II SA/Sz 449/18

WyrokWSA w Szczecinie2018-06-21

Skład orzekający: Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Katarzyna Sokołowska, Patrycja Joanna Suwaj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę, wydana w sytuacji, gdy projekt budowlany nie zawiera wszystkich niezbędnych elementów dotyczących konstrukcji budynku i zabezpieczenia interesów osób trzecich (w tym przypadku ściany szczelinowej stanowiącej element fundamentu), może zostać uznana za zgodną z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że projekt budowlany, który nie zawiera wszystkich niezbędnych elementów dotyczących konstrukcji budynku, w szczególności projektu ściany szczelinowej stanowiącej element fundamentu i zabezpieczenia wykopu, jest niekompletny. Dopuszczenie wyłączenia z projektu budowlanego tak istotnego elementu konstrukcyjnego i zabezpieczenia interesów osób trzecich poza kontrolą organu architektoniczno-budowlanego narusza przepisy Prawa budowlanego i Kodeksu postępowania administracyjnego. W związku z tym, zaskarżona decyzja Wojewody oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty zostały uchylone.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Politechniki P. na decyzję Wojewody, która stwierdziła naruszenie prawa w decyzji Starosty odmawiającej uchylenia pozwolenia na budowę. Politechnika P. domagała się wznowienia postępowania i uchylenia pozwolenia na budowę, argumentując, że jej nieruchomość sąsiadująca z inwestycją znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu i doznała uszkodzeń w wyniku prowadzonych robót. Organ pierwszej instancji odmówił uchylenia decyzji, uznając Politechnikę P. za stronę postępowania. Wojewoda uchylił decyzję Starosty, stwierdzając naruszenie prawa procesowego (art. 10 § 1 k.p.a.), ale odmówił uchylenia pozwolenia na budowę, uznając, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść jedynie decyzja odpowiadająca dotychczasowej. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje, uznając projekt budowlany za niekompletny.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Z. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty K. i zasądził od Wojewody Z. na rzecz Politechniki P. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.),, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi Politechniki P. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia, w wyniku wznowienia postępowania, wydania decyzji z naruszeniem prawa I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty K. z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Wojewody Z. na rzecz strony skarżącej Politechniki P. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] r., wydaną po przeprowadzeniu przez Starostę K. postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a. przeprowadzonego na wniosek Politechniki P. z dnia 13 września 2017,r., organ ten odmówił uchylenia ostatecznej decyzji własnej z dnia [...]. o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego "A" stanowiącego I etap inwestycji zespołu zabudowy mieszkalnej wielorodzinnej z usługami, z garażami wielostanowiskowymi wbudowanymi w budynek i zagospodarowaniem terenu na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], obręb [...] przy ul. [...] i O. W. w K.. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wyjaśnił, że na skutek wniosku Kanclerza Politechniki P. z dnia 13 września 2017 r., złożonego w dniu 18 września 2017 r. i podtrzymanego pismem z dnia 25 września 2017 r., wznowił postępowanie w sprawie udzielonego decyzją z dnia [...] r. pozwolenia na budowę I etapu inwestycji realizowanej przy ul. [...] i [...] w K.. Podstawą wznowienia postępowania było ustalenie, że Politechnika P. nie brała udziału w postępowaniu zakończonym opisaną wyżej decyzją, pomimo tego, iż przysługiwał jej przymiot strony. Pismami z dnia 16 listopada 2017r. i 11 grudnia 2017r. (data wpływu 14 grudnia 2017r.) pełnomocnik Politechniki P. złożył swoje uwagi wraz z dokumentacją zdjęciową prowadzonych robót budowlanych w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości Politechniki P. i powstałych uszkodzeń na terenie nieruchomości stanowiącej jej własność. Pełnomocnik strony w pismach domagających się wznowienia postępowania wskazywał przede wszystkim na okoliczność, iż prowadzone roboty budowlane prowadzą do naruszenia substancji należącej do Politechniki nieruchomości, powodują spękanie ścian i zagrożenie dla integralności budynku. Odnosząc się do zebranych uwag i zarzutów strony wnoszącej o wznowienie postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę organ ustalił, że w rozpatrywanej sprawie, w sąsiedztwie planowanej inwestycji znajduje się nieruchomość, oznaczona w ewidencji gruntów numerem [...] w obrębie [...] w K. przy ul. [...], będąca własnością Politechniki P. . W dniu 21 lutego 2017r. "A. " Spółka jawna wystąpiła z wnioskiem o pozwoleniu na rozbiórkę części podziemnych budynków znajdujących się na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], obręb [...] przy ul. [...] i [...] w K.. W tej sprawie w dniu 03 marca 2017r. wysłano zawiadomienia do stron postępowania o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, w tym do Politechniki [...] która odebrała zawiadomienie w dniu 7 marca 2017r. Według akt postępowania strony nie skorzystały z przysługującego im prawa i nie wniosły żadnych uwag i zastrzeżeń, dlatego w dniu [...] wydano decyzję znak [...] zatwierdzającą projekt rozbiórki i udzielającą pozwolenia na rozbiórkę dla A. E. i D. S. Sp. j. Od przedmiotowej decyzji strony nie odwołały się i stała się ona ostateczna w dniu 16 kwietnia 2017r. Według projektu rozbiórki roboty miały być prowadzone w bezpośrednim sąsiedztwie z działką Politechniki P. , dlatego obejmował on zabezpieczenie wykopu dla potrzeb prowadzenia robót w postaci ścianek szczelnych - "przy sąsiadujących budynkach zaplanowano wykonanie palościan w technologii pali wierconych lub ścian szczelinowych". W dniu 25 kwietnia 2017r. Spółka jawna "A. " wystąpiła z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę zespołu zabudowy mieszkalnej wielorodzinnej z usługami, garażami wielostanowiskowymi wbudowanymi w budynek i zagospodarowaniem terenu na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], obręb [...] przy ul. [...] i [...] w K.. W postępowaniu tym stroną postępowania była m.in. Politechnika P. . Według załącznika do projektu budowlanego - projekt zagospodarowania działki przewidywał zabudowę budynkami o wysokości siedmiu kondygnacji do samej granicy z działką nr [...], należącej do Politechniki P. . Po wycofaniu wniosku i umorzeniu postępowania, inwestorzy, w dniu 3 lipca 2017 r. złożyli nowy wniosek, wraz z nowym projektem budowlanym, według którego zabudowa została odsunięta od granicy z działką Politechniki P. na odległość 12,05m do najbliżej ściany budynku. Według projektu w poziomie usytuowanym poniżej poziomu terenu, przy granicy z działką Politechniki P. zlokalizowany ma zostać parking podziemny. Nad poziomem parkingu zgodnie z projektem zagospodarowania działki ma być teren zielony. W projekcie opracowano obszar oddziaływania obiektu, zgodnie z którym działka nr [...] w obrębie [...] nie znalazła się w zasięgu oddziaływania inwestycji. Wśród wymagań dotyczącej przedmiotowej inwestycji, które zostały wzięte pod uwagę przez projektanta przy określeniu obszaru oddziaływania obiektu znalazły się §12, §13, §19-20, §23- 25, §31-32, §36, §57-60 i §271-273 warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Dotyczyły one: zachowania odległości projektowanego budynku od granic sąsiednich działek, warunku dotyczącego przesłaniania budynków, zachowania odległości miejsc postojowych od granic działek budowlanych oraz okien, zachowania odległości miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe, od okien i drzwi budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi oraz od granicy z sąsiednią działką, oświetlenia i nasłonecznienia, usytuowanie budynków z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe. Następnie organ przeanalizował przepisy art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., oraz art. 28 ust. 2 ustawy z dnia Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 - j.t. ze zm.), wskazał, co należy rozumieć pod pojęciem interesu prawnego i uznał, że Politechnice P. nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, co z kolei stało się podstawą odmowy uchylenia decyzji w oparciu o przepis art. 151 pkt 1 k.p.a. Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że wśród zarzutów dotyczących przedmiotowego pozwolenia Starosty [...] znajdują się głównie argumenty dotyczące powstałych podczas robót budowlanych uszkodzeń nieruchomości Politechniki [...]j i wskazał, że roszczeń z tytułu poniesionych szkód w wyniku przeprowadzonych robót budowlanych zgodnie z Kodeksem cywilnym należy dochodzić w postępowaniu sądowym. Podkreślił jednocześnie, że w kompetencji organu administracyjno - budowlanego nie znajduje się rozstrzyganie czy powodem uszkodzeń były roboty rozbiórkowe, w których Politechnika P. była uznana za stronę, czy też późniejsze roboty budowlane związane z budową części podziemnej budynku - garaży. Dlatego, pomimo wniosku Politechniki P. nie został przeprowadzony dowód z przesłuchań świadków na okoliczność szkód wyrządzonych w D. Politechniki [...] oraz zwiększenia się ich rozmiaru. Ponadto, jak wywodził organ, Politechnika P. nie wskazała żadnych dodatkowych przesłanek, które nie były brane pod uwagę przy rozpatrywaniu wniosku o pozwoleniu na budowę, a które zgodnie z przepisami wprowadziłyby dodatkowe utrudnienia i ograniczyły możliwość zabudowy działki nr [...], w obrębie [...] w K.. W związku z powyższym, po ustaleniu, że pozwoleniem na budowę będącym przedmiotem postępowania nie wprowadzono ograniczeń w zakresie możliwości zabudowy działki Politechniki P. , stwierdzono, że brak jest podstaw do uznania Politechniki P. za stronę postępowania i zgodnie z art. 151 pkt 1 k.p.a. odmówiono uchylenia ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Od decyzji tej, Politechnika P. , reprezentowana przez radcę prawnego złożyła odwołanie, podnosząc zarzuty naruszenia: 1) art. 28 ust. 2 ustawy prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm., zwana dalej "prawem budowlanym") poprzez nieuznanie Politechniki P. za stronę w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, mimo że sąsiadująca, należąca do Politechniki P. nieruchomość położona w K. przy ul. [...], znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, 2) art. 3 pkt 20 prawa budowlanego poprzez uznanie, że nieruchomość należąca do Politechniki P. nie mieści się w obszarze oddziaływania obiektu, mimo że jest odwrotnie, w szczególności z uwagi naruszenie prawa własności przysługującego Odwołującej do nieruchomości sąsiedniej, 3) art. 107 § 1 pkt 7 KPA poprzez niezamieszczenie w treści decyzji pouczenia, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie oraz o prawie do zrzeczenia się odwołania i skutkach zrzeczenia się odwołania, 4) art. 7, 77 w zw. z 73 § 1 KPA poprzez nieprzeprowadzenie zgłaszanego przez Odwołującą dowodu z przesłuchania świadków na okoliczność oddziaływania nieruchomości na prawo własności Odwołującej do sąsiadującej nieruchomości, a w konsekwencji niewyczerpujące zebranie dowodów, w wyniku którego organ I instancji doszedł do błędnego przekonania, zgodnie z którym nieruchomość Odwołującej nie leży w obszarze oddziaływania obiektu, 5) art. 35 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego poprzez uznanie, że przedstawiony projekt budowlany był kompletny, mimo że projekt budowlany w części dotyczącej zabezpieczenia obudowy wykopu odsyłał do "projektu wykonawczego", a przepisy prawa budowlanego nie przewidują takiej możliwości. Wojewoda, decyzją z dnia [...] r. orzekł o uchyleniu decyzji Starosty [...] z [...] r. znak: [...] i stwierdził, że decyzja Starosty [...] znak [...] z [...] r. o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego "A" stanowiącego I etap inwestycji zespołu zabudowy mieszkalnej wielorodzinnej z usługami, z garażami wielostanowiskowymi wbudowanymi w budynek i zagospodarowaniem terenu na dz. nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...] i [...] obręb [...] przy ul. [...] i [...] w K., zmieniona decyzją nr [...] z dnia [...] r. znak [...], wydana została z naruszeniem prawa, tj. art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, jednakże odmówił jej uchylenia z uwagi na okoliczność, iż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Przeprowadzona przez Wojewodę analiza projektu budowlanego badanej inwestycji nie wykazała niezgodności z zapisami mpzp inwestycja zaprojektowana została w wyznaczonych obowiązujących liniach zabudowy, nie został przekroczony wskaźnik intensywności zabudowy 3,0, powierzchnia terenu to [...] m2 powierzchnia zabudowy [...] m2 co stanowi [...]%, powierzchnia biologicznie czynna wynosi [...] m2, co stanowi [...]%, ilość miejsc postojowych [...] w tym [...] miejsc ogólnodostępnych naziemnych, wysokość budynku nie przekracza dopuszczalnej wysokości na terenie objętym przedmiotową inwestycją zaprojektowano przejazd bramny z ogólnodostępnym połączeniem pieszo-jezdnym ul. [...] i [...] o szer. 7,0 m i wys. przejazdu 4,5 m. Z projektu zagospodarowania terenu wynika, że planowany budynek usytuowany będzie: - do granicy dz. nr [...] w odległości 10,59 m, - do granicy dz. [...] w odległości 13,54 m, - do granicy dz. nr [...] (należącej do Politechniki P. ) od strony ul. [...] w odległości 19,92 m zaś od strony ul. [...] w odległości 18 m. (w drugim etapie jak wskazano na projekcie zagospodarowania terenu planowany budynek w odległości 12,05 m do granicy dz. nr [...]). Organ wyjaśnił, że podziemną część budynku zaprojektowano w obrysie działek inwestycyjnych m.in. do granicy działki nr [...] należącej do Politechniki P. . W projekcie branży konstrukcyjnej w ekspertyzie technicznej wykonanej dla budynku znajdującego się na dz. nr [...] przy ul. [...] D. , projektant wskazał, że dobudowę należy realizować w taki sposób, aby nie oddziaływała zarówno na elementy konstrukcyjne budynku jak i podłoże gruntowe. W bezpośrednim sąsiedztwie budynku ma zostać wykonana ściana szczelinowa o grubości ok. 40-50 cm. Ściana ma zabezpieczyć jednocześnie wykop, a docelowo ma być ścianą konstrukcyjną nowo wznoszonego budynku. Wskazano również, że przed wykonaniem szczelinowej należy uszczelnić grunty w bezpośrednim jej sąsiedztwie także pod bud] tak, aby nie doszło do rozluźnienia gruntu podczas jej wykonywania. Zaprojektowanie takiej ściany może, w ocenie organu, mieć wpływ na zagospodarowanie sąsiedniej nieruchomości i może powodować ograniczenia w zagospodarowaniu terenu - art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane. Organ stwierdził, że badana inwestycja zaprojektowana została zgodnie z § 12 ust. 1 i ust. 9 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jednakże z uwagi na bezpośrednie sąsiedztwo ściany kondygnacji podziemnej do granicy z działką nr [...] oraz bezpośrednie sąsiedztwo budynku znajdującego się przy granicy działki inwestycyjnej, jak również ze względu na zalecenia ekspertyzy technicznej z której wynika, że przed wykonaniem ściany szczelinowej w bezpośrednim sąsiedztwie budynku na dz. nr [...] należy uszczelnić grunty tak, aby nie doszło do rozluźnienia gruntu, należy wziąć pod uwagę również potencjalne zagrożenia, które mogą mieć znaczenie dla sąsiedniej nieruchomości. Ze tego względu Wojewoda uznał, że działka nr [...] znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, a jej właściciele posiadają przymiot strony postępowania. Konsekwencją powyższego ustalenia było stwierdzenie, że decyzja Starosty [...] znak [...] z [...] r. o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego "A" stanowiącego I etap inwestycji zespołu zabudowy mieszkalnej wielorodzinnej z usługami, z garażami wielostanowiskowymi wbudowanymi w budynek i zagospodarowaniem terenu na dz. nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...] [...] obręb [...] przy ul. [...] i [...] w K., wydana została z naruszeniem prawa, tj. art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem właścicielowi działki nr [...] w K., Politechnice P. , wskutek nieuznania ich za strony postępowania, nie zapewniono możliwości brania czynnego udziału w postępowaniu. Dalej organ wywiódł, że wniosek inwestora spełnia określone przepisami wymagania, załączono do niego wszystkie wymagane przepisami dokumenty, w projekcie budowlanym, sporządzonym przez uprawnione osoby wykazano spełnienie wymogów stawianych przepisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W świetle powyższych okoliczności organ odwoławczy uznał, że wniosek o pozwolenie na budowę wraz z załącznikami spełnia wymogi określone w przepisach art. 32 ust. 4 oraz 33 ust. 2 Prawa budowlanego, zatem istniały podstawy do zastosowania art. 146 § 2 k.p.a. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem Wojewody Politechnika P. , reprezentowana przez radcę prawnego, wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie podnosząc zarzuty naruszenia: 1) art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, poprzez uznanie, że przedstawiony projekt budowlany był kompletny, mimo że projekt budowlany w części dotyczącej zabezpieczenia obudowy wykopu odsyłał do "projektu wykonawczego", a przepisy prawa budowlanego nie przewidują takiej możliwości, 2) art. 35 ust. 1 pkt 3 w zw. z ust. 4 ustawy Prawo budowlane, poprzez niewydanie decyzji reformatoryjnej, polegającej na odmowie wydania pozwolenia na budowę oraz zatwierdzenia projektu budowlanego, 3) art. 107 § 3 ustawy k.p.a. poprzez brak odniesienia się do zarzutu Politechniki P. , dotyczącego etapowania inwestycji, wskazanego w pkt. 1, 4) art. 146 § 2 k.p.a. poprzez jego zastosowanie, mimo braku wykazania, że wadliwość procesowa nie wpłynęła na prawidłowe zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego oraz mimo braku rozważenia słusznego interesu Politechniki P. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] i zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje: Skarga okazała się uzasadniona. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana według kryterium legalności wykazała bowiem, że narusza ona prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie oraz uchylenie decyzji ją poprzedzającej. Przedmiotem skargi jest wydana, po wznowieniu postępowania, decyzja w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, którą organ odwoławczy uchylił decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. odmawiającą uchylenia własnej decyzji z dnia [...] r. i uznając, że decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa odmówił jej uchylenia z tego powodu, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Organ odwoławczy nie podzielił jednocześnie stanowiska wyrażonego przez Starostę K. w decyzji z dnia [...]., iż Politechnice P. w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] r. nie przysługiwał przymiot strony, na co również w toku postępowania w swoich pismach wskazywał inwestor. Stanowisko Wojewody w tym zakresie sąd uznał za prawidłowe, bowiem jak wynika z akt postępowania planowana i realizowana inwestycja usytuowana jest przy granicy z działką skarżącej, a w konsekwencji zasięg jej oddziaływania obejmuje również tę działkę. Jak trafnie zauważył Wojewoda, ściana kondygnacji podziemnej budynku, stanowiącego przedmiot pozwolenia na budowę jest usytuowana bezpośrednio przy granicy z działką skarżącej, na której znajduje się nieruchomość Politechniki. Jakiekolwiek zatem roboty budowlane wykonywane w obrębie tej ściany będą miały bezpośredni wpływ na nieruchomość skarżącej, przy czym nie chodzi tylko o ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości skarżącej jak chce tego organ pierwszej instancji, ale każde oddziaływanie, na skutek którego może dojść do pogorszenia stanu nieruchomości sąsiedniej w związku z realizacją inwestycji. Taka sytuacja ma miejsce w badanej sprawie. Z akt postępowania wynika niezbicie, że realizacja robót związanych z budową planowanego budynku w sposób bezpośredni oddziałuje na nieruchomość sąsiednią, bowiem część podziemna budynku znajduje się przy granicy z działką skarżącej. W konsekwencji ich zaprojektowanie i wykonanie przekłada się na bezpieczeństwo nieruchomości z tą inwestycją sąsiadującej. Osią sporu w niniejszej sprawie pozostaje, w związku z wielokrotnie ponoszonymi przez stronę skarżącą zastrzeżeniami dotyczącymi projektu budowlanego, a w szczególności jego kompletności w części dotyczącej wykopu usytuowanego przy granicy z działką nr [...], jego zabezpieczenia i wykonania ściany szczelinowej, czy projekt spełnia wymagania, o których mowa w przepisach ustawy Prawo budowlane i rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Inwestor, podobnie jak organy obu instancji w składanych w toku postępowania pismach oraz w piśmie procesowym z dnia 14 czerwca 2018 r. złożonym w sądzie, kwestionował zarówno twierdzenia skarżącej odnoszące się do jej statusu jako strony postępowania, jak i wywody dotyczące niekompletności projektu budowlanego. Wywodził w tym zakresie, że wykonanie wykopu przy granicy z działką nr [...] stanowiło część innych robót budowlanych prowadzonych w oparciu o decyzję o pozwoleniu na rozbiórkę istniejących uprzednio na tym terenie obiektów budowlanych. Inwestor podnosił, że w żadnej mierze projekt budowlany sporządzony w niniejszej sprawie nie odsyła do projektu wykonawczego. Informuje jedynie, że konieczne będzie zabezpieczenie wykopu na czas prowadzenia robót budowlanych i w zależności od wybranej przez wykonawcę technologii wykonania membrany zabezpieczającej winien on sporządzić projekt jej wykonania, który ma charakter technologiczny, a nie stanowi projektu wykonawczego. Sąd nie podzielił tego stanowiska inwestora. Dokonując merytorycznej oceny zasadności skargi, w pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290) przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza: 1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; 2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; 3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7; 4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7. W myśl ust. 3 w razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. Natomiast w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (ust. 4). Podstawowe zasady jakimi należy kierować się przy projektowaniu i budowie obiektu budowlanego określa art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego. Przepis ten stanowi, że obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając m.in. poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. Ustawodawca w art. 34 ust. 3 ustawy Prawo budowlane przesądził, że projekt budowlany powinien zawierać, po pierwsze: projekt zagospodarowania działki lub terenu obejmujący: określenie granic działki lub terenu, usytuowanie, obrys i układy istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, sieci uzbrojenia terenu, sposób odprowadzania lub oczyszczania ścieków, układ komunikacyjny i układ zieleni, ze wskazaniem charakterystycznych elementów, wymiarów, rzędnych i wzajemnych odległości obiektów, w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich; a po drugie: projekt architektoniczno-budowlany, określający funkcję, formę i konstrukcję obiektu budowlanego, jego charakterystykę energetyczną i ekologiczną oraz proponowane niezbędne rozwiązania techniczne, a także materiałowe, ukazujące zasady nawiązania do otoczenia, a w stosunku do obiektów budowlanych, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4 - również opis dostępności dla osób niepełnosprawnych. Z kolei przepisy rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2012 r., poz. 462 ze zm.), tj. § 7 ust. 1, § 12 ust. 1 pkt 2b i § 8 ust. 1 pkt 7 wskazują na konieczność uwzględnienia w projekcie zakresu oddziaływania na otoczenie oraz przedstawienia powiązania budynku z przyległymi obiektami budowlanym i obiektami budowlanymi jak i określenia informacji i danych o charakterze i cechach istniejących, przewidywalnych zagrożeniach dla środowiska oraz higieny i zdrowia użytkowników projektowanych obiektów budowlanych i ich otoczenia. Z powołanych przepisów wynika, że przed wydaniem decyzji w sprawie pozwolenia na budowę do obowiązków organu należy przeprowadzenie szczegółowej analizy zgodności projektu budowlanego z wymogami określonymi w art. 35 ust. 1 ustawy. W ocenie Sądu, lektura uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że w niniejszej sprawie analiza taka nie została w sposób należyty przeprowadzona. W szczególności dotyczy to podnoszonej w skardze kwestii kompletności projektu budowlanego i zakresu oddziaływania planowanej inwestycji na sąsiednią nieruchomość. Dotyczy to przede wszystkim części podziemnej budynku bezpośrednio sąsiadującej z nieruchomością skarżącej. Sąd nie podzielił argumentacji inwestora, iż prowadzone prace budowlane, które doprowadziły do pogorszenia stanu budynku usytuowanego na działce nr [...] są związane wyłącznie z zabezpieczeniem wykopu, który został wykonany w ramach prac rozbiórkowych i dotyczą "procesów towarzyszących budowie i technologii wznoszenia obiektu, a nie odnoszą się bezpośrednio do samego obiektu lub projektu budowlanego". Przeczą temu bowiem zapisy zawarte na stronie 12 projektu budowlanego branży konstrukcyjnej. Wskazano tam, że przy istniejących budynkach założono wykonanie ściany szczelinowej o grubości do 50 cm. Ściana ta ma za zadanie: - chronić wykop przed napływem wody i umożliwić prace w suchym wykopie, - zabezpieczyć grunt poziomie posadowienia istniejących budynków przed rozluźnieniem, - zabezpieczyć istniejące budynki przed obsunięciem, - stanowić fundament dla zewnętrznej ściany budynku i przez jej zespolenie z płytą fundamentową zabezpieczyć część podziemną budynku przed zalaniem. Dalej wskazano, że ściana szczelinowa nie jest częścią projektu. W projekcie zawarto wytyczne dla jej wykonania. Projekt tej ściany jest częścią projektu zabezpieczenia wykopu i leży po stronie wykonawcy zabezpieczenia. Dokumentacja ściany szczelinowej powinna zostać wykonana przez uprawnione osoby i być załączona do dokumentacji budowy. Dokumentację należy uzgodnić z projektantem konstrukcji. W świetle powyższych zapisów nie ulega zatem, w ocenie sądu, wątpliwości, że wykonanie wykopu sąsiadującego z działką skarżącej miało dwojaki charakter – z jednej strony związane było z wykonaniem prac rozbiórkowych, a z drugiej stanowiło etap przygotowawczy do wykonania fundamentów planowanego budynku. Przy czym zabezpieczenie wykopu również miało pełnić podwójną funkcję – po pierwsze zapobiegać osuwaniu się ziemi i jego zalewaniu, a po wtóre ściana szczelinowa miała stanowić fundament dla zewnętrznej ściany budynku poprzez zespolenie jej z płytą fundamentową. Wykonanie projektu ściany szczelinowej powierzono wykonawcy podczas, gdy w świetle przytoczonych wyżej przepisów winien on stanowić część projektu budowlanego, a przyjęte w tym zakresie rozwiązania techniczne powinny stanowić przedmiot analizy i kontroli organu architektoniczno – budowlanego, szczególnie w zakresie tego, czy w sposób właściwy zabezpieczają one interesy osób trzecich. Przyjęcie odmiennej interpretacji przepisów i dopuszczenie wyłączenia z projektu budowlanego części dotyczącej wykonania ściany stanowiącej element fundamentu planowanego budynku powodowałoby bowiem, że w sposób nieuprawniony kwestia wykonania istotnego elementu konstrukcyjnego budynku i zabezpieczenia interesów osób trzecich, pozostawałaby poza kontrolą organu zarówno na etapie projektowania jak i sprawdzenia prawidłowości wykonanych w tej mierze prac. W tym sensie należy podzielić argumentację skarżącej. Jakkolwiek powierzenia wykonania projektu ściany szczelinowej nie nazwano wprost ani projektem wykonawczym, ani też nie uznano za kolejny etap sporządzenia projektu, to jednak z przytoczonych wyżej jego zapisów wynika wprost, że tę część wyłączono do samodzielnego opracowania przez wykonawcę, w zależności od przyjętej metody realizacji. Oznacza to, że w praktyce organ nie mógł się z tymi rozwiązaniami zapoznać ani ich ocenić, ani też wnieść ewentualnych zastrzeżeń co do ich poprawności, a w konsekwencji ocenić, czy prace budowlane są prowadzone zgodnie z założeniami projektu. Tym samym doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. które mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, bowiem wbrew wywodom organu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do wydania rozstrzygnięcia zgodnego z oczekiwaniami inwestora, głównie z tego powodu, że projekt budowlany był niekompletny i nie zwierał wszystkich niezbędnych elementów dotyczących konstrukcji budynku i zabezpieczenia interesów Politechniki P. . Ponownie rozpatrując sprawę organy zobowiązane będą do uwzględnienia powyższych uwag. Z tych względów sąd, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 – j.t. ze zm.), dalej jako p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...]. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265 – j.t.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło