II SA/Sz 450/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.),, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant Agnieszka Klimek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 01 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie samowolnie ustawionego ogrodzenia. I. u c h y l a zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...]r. Nr [...], II. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. z a s ą d z a od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżącego M. Cz. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...] r. M. C. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] o podjęcie postępowania w związku z faktem, że użytkownicy sąsiedniej nieruchomości zlokalizowanej przy ul. [...] w [...] – I. i W. M., zamontowali na garażu dwustanowiskowym z tarasem, zbudowanym na granicy z jego posesją /[...] /, balustradę o wysokości [...] m, co jest niezgodne z dokumentacją inwentaryzacyjną, na podstawie której I. i W. M. uzyskali pozwolenie na użytkowanie w/w samowolnie wybudowanego garażu dwustanowiskowego z tarasem. Do pisma załączono dokumentację zdjęciową. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] uznając, że przedmiotowa balustrada stanowi ogrodzenie pomiędzy posesjami, na wybudowanie którego przepisy prawa budowlanego nie wymagają uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę ani zgłoszenia właściwemu organowi, decyzją z dnia [...] r. Nr [...]na podstawie art. 105 § 1 kpa. umorzył postępowanie w tej sprawie. Od powyższej decyzji – M. C. złożył odwołanie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Podniósł w nim, iż powyższą decyzję, wydaną dnia [...] r., otrzymał dopiero [...] r. W jej uzasadnieniu nie wymieniono aktu prawnego, na którym decyzja jest oparta. Poza tym zaskarżona decyzja nie dotyczy sprawy poruszanej przez niego w piśmie z dnia [...] r., informującym o samowoli budowlanej, polegającej na zamontowaniu na tarasie garażu balustrady o wysokości około [...] m., co jest niezgodne z przedłożoną przez właścicieli posesji[...], dokumentacją inwentaryzacyjną, na podstawie której Urząd Miejski udzielił pozwolenia na użytkowanie ww. garażu będącego również samowolę budowlaną. Montaż balustrady spowodował powstanie na granicy jego posesji od strony południowej obiektu o wysokości około 5,50 m. co, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawa budowlanego, stanowi naruszenie interesów odwołującego się. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wykazał złą wolę interpretując, na podstawie dokumentacji fotograficznej załączonej do pisma z dnia [...] r., w/w obiekt budowlany, z usytuowaną na nim balustradą o łącznej wysokości około [...] m, jako ogrodzenie między posesjami o wysokości poniżej [...] m. Po rozpatrzeniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w[...], decyzją z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 105 § 1 kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji stwierdzając, iż zgodnie z art. 105 § 1 kpa., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, iż z akt sprawy wynika, że Powiatowy' Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] po przeanalizowaniu pisma M. C. z dnia [...]r. wraz z załączoną dokumentacją fotograficzną, uznał przedmiotową balustradę o wysokości około [...]m za ogrodzenie pomiędzy posesjami przy [...]w[...], ustawione na garażu usytuowanym na granicy ww. działek. Natomiast organ odwoławczy stwierdza, że ww. balustrada, jak wynika z dokumentacji fotograficznej, to w rzeczywistości osłona tarasu o wysokości około [...] m, postawiona na tarasie. Jej wykonanie nie stanowi robót budowlanych w rozumieniu ustawy Prawo budowlane, a więc nie podlega regulacji tej ustawy. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 7 cyt. ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o robotach budowlanych, należy przez to rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. W związku z powyższym umorzenie postępowania w sprawie było zasadne, jednakże z przyczyn innych niż zostały określone przez organ I instancji. Nie zgadzając się z powyższą decyzją M. C. zaskarżył ją skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego , domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu skargi podał, iż uszło uwadze organu II instancji, że postępowanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego toczyło się z rażącym naruszeniem procedury, gdyż nie zapewniono mu możliwości udziału w sprawie ( art. 10 § 1 i § 2 kpa ) ,nie powiadomiono go o terminie ani o miejscu jakichkolwiek czynności w toku postępowania ( w szczególności oględzin bez których nie sposób rozstrzygnąć tej sprawy: art. 79 § 1 i § 2 kpa). Organ nadzoru budowlanego wydał decyzję zaocznie, nie przeprowadzając dowodu na miejscu ,opierając ją tylko na przekazanej mu dokumentacji fotograficznej, na dodatek błędnie ją interpretując. Taki sposób rozpatrywania sprawy narusza art. 8 kpa. Tak rażące uchybienia formalne powinny skutkować uchyleniem decyzji do ponownego rozpatrzenia, celem rzetelnego przeprowadzenia sprawy od początku. Zamontowana szczelna balustrada na garażu jest wyższa o ponad 1 m od pierwotnej, i jest niezgodna z przedłożoną organowi I instancji przez właścicieli posesji [...] dokumentacją inwentaryzacyjną i stanem poprzednim, na podstawie której Urząd Miejski w [...] udzielił pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, legalizując w [...] r. samowolę budowlaną na granicy posesji [...] od [...]r. otoczenie tarasu wykonanego na dachu pozbawionego fundamentów garażu, przybiera postać coraz bardziej trwałą. Barierkę z drewnianych klepek zastąpiły potężne elementy, w postaci drewnianych kasetonów o powierzchni kilku m2 każdy. Powiatowy Inspektor uznał wyższą balustradę, za ogrodzenie między posesjami poniżej [...] m , jako nie wymagające zgłoszenia właściwemu organowi. Skoro już balustradę na tarasie organ nadzoru potraktował jako ogrodzenie nie podlegające zgłoszeniu, to rzetelność wymagałaby odnotowania, że to ogrodzenie nie jest usytuowane na gruncie sąsiada, ale na granicy posesji i w dodatku na szczycie (na krawędzi) kilkumetrowej ściany garażu (a więc na kilkumetrowej podmurówce). Daje to specyficzne, niespotykane ogrodzenie o wysokości jednopiętrowego budynku! Nazwanie prawie [...] konstrukcji, dla której posadowienia podstawą jest inna, ponad [...]m konstrukcja murowana - zaledwie [...] m ogrodzeniem między posesjami stanowi fałszowanie rzeczywistości. Organ I instancji nie podzielając poglądu, iż jest to ogrodzenie pomiędzy posesjami uznał, iż jest to w rzeczywistości osłona tarasu o wysokości [...]m postawiona na tarasie, nie stanowiąca robót budowlanych. Zdaniem skarżącego, zakwalifikowanie zamontowanej balustrady przez organ II instancji jako osłony postawionej na tarasie, wykonanie której nie stanowiło robót budowlanych, a zatem nie podlegających regulacji ustawy prawo budowlane, w aspekcie art. 3 pkt 7 , jest nieuzasadnione. W myśl art. 3 pkt 1a oraz pkt 9 w/w ustawy balustrada ta stanowi urządzenie techniczne tworzące całość techniczno - użytkową wraz z budynkiem, jakim niewątpliwie jest garaż wraz z tarasem, zabezpieczonym urządzeniem technicznym w postaci owej balustrady, bez której użytkowanie tarasu byłoby niemożliwe. W myśl § 298 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...]r., wydanego na podstawie art. 7 ust 2 pkt 1 prawa budowlanego, konstrukcja balustrady winna być zamontowana tak, by przenosiła siły poziome, określone w polskich normach, odpowiadając definicji robót budowlanych, będących montażem, w myśl art.3 pkt 7 prawa budowlanego, a skoro tak - to winna być zaprojektowana i zbudowana przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia, co nie wynika ze zgromadzonych w sprawie dowodów, ani też nie zostało stwierdzone przez organ nadzoru budowlanego. Trudno jest stwierdzić tylko na podstawie dokumentacji fotograficznej, iż przyjęte rozwiązanie zamontowania balustrady przez przypadkową osobę wykonującą roboty budowlane jest wystarczające i spełnia wspomniane normy, a co za tym idzie - nie stanowi poważnego zagrożenia dla każdego kto znajdzie się na terenie jego posesji. Stwierdzenie, iż owa balustrada jest postawiona, a nie zamontowana na tarasie, i jej wykonanie nie stanowi robót budowlanych jest niczym innym, jak pominięciem ustawy prawo budowlane. Nietrudno jest sobie wyobrazić, jakie skutki mógłby spowodować podmuch wiatru lub też oparcie się o nią. W odwołaniu zakwestionowano zamontowanie wyższej o ponad [...] m od poprzedniej balustrady, czego skutkiem jest zwiększenie kubatury obiektu budowlanego o około [...] m3 , liczonej zgodnie z § 3 pkt 24a Rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Zwiększenie kubatury obiektu budowlanego na granicy posesji od strony południowej, zdecydowanie oddziaływuje na posesję i narusza interesy skarżącego. Ochrona interesów osób trzecich nie powinna być obojętna organom nadzoru budowlanego. W myśl przepisów art. 7 ust.1 i 2j ustawy prawo budowlane, odsyłających do przepisów technicznych zawartych w § 12 pkt 1 i 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury, usytuowanie budynku na granicy posesji, jest dokładnie określone, i jakiekolwiek odstępstwo od wymienionych przepisów wymaga upoważnienia ministra - zgodnie z art.9 ust 1 prawa budowlanego. To , że garaż z usytuowanym na nim tarasem stojący na granicy posesji, został zalegalizowany jako samowola budowlana na podstawie obowiązującej od roku 2003 ustawy prawo budowlane, nie upoważnia sąsiada, oraz organów nadzoru budowlanego, do zalegalizowania zwiększenia jego kubatury. W przeciwnym wypadku zalegalizowano by coś, co nie ma nic wspólnego z obiektem zalegalizowanym przez Urząd Miejski w [...]. Z zaistniałą sytuacją skarżący nie może się zgodzić, tym bardziej, iż wybudowany w [...]r. garaż powstał tylko i wyłącznie dzięki jego zgodzie. Nie wyrażał jednak zgody na dalszą jego rozbudowę. Odpowiadając na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skargę uznać należy za zasadną, a jej argumenty za trafne. Zaskarżona decyzja wydana została z ewidentnym naruszeniem art. 105 kpa, który nie mógł mieć w tej sprawie zastosowania. Organ odwoławczy słusznie zakwestionował stanowisko organu I instancji, iż zamontowana na dachu garażu, stanowiącym taras, balustrada stanowi ogrodzenie między posesjami. Nietrafność tego stanowiska jest bowiem oczywiste. Ogrodzenie między posesjami może znajdować się jedynie na gruncie, a nie na innym obiekcie budowlanym. Słusznie więc organ odwoławczy przyjął, iż jest to balustrada, stanowiąca osłonę tarasu istniejącego na dachu garażu, a w rozumieniu przepisów techniczno-budowlanych jest to urządzenie techniczne, co wynika z art. 3 pkt 9 w związku z pkt 1a ustawy prawo budowlane. Niewątpliwie zamontowanie tego urządzenia stanowi wykonanie robót budowlanych /montaż/, co odpowiada definicji robót budowlanych zawartych w art.3 pkt 7 Prawa budowlanego. Urządzenie techniczne związane z obiektem budowlanym stanowi nieodłączną część tego obiektu. Sprawa prawidłowości i zgodności jego wykonania z prawem budowlanym podległa zatem badaniu organów nadzoru budowlanego zgodnie z art. 84 Prawa budowlanego. Nie istniały zatem podstawy do umorzenia postępowaniu administracyjnego w oparciu o przesłanki przyjęte w tej sprawie przez obie instancje organu nadzoru budowlanego. W tym stanie rzeczy należało uwzględnić skargę i zaskarżoną decyzję uchylić – zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1˛lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 – dalej P.p.s.a./. Orzeczenie w pkt II oparte zostało na podstawie art. 151 P.p.s.a, zaś w przedmiocie kosztów postępowania /pkt III/ - na podstawie art. 200 P.p.s.a.