przyjąć należy, że został on złożony z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 87 § 1, gdyż strona o treści wyroku dowiedziała się po otrzymaniu jego sentencji w dniu 13 stycznia 2020 r., zaś wniosek złożyła dnia 20 stycznia 2020 r. (data stempla pocztowego na kopercie k. 44) oraz spełniona została przesłanka wynikająca z art. 87 § 4 p.p.s.a., bowiem skarżący wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wydanego w przedmiotowej sprawie wyroku. Dokonując oceny kwestii winy w nieterminowym złożeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku przyjąć należy, że uchybienie terminu jest niezawinione wówczas, gdy nawet przy dołożeniu najwyższej staranności strona nie mogła w terminie dopełnić czynności procesowej. Przeszkody te muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy zobowiązany do dokonania określonej czynności postępowania, nie mógł przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przy czym brak winy powinien być oceniany w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Do przeszkód uniemożliwiających terminowe dokonanie czynności z uwagi na różnorodność zjawisk życiowych zalicza się np.: przerwę w komunikacji, nagłą chorobę strony lub pełnomocnika, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, itp. (por. postanowienie NSA z dnia 9 września 2014 r., sygn. akt II GZ 499/14, publ. w Lex nr 1530525). Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadnia niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw (por. postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2008 r., sygn. akt. II OZ 712/08, publ. w Internecie). Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie winy należy rozumieć w sposób obiektywny – wymagający od strony staranności. Nawet lekkie niedbalstwo wyklucza przyjęcie, że okoliczność na którą powołuje się wnioskodawca, miała charakter niezawiniony. Zdaniem Sądu, okoliczności wskazane we wniosku o przywrócenie terminu, a mianowicie długotrwała choroba (jak wynika z karty informacyjnej leczenia szpitalnego z dnia 23 lipca 2019 r.), w rezultacie której wnioskodawca nie miał świadomości co do swojej sytuacji oraz pogorszenie stanu zdrowia wynikające z wcześniejszego opuszczenia szpitala, wbrew zaleceniom lekarzy – nie stanowią usprawiedliwienia dla przekroczenia ustawowego terminu na złożenie wniosku o uzasadnienie wyroku. W orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, że zły stan zdrowia nie przesądza jeszcze o braku winy w uchybieniu terminu (por. orzeczenie NSA z 2 października 2007 r., II OZ 872/07, publ. w Internecie). Nie każda bowiem choroba stanowi przesłankę do przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Przede wszystkim choroba musi mieć charakter niespodziewany lub nagły, czyli musi wystąpić takie pogorszenie stanu zdrowia, którego nie dało się przewidzieć. Poza tym strona musi uwiarygodnić, iż stan zdrowia w danym okresie uniemożliwiał jej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności osobiście, jak również wykluczał możliwość posłużenia się inną osobą. Na okoliczność zaistnienia nagłej choroby uniemożliwiającej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności może być przedstawione stosowne zaświadczenie lekarskie albo karta leczenia szpitalnego. Tymczasem skarżący załączył jedynie kartę informacyjną leczenia szpitalnego potwierdzającą pobyt skarżącego w szpitalu, który zakończył się w dniu 23 lipca 2019 r., czyli jeszcze przed ogłoszeniem wyroku w jego sprawie w dniu 14 sierpnia 2019 r. Powyższe nie stanowi zatem okoliczności uzasadniającej przywrócenie terminu, w sytuacji gdy w okresie pobytu w szpitalu nie rozpoczął się nawet bieg terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W ocenie Sądu długotrwała choroba skarżącego oraz związany z nią brak świadomości co do sytuacji procesowej nie ma charakteru niespodziewanego, czy nagłego, zaś zły stan zdrowia skarżącego, spowodowany nadużywaniem alkoholu w dłuższym okresie czasu oraz przedwczesnym opuszczeniem szpitala nie uzasadnia przyjęcia braku winy w uchybieniu przez niego terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Niezależnie od powyższego podkreślenia wymaga, że jak wynika z akt sprawy, skarżący został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy. Zawiadomienie to zawierało pouczenie, iż obecność skarżącego nie jest obowiązkowa, a także, że w przypadku oddalenia skargi, uzasadnienie wyroku zostanie sporządzone wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku. Dodatkowo na zawiadomieniu umieszczono numer telefonu do Sądu, zatem skarżący, znając termin rozprawy, mógł chociażby telefonicznie dowiedzieć się o treści orzeczenia kończącego sprawę i sposobie dalszego postępowania. Skoro skarżący zdecydował się nie brać udziału w rozprawie, to powinien – jako strona dbająca należycie o swoje interesy – dowiedzieć się o treści zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia i na podstawie uzyskanych informacji podjąć decyzję co do dalszych czynności procesowych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2012 r. sygn. I OZ 665/12, dostępne w Internecie). Ponieważ skarżący tego nie uczynił, nie może powoływać się na brak winy w uchybieniu terminu. Mając powyższe na uwadze należało orzec stosownie do art. 86 § 1 ustawy p.p.s.a., jak w postanowieniu.