II SA/Sz 447/17
WyrokWSA w Szczecinie2017-08-10
Skład orzekający: Renata Bukowiecka-Kleczaj, Maria Mysiak, Patrycja Joanna Suwaj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia wydobywczego została wydana z naruszeniem przepisów prawa, w szczególności w zakresie oceny oddziaływania na środowisko, udziału społeczeństwa i analizy raportu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego i nie naruszyły przepisów procedury administracyjnej w stopniu uzasadniającym uchylenie decyzji. Skargi okazały się nieuzasadnione, ponieważ organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny, przeprowadziły postępowanie zgodnie z przepisami ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, zapewniły udział społeczeństwa i prawidłowo oceniły raport o oddziaływaniu na środowisko, a zarzuty dotyczące uchybień proceduralnych nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy B. ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kruszywa. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące m.in. niekompletności raportu o oddziaływaniu na środowisko, naruszenia przepisów k.p.a. w zakresie udziału społeczeństwa, dowolnej oceny dowodów oraz braku analizy wpływu inwestycji na środowisko i zdrowie ludzi. Sąd rozpoznał połączone skargi.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak,, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Protokolant sekretarz sądowy Alicja Poznańska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2017 r. sprawy ze skarg D. F., L. M., K. M., Stowarzyszenia A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia oddala skargi.
Wójt Gminy B. decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 71 ust. 1 ust. 2 pkt 2, art. 72 ust. 1 pkt 4, art. 75 ust. 1 pkt 4 oraz art. 82 i art. 85 ust. 1, ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2016 r. poz. 353 ze zm.) – dalej zwana jako "ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku", a także § 3 ust. 1 pkt 40 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2016 r. poz. 71 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku Spółki A. (z dnia 15 kwietnia 2016 r.), ustalił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia pn. "[...]" realizowanego na działkach nr [...] i [...] obręb C..
Organ I instancji określił w decyzji warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczegółowym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich. W tym ustalił, że należy: zapewnić właściwe gospodarowanie odpadami poprzez ograniczenie ich ilości, selektywne magazynowanie w wyznaczonym miejscu poza wyrobiskiem oraz przekazywanie innym podmiotom zgodnie z obowiązującymi przepisami (pkt 2 g); po zakończeniu eksploatacji przeprowadzić rekultywację terenu poeksploatacyjnego w kierunku rolno-zakrzewionym (pkt 2 h); przez cały okres eksploatacji utrzymywać drogi dojazdowe do kopalni w dobrym stanie technicznym, umożliwiającym płynność ruchu (pkt 2 i). Transport wydobytej kopaliny dopuszczono przez drogę gminną oznaczoną jako działka nr [...] obręb C. oraz drogę powiatową nr [...] po dostosowaniu dróg dla potrzeb planowanego przedsięwzięcia oraz uzyskaniu zgody na przejazd pojazdów nienormatywnych (pkt 2 k).
W punkcie 3 decyzji organ I instancji określił wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji
o środowisku, w tym wskazał m.in., że wzdłuż granicy obszaru górniczego należy wyznaczyć pas ochronny o szerokości nie mniejszej niż 10 m od obiektów budownictwa powszechnego oraz od publicznych dróg, a także o szerokości nie mniejszej niż 6 m od pozostałych terenów, w obrębie którego będzie obowiązywał zakaz prowadzenia prac górniczych. Organ I instancji ustalił, że przedmiotowe przedsięwzięcie nie zalicza się do zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii przemysłowych, o których mowa w art. 3 pkt 23 ustawy Prawo ochrony środowiska.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że projektowana inwestycja kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko może być wymagany - zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy
o udostępnianiu informacji o środowisku. Postanowieniem z dnia [...] nałożył obowiązek sporządzenia oceny oddziaływania na środowisko dla ww. przedsięwzięcia (Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w S. w opinii z dnia [...] nr [...] uznał, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia zachodzi konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i określił zakres raportu o oddziaływaniu na środowisko).
W dniu 3 sierpnia 2016 r. inwestor przedłożył raport o oddziaływaniu
na środowisko dla ww. przedsięwzięcia, celem jego uzgodnienia. Dnia 9 sierpnia
2016 r. przekazano raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko celem uzgodnienia do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w S. oraz
do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K.. W tym dniu podano również do publicznej wiadomości informację o rozpoczęciu procedury
udziału społeczeństwa w przedmiotowym postępowaniu poprzez obwieszczenie
nr [...], które wywieszono na tablicach ogłoszeń w Urzędzie Gminy B. oraz na tablicach informacyjnych w Sołectwie C. a także opublikowano na stronie BIP Urzędu Gminy w B.. Umożliwiono złożenie uwag i wniosków w przedmiocie postępowania w ramach udziału społeczeństwa w prowadzonym postępowaniu, w terminie 21 dni, tj. od dnia 16 sierpnia 2016 r. do dnia 7 września 2016 r. W wyznaczonym terminie nie wpłynęły żadne uwagi i wnioski.
W dniu 26 września 2016 r. inwestor złożył do organu uzupełnienie (na wezwanie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w S.), które dnia 27 września 2016 r. przesłano do uzgadniających organów. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny podtrzymał stanowisko wyrażone w opinii z dnia [...] Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w S. postanowieniem z dnia [...] uzgodnił realizację przedsięwzięcia oraz określił jego warunki. W dniu 4 listopada 2016 r. poprzez obwieszczenie zawiadomiono o ponownym rozpoczęciu procedury z udziałem społeczeństwa i poinformowano o dotychczasowym przebiegu procedury związanej z wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia, umożliwiając złożenie uwag i wniosków w przedmiocie postępowania w ramach udziału społeczeństwa w prowadzonym postępowaniu, w terminie 21 dni, tj. od dnia 9 listopada 2016 r. do dnia 29 listopada 2016 r. W dniu 30 listopada 2015 r. wpłynęło pismo Stowarzyszenia A. z uwagami i wnioskami do przedmiotowego postępowania. Uwagi i wnioski wniosły również inne osoby, w tym K. M. i L. M.. Organ uznał je za bezzasadne.
W dniu 2 grudnia 2016 r. do stron postępowania zostało wysłane zawiadomienie na podstawie art. 10 k.p.a. (o prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów w sprawie oraz zgłoszonych w toku postępowania żądań), przy czym żadna ze stron nie skorzystała z przedmiotowego prawa.
Dalej organ I instancji wskazał, że według ewidencji gruntów, działka inwestycyjna nr [...] w przeważającej części została sklasyfikowana jako grunty orne ([...]), grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych ([...]), w niewielkiej części - jako nieużytki ([...]). Z kolei działka oznaczona nr [...] została zewidencjonowana jako grunty orne ([...]). Złoże C. o powierzchni [...] ha, posiada ustalone zasoby bilansowe w ilości około [...] ton i jest złożem suchym. Miąższość serii złożowej waha się w granicach od [...] m do [...] m; średnio dla złoża – [...] m. Złoże eksploatowane będzie systemem odkrywkowym, ścianowym, w wyrobisku stokowo-wgłębnym, dwoma piętrami eksploatacyjnymi. Nie planuje się eksploatacji spod lustra wody (nie przewiduje się jakichkolwiek dopływów wody wywołanych prowadzonymi robotami wydobywczymi i konieczności odpompowywania wody lub trwałych odwodnień terenu eksploatacji). Głównymi maszynami urabiającymi będą 3 koparki, ładowarka i spycharka. Front robót eksploatacyjnych prowadzony będzie w kierunku południowym, od drogi publicznej. Rozpoczęcie wydobycia kopaliny zostanie poprzedzone sukcesywnym (w miarę postępu ww. frontu) usuwaniem humusu i nadkładu mineralnego zalegającego nad stropem warstwy złożowej - urobek będzie bezpośrednio ładowany na środki transportu i wykorzystywany przez przedsiębiorców w budownictwie oraz drogownictwie. Transport zewnętrzny urobku odbywać się będzie od strony północnej działek nr [...] i [...] do drogi publicznej oznaczonej nr [...] oraz [...] i [...] obręb C.. Natomiast w kierunku wschodnim do drogi relacji K. – S. po drodze powiatowej nr [...]. Dopuszcza się transport innymi drogami oraz terenami prywatnymi po uzgodnieniu trasy z zarządcami tych dróg i terenów oraz dostosowaniem ich dla potrzeb planowanego przedsięwzięcia.
Oddziaływanie związane z realizacją i eksploatacją przedsięwzięcia wiązać się będzie z niezorganizowaną emisją substancji do powietrza w związku ze spalaniem paliw w silnikach maszyn pracujących przy wydobywaniu kruszywa oraz środków transportujących pozyskany surowiec. Z przeprowadzonej analizy rozprzestrzeniania gazów i pyłów do powietrza wynika, że stężenia jednogodzinne wszystkich emitowanych substancji, dla których obowiązują wartości odniesienia uśrednione dla jednej godziny (pyłu zawieszonego PM 10, pyłu zawieszonego PM 2,5, tlenku azotu, tlenku węgla, węglowodorów alifatycznych) nie przekroczą dopuszczalnych stężeń
w powietrzu poza granicami przedmiotowego zakładu. Również wartości stężeń średniorocznych dla żadnej z analizowanych substancji, dla których obowiązują wartości odniesienia uśrednione dla roku, nie przekroczą wartości dopuszczalnych
w powietrzu poza granicami zakładu. Podsumowując, z załączonego raportu wynika,
że planowana inwestycja nie spowoduje przekroczeń wartości odniesienia
dla substancji wymienionych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu
(Dz. U. z 2010 r., nr 16, poz. 87). Niemniej jednak w celu ograniczenia negatywnego oddziaływania projektowanej inwestycji w zakresie wtórnej emisji pyłów do powietrza,
w niniejszej decyzji nałożono na inwestora obowiązek przewożenia piasku w sposób uniemożliwiający jego wywiewanie, tj. poprzez przykrywanie plandeką skrzyń ładunkowych samochodów.
Podczas prac przygotowawczych (udostępnianie złoża), jak i eksploatacji kopalni, wystąpi emisja hałasu pochodząca z pracujących maszyn i środków transportu. Obliczenia akustyczne zawarte w raporcie ooś, przeprowadzone zostały dla ciągłej pracy kopalni, przy uwzględnieniu najmniej korzystnego dla środowiska wariantu funkcjonowania przedsięwzięcia, tj. jednoczesnej pracy wszystkich urządzeń generujących hałas. Ocenę akustyczną przedsięwzięcia przeprowadzono dla 8 najmniej korzystnych godzin pory dnia kolejno po sobie następujących. Najbliżej położone tereny chronione akustycznie stanowi zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, zlokalizowana w odległości około [...] m od przedmiotowego złoża. Dopuszczalny poziom hałasu dla ww. terenów, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. z 2014 r., poz. 112) wynosi 50 dB w porze dziennej, tj. w godzinach od 600 do 2200 i 40 dB w porze nocnej, tj. w godzinach od 2200 do 600. Zgodnie z przedłożonymi informacjami wydobywanie kopaliny ze złoża ograniczone będzie tylko do pory dziennej. W tych godzinach odbywać się będzie również załadunek urobku i jego transport do odbiorcy. Wskazane godziny pracy przedmiotowej kopalni i transportu surowca określono jako warunek jej realizacji i eksploatacji. Z przeprowadzonych obliczeń i załączonej mapy akustycznej wynika, że przy zastosowaniu powyżej wskazanych ograniczeń czasowych w pracy analizowanej kopalni, nie wystąpią przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu na terenach objętych ochroną akustyczną, zgodnie z ww. rozporządzeniem, zarówno w porze dnia jak i nocy.
Przedsięwzięcie będzie istotnie wpływać na środowisko gruntowe. Bezpośrednim skutkiem eksploatacji kopaliny będzie ubytek mas ziemnych i powstanie wyrobiska. Zgodnie z zapisami raportu zdjęte podczas prac przygotowawczych masy ziemne, tj. humus i nadkład mineralny, zostaną wykorzystane w celu rekultywacji terenów poeksploatacyjnych, co ustalono jako warunek realizacji inwestycji. W celu zabezpieczenia środowiska gruntowego tankowanie sprzętu odbywać się będzie przy wjeździe na teren kopalni, na utwardzonym terenie za pomocą specjalistycznej cysterny wyposażonej w rynienkę do ewentualnych wykapów resztek paliwa, która zabezpiecza przed zanieczyszczeniem gruntu substancjami ropopochodnymi. Wymiana oleju, naprawa sprzętu i przeglądy techniczne dla stosowanego sprzętu prowadzone będą
w specjalistycznych punktach poza terenem złoża, a zatem nie przewiduje
się zanieczyszczenia środowiska gruntowego w miejscu lokalizacji złoża. Ewentualne wycieki substancji ropopochodnych z pracujących maszyn i środków transportu należy na bieżąco usuwać z wykorzystaniem sorbentów, co wskazano jako warunek
dla projektowanej inwestycji. Zanieczyszczone sorbenty magazynowane będą
w szczelnych pojemnikach, a następnie wywożone i utylizowane przez specjalistyczne firmy zewnętrzne. Realizacja i eksploatacja inwestycji zgodnie z ww. warunkami zabezpieczy środowisko gruntowe terenu przed ewentualnymi negatywnymi oddziaływaniami projektowanej inwestycji.
Na etapie eksploatacji przedmiotowego przedsięwzięcia nie wystąpi emisja ścieków przemysłowych, natomiast powstawać będą ścieki bytowe, które gromadzone będą w przenośnych sanitariatach. Wyposażenie kopalni w ww. obiekty wskazano jako warunek dla projektowanego przedsięwzięcia.
Organ I instancji wyjaśnił następnie, że zgodnie z art. 81 ust. 3 ustawy
o udostępnianiu informacji o środowisku, przeanalizowano wpływ przedmiotowego przedsięwzięcia na cele środowiskowe zawarte w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza [...]. Według "Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Odry" (M.P. z 2011 r., nr 40, poz. 451) planowana inwestycja usytuowana będzie w granicach jednolitej części wód podziemnych (JCWPd) nr [...] – [...], obejmującej powiaty: [...]. Obszar przewidziany pod inwestycję położony jest poza udokumentowanymi zbiornikami wód podziemnych w obrębie JCWPd. Najbliżej położonym głównym zbiornikiem wód podziemnych jest zbiornik
o nazwie "[...]" położony na północny wschód od złoża "[...]". Teren kopalni zlokalizowany jest w zlewni jednolitej części wód powierzchniowych rzecznych o nazwie "[...]" (kod: [...]), należącej do scalonej części wód [...]. Potok C. stanowi naturalną część wód o złym stanie, dla której ryzyko nieosiągnięcia celów środowiskowych oceniono jako niezagrożone. Po przeanalizowaniu przedłożonej dokumentacji, w tym warunków hydrologicznych i hydrogeologicznych oraz uwzględniając lokalizację przedmiotowej inwestycji poza strefami ochronnymi ujęć wód i obszarami ochronnymi zbiorników wód śródlądowych, organ uznał, że przedmiotowa inwestycja nie niesie ze sobą ryzyka nieosiągnięcia celów środowiskowych zawartych w "Planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Odry". Ponadto sposób prowadzonej eksploatacji kopaliny nie spowoduje zmian stosunków w środowisku wodnym rejonu, a także nie zmieni zasilania naturalnego wód podziemnych.
Organ I instancji podał również, że w miejscu realizacji inwestycji brak jest istniejących form ochrony przyrody wymienionych w ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2015 r., poz. 1651 ze zm.). Inwentaryzacja przyrodnicza terenu objętego inwestycją sporządzona przez autorów raportu wykazała, że nie występują w jego obrębie gatunki chronionych roślin, grzybów, zwierząt oraz chronione siedliska przyrodnicze. W celu odsłonięcia złoża nie będzie konieczne usunięcie drzew z terenów zadrzewionych i zakrzewionych gruntów ornych oraz zniszczenie roślinności zielnej, która nie przedstawia szczególnych walorów, gdyż składa się z gatunków pospolitych, kosmopolitycznych i szeroko rozpowszechnionych w regionie. Najbliżej usytuowane obszary chronione w stosunku do planowanego przedsięwzięcia to: rezerwat "[...]" oddalony o ok. [...] m na południe od granicy złoża planowanego przedsięwzięcia, użytek ekologiczny "[...]", który znajduje się przy granicy działki nr [...], od granicy złoża oddalony jest o ok. [...] m, użytek ekologiczny "[...]" o ok. [...] km na południowy wschód od granicy złoża planowanego przedsięwzięcia. Złoże "[...]" zalega płytko pod powierzchnią terenu. Na podstawie badań geologicznych w raporcie ooś wykazano, że złoże nie jest zawodnione. Eksploatacja złoża odbywać się będzie metodą odkrywkową. W związku z powyższym nie nastąpi naruszenie warstwy wodonośnej na omawianym terenie, a zatem projektowane przedsięwzięcie nie będzie połączone hydraulicznie z terenami sąsiednimi, a więc eksploatacja złoża nie zakłóci i nie wpłynie na obniżenie poziomu wód w rezerwacie "[...]" oraz użytku ekologicznym "[...]" i "[...]". Prowadzone prace wydobywcze nie będą powodowały leja depresji i nie zakłócą stosunków wodnych rezerwatu oraz nie będą miały wpływu na poziom wód
w jeziorze T..
Z kolei analiza akustyczna i rozkład izofon propagacji hałasu podczas jednoczesnej eksploatacji złoża oraz transportu kopaliny wykazały, że na wysokości obszarów chronionych przebiega izofona o natężeniu dźwięku ok. 30 dB i pokrywa się z tłem akustycznym miejscowości C.. Tak więc generowany hałas nie wpłynie znacząco na zakłócenie bytowania ornitofauny na terenie rezerwatu "[...]", a także na terenie ww. użytków ekologicznych. Planowane przedsięwzięcie nie wpłynie zatem negatywnie na bogactwo gatunków i siedlisk w rezerwacie przyrody "[...]" oraz użytkach ekologicznych "[...]" i "[...]". Nie przewiduje się znaczącego negatywnego oddziaływania projektowanej inwestycji na bioróżnorodność gatunków chronionych, rzadkich lub ginących oraz ich siedlisk, w tym utratę, fragmentację lub izolację siedlisk oraz zaburzenia funkcji przez nie pełnionych, a także na ekosystemy. Nastąpi natomiast zmiana w krajobrazie, która wiązać się będzie ze zmianą użytkowania części terenu objętego wnioskiem - w wyniku wydobycia kopaliny powstanie wyrobisko. Zmiana morfologii terenu będzie trwała podczas działania kopalni.
Organ I instancji wyjaśnił również, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w S. przeprowadził analizę ryzyka klimatycznego. Przedmiotowa inwestycja, w ocenie tego organu, nie wpłynie znacząco negatywnie na klimat i jego zmiany. Nie przewiduje się znaczących emisji gazów cieplarnianych z terenu projektowanego przedsięwzięcia. Ocena potencjalnego śladu węglowego związanego tak z realizacją, jak i eksploatacją przedmiotowej inwestycji, nie wskazuje na wystąpienie ryzyka znacząco negatywnego wpływu na klimat. Przedmiotowe przedsięwzięcie charakteryzuje się ponadto wysokim poziomem odporności na zmiany klimatu, w tym nie znajduje się na obszarze istotnie narażonym na jego zmiany.
W ocenie organu I instancji ze względu na niewielką skalę przedsięwzięcia
i związane z nią nieznaczne oddziaływania nie przewiduje się wystąpienia kumulacji oddziaływań projektowanej kopalni z innymi kopalniami znajdującymi się lub projektowanymi w jej sąsiedztwie. Z przedłożonego raportu wynika, że przedmiotowa inwestycja nie spowoduje naruszenia obowiązujących norm ochrony środowiska oraz nie pogorszy istniejącego stanu środowiska przyrodniczego, przy założeniu stosowania warunków określonych w sentencji niniejszej decyzji. Przedłożone materiały dotyczące przedmiotowego przedsięwzięcia oraz dane na temat elementów przyrodniczych środowiska objętych zakresem przewidywanego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko pozwoliły ocenić w sposób wystarczający jego oddziaływanie na środowisko.
Odwołania od powyższej decyzji złożyli Stowarzyszenie A. , L. i K. M. oraz D. F..
Stowarzyszenie A. oraz L. i K. M. wnieśli jednobrzmiące odwołania, w których podnieśli zarzuty naruszenia:
- art. 66 ust. 6 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku poprzez wydanie decyzji na podstawie niekompletnego raportu w zakresie uwzględnienia oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko;
- art. 6, 7, 8, 9, 11 oraz art. 70 § 1 i art. 89 k.p.a. poprzez "oparcie rozstrzygnięcia
w sprawie z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów i brak rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wnikliwy, prawidłowy i wyczerpujący";
- art. 8, art. 7 i art. 77 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wnikliwego zbadania stanu faktycznego i brak podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, skutkujące oparciem się na niekompletnej
i nierzetelnej dokumentacji;
- art. 11 k.p.a. poprzez brak dążenia do przekonania stron o zasadności wydania decyzji pomimo niekompletnej i nierzetelnej dokumentacji.
D. F. w odwołaniu zarzuciła decyzji naruszenie art. 7 w zw. art. 77 k.p.a. poprzez zaniechanie przede wszystkim ustalenia wpływu planowanego przedsięwzięcia na zdrowie i warunki życia ludzi oraz środowisko, w szczególności jak realizacja inwestycji wpłynie na użytek ekologiczny "[...]" i bytujące tu ptaki, bowiem załączony raport jest wyjątkowo ogólny i nie dokonuje badania występujących tam roślin i ptaków. Zdaniem odwołującej się nie przedstawiono badania hałasu w kierunku tego użytku, nie przeprowadzono badań hydrogeologicznych, nie ustalono wpływu na równowagę ekologiczną dla populacji zwierząt i roślin, w szczególności bytujących na dębach rosnących wzdłuż drogi dojazdowej i bytowanie zwierząt w zakresie planowanej wycinki drzew zwłaszcza utraty siedlisk dla zwierząt. Ponadto odwołująca się zarzuciła naruszenie art. 79 w zw. art. 10 k.p.a. poprzez niezawiadomienie strony o terminie przeprowadzonej wizji lokalnej i art. 77 w zw. art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę dowodów, tj. raportu. Jej zdaniem osoby sporządzające ten raport nie mają specjalistycznego wykształcenia w zakresie hydrologii, akustyki, ornitologii. Nie przedstawiono też żadnych badań akustycznych.
D. F. podniosła także zarzut naruszenia ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, tj.: art. 21 ust. 2 pkt 16 w zw. z art. 23, art. 30 w zw. z art. 33 ust. 1 pkt 5-8, art. 30 w zw. z art. 33 ust. 1 pkt 5-8, poprzez odmowę przedłużenia
21 - dniowego terminu do zapoznania się z niezbędną dokumentacją sprawy, art. 62 ust. 1 poprzez jego niezastosowanie i brak dokonania oceny analizy wpływu planowanego przedsięwzięcia na zdrowie i warunki życia ludzi oraz środowisko, art. 66 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 62 ust. 1 poprzez brak w raporcie kompletnego opisu elementów przyrodniczych środowiska, na które przedsięwzięcie będzie oddziaływać, art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. a i b poprzez brak informacji, w jaki sposób zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone przez społeczeństwo.
Odwołująca się zaskarżyła również opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego oraz postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w S. w przedmiocie uzgodnienia realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 80 ust. 3,
art. 81 i art. 82, art. 85 ust. 2 pkt 1 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r.
o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa
w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2016 r. poz. 353 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołań Stowarzyszenia A. , L. i K. M., D. F., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy B..
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium, po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy oraz treści art. 82, art. 85 ust. 1, 2 i 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku stwierdziło, że organ I instancji, przed wydaniem decyzji środowiskowej przeprowadził prawidłowe postępowanie zgodnie z przepisami ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, w tym zapewnił możliwość czynnego udziału na każdym etapie postępowania zarówno właścicielom sąsiednich nieruchomości, na które przedsięwzięcie będzie oddziaływać - jako stronom postępowania, jak też wywiązując się z obowiązków nałożonych art. 33 i art. 34 ustawy zapewnił czynny udział społeczności lokalnej. Potwierdzeniem powyższego są wniesione w dniu 30 listopada 2016 r. uwagi i wnioski Stowarzyszenia A. oraz 6 mieszkańców C. i G..
Oceniając zaskarżoną decyzję pod kątem art. 80 i art. 82 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku oraz art. 10 w związku z art. 81 i art. 107 § 3 k.p.a. Kolegium uznało, że spełnia ona również wymogi wynikające z tych przepisów.
Kolegium podkreśliło, że zgodnie z art. 82 ww. ustawy w pkt 1 w sentencji zaskarżonej decyzji podano rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia, w pkt 2 decyzji określono warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich, nałożono na inwestora obowiązki, m.in. zdjęcia humusu i nadkładu mineralnego, prowadzenia eksploatacji kopalni w godzinach od 600 do 2200; a także dotyczące tankowania maszyn i środków transportu na terenie przedsięwzięcia, transportowania kopaliny w sposób uniemożliwiający jej wywiewanie, przeprowadzenia rekultywacji po zakończeniu eksploatacji z wykorzystaniem humusu i zdjętego nadkładu, transportowania kopaliny drogą gminną - działka nr [...] obręb C. a następnie drogą powiatową nr [...] po jej dostosowaniu dla potrzeb przedsięwzięcia. W pkt 3. decyzji ustalono wymagania dotyczące ochrony środowiska, w tym, m.in., wskazano, że złoże kruszywa należy eksploatować systemem odkrywkowym dwoma piętrami roboczymi, a nadkład ze złoża usuwać z odpowiednim wyprzedzeniem, zaś wzdłuż granicy obszaru górniczego wyznaczyć pas ochronny od obiektów budownictwa mieszkaniowego oraz od publicznych dróg, a także od pozostałych terenów. W pkt 4 decyzji organ I instancji uznał, że przedmiotowe przedsięwzięcie nie zalicza się do zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii. W punktach 7-11 organ I instancji nie stwierdził transgranicznego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko ani konieczności wykonania kompensacji przyrodniczej. Nie nałożył obowiązku zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Nie stwierdził też konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania. Nie nałożył w decyzji obowiązku przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko, ani obowiązku przedstawienia analizy porealizacyjnej.
W ocenie Kolegium, organ I instancji opisał wszystkie podjęte w sprawie, czynności procesowe wynikające z przepisów ustawy o udostępnianiu informacji
o środowisku i k.p.a. oraz istotne warunki realizacji przedsięwzięcia wskazane
w postanowieniu RDOŚ z dnia [...]. Szeroko opisano wyniki analizy akustycznej wskazując, że ocenę akustyczną przeprowadzono dla ośmiu najmniej korzystnych godzin pory dnia, zaś dopuszczalny poziom hałasu dla najbliższej zabudowy mieszkaniowej położonej w odległości [...] m od złoża nie będzie przekraczać 50 dB w porze dziennej (600- 2200) i 40 dB w porze nocnej (2200-600). Z przeprowadzonych obliczeń i sporządzonej na tę okoliczność mapy akustycznej wynika, że przy zastosowaniu ww. ograniczeń czasowych pracy kopalni w godzinach 600- 2200 nie wystąpią przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu w porze dziennej i nocnej. Generowany hałas nie wpłynie też na zakłócenie bytowania ornitofauny z terenu rezerwatu [...], a także na terenie użytków ekologicznych "[...]" "[...]". W zakresie dokonanej analizy gospodarki wód podziemnych podano, że teren przedmiotowego przedsięwzięcia położony jest poza udokumentowanymi głównymi zbiornikami wód podziemnych, w zlewni jednolitej części wód powierzchniowych rzecznych o nazwie "[...]". Z raportu wynika, że przedmiotowe przedsięwzięcie nie niesie ze sobą ryzyka nieosiągnięcia celów środowiskowych zawartych w Planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza [...]. Z kolei dane będące w posiadaniu RDOŚ w S. wskazują, że w miejscu realizacji inwestycji brak jest istniejących form ochrony przyrody takich jak parki narodowe, rezerwaty przyrody parki krajobrazowe, obszary chronionego krajobrazu, obszary NATURA 2000. Sporządzona inwentaryzacja terenu objętego inwestycją wykazała, że w jego obrębie nie występują gatunki chronionych roślin, grzybów, zwierząt oraz chronione siedliska przyrodnicze, zaś najbliżej usytuowane obszary chronione to: rezerwat przyrody "[...]", użytek ekologiczny "[...]", użytek ekologiczny "[...]".
W ocenie Kolegium uzasadnienie decyzji spełnia wymogi zarówno art. 82 jak
i art. 85 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku.
W decyzji zawarto też informację, że teren przedsięwzięcia nie jest objęty ustaleniami miejscowego planu. Załącznikiem do decyzji jest zgodnie z art. 82 ust. 3 ustawy - charakterystyka przedsięwzięcia.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Stowarzyszenia A. , L. i K. M. oraz D. F., Kolegium wskazało, że przedłożony raport o oddziaływaniu wnioskowanego przedsięwzięcia na środowisko, został zweryfikowany przez RDOŚ w S. WST w K., poprzez wezwanie do jego uzupełnienia o: inwentaryzację faunistyczną i florystyczną, obejmującą co najmniej jeden pełny okres wegetacyjny na terenie objętym przedsięwzięciem oraz na terenie, na który przedsięwzięcie będzie oddziaływać; o kierunki migracji wód podziemnych; o opis krajobrazu, w którym ma być zlokalizowana kopalnia kruszywa; o wskazania tras, po których będzie transportowana samochodami kopalina; o dokumentację fotograficzną miejsca planowanego przedsięwzięcia; o informację o przygotowaniu merytorycznym i doświadczeniu osób, które wykonały badania w terenie; o wskazania lokalizacji stacjonowania maszyn i urządzeń oraz samochodów; o ocenę wpływu planowanego przedsięwzięcia w zakresie różnorodności gatunków roślin i zwierząt występujących w rezerwacie przyrody "[...]"; o istniejących tam użytkach ekologicznych "[...]" i "[...]".
Zdaniem Kolegium, skoro wymieniony wyżej organ dokonał uzgodnienia raportu po jego uzupełnieniu, to oznacza, że raport spełnia ustawowe wymogi, bowiem został ostatecznie pozytywnie zweryfikowany przez wyspecjalizowany i właściwy merytorycznie organ ochrony środowiska.
Organ II instancji podkreślił, że decyzja środowiskowa stwierdza tylko, że na określonym terenie, po spełnieniu określonych warunków, dane przedsięwzięcie może być realizowane i nie stanowi jeszcze o jego bezwzględnej realizacji. O tym zadecyduje dopiero dalsze postępowanie na podstawie innych przepisów prawa administracyjnego.
Kolegium zaznaczyło, że zbadało wnikliwie również zaskarżone przez odwołującą się D. F.: opinię PPIS w K. o braku potrzeby przeprowadzenia ooś oraz postanowienie RDOŚ w S. WST w K. w przedmiocie uzgodnienia realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia i nie znalazło podstaw prawnych do ich uchylenia.
Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] wnieśli D. F., L. i K. M. oraz Stowarzyszenie A. .
D. F., zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mające istotny wpływ na treść wydanej w sprawie decyzji, a mianowicie:
a) art. 107 § 3 k.p.a. art. 15 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez brak kontroli odwoławczej zaskarżonej decyzji i brak rzetelnego, merytorycznego odniesienia się przez organ II instancji do zarzutów zawartych w odwołaniu,
b) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez przede wszystkim nieustalenie wpływu planowanego przedsięwzięcia na zdrowie i warunki życia ludzi oraz środowisko, w szczególności jak realizacja inwestycji wpłynie na:
- użytek ekologiczny "[...]", bytujące w nich rzadkie gatunki ptaków, bowiem załączony do akt sprawy raport jest w tym zakresie wyjątkowo ogólny, gdyż nie dokonano zbadania występujących tam gatunków roślin i ptaków, nie przedstawiono badań hałasów w kierunku tego użytku ekologicznego, jak planowana inwestycja wpłynie na ten konkretny grunt,
- równowagę ekologiczno-środowiskową populacji zwierząt i roślin,
i w szczególności bytujących na dębach rosnących wzdłuż drogi dojazdowej do działek, na których znajduje się planowana inwestycja (co dokumentuje zdjęcie fot. nr 3 widok z działki [...]), w tym zakresie całkowicie pominięto fakt występowania szpaleru dębów przy drodze, przy czym żadna z osób sporządzających raport nie ma wykształcenia ornitologicznego,
- bytowanie zwierząt w zakresie planowanej wycinki drzew, w tym zakresie pominięto, że dojazdy do inwestycji są zadrzewione, w związku z czym może zachodzić konieczność wycinki drzew, a raport w tym zakresie nie dokonał sprawdzenia oświadczenia inwestora, tym bardziej, że nie przedstawiono dróg dojazdowych do inwestycji tj. ich szerokości i przydatności dla planowanej inwestycji,
- siedliska dla zwierząt na działkach sąsiednich, w związku z występującym hałasem, zmianą warunków wodnych, utratą miejsca do przemieszczania się, a sporządzony raport w tym zakresie zawiera zdawkowe, bardzo ogólne i zupełnie dowolne stwierdzenia,
- równowagę zasobów wodnych istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa oraz infrastrukturę melioracyjną, w tym zakresie jej działek, które bezpośrednio graniczą z działkami, na których planowana jest inwestycja, przy czym nie przeprowadzono badań przez hydrologów, natomiast osoby sporządzające raport nie posiadają wykształcenia hydrologicznego,
- ewentualne awarie polegające na wycieku olejów, substancji ropopochodnych i innych niebezpiecznych odpadów oraz emitowane przez pracę kopalni hałasy wpłyną na populację zwierząt i stan zdrowia okolicznych mieszkańców oraz warunki życia,
c) art. 79 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a. poprzez niezawiadomienie strony postępowania o terminie przeprowadzanej wizji lokalnej nieruchomości, na której planowana jest inwestycja,
d) art. 77 k.p.a. w zw. z .art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę zgromadzonych
w sprawie dowodów tj. raportu oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko
w związku z tym, że osoby sporządzające raport nie mają specjalistycznego wykształcenia w zakresie niezbędnym do wydania raportu, tj. hydrologicznego, akustycznego, ornitologicznego,
- nie przedstawiono żadnych badań akustycznych do raportu, tj. nie wiadomo jak zbadano tło akustyczne, w ilu i w jakich punktach pomiarowych, a na podstawie złożonych dokumentów należy wręcz przyjąć, że takie badania nie zostały przeprowadzone,
- nie przedstawiono dokładnego doświadczenia zawodowego osób sporządzających raport, a poprzestano na podaniu kilku sporządzonych raportów bez podania dat sporządzenia tych raportów,
- raport został sporządzony na podstawie niewiadomej liczby wizji lokalnych bowiem niewiarygodne jest aby wizje lokalne wskazane w raporcie odbyły się w okresie 23 marca 2016 r. do 21 września 2016 r., skoro raport został sporządzony w lipcu 2016 r., a obowiązek jego sporządzenia został nałożony postanowieniem z dnia [...], przy czym dokumentacja zdjęciowa nie potwierdza obecności autorów raportu w okresie marca 2016 r. i września 2016 r.,
- raport nie został uzupełniony zgodnie ze zobowiązaniem z dnia 13 września 2016 r., bowiem zostało przekazane wyłącznie pismo wnioskodawcy z dnia
23 września 2016 r. niepodpisane przez wszystkich autorów raportu z lipca 2016 r., a jedynie przez jedną osobę W. K., a tym samym przesłany dokument nie spełnia wymogów nałożonych przez organ;
2. naruszenie przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku,
a mianowicie:
a) art. 21 ust. 2 pkt 16 w zw. z art. 23 ustawy poprzez brak umieszczenia jednolitego raportu środowiskowego wraz z załącznikami niezbędnymi
i koniecznymi do analizy i weryfikacji prawidłowości sporządzonego raportu
w publicznie dostępnych wykazach, przez co nie zapewniono w odpowiedni sposób udziału społeczeństwa w toczącym się postępowaniu, a także poprzez brak umieszczenia Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia do publicznego wglądu,
b) art. 30 ustawy poprzez brak zorganizowania szerokich konsultacji społecznych, brak zorganizowania spotkania mieszkańców z inwestorem celem wyjaśnienia rodzaju, zakresu, skutków i zagrożeń inwestycji, brak przedstawienia mieszkańcom bilansu korzyści i strat dla Gminy powstałych wskutek inwestycji,
c) art. 30 w zw. art. 33 ust. 1 pkt 5-8 ustawy, poprzez odmowę przedłużenia
21-dniowego terminu "o możliwościach zapoznania się z niezbędną dokumentacją sprawy, możliwości składania uwag i wniosków, sposobie
i miejscu składania uwagi i wniosków", przez co nie zapewniono udziału społeczeństwa w toczącym się postępowaniu,
d) art. 62 ust. 1 ustawy poprzez jego niezastosowanie i brak analizy wpływu planowanego przedsięwzięcia na zdrowie i warunki życia ludzi oraz środowisko,
e) art. 66 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 62 ust. 1 ustawy poprzez brak w raporcie kompletnego opisu elementów przyrodniczych środowiska objętych zakresem przewidywanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko,
f) art. 85 ust. 2 pkt. 1 lit. a i b ustawy poprzez brak informacji o tym, w jaki sposób w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa.
Zdaniem skarżącej, organ II instancji zaniechał kontroli odwoławczej zaskarżonej decyzji, bowiem nie odniósł się w sposób rzetelny i merytoryczny do stawianych przez nią zarzutów, co skutkowało naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Ponadto, w przedmiotowym postępowaniu organy pozbawiły strony możliwości udziału w procedurach dotyczących oceny oddziaływania na środowisko, co jest sprzeczne z ideą i zasadami wyrażonymi w ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku, które zostały powielone w dyrektywie Rady 85/337/EWG z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne.
L. i K. M. zarzucili w skardze naruszenie:
- art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 i 138 § 1 pkt 2 k.p.a.,
- art. 80 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 85 ust. 2 pkt 1 b ustawy o udostępnianiu informacji
o środowisku,
- art. 7, 77 § 1, 80 i 138 § 1 pkt 2 k.p.a., polegające na uznaniu przez SKO, że organ wydający decyzję w sprawie ustalenia środowiskowych warunków realizacji inwestycji jest bezwzględnie związany treścią postanowienia uzgadniającego wydanego przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska;
- art. 33 ust. 1 pkt 7 w związku z art. 35 ustawy o udostępnianiu informacji
o środowisku i art. 8, 9 i 138 § 1 pkt 2 k.p.a., polegające na nieuprawnionym pozostawieniu przez SKO bez rozpatrzenia uwag i wniosków złożonych przez Stowarzyszenie i mieszkańców gminy B.,
- art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 80 ust 1 pkt 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, poprzez ustalenie przez SKO środowiskowych warunków przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kopaliny ze złoża kruszywa naturalnego pomimo wyraźnego sprzeciwu Stowarzyszenia i mieszkańców gminy B.
- art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 85 ust 1 pkt 1 a i b, ust. 2 oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niezawarcie w uzasadnieniu decyzji szczegółowej informacji o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa,
- art. 33 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 35 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku,
- art. 66 ust. 6 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, poprzez wydanie decyzji na podstawie niekompletnego w zakresie uwzględnienia oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko raportu,
- art. 8 k.p.a., art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a., art. 11 k.p.a.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że postanowieniem organu uzgadniającego związany był w niniejszej sprawie organ I instancji. Organ ten nie mógł zająć w zakresie kwestii podlegających kompetencji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska stanowiska odmiennego od zajętego w postanowieniu uzgadniającym. Odmiennie należy natomiast ocenić sytuację organu odwoławczego. Z art. 77 ust. 1 pkt 7 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku wynika, że do uzgodnień i opinii, o których mowa w ust. 1, nie stosuje się przepisu art. 106 § 5 k.p.a. W orzecznictwie słusznie przyjęto, że w sytuacji, gdy decyzja w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia jest uzależniona od niezaskarżalnego postanowienia o odmowie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia, to postanowienie to powinno podlegać kontroli organu odwoławczego w trybie art. 142 k.p.a. Tymczasem organ II instancji zaniechał takiej kontroli. W przypadku braku widomości specjalnych w badanym zakresie, organ winien zwrócić się do biegłego lub zespołu biegłych o sporządzenie w sprawie opinii w trybie art. 84 § 1 k.p.a. Niewątpliwie ocena wpływu inwestycji na środowisko wymagała posiadania wiadomości specjalnych, a zatem przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego było celowe, a zarzuty skargi w tym zakresie zasługują na uwzględnienie. Pomimo wielu istotnych uchybień w sporządzonym raporcie, organ zadowolił się jego pobieżną korektą, powielającą błędy i nie odpowiadającą w dalszym ciągu wymogom określonym w szczególności w art. 66, a w tym między innymi:
- nie wskazano i nie określono w raporcie całego obszaru oddziaływania inwestycji, w tym nie uwzględniono w obszarze odziaływania inwestycji całej trasy obsługi komunikacyjnej kopalni, pomimo, że na str. 39 raportu wskazano w wariancie najkorzystniejszym dla środowiska, że: "Wystąpi zwiększony hałas transportu nie tylko w okolicy planowanego przedsięwzięcia i planowanej drogi ale w obrębie co najmniej kilku miejscowości oraz zwiększona emisja zanieczyszczeń, tj. dwutlenku azotu, tlenku węgla oraz mieszaniny węglowodorów do powietrza w wyniku spalania paliwa w silnikach tych pojazdów." Autor raportu wskazał, że inwestycja realizowana będzie na działkach nr [...] i [...] obręb C., a więc jako obszar odziaływania wskazano jedynie teren kopalni,
- nie przedstawiono mapy akustycznej prognozowanego zasięgu oddziaływania inwestycji dla pory dziennej i nocnej,
- nie wskazano czy w gminie B. prowadzono badania natężenia hałasu
w ramach monitoringu regionalnego i czy gmina B. posiada mapę akustyczną terenu planowanej inwestycji,
- nie wskazano jakie są parametry akustyczne pracujących pojazdów i maszyn, co ma ogromny wpływ na ustalenie akustycznego oddziaływania inwestycji na ludzi
i środowisko.
Zdaniem skarżących, podstawą dla każdego raportu oddziaływania na środowisko powinno być ustalenie aktualnego stanu faktycznego, sprzed podjęcia inwestycji, czyli w przypadku pracy kopalni wraz z infrastrukturą - klimatu akustycznego na terenie planowanej inwestycji i wokół niej. Raport powinien rozpocząć się od pokazania aktualnego stanu hałasu w miejscu realizacji inwestycji i w jej otoczeniu. Autorzy nie przeprowadzili na obszarze inwestycji pomiarów tła akustycznego istniejącego obecnie. Bez takich pomiarów nie można ustalić zakresu ingerencji w środowisko naturalne dla nowego przedsięwzięcia, a jakiekolwiek symulacje czy też pomiary bez odniesienia się do stanu zerowego, nie mają żadnej wartości merytorycznej i nie mogą zostać uznane za dowód w postępowaniu administracyjnym.
Ponadto, na podstawie art. 42 ustawy Prawo geologiczne i górnicze sporządza się w celu określenia warunków hydrogeologicznych w związku z projektowaniem odwodnień do wydobywania kopalin ze złóż dokumentację hydrogeologiczną. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać dokumentacje hydrogeologiczne i geologiczno-inżynierskie, część opisowa takiej dokumentacji powinna zawierać wskazanie zasięgu oddziaływania projektowanego odwodnienia złoża wraz z oceną przewidywanych zmian warunków hydrogeologicznych i właściwości fizycznochemicznych wód podziemnych oraz prognozę skutków tych zmian dla środowiska, zwłaszcza prognozę spodziewanych szkód. W niniejszym postępowaniu nie sporządzono ww. dokumentacji dla terenu inwestycji.
Skarżący podnieśli również, że brak jest odniesienia w raporcie do czynnika społecznego i ewentualnych konfliktów społecznych. Nie przeprowadzono w niniejszym postępowaniu procesu konsultacji społecznych, a w raporcie jak i w ww. decyzji nie odniesiono się w ogóle do charakteru zebrania, które odbyło się w dniu 8 grudnia 2016 r. Tymczasem udział społeczeństwa w sprawie inwestycji pn. "[...]" jest niezmiernie istotny, gdyż usytuowanie ww. inwestycji spowoduje spadek atrakcyjności tych terenów. Ponadto, w pobliżu inwestycji usytuowany jest [..] i użytek ekologiczny "[...]", na których znajdują się siedliska rzadkich gatunków ptaków. Obszar rezerwatu stanowi również Jezioro T.. W wyniku prowadzonej inwestycji istnieje zagrożenie osuszenia Jeziora T., a przez to utraty miejsc cennych przyrodniczo i rzadkich gatunków ptaków bytujących na tym terenie.
Zdaniem, skarżących, decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem art. 33 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 35 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, polegającym na oparciu zaskarżonej decyzji o uwagi i wnioski, które winny pozostać bez rozpoznania, jako złożone po upływie ustawowo nakreślonego materialnoprawnego terminu i nieuwzględnieniu ustaleń dokonanych przez mieszkańców z władzami gminy i inwestorem, a zaproponowanych między innymi przez zastępcę Wójta Gminy B.. Materialnoprawny termin ponownie wyznaczony upłynął w dniu 30 listopada 2016 r. Z uwagi na powyższe, nie mogły zostać włączone w poczet materiału dowodowego sprawy dwa pisma procesowe złożone przez społeczność lokalną sołectwa C. oraz sołectwa G., popierające realizację przedmiotowego przedsięwzięcia, albowiem zachodzi prawdopodobieństwo, że pisma te zostały złożone z naruszeniem terminu określonego w art. 33 ust. 1 pkt 7 ustawy, do czego ani Wójt ani SKO nie ustosunkowali się w ogóle.
W ocenie skarżących również zarzut pominięcia zebrania mieszkańców z dnia
8 grudnia 2016 r. i dokonanych tam ustaleń jest uzasadniony. Zaskarżona decyzja nie spełnia wymogu z art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. 1 ustawy o udostępnianiu informacji
o środowisku.
Skarżący podkreślili również, że zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy Prawo geologiczne i górnicze, w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego podejmowanie i wykonywanie działalności określonej ustawą jest dopuszczalne tylko wówczas, jeżeli nie naruszy ona sposobu wykorzystywania nieruchomości ustalonego w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz w odrębnych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, że udzielenie koncesji na wydobywanie kopalin ze złóż wymaga uzgodnienia
z właściwym wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta), a jedynym kryterium uzgodnienia jest nienaruszenie zamierzoną działalnością przeznaczenia lub sposobu korzystania z nieruchomości, określonego w sposób przewidziany w art. 7 p.g.g.
W niniejszej sprawie organ I instancji nie odniósł się w ogóle do kwestii czy istnieje zgodność planowanego wydobywania kruszywa z zapisami studium gminy B.. Tymczasem analiza zapisów studium wskazuje, że na terenie złoża "[...]" nie przewiduje się eksploatacji kruszywa naturalnego, gdyż jest to obszar rolniczej przestrzeni produkcyjnej oraz przestrzeni turystyczno - wypoczynkowej.
Końcowo skarżący zaznaczyli, że SKO w decyzji nie odniosło się w ogóle do kwestii, że Wójt Gminy B. nie zachował przy podejmowaniu ww. decyzji zasady przezorności, chociaż inwestycja ta będzie oddziaływać negatywnie na środowisko. Zdaniem strony, w każdym przypadku organ dokonując oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko ma obowiązek badać czy inwestor zachował zasady wynikające z art. 6 ustawy o ochronie środowiska, który wskazuje na zasadę zapobiegania i przezorności. Zachowanie tych zasad powinno znaleźć odzwierciedlenie w przedstawionym raporcie oraz decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jednakże w niniejszej sprawie nie miało to miejsca.
SKO nie odniosło się w ogóle do kwestii obrazy przez organ I instancji przepisów art. 6, 7, 8, 9, 11, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia w sprawie na materiale niekompletnym i nierzetelnym, z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów i brak rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wnikliwy, prawidłowy i wyczerpujący. Zaskarżona decyzja jest więc "przedwczesną, w której organ swoje rozstrzygnięcie oparł na materiale nieobiektywnym i nierzetelnym oraz nie wyjaśnił wszystkich okoliczności w sprawie". Tak więc niniejsza decyzja nie powinna pozostać w obrocie prawnym.
Stowarzyszenie A. również zaskarżyło decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie składając skargę o analogicznej treści jak L. i K. M..
W odpowiedzi na skargi Kolegium podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2017 r. Sąd zarządził połączenie spraw ze skarg D. F., L. i K. M. i ww. Stowarzyszenia do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygnaturą II SA/Sz 447/17.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Skargi okazały się nieuzasadnione.
W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Nadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie.
Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana pod względem zgodności
z prawem nie dała podstaw do uznania, że wydana została ona z naruszeniem prawa.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ odwoławczy, podobnie jak i organ I instancji nie miał wątpliwości, że będący przedmiotem postępowania wniosek inwestora Spółki A. zasługiwał na uwzględnienie.
W ocenie Sądu organy prowadząc powyższe postępowanie prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego oraz nie naruszyły przepisów procedury administracyjnej w stopniu uzasadniającym uchylenie decyzji.
Przedmiotem sprawy wywołanej skargami Stowarzyszenia A. , K. M., L. M. i D. F. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...] - ustającą środowiskowe uwarunkowania dla planowanego przedsięwzięcia pn. "[...]", realizowanego na działkach nr [...] i [...] obręb C..
Materialnoprawną podstawę wydania powołanych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 353 ze zm.).
Stosownie do art. 71 ust. 1 cytowanej ustawy, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia.
Uzyskanie wskazanej wyżej decyzji jest wymagane dla planowanych: przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (art. 71
ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku).
Jak wynika z art. 59 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko: 1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz 2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 tej ustawy. Z kolei stosownie do art. 63 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zgodnie z art. 63 ust. 4 cytowanej ustawy, w postanowieniu, o którym mowa w ust. 1, organ określa jednocześnie zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
Rodzaje przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko określone zostały w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 71). W przedmiotowej sprawie, decyzja dotyczy inwestycji polegającej na wydobywaniu kopaliny ze złoża kruszywa naturalnego sklasyfikowanej jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko - wymienione w § 3 ust. 1 pkt 40 lit. b wspomnianego powyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r., tj. wydobywanie kopalin ze złoża metodą odkrywkową inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 27 lit. a (czyli inne niż obejmujące powierzchnię obszaru górniczego nie mniejszą niż 25 ha) – z obszaru górniczego o powierzchni większej niż 2 ha lub o wydobyciu większym niż 20.000 m3 na rok, inne niż wymienione w lit. a tego przepisu.
Z regulacji zawartych w ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko wynika, że ustawodawca określił precyzyjnie katalog okoliczności uzasadniających odmowę zgody na realizację przedsięwzięcia. Wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach można odmówić jedynie w razie:
1. niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony (art. 80 ust. 2),
2. odmowy uzgodnienia warunków realizacji bądź wydania negatywnej opinii, przez organy o których mowa w art. 77 ust. 1 ustawy środowiskowej,
3. braku zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany, jeżeli z oceny oddziaływania na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w innym wariancie (art. 81 ust. 1 ustawy środowiskowej),
4. gdy z oceny oddziaływania na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, a za realizacją przedsięwzięcia nie przemawiają konieczne wymogi nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogi o charakterze społecznym lub gospodarczym i brak jest rozwiązań alternatywnych (art. 81 ust. 2 ustawy środowiskowej),
5. jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika,
że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza (art. 81 ust. 3 ustawy środowiskowej).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że w kontekście przytoczonych regulacji organy słusznie uznały, że nie zaistniały warunki do odmowy zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia. Organy prawidłowo ustaliły okoliczności faktyczne sprawy. Organem właściwym do wydania decyzji środowiskowej był Wójt (art. 75 ust. 1 pkt 4). Wniosek o wydanie zaskarżonej decyzji (należycie uzupełniony) spełniał wymogi określone w art. 74 ust. 1 ustawy środowiskowej. Organ prawidłowo ustalił, że przedsięwzięcie stanowiące przedmiot niniejszej sprawy, należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy środowiskowej, wydano postanowienie (z [...]) stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Jednocześnie, w myśl ust. 4 tego przepisu, organ określił zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Nadmienić należy, że - zgodnie z art. 64 w zw. z art. 78 ustawy środowiskowej -postanowienie powyższe zostało wydane po zasięgnięciu przez organ opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (z [...] i z [...]).
Organ stwierdził ponadto brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu obejmującego lokalizację przedsięwzięcia.
W ocenie Sądu organy orzekające w niniejszej sprawie procedując w zgodzie
z art. 80 ust.1 ustawy środowiskowej ustaliły środowiskowe uwarunkowania biorąc pod uwagę wyniki uzgodnień z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska, opinią Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa, oraz ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Nie uszło przy tym uwadze Sądu, że organ w zakresie rozpatrywania uwag i wniosków złożonych przez społeczeństwo dopuścił do pewnych zaniechań, bowiem uznał je za bezzasadne nie uzasadniając swojego stanowiska, jednak z przyczyn omówionych poniżej okoliczność ta nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy.
Zdaniem Sądu nieuzasadnione są zarzuty zawarte w odwołaniach jak
i w skargach dotyczące uchybień organów w przedmiocie staranności w procedowaniu.
W pierwszym rzędzie, odnosząc się do podnoszonego przez Stowarzyszenie A. oraz L. M. i K. M., zarzutu nieuprawnionego pozostawienia przez SKO bez rozpatrzenia uwag i wniosków złożonych przez Stowarzyszenie oraz mieszkańców gminy B. w postępowaniu, w ramach którego przeprowadzono ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko należy stwierdzić, że zarzut ten jest niejasny.
Zgodnie bowiem z treścią art. 33 ust. 1 pkt 6 oraz art. 37 pkt 1 ustawy
o udostępnianiu informacji o środowisku, przed wydaniem i zmianą decyzji wymagających udziału społeczeństwa organ właściwy do wydania decyzji podaje do publicznej wiadomości informacje o możliwości składania uwag i wniosków, przy czym to organ prowadzący to postępowanie rozpatruje wspomniane uwagi i wnioski.
W niniejszej sprawie organem prowadzącym postępowanie był Wójt Gminy B. wobec czego nie sposób stwierdzić z jakich względów, zdaniem skarżących, to Kolegium obowiązane było te wnioski i uwagi rozpatrzyć.
Niezależnie od powyższego należy stwierdzić, że z treści pisma Wójta Gminy B. z dnia 16 stycznia 2017 r. wynika, że złożone przez Stowarzyszenie oraz przez mieszkańców uwagi i wnioski uznał on za bezzasadne (co oznacza, że zostały rozpatrzone), choć w aktach sprawy nie zawarto uzasadnienia takiego stanowiska, organ II instancji w uzasadnieniu decyzji nie odniósł się do tej kwestii. Zgodnie jednak z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Strona nie wskazała jaki wpływ miało powyższe postępowanie organów na wynik sprawy,
a w ocenie Sądu o takim wpływie mówić nie sposób, z przyczyn o których będzie mowa poniżej.
Za nieuzasadniony należy uznać zarzut ustalenia przez Kolegium środowiskowych warunków przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kopaliny ze złoża kruszywa naturalnego pomimo wyraźnego sprzeciwu Stowarzyszenia
i mieszkańców gminy B. wyrażonego podczas zebrania w świetlicy wiejskiej
w C. w dniu [...], które to zebranie zostało całkowicie pominięte przez organ zarówno pierwszej jak i drugiej instancji.
Art. 80 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku wskazuje, że organ wydając decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach winien mieć na uwadze wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa, jednak nie wynika z tego przepisu w żadnym razie, że w wypadku zgłoszenia jakiegokolwiek sprzeciwu w tym zakresie ustalenie środowiskowych warunków przedsięwzięcia nie jest możliwe. Przede wszystkim organ winien mieć na uwadze wyniki całego postępowania z udziałem społeczeństwa a nie tylko kierować się pojedynczymi sprzeciwami niektórych mieszkańców. Nie może przy tym bezkrytycznie uwzględniać wszelkich uwag lecz winien dokonać oceny ich zasadności. W tym miejscu należy wskazać, że w analizowanej sprawie uwagi i wnioski złożyło 6 mieszkańców miejscowości G., 2 mieszkańców miejscowości K. (czyli miejscowości oddalonych od planowanej inwestycji) i tylko jeden mieszkaniec C. (niezamieszkujący w bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji), który podpisał się nie pod tekstem uwag i wniosków (identycznych z wnioskami i uwagami pozostałych osób), lecz na odwrotnej stronie pisma zawierającego te uwagi. Zaznaczenia przy tym wymaga, że L. M. i K. M. są stronami postępowania wobec czego mogą przedstawiać na każdym etapie postępowania swoje stanowisko w sprawie jednakże nie formie uwag i wniosków, o których mowa w art. 33 ust. 1 i 37 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku gdyż te zostały przewidziane dla zapewnienia udziału w postępowaniu społeczeństwa a nie stron tego postępowania.
Na marginesie jedynie należy wskazać, że w dniu 23 stycznia 2017 r. (a więc jeszcze przed wydaniem zaskarżonej decyzji), do Wójta gminy B. wpłynęły dwa pisma podpisane przez mieszkańców miejscowości C. i G. (jedno pismo zawiera 49 podpisów, zaś drugie 55 podpisów), w których wspomniani mieszkańcy wyrazili swoje niezadowolenie wobec "sprzeciwu osób, które kwestionują prawidłowość przeprowadzenia procedury wydania decyzji środowiskowej pod nazwą wydobywanie kopaliny ze złoża kruszywa naturalnego "[...]". W pismach wskazano, że sprzeciwy pochodzą od osób, które nie zamieszkują w miejscowości C. a jedynie posiadają tam działki, które to osoby wypowiadają się za mieszkańców bez ich zgody. Autorzy pism stwierdzili, że są zainteresowani tym by gmina rozwijała się, a nowe inwestycje przynosiły dochody, przy czym zapoznali się z dokumentacją zebraną przez urząd i mają poczucie bezpieczeństwa. Oświadczyli, że są oburzeni, że po raz kolejny zostali pozbawieni przez Stowarzyszenie A. szansy na rozwój.
W świetle powyższego nie sposób stwierdzić, że ewentualne niezawarcie
w uzasadnieniu decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania szczegółowej informacji o przeprowadzonym postępowaniu z udziałem społeczeństwa oraz o tym
w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Z tych względów niezrozumiały jest też argument jakoby Wójt gminy B. nie objął ochroną prawną mieszkańców z uwzględnieniem ich interesu społecznego polegającego na ochronie dóbr publicznych pomimo, że miał wiedzę,
iż w przedmiotowym postępowaniu istniała zobiektywizowana kolizja interesu wnioskodawcy i interesu społecznego.
Za nietrafny należy też uznać zarzut sformułowania w osnowie obowiązków bez pełnego i jednoznacznego określenia ich treści, które nie zostały sprecyzowane
w uzasadnieniu decyzji lecz określone poprzez odesłanie do treści raportu i opracowań raportu. Nie ulega wątpliwości, że obowiązki te zostały określone precyzyjnie, nie budzą istotnych wątpliwości, przy czym sama strona nie precyzuje o jakie wątpliwości chodzi.
Odnosząc się do zarzutu błędnego uznania przez SKO, że organ wydający decyzję w sprawie ustalenia środowiskowych warunków realizacji inwestycji jest bezwzględnie związany treścią postanowienia uzgadniającego wydanego przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, należy stwierdzić, że zarzut ten jest niejasny. Skoro organem wydającym w niniejszej sprawie decyzję w sprawie ustalenia środowiskowych warunków realizacji inwestycji jest Wójt gminy B. i zdaniem strony Kolegium błędnie uznało, że jest on związany treścią postanowienia RDOŚ to niezrozumiałym jest jednoczesne wskazywanie w uzasadnieniu skargi, że "organ I instancji jest związany treścią postanowienia organu uzgadniającego" natomiast sytuację organu odwoławczego należy ocenić odmiennie. Jak wskazało Stowarzyszenie, postanowienie uzgodnieniowe jest niezaskarżalne wobec czego powinno podlegać kontroli organu odwoławczego zgodnie z treścią art. 142 k.p.a.,
w myśl którego postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Zdaniem skarżących, organ II instancji takiej kontroli zaniechał. Z takim stanowiskiem nie sposób się jednak zgodzić. Należy podkreślić,
że wbrew twierdzeniom strony, Kolegium nie zawarło w uzasadnieniu stwierdzenia dotyczącego związania organu czy to I czy II instancji treścią postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Kolegium wyjaśniło jedynie,
że przedłożony przez inwestora raport o oddziaływaniu wnioskowanego przedsięwzięcia na środowisko, został zweryfikowany przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w S., który dokonał jego uzgodnienia (po stosownym uzupełnieniu). Zdaniem Kolegium, powyższe oznacza, że spełnia on ustawowe wymogi bowiem został ostatecznie pozytywnie zweryfikowany przez wyspecjalizowany i właściwy merytorycznie organ ochrony środowiska. Jednocześnie Kolegium dokonało oceny zaskarżonej decyzji pod kątem art. 80 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, a zatem także z punktu widzenia wyników uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1 tej ustawy. Z treści uzasadnienia decyzji Kolegium wynika jednoznacznie, że zbadało ono m.in. postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w S. z dnia [...] w przedmiocie uzgodnienia realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia i nie znalazło podstaw prawnych do jego uchylenia (karta 10 decyzji). Zaznaczenia wymaga przy tym, że skarżące Stowarzyszenie nie sformułowało żadnych konkretnych zarzutów dotyczących postanowienia RDOŚ z [...], wobec czego nie sposób stwierdzić czy w ocenie skarżącego jest ono wadliwe, ewentualnie na czym jego wadliwość miałaby polegać. Tym samym nie jest też możliwe stwierdzenie na jaką okoliczność, zdaniem strony, miałby zostać w tym wypadku powołany biegły. Sugestia, że organ winien zwracać się do biegłych o sporządzenie stosownych opinii bowiem nie posiada wiadomości specjalnych wskazuje na to, że zdaniem strony praktycznie, w każdej tego typu sprawie powinien zostać powołany biegły, tymczasem przepisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku tego typu wymogów nie przewidują.
Nieuzasadnione okazało się twierdzenie stron jakoby raport podawał nieprawdziwe informacje i zawierał szereg nieścisłości i sprzeczności jak również nie zawierał wielu elementów koniecznych.
Zdaniem skarżących, w raporcie nie wskazano i nie określono całego obszaru inwestycji, w tym nie uwzględniono całej trasy obsługi komunikacyjnej. Z takim stanowiskiem nie sposób się jednak zgodzić. Inwestycja polega na wydobywaniu piasku na konkretnym obszarze, prawidłowo wskazanym przez organ i podnoszona przez strony - konieczność transportu tego piasku w rejon budowy drogi [...] - nie zmienia tak określonego obszaru (gdyby przyjąć sposób argumentacji strony, należałoby stwierdzić, że w razie konieczności transportu np. jakiejś kopaliny do miejscowości położonych na terenie wszystkich województw – obszarem odziaływania inwestycji byłby teren całego kraju).
Odnosząc się do argumentu - niewskazania w raporcie "wjazdu i wyjazdu na
i z terenu inwestycji", należy stwierdzić, że lektura tego raportu jednoznacznie wskazuje, że miejsca te są uzależnione od miejsca wydobycia piasku w danym momencie. Nie sposób szczegółowo wskazać takich miejsc skoro piasek wydobywany będzie w różnych miejscach – na obszarze 18 ha. Jednocześnie w załączniku nr 2 do pisma inwestora z dnia 23 września 2016 r. przedstawiono mapkę z zaznaczoną trasą wydobytej kopaliny.
Za niezrozumiały należy uznać kolejny argument skarżących jakoby
"nie przedstawiono mapy akustycznej prognozowanego zasięgu oddziaływania inwestycji dla pory dziennej i nocnej" Taka mapa została przedstawiona dla pory dziennej natomiast w porze nocnej kopalina nie będzie wydobywana wobec czego nie sposób tego rodzaju mapy sporządzić.
Niejasny jest, zdaniem Sądu także zarzut niewskazania "czy w gminie B. prowadzono badania natężenia hałasu w ramach monitoringu regionalnego". Strona nie wskazała bowiem jaki wpływ miałyby tego typu badania dla tego konkretnego rozstrzygnięcia. Podobnie należy ocenić kolejny zarzut - niewskazania czy gmina B. posiada mapę akustyczną terenu planowanej inwestycji.
Natomiast za nietrafny należy uznać argument, że w raporcie nie wskazano jakie są parametry akustyczne pracujących pojazdów i maszyn oraz z jaką prędkością będą poruszały się pojazdy na terenie inwestycji i na drogach dojazdowych" a także nie uwzględniono poziomu hałasu na terenie inwestycji podczas transportu. Należy podkreślić, że w punkcie 5.2.6.2 raportu wskazano w tabeli nr 12 źródła hałasu na terenie kopalni złoża – zarówno liniowe (przejazdy samochodów ciężarowych), jak i punktowe (praca koparki) czy powierzchniowe (praca spycharki), z wyszczególnieniem mocy akustycznej poszczególnych pojazdów. Ponadto wykonano stosowne obliczenia dla 8 godzin najmniej korzystnych akustycznie w ciągu dnia (w nocy prace nie będą prowadzone) przyjmując równoczesną pracę wszystkich maszyn. Wspomniana tabela nr 12 w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jednoznacznie wskazuje, że do obliczeń przyjęto m.in. przejazdy samochodów ciężarowych (jako źródła hałasu liniowe). W punktach 5.2.6.2 i 5.2.6.4 raportu podano dla jakiej średniej temperatury powierza oraz średniej wilgotności względnej a także w jakiej siatce obliczeniowej, na jakiej wysokości wykonano obliczenia. W tabeli nr 13 przedstawiono wyniki obliczeń emisji hałasu w punktach obserwacyjnych zabudowy zagrodowej, z których wynika jednoznacznie, że działalność związana wydobyciem kruszywa z wyrobiska w ciągu dnia będzie mieściła się w granicach dopuszczalnych norm. Zarówno maksymalny poziom hałasu we wspomnianych punktach obserwacyjnych (41,8 dB), jak i maksymalny poziom hałasu, występujący na terenie wyrobiska w punkcie x = - 280, y = 300, z = 4,0 (47,8 dB) nie przekraczają dopuszczalnego poziomu dla terenów chronionych, tj. 50 dB. W ocenie Sądu, okoliczność, że w raporcie w wskazano jednoznacznie w jaki sposób ustalono tło akustyczne nie dyskwalifikuje powyższych obliczeń skoro strona nie wskazała żadnych powodów, dla których tło podane w uzupełniniu raportu z dnia 23 września 2016 r. (30 dB) miałoby być niewiarygodne (zwłaszcza zważywszy na twierdzenia skarżących, że obecny klimat akustyczny jest typowo wiejski, gdyż dominuje niska zabudowa mieszkaniowa i zagrodowa oraz las, jest to klimat nieskażony jeszcze działalnością przemysłową i ciągłą ingerencją człowieka)..
Nie sposób też uznać za trafne argumenty skarżących dotyczące zawarcia
w raporcie błędnych nazw miejscowości ("[...]"), niekompletności załączników (brak załącznika nr 4), czy braku określenia współrzędnych punktów załamania granic złoża w lokalnym układzie współrzędnych.
Raz jeszcze należy podkreślić, że zgodnie jednak z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Strony nie wskazały jaki wpływ miały powyższe uchybienia na wynik sprawy, a w ocenie Sądu o takim wpływie także i w tym wypadku mówić nie sposób. W raporcie istotnie pominięto
w numeracji załączników nr 4 jednak w żadnej jego części na taki załącznik się nie powołano a ewentualna pomyłka w numeracji załączników (pominięcie nr 4) w takiej sytuacji nie dyskwalifikuje raportu.
Skarżący nie wyjaśnili jednoznacznie jaki wpływ mógłby mieć ewentualny brak określenia współrzędnych punktów załamania granic złoża w lokalnym układzie współrzędnych na wynik sprawy, natomiast zarzut braku dokumentacji hydrogeologicznej o jakiej mowa w prawie geologicznym i górniczym na tym etapie postępowania (w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia) jest niezrozumiały.
Podobnie za niejasny należy uznać argument niewyjaśnienia wątpliwości "wskazujących na konieczność dokładnego i adekwatnego ustalenia oddziaływania planowanej inwestycji w zakresie bezpieczeństwa terenów położonych w bezpośrednim sąsiedztwie kopalni, przeznaczonych pod budownictwo jednorodzinne lub już pełniących tę funkcję". Skarżący nie sprecyzowali zarzutu wobec czego nie sposób jednoznacznie do niego się odnieść.
Natomiast za nietrafny należy uznać pogląd skarżących o braku rozważenia metod minimalizacji hałasu. Takie metody przedstawiono chociażby w punkcie 6.0 raportu, gdzie podano m.in., że nadkład ziemi (humus) formowany będzie w wały ziemne stanowiące dodatkową barierę akustyczną.
Niejasny wydaje się w świetle przytoczonych wyżej okoliczności (w tym pism złożonych przez mieszkańców miejscowości G. i C., o których była już mowa wcześniej) argument braku odniesienia w raporcie do czynnika społecznego
i ewentualnych konfliktów społecznych.
Na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut nieprzeprowadzenia w niniejszym postępowaniu konsultacji społecznych, w tym nieodniesienia się do charakteru zebrania, które odbyło się w dniu [...] w świetlicy w C.. W świetle pism mieszkańców G. i C., o których mowa powyżej nie sposób mówić o braku konsultacji społecznych w ramach prowadzonego postępowania, natomiast z materiałów dołączonych do akt administracyjnych wynika, że zebranie, które miało miejsce w dniu [...] nie było elementem tego typu konsultacji w ramach przedmiotowego postępowania. Z tych względów, w tym zwłaszcza mając na uwadze wyrażony w pismach z dnia 16 stycznia 2017 r. negatywny stosunek mieszkańców G. i C. do działań podejmowanych przez "osoby, które kwestionują przeprowadzenie procedury wydania decyzji środowiskowej pod nazwą: Wydobywanie kopaliny ze złoża kruszywa naturalnego "[...]", nie sposób zgodzić się ze skarżącymi, że w toku niniejszego postępowania organ miny pozbawił mieszkańców rzeczywistego i pełnego udziału w przedmiotowym postępowaniu. Ze wspomnianego pisma wynika m.in., że mieszkańcy, są zainteresowani by gmina rozwijała się a nowe inwestycje przynosiły dochody. Są też przekonani, że utworzenie kopalni nie spowoduje żadnego uszczerbku "na ich okolicy" a tym bardziej nie wpłynie na degradację środowiska.
Wbrew przekonaniu skarżących, powyższe pismo nie zostało złożone jako uwagi czy wnioski, o których mowa 35 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (wobec czego nie może tu mieć zastosowania termin wymieniony w tym przepisie) lecz jedynie jako stanowisko mieszkańców G. i C. w zakresie działań podejmowanych m.in. przez Stowarzyszenie A. w przedmiotowym postępowaniu, z którym Kolegium nie tylko mogło ale też powinno zapoznać się, skoro wpłynęło jeszcze przed wydaniem decyzji przez ten organ.
Mając na uwadze stosunkowo krótki okres eksploatacji złoża (zasoby określono na 3 mln Mg zaś wydobycie roczne na 700 tysięcy ton na rok) oraz przewidywaną rekultywację terenu w ramach likwidacji wyrobiska, nie można zgodzić się ze skarżącymi, że usytuowanie inwestycji spowoduje spadek atrakcyjności tych terenów dla potencjalnych inwestorów. Nic nie stoi też na przeszkodzie by "teren przyległy do terenu planowanej inwestycji jak i jej okolice" zmierzały w swoim rozwoju w kierunku rekreacyjnym.
Nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonych dokumentach twierdzenie stron,
że w wyniku "prowadzonej inwestycji wydobywania kopalin istnieje zagrożenie osuszenia jeziora T., a przez to utraty miejsc cennych przyrodniczo i rzadkich gatunków ptaków bytujących na tym terenie".
Uszło bowiem uwadze skarżących, że na terenie inwestycji nie stwierdzono występowania poziomu wodonośnego, planowany sposób eksploatacji złoża nie wymaga obniżania poziomu wody w basenach eksploatacyjnych wobec czego nie będą prowadzone prace odwodnieniowe, które mogłyby wywołać negatywny wpływ dla okolicznych siedlisk związany z obniżaniem zwierciadła wody gruntowej. Jak wynika z lektury raportu, eksploatacja złoża nie spowoduje naruszenia stosunków wodnych stałych horyzontów wodonośnych i nie wpłynie negatywnie na stan wód powierzchniowych i podziemnych w jego rejonie.
Faza budowy i funkcjonowania inwestycji niewątpliwie wiąże się z przejazdami samochodów o dużej ładowności, jednak, jak wynika z treści raportu (co do tych okoliczności strona nie przedstawiła żadnego przeciwdowodu) ani w zakresie hałasu ani emisji zanieczyszczeń nie zostaną przekroczone dopuszczalne normy. Na marginesie jedynie należy zauważyć, że teza skarżących o przejazdach wspomnianych pojazdów "często z nadmierną prędkością" nie została poparta żadnymi argumentami wobec czego pozostaje jedynie niczym nieudokumentowanym domysłem.
Za niezrozumiały należy uznać pogląd o spowodowaniu w wyniku powstania kopalni kruszywa zachwiania równowagi ekologicznej – dla populacji zwierząt i roślin w tym rejonie. Nie sposób stwierdzić w jaki sposób do takiego zachwiania równowagi miałoby dojść skoro na terenie inwestycji są jedynie trawy a także pola zajęte pod uprawy pszenicy, na których dwa razy w roku wykonywana jest orka. Na wspomnianych obszarach już w tej chwili prowadzone są prace przy użyciu sprzętu rolniczego co nie sprzyja ani rozwojowi innych niż zboża roślin ani osiedlaniu się zwierząt.
Niejasny jest także argument dotyczący możliwości ewentualnej wycinki drzew na przedmiotowym terenie, skoro inwestor jednoznacznie wskazał, że takiej wycinki nie planuje. Podobnie za niezrozumiałe należy uznać stanowisko stron, zgodnie z którym planowana inwestycja spowoduje zanieczyszczenie i zachwianie równowagi zasobów wodnych istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa oraz kolizję z infrastrukturą melioracyjną na tym terenie a także osuszanie terenów przyległych. Z przyczyn, które przedstawiono już wcześniej, inwestycja nie wpłynie negatywnie na stan wód powierzchniowych i podziemnych w jego rejonie. W ramach rozpoznania złoża "[...]’ wykonano 14 otworów o głębokości od 11,4 m do 18,5 m i łącznym metrażu 65 mb. Na obszarze złoża nie stwierdzono występowania poziomu wodonośnego.
Odnosząc się do poglądu o możliwości zanieczyszczenia terenu i wód gruntowych poprzez wyciek olejów, substancji ropopochodnych i innych niebezpiecznych odpadów, należy podkreślić, że w punkcie 6.0 raportu przedstawiono opis przewidywanych działań mających na celu zapobieganie, ograniczanie lub kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań inwestycji na środowisko. Podano tam m.in., że stosowany będzie sprzęt i pojazdy wyłącznie sprawne technicznie, które będą pod stałym dozorem służb użytkownika przedmiotowej inwestycji i będą okresowo monitorowane w celu kontrolowania ich sprawności technicznej. Tankowanie oraz parkowanie sprzętu i pojazdów odbywać się będzie w miejscu wydzielonym, utwardzonym i zaopatrzonym w środki absorpcji ropopochodnych. Nie ulega zatem wątpliwości, że w raporcie wskazano sposób postępowania, który zagrożenia wskazywane przez skarżących zminimalizuje.
Za nie trafne należy uznać powoływanie się przez skarżących na przepis art. 7 ust. 2 ustawy prawo geologiczne i górnicze, zgodnie z którym w razie braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podejmowanie i wykonywanie działalności określonej ustawą jest dopuszczalne tylko wówczas gdy nie naruszy ona sposobu wykorzystywania nieruchomości ustalonego w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy.
Z akt sprawy wynika co prawda, że dla terenu przeznaczonego pod realizację inwestycji nie został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, którego ustalenia w zakresie przeznaczenia i zagospodarowania terenu przedsięwzięcia organ zobowiązany byłby wziąć po uwagę, stosownie do uregulowań ustawy. Jednakże podkreślenia wymaga, że zapisy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie wiążą w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Studium w odróżnieniu od miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie jest aktem prawa miejscowego powszechnie obowiązującym na danym terenie, lecz stanowi akt o charakterze wewnętrznym skierowany do organów gminy w sposób ogólny kwalifikujący poszczególne obszary gminy i określający ich przeznaczenie. Ustawodawca zdecydował, że na etapie określania środowiskowych uwarunkowań organ zobligowany jest badać zgodność lokalizacji przedsięwzięcia jedynie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na marginesie należy wskazać, że powołany w skardze art. 7 ustawy z dnia 9 czerwca 2011r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2016 r. poz. 1131 ze zm.) nie ma zastosowania w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.
Z uwagi na powyższe, okoliczność, że studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego dla gminy B. nie przewiduje wydobywania kopalin w postępowaniu w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań nie może mieć rozstrzygającego znaczenia.
Niejasny okazał się kolejny zarzut skarżących – niezachowania przez Wójta Gminy B. zasady przezorności. Strony powołując się na art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie środowiska podniosły, że kto podejmuje działalność mogącą negatywnie oddziaływać na środowisko, jest obowiązany do zapobiegania temu oddziaływaniu, zaś kto podejmuje działalność, której negatywne oddziaływanie na środowisko nie jest jeszcze w pełni rozpoznane, jest obowiązany, kierując się przezornością, obligującą inwestora do przewidzenia wszelkich następstw ingerencji w środowisko, a w przypadku oddziaływania na obszary Natura 2000 wymaga szczególnie wnikliwego postępowania dowodowego – oraz podjęcia działań, które będą im zapobiegały lub je ograniczały do minimalnego stanu, akceptowalnego z punktu widzenia ochrony środowiska. Następnie, przytaczając treści wyroków TSUE, skarżący wskazali, że zezwolenie na realizację przedsięwzięcia może zostać udzielone jedynie pod warunkiem, że właściwe władze krajowe uzyskają pewność, że przedsięwzięcie nie będzie miało negatywnych skutków dla obszaru, którego dotyczą. Tak więc na organie spoczywa obowiązek dokładnego wyjaśnienia sprawy i podjęcia niezbędnych działań dla prawidłowego ustalenia wszelkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Strony nie sprecyzowały jakie konkretnie naruszenia zarzuca w tym zakresie organowi I instancji, natomiast podnosząc, że Kolegium nie odniosło się do kwestii obrazy przez ten organ przepisów postępowania art. 6, art. 7, art. 8, art. 9. art. 11. art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia w sprawie na materiale niekompletnym i nierzetelnym,
z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów i brak rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wnikliwy, prawidłowy i wyczerpujący – w sposób niezwykle ogólny wskazały jedynie na bliżej nieokreślone braki raportu oddziaływania na środowisko. Do tak sformułowanego zarzutu, z przyczyn oczywistych, nie sposób się odnieść.
W niniejszej sprawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] oprócz Stowarzyszenia A. oraz L. M. i K. M. wniosła także D. F..
Odnosząc się do zarzutów podnoszonych przez D. F. w punktach: I d – odnośnie badań akustycznych oraz II b, II f skargi, należy wskazać że są one tożsame z zarzutami zawartymi w skargach Stowarzyszenia A. oraz L. M. i K. M.. Sąd przedstawił już swoje stanowisko w tym zakresie powyżej i zbędnym byłoby jego przytaczanie po raz kolejny. Należy zaznaczyć, że stanowisko to w pełni odnosi się do ww. zarzutów podnoszonych przez D. F..
W ocenie Sądu, za nietrafny należy uznać kolejny argument tej skarżącej dotyczący zaniechania przez Kolegium wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy,
w tym nieustalenia wpływu planowanego przedsięwzięcia na zdrowie i warunki życia ludzi oraz środowisko, a zwłaszcza: jak realizacja inwestycji wpłynie na użytek ekologiczny "[...]", bytujące w nich rzadkie gatunki ptaków, równowagę ekologiczno – środowiskową dla populacji zwierząt i roślin, w szczególności bytujących na drzewach – dębach – rosnących wzdłuż drogi dojazdowej do działek, na których znajduje się planowana inwestycja, a także na bytowanie zwierząt w zakresie planowanej wycinki drzew oraz skutki dla środowiska utraty siedlisk dla zwierząt na działkach sąsiednich – w związku z występującym hałasem, zmianą warunków wodnych, utratą miejsca do przemieszczania się, a nadto na równowagę zasobów wodnych istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa oraz infrastrukturę melioracyjną, w tym w zakresie działek skarżącej, które graniczą z działkami, na których planowana jest inwestycja, jak również jak ewentualne awarie polegające na wycieku olejów, substancji ropopochodnych i innych niebezpiecznych odpadów, jak emitowane przez pracę kopalni hałasy wpłyną na populację zwierząt i stan zdrowia okolicznych mieszkańców oraz warunki życia.
Powyższe okoliczności zostały przeanalizowane przez Kolegium w oparciu
o informacje zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko
i zdaniem Sądu, należycie wyjaśnione.
Częściowo kwestie te zostały już omówione wcześniej (w odniesieniu do skarg Stowarzyszenia A. oraz L. M. i K. M.) wobec czego obecnie przypomnieć jedynie należy, że obliczenia poziomu hałasu w punktach obserwacyjnych na terenach chronionych akustycznie przestawione w raporcie wskazują, iż działalność związana z wydobyciem kruszywa z wyrobiska w ciągu dnia będzie mieściła się w granicach dopuszczalnych norm. Dodatkowo należy wyjaśnić, że prace związane z hałasem prowadzone będą wyłącznie w porze dziennej, stosowane będą maszyny i samochody posiadające wysoki standard techniczny, które wyposażone będą w silniki o coraz bardziej efektywnym zużyciu paliwa i posiadać tłumiki z katalizatorami. Najbliżej usytuowane obszary chronione w stosunku do przedsięwzięcia to [...] oddalony o około [...] m na południe od granicy złoża oraz użytek ekologiczny "[...]", który znajduje się przy granicy działki nr [...], a od granicy złoża oddalony jest o około [...] m. Na podstawie badań geologicznych wykazano, że złoże nie jest zawodnione. Eksploatacja będzie odbywać się metodą odkrywkową wobec czego nie nastąpi naruszenie warstwy wodonośnej na omawianym terenie, a zatem projektowane przedsięwzięcie nie będzie połączone hydraulicznie z terenami sąsiednimi, eksploatacja złoża nie zakłóci i nie wpłynie na obniżenie poziomu wód w rezerwacie "[...]", oraz użytku ekologicznym "[...]", a także użytku ekologicznym "[...]". Prowadzone prace wydobywcze nie będą powodowały leja depresji i nie zakłócą stosunków wodnych rezerwatu oraz nie będą miały wpływu na poziom wód w jeziorze T.. Przeprowadzona analiza akustyczna i rozkład izofon propagacji hałasu podczas jednoczesnej eksploatacji złoża oraz transportu kopaliny wykazały, że na wysokości obszarów chronionych przebiega izofona o natężeniu dźwięku około 30 dB i pokrywa się z tłem akustycznym omawianego terenu. Z tego względu generowany hałas nie wpłynie znacząco na zakłócenie bytowania zwierząt oraz ich płoszenie. Jak już wcześniej wskazano, podczas eksploatacji złoża usuwany nadkład będzie usytuowany na granicy złoża a więc będzie stanowić barierę ochronną propagacji hałasu.
Na marginesie jedynie należy dodać, że teren przedsięwzięcia użytkowany jest rolniczo i nie stanowi dogodnego miejsca bytowania dla różnych gatunków zwierząt, w tym gatunków chronionych jak również ptaków. Niewątpliwie prowadzone prace rolne i pracujące maszyny rolnicze nie sprzyjają osiedlaniu się zwierząt na tym terenie, podobnie jak nie sprzyjają bytowaniu zwierząt na drzewach – dębach – rosnących wzdłuż drogi dojazdowej do działek, na których znajduje się planowana inwestycja (zwłaszcza, że jest to droga funkcjonująca, na której odbywa się ruch). Wbrew sugestiom skarżącej w ramach przedsięwzięcia nie została zaplanowana wycinka drzew, a strona nie przedstawiła jakichkolwiek rzetelnych informacji, które mogłyby poddawać w wątpliwość prawdziwość oświadczenia inwestora w tym zakresie.
Nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, że sporządzony w niniejszej sprawie raport o oddziaływaniu na środowisko nie posiada żadnej wartości dowodowej w zakresie oceny ewentualnego wpływu przedsięwzięcia na równowagę zasobów wodnych bowiem osoby sporządzające ten dokument nie posiadają wykształcenia hydrologicznego, jak również pogląd o braku właściwych badań występowania ptaków na spornych terenach z uwagi na brak wśród osób sporządzających raport osoby z wykształceniem ornitologicznym. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w opracowaniu raportu uczestniczyły osoby posiadające niezbędną wiedzę w zakresie m.in. ochrony środowiska (mgr W. K.) czy geologii (mgr inż. geologii I. K.) jak również inżynierii środowiska (mgr. W. K.).
Z uwagi na powyższe nie zasługuje na uwzględnienie zarzut dowolnej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów tj. raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wynikający – zdaniem strony – z nieprzedstawienia dokładnego doświadczenia zawodowego osób sporządzających raport oraz poprzestania na podaniu kilku sporządzonych raportów. Należy podkreślić, że w uzupełnieniu raportu
z dnia 23 września 2016 r. nie tylko przestawiono podstawowe informacje o firmie ale też wymieniono znaczące prace i dokumentacje wykonane przez Pracownię [...] w ostatnich latach jak również przedstawiono osoby, które wykonywały te opracowania.
Także podnoszone przez skarżącą zagrożenia związane z wyciekiem olejów czy substancji ropopochodnych zostały omówione szeroko w raporcie m.in. w punkcie 6.0 (opis przewidywanych działań mających na celu zapobieganie, ograniczanie lub kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko, w szczególności na cele i przedmiot ochrony obszaru Natura 2000 oraz integralność tego obszaru). Wyjaśniono m.in., że stosowany będzie sprzęt i pojazdy wyłącznie sprawne technicznie, przy czym będzie się on znajdował pod stałym nadzorem służb użytkowania przedmiotowej inwestycji i będzie monitorowany w celu kontrolowania sprawności technicznej.
Niezrozumiały okazał się natomiast kolejny argument skarżącej dotyczący niezawiadomienia strony o terminie przeprowadzonej wizji lokalnej nieruchomości, na której planowana jest inwestycja. Pomijając okoliczność, że strona nie wskazała jaką wizję lokalną ma na myśli, należy podkreślić, iż z treści skargi nie wynika jaki wpływ powyższe mogłoby mieć na wynik sprawy.
Nie sposób zgodzić się z zarzutem skarżącej, że w uzasadnieniu decyzji Kolegium brak jest stanowiska w przedmiocie stawianych przez nią zarzutów. Nie ulega bowiem wątpliwości, że organ odwoławczy m.in. na stronie 10 tego uzasadnienia takie stanowisko zawarł. Co prawda argumentacja organu w tym zakresie jest dość pobieżna jednak nie zmienia to faktu, że ostatecznie uzasadnienie decyzji zawiera wszystkie niezbędne elementy a samo rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
Odnosząc się do zarzutu nieuzupełnienia raportu w należyty sposób z uwagi na "przekazanie wyłącznie pisma wnioskodawcy z dnia 23 września 2016 r., niepodpisanego przez wszystkich autorów raportu z lipca 2016 r., a jedynie przez jedną osobę W. K.", należy uznać, że jest on nietrafny. Do pisma z dnia
23 września 2016 r. dołączono uzupełnienie raportu wykonane w związku z wezwaniem Wójta Gminy B. z dnia 13 września 2016 r. oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w S. z dnia 9 września 2016 r. Wspomniane uzupełnienie raportu istotnie zostało podpisane jedynie przez mgr planowania przestrzennego i rewitalizacji W. K., jednakże jego treść wskazuje na to, że zostało oparte o materiały i badania zgromadzone już wcześniej ewentualnie o informacje co do udzielenia których, wymieniona posiada odpowiednie przygotowanie i niezbędną wiedzę. Wobec powyższego nie można w tym wypadku zgodzić się ze stroną, że doszło tu do istotnego naruszenia art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., które miało wpływ na treść wydanej decyzji (zwłaszcza, że nie wskazuje ona jaki miałby to być wpływ). Także kwestionowanie wartości raportu z uwagi na brak w dokumentacji zdjęciowej takich fotografii, które obrazowałyby wizje lokalne w okresie marca oraz września 2016 r. okazało się, w ocenie Sądu, nieskuteczne. Nie ulega bowiem wątpliwości, że inwestor występując w kwietniu 2016 r. z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia musiał już wcześniej podjąć działania niezbędne do przygotowania stosownej dokumentacji, w tym także rozpocząć wizje lokalne celem przeprowadzenia rozpoznania przyrodniczego omawianego terenu na potrzeby opracowania. Biorąc pod uwagę, że ww. dokument przedłożono we wrześniu 2016 r. możliwe było uzupełnienie wizji przeprowadzonych do daty sporządzenia raportu, tj. lipca 2016 r. o kolejne miesiące – czyli sierpień i wrzesień 2016 r. Fakt, że nie wykonano ewentualnie nie dołączono zdjęć ze wszystkich przeprowadzonych wizji nie może dyskwalifikować przeprowadzonego rozpoznania, skoro zostało ono szczegółowo opisane – ze wskazaniem dokładnych dat oraz godzin (z opisem warunków pogodowych i temperatury). Jednocześnie kwestionując dokonane ustalenia – zgodnie z którymi nie stwierdzono bytowania zwierząt ani występowania siedlisk chronionych przyrodniczo na wykorzystywanym rolniczo (pod uprawę zbóż) badanym terenie – strona nie wskazała żadnych wiarygodnych danych wskazujących na nieprawdziwość tych ustaleń.
Podobnie, uznając sformułowania użyte w raporcie za sprzeczne ze stanem flory i fauny terenu, na którym planowana jest inwestycja i domagając się "kompletnej oceny wpływu inwestycji na środowisko roślin i zwierząt bytujących na obszarze inwestycji", skarżąca nie podała jakichkolwiek informacji świadczących o występowaniu na tym ternie konkretnych gatunków zwierząt czy roślin chronionych - pominiętych w raporcie.
Zdaniem Sądu – o czym była już mowa wcześniej – raport wyjaśnia szczegółowo, z jakich względów przedmiotowe przedsięwzięcie nie będzie oddziaływać na wody powierzchniowe a także wody podziemne głębiej położonych użytkowych poziomów wodonośnych wobec czego nie sposób zgodzić się ze skarżącą, że niezbędne w tym wypadku jest przeprowadzenie dowodu z opinii hydrologa. Nie wskazuje ona przy tym na jakiekolwiek sprzeczności w dokonanych w tym zakresie ustaleniach a jedynie gołosłownie podnosi, że ustalenia te są dowolne i nie zasługują na uwzględnienie. Podobnie nie sposób zgodzić się z argumentem strony o dowolności stanowiska autorów raportu dotyczącym braku uciążliwości akustycznej na terenach chronionych akustycznie tj. zabudowy jednorodzinnej miejscowości C. i związanej z tym konieczności przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu badania emisji hałasu. Jak już wcześniej zaznaczono, ustalenia dotyczące oddziaływania akustycznego przedmiotowego przedsięwzięcia zostały poparte stosownymi obliczeniami i ich szczegółową analizą natomiast strona nie wskazuje na konkretne błędy czy braki tych obliczeń, które pozwalałyby zakwestionować ich wartość.
Wbrew twierdzeniom skarżącej, w raporcie wskazano w jaki sposób powstanie kopalni spowoduje zmianę krajobrazu, a także omówiono wpływ przedsięwzięcia na środowisko w zakresie emitowanego hałasu oraz wpływu na populację roślinną
i zwierzęcą, a także warunki życia mieszkańców (m.in. w punktach od 5.0 do 6.0 raportu). Wobec powyższego nie zachodzi konieczność przeprowadzenia postulowanego przez skarżącą - dodatkowego postępowania dowodowego w tym zakresie.
Nietrafny okazał się także zarzut dotyczący opublikowania raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, bez niezbędnych do weryfikacji jego prawidłowości załączników. Należy wskazać, że art. 33 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku wymienia jakie informacje organ właściwy do wydania decyzji wymagającej udziału społeczeństwa winien podać do publicznej wiadomości.
Z przepisu tego w żadnym razie nie wynika obowiązek publikowania wszelkich możliwych załączników do raportu. Natomiast wynika z tego przepisu obowiązek organu podania do publicznej wiadomości informacji o możliwościach zapoznania się
z niezbędną dokumentacją sprawy oraz o miejscu, w którym jest ona wyłożona do wglądu. Analiza akt administracyjnych pozwala na stwierdzenie, że organ z obowiązku tego wywiązał się należycie. Dodatkowo potwierdzeniem powyższego może być fakt, że po złożeniu wniosku o udostępnienie dokumentacji przez Stowarzyszenie A. , w dniu 28 listopada 2016 r. jego prezes L. M. (będący jednocześnie stroną postępowania) taki dostęp uzyskał. Dodatkowo na adres mailowy przesłano mu także kartę informacyjną przedsięwzięcia i umożliwiono wykonanie zdjęć dokumentacji dołączonej do akt sprawy. Powyższe, zdaniem Sądu dowodzi, że zarówno stronom postępowania jak i społeczeństwu zapewniono czynny udział w postępowaniu. Powyższego nie zmienia przy tym okoliczność, że nie zorganizowano spotkania mieszkańców z inwestorem celem wyjaśnienia rodzaju, zakresu i skutków zagrożeń inwestycji. Zagadnienie to zostało już omówione w odniesieniu do zarzutów podnoszonych przez skarżących L. M., K. M. i Stowarzyszenie A. wobec czego obecnie nie ma potrzeby powtarzania przytoczonej argumentacji. Na marginesie jedynie należy wskazać, że treść pism mieszkańców C. i G. z dnia 16 stycznia 2017 r. wskazuje na to, że posiadają oni niezbędne informacje dotyczące przedsięwzięcia jak i zagrożeń z nim związanych. Dodać też należy, że zgromadzony przez organ materiał nie jest wyjątkowo obszerny, wobec czego możliwe było zapoznanie się z nim w wyznaczonym 21- dniowym terminie bez konieczności jego przedłużania.
Nieuzasadnione okazały się przy tym zarzuty dotyczące niesporządzenia protokołu ze spotkania (skarżąca nie wskazała jego daty) ponieważ – jak już wyjaśniono wcześniej - z materiałów dołączonych do akt administracyjnych wynika, że zebranie, które miało miejsce w dniu [...] nie było elementem konsultacji społecznych w ramach przedmiotowego postępowania.
Mając powyższe na uwadze, należy uznać skargi za niezasadne. Zdaniem Sądu organ zebrał, rozpatrzył i ocenił zgromadzony materiał dowodowy w sposób prawidłowy i wystarczający dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia z zachowaniem reguł określonych w art. 7 i 77 § 1 i 80 k.p.a., czemu dał wyraz w uzasadnieniu odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a.
Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło