II SA/Sz 448/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Maria Mysiak po rozpoznaniu w dniu 22 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie z Jego skargi na decyzję Wojewody z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy Wyrokiem z dnia [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę E. W. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W dniu 24 kwietnia 2008 r. E. W. złożył wniosek o doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem, a następnie w terminie do złożenia skargi kasacyjnej na urzędowym formularzu PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku podał, że skarga kasacyjna musi być sporządzona przez pełnomocnika, na którego nie posiada środków pieniężnych. Zamieszkuje wspólne z żoną i trójką dzieci w wieku szkolnym. Posiadany majątek stanowi dom o powierzchni 250 m2, innych przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 3000 euro nie posiada. Dalej wnioskodawca oświadczył, że miesięczny dochód pięcioosobowej rodziny stanowi kwota 1500 zł z jego stosunku pracy, natomiast żona nie ma dochodów. Miesięczne wydatki związane z utrzymaniem domu to 200 zł z tytułu opłaty za prąd, 100 zł opłata za wodę, 50 zł podatek od nieruchomości i wydatki związane z wychowaniem dzieci w kwocie 1000 zł. Pismem z dnia 17 czerwca 2008 r. i następnie z 17 lipca 2008 r. E. W. został wezwany do nadesłania w terminie 10 dni od daty doręczenia : - odpisów zeznań podatkowych za ostatnie dwa lata kalendarzowe, - wyciągów z posiadanych kont bankowych wszystkich członków rodziny z okresu ostatnich trzech miesięcy, - dowodów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie domu, - zaświadczenia o wysokości dochodów E. W. za okres ostatnich trzech miesięcy, - zaświadczenia z PUP potwierdzającego posiadanie przez D. W. statusu osoby bezrobotnej , - decyzji dotyczącej podatku od nieruchomości pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie Sądu wnioskodawca nadesłał kopie żądanych zeznań podatkowych, z których wynika, że prowadzi on w S. działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży hurtowej materiałów budowlanych i wyposażenia sanitarnego. Nadto raport z obrotów na koncie w banku [...], wydruki przelewów internetowych opłat za prąd, wodę, Canal +, ochronę domu, telefon, podatek od nieruchomości, zaświadczenie z Biura Rachunkowego [...], że dochód od marca do maja 2008 r. wyniósł 10.227,19 zł oraz oświadczenie żony, że nie pracuje i nie jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna. Biorąc pod uwagę, powstałe na podstawie przesłanych dokumentów wątpliwości co do wskazywanego przez E. W. stanu majątkowego (inny adres zamieszkania w zeznaniach podatkowych, działalność gospodarcza prowadzona w S., inny numer konta bankowego, z którego dokonywane były opłaty) Sąd pismem z dnia 23 lipca 2008 r. dodatkowo zobowiązał skarżącego do nadesłania w terminie 7 dni : - oświadczenia dot. mieszkania położonego w S. przy ul.[...], - wyciągów z konta bankowego nr [...] za okres ostatnich trzech miesięcy, - faktur dotyczących opłat ponoszonych na utrzymanie domu z których wynika za jaki okres dokonywana jest płatność, - oświadczenia, gdzie skarżący w S. prowadzi działalność gospodarczą ( czy lokal stanowi jego własność, czy jest dzierżawiony), - oświadczenia, czy posiada majątek ruchomy o wartości powyżej 3000 euro ( np. samochody) pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi E. W., oświadczył, że mieszkanie położone w S. przy ul. [...]ma powierzchnię [...] i stanowi jego własność na zasadzie prawa spółdzielczego. Aktualnie zamieszkuje w nim rodzina, która ponosi opłaty za media, On natomiast opłaca czynsz w wysokości 381 zł. Odnośnie działalności gospodarczej wnioskodawca oświadczył, ze prowadzi ją w lokalu przy ul [...], który stanowi jego własność i z tego tytułu płaci podatek od nieruchomości w wysokości 17.482,00 zł rocznie ( powierzchni nie wskazał). Nadto podał, że posiada samochód o wartości pow. 3000,00 euro związany z prowadzoną działalnością gospodarczą ( marki i roku produkcji nie wskazał). Wykonując dalszą część wezwania skarżący przesłał wyciągi z żądanego konta i wskazał za jaki okres są opłaty za media. Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) zwanej dalej P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie fachowego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 cyt. ustawy). Jak wynika z treści powołanych przepisów, kryterium przesądzającym o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy jest stan majątkowy wnioskodawcy. Z punktu widzenia przepisu art. 245 § 1 w związku z art. 246 § 1 P.p.s.a., sąd rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien uwzględnić nie tylko bieżące dochody i wydatki wnioskodawcy i jego rodziny, ale również stan majątkowy. Zgodnie bowiem z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym kosztów sądowych. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest już pogląd, iż strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy na podstawie art. 246 P.p.s.a. obowiązana jest wykazać swoją trudną sytuację materialną. Nie wystarczy jedynie ogólnikowe powołanie się na istniejące trudności, czy prawidłowe wypełnienie formularza. Sąd ma prawo, oceniając złożone oświadczenie za niewystarczające, żądać od strony dodatkowych wyjaśnień bądź złożenia dokumentów (art. 255 P.p.s.a.). Zauważyć bowiem należy, iż oceniając zasadność wniosku sąd musi rozważyć z jednej strony interes państwa w pobieraniu opłat za rozstrzyganie sprawy, a z drugiej - interes strony w dochodzeniu swych praw przed sądem i zachować odpowiednią proporcję między nimi. Z tych też względów musi dołożyć wszelkiej staranności, aby uzyskać dowody weryfikujące treść oświadczeń strony dotyczących jej stanu majątkowego. W tym przypadku oświadczenie skarżącego zawarte w formularzu o jego sytuacji osobistej i finansowej uznano za niewystarczające i wezwano stronę do jego uzupełnienia o dalsze wyjaśnienia i dokumenty. Żądanie to, na co wskazują nadesłane dokumenty było w pełni uzasadnione. W złożonym formularzu E. W. ograniczył się jedynie do przedstawienia takich danych, które miały świadczyć o jego złym stanie majątkowym, mianowicie wskazał, że posiada jedynie dom o powierzchni 250 m2 i osiąga miesięcznie dochód w wysokości 1500 zł a miesięczne wydatki związane z utrzymaniem domu wynoszą 350 zł. Tymczasem analiza przesłanych dokumentów wskazuje na całkiem inną sytuację materialną, przede wszystkim oprócz domu wnioskodawca jest właścicielem mieszkania o powierzchni 63 m2, lokalu użytkowego w S., którego powierzchni nie podał jak również samochodu, którego wskazał tylko przybliżoną wartość. Odnośnie miesięcznych wydatków ponoszonych na utrzymanie domu, prześledzenie przesłanych wydruków również wskazuje na inną kwotę niż podał wnioskodawca, który twierdził, że wynosi ona 300 zł tj. prąd 200 zł i woda 100 zł., ponieważ w maju 2008 r. wyniosła ona 799 zł ( woda 105 zł, gaz 294 zł, ochrona domu 157 zł, cyfra+ 97 zł, telefon 146 zł), w czerwcu 2008 r. 686 zł ( prąd 192 zł, Cyfra+ 97 zł, ochrona domu 157 zł, telefon 242 zł) i w lipcu 2008 r. 614 zł ( ochrona domu 157 zł, telefon 144 zł, gaz 216 zł, Cyfra + 97 zł). Z wyciągów bankowych wynika również, że skarżącego stać na opłacanie czynszu i telefonu Fundacji z W., kupowanie jednostek udziałowych [...], wnioskodawca niejednokrotnie przekazuje również kwoty pieniężne na zasilenie innego konta, którego nie wykazał. Z zebranego materiału nie wynika zatem, aby skarżący wbrew temu co twierdzi nie był w stanie ponieść kosztów postępowania i profesjonalnej pomocy prawnej bez uszczerbku utrzymania. W ocenie Sądu porównanie wydatków, dochodów jakimi dysponuje skarżący, posiadanego majątku z przeciętną wysokością wynagrodzenia dla profesjonalnego pełnomocnika za sporządzenie skargi kasacyjnej, wyklucza stwierdzenie, że skarżący nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania. Skarb Państwa nie może finansować działań strony, która posiada środki finansowe wystarczające na utrzymanie bieżące, przyszłe, jak i na pokrycie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Mając na uwadze wszystkie wskazane okoliczności Sąd w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. zobligowany był do odmowy przyznania prawa pomocy o czym postanowiono w sentencji.