II SA/Sz 450/16
WyrokWSA w Szczecinie2016-10-06
Skład orzekający: Elżbieta Makowska, Barbara Gebel, Marzena Iwankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo ustaliło wysokość wynagrodzenia za dozór pojazdu, opierając się na stawkach z innych umów i nie wyjaśniając w uzasadnieniu podstawy faktycznej i prawnej podwyższonej stawki za określony okres?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej ustalenia wynagrodzenia za dozór pojazdu za okres od [...] r., uznając, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy postępowania administracyjnego (art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a.). Organ odwoławczy ustalił wyższą stawkę wynagrodzenia bez zgromadzenia niezbędnego materiału dowodowego w aktach sprawy i bez należytego wyjaśnienia podstaw faktycznych i prawnych w uzasadnieniu postanowienia, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wynagrodzenia za dozór pojazdu, który został usunięty z drogi i trafił na parking przedsiębiorcy Z. S. Po tym, jak pojazd stał się własnością Powiatu, Z. S. wystąpił o przyznanie wynagrodzenia za jego dozór. Starosta przyznał część żądanej kwoty, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło postanowienie Starosty i orzekło o przyznaniu Z. S. wyższego wynagrodzenia. Prokurator Okręgowy złożył skargę na postanowienie SKO, kwestionując sposób ustalenia wynagrodzenia za określony okres.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie w zaskarżonej części obejmującej ustalenie wynagrodzenia za dozór pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] za okres od dnia [...] do dnia [...].Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 października 2016 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wynagrodzenia za dozór pojazdu uchyla zaskarżone postanowienie w zaskarżonej części obejmującej ustalenie wynagrodzenia za dozór pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] za okres od dnia [...] do dnia [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia[...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 123 oraz art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej określanej jako: "k.p.a." oraz art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619), dalej zwanej "ustawą o p.e.a.", po rozpatrzeniu zażalenia Z. S. na postanowienie Starosty z dnia [...] w przedmiocie wynagrodzenia za dozór pojazdu, uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i orzekło o przyznaniu Z. S., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą " " kwoty [...] zł brutto tytułem wynagrodzenia za dozór pojazdu marki o numerze rejestracyjnym i numerze w okresie od dnia [...].
Z uzasadnienia wynika, że wyżej opisanym postanowieniem Starosta orzekł o przyznaniu Z.S. kwoty [...] zł brutto tytułem wynagrodzenia za dozór ww. pojazdu i odmówił przyznania wynagrodzenia za dozór tego pojazdu w pozostałym zakresie, wynikającym z wniosku Z.S. oraz umorzył postępowanie w zakresie żądania zwrotu koniecznych wydatków za dozór wskazanego pojazdu.
Organ I instancji wskazał, iż dnia 13 października 2007 r. w trybie art. 130a ust. 2 pkt 1a ustawy Prawo o ruchu drogowym wydana została dyspozycja usunięcia pojazdu marki o numerze rejestracyjnym. Pojazd został przetransportowany na parking strzeżony, będący własnością przedsiębiorcy Z. S. - prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "" z siedzibą . Pojazd nie został odebrany przez właściciela i stał się własnością Powiatu na mocy postanowienia Sądu Rejonowego
[...] r. Z. S. odmówił wydania pojazdu z parkingu.
Wnioskiem z dnia 6 marca 2014 r., ponowionym i zmodyfikowanym
23 października 2014 r., przedsiębiorca wystąpił o wszczęcie postępowania w sprawie przyznania wynagrodzenia wyłącznie za dozór pojazdu, z pominięciem koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru. Swoje roszczenie przedsiębiorca określił na kwotę [...] zł za okres od dnia [...].
Rozpatrując na podstawie art. 102 § 2 ustawy o p.e.a. Starosta wskazał,
że w obliczeniach wynagrodzenia przedsiębiorca posłużył się kwotami wynikającymi
z umów zawartych z Powiatem m za okres od dnia [...]roku według stawek:
- od dnia [...] zł za dzień przechowywania;
- od dnia [...] zł za dzień przechowywania;
- od dnia [...] zł za dzień przechowywania;
Odnosząc się do podanych przez przedsiębiorcę stawek, dotyczących okresu przechowywania pojazdów do dnia [..] r., organ I instancji wskazał,
że są one wyższe niż stawki, jakie w owym czasie obowiązywały właściciela pojazdu
w momencie odbierania przez niego usuniętego pojazdu. Istotnym jest, że podane kwoty wyczerpywały wszelkie roszczenia dozorcy związane z przechowywaniem pojazdu. W odniesieniu do pozostałych kwot podanych przez stronę dotyczących okresu od dnia [..] r. (zł) organ I instancji wskazał, że są one tożsame z kwotami określonymi w umowach zawartych z Powiatem m, dotyczących przechowywania pojazdów usuniętych z dróg na podstawie art. 130a w czasie obowiązywania tych umów. Oznacza to, że umowy te obowiązywały wobec pojazdów, których okres przechowywania rozpoczynał się i biegł od dnia obowiązywania umowy. Zgodnie z tymi umowami i w odniesieniu do tych pojazdów Starosta wypłacał wynagrodzenie na podstawie przedstawionej faktury po zakończeniu okresu przechowywania.
Według ustaleń organu I instancji wnioskodawca, żądając zwrotu kosztów
i wynagrodzenia za dozór, wskazał różne dobowe stawki cenowe za dozór nad pojazdami, a więc w stosunkach tego samego rodzaju zastosował różne stawki, nie wykazując przy tym, jakie okoliczności faktyczne i prawne doprowadziły do takiego zróżnicowania stawek, nie powołał też żadnych dowodów, które pozwoliłyby przyjąć za zasadne takie zróżnicowanie wysokości żądanych kwot.
Powołując się na zawarty w dyspozycji nr [...] opis uszkodzeń zewnętrznych pojazdu oraz opinię biegłego z dnia [...] r. kwalifikującą ten pojazd na złom, organ wywiódł, że samochód, którego dotyczy postanowienie już w momencie przetransportowania na parking miał znikomą wartość,
Zdaniem Starosty, Z. S. żądając wynagrodzenia za dozór powinien jego zasadność i wysokość oprzeć na realnych podstawach, które ostatecznie mogą być zweryfikowane. Dlatego też organ I instancji ocenił, że dozór nad pojazdem ograniczał się wyłącznie do pozostawienia go na ogrodzonym parkingu.
Organ I instancji wskazał również, że czynnikiem determinującym wysokość wynagrodzenia jest także czas przechowywania pojazdów. W przypadku pojazdu objętego wnioskiem czas przechowywania był kilkuletni. Wyjaśnił dalej, że w celu rozeznania rynku, zasięgnął informacji od przedsiębiorcy prowadzącego na terenie miasta komercyjny parking strzeżony, wedle którego przy długoterminowym parkowaniu pojazdu koszt miesięczny kształtuje się w wysokości od [...] zł za miesiąc (w zależności od wielkości i wartości pojazdu) i jest ustalany indywidualnie z klientem. Cena takiego miesięcznego parkowania jest kwotą ostateczną i jest skalkulowana przy uwzględnieniu kosztów przechowywania i wynagrodzenia prowadzącego parking i dotyczy pojazdów o znacznie wyższej wartości, a tym samym znacznie wyższej odpowiedzialności przechowawcy.
Starosta wyjaśnił, że brak przepisów określających sposób liczenia wynagrodzenia za dozór implikował potrzebę poszukiwania miarodajnego rozwiązania. Organ posiłkował się przepisem art. 735 § 2 Kodeksu cywilnego. W przepisie tym nawiązano do wynagrodzenia odpowiadającego wykonanej pracy. Wysokość takiej należności powinna odpowiadać poniesionym przez dozorcę trudom, biorąc pod uwagę rodzaj i wartość rzeczy oddanej pod dozór, warunki dozoru i czas jego trwania.
Biorąc pod uwagę rodzaj i wartość ruchomości, warunki dozoru i czas jego trwania, Starosta przeprowadził następujące wyliczenia, dla pojazdu marki o numerze rejestracyjnym [..] przechowywanego od [...]., t.j. [...]zł; przy czym 20% tej kwoty stanowi należność w wysokości [...] zł.
Z. S. nie zgadzając się z wyżej opisanym postanowieniem wniósł zażalenie domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Skarżący kwestionowanemu aktowi zarzucił:
1. ustalenie kwoty wynagrodzenia wysokość przyznanego wynagrodzenia w sposób dowolny, wbrew zawartym umowom z Powiatem m,
2. naruszenie art. 24 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. poprzez podjęcie czynności procesowych przez pracownika organu podlegającego wyłączeniu z mocy prawa,
3. naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego,
4. naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie przez organ
w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i w konsekwencji dokonanie błędnych ustaleń.
W uzasadnieniu zażalenia Z. S. podniósł miedzy innymi, że organ
I instancji w sposób nieprawidłowy i nieuprawniony dobrał metodę i technikę szacowania wartości przyjętych do wyceny, co skutkowało ustaleniem wynagrodzenia w wysokości rażąco zaniżonej.
Według strony, istnieje konieczność rozróżnienia kwestii organizacyjnej funkcjonowania parkingu strzeżonego od parkingu wyznaczonego przez Starostę do przechowania pojazdów usuniętych z dróg przez uprawnione organy.
Zdaniem skarżącego, stosowanie różnych stawek wynagrodzenia za dozór pojazdu w zależności od podmiotu zobowiązanego do ich uiszczenia jest niezasadne, zwłaszcza porównanie cen stosowanych przez komercyjny parking strzeżony. Parking depozytowy nie jest parkingiem komercyjnym, a przy tym brak jest możliwości porównania wskazanego w postanowieniu parkingu komercyjnego z jego parkingiem depozytowym, wobec braku jakichkolwiek danych dotyczących tego parkingu, co uniemożliwiło organowi odniesienie się do takich parametrów wpływających na cenę, jak miejsce położenia, liczba miejsc parkingowych, właściwości terenu, sposób zabezpieczenia i ochrony.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze , w opisanym na wstępie postanowieniu z dnia [...] r., po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy oraz zreferowaniu argumentacji zażalenia wyjaśniło, że wyrokiem z dnia
25 września 2014 r. sygn. akt II SA/Sz 486/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny
uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego
z dnia [...] utrzymujące w mocy postanowienie Starosty z dnia [...] odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie, wskazując, że odesłanie podmiotu prowadzącego parking na drogę postępowania cywilnego jest nieuzasadnione, a rzeczą organów obu instancji jest merytoryczne rozpoznanie wniosku Z. S. W konsekwencji Kolegium wskazało na swoje związanie ocenę prawną Sądu, wynikające z tego wyroku na podstawie art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270).
Odnosząc się do ustalonego przez organ I instancji wynagrodzenia za dozór pojazdu w kontekście zarzutów zażalenia, organ odwoławczy stwierdził, że stanowiący podstawę prawną zaskarżonego aktu art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie ustanawia kryteriów ustalenia wynagrodzenia za dozór. Dozorca żądając przyznania wynagrodzenia i zwrotu wydatków winien wskazać w jaki sposób kwota ta została obliczona i co na nią się składa. Nie można nałożyć na organ likwidacyjny nieograniczonego obowiązku poszukiwania faktów potwierdzających prawidłową wysokość żądanej kwoty. Przy obliczaniu należności wynikających z art. 102 § 2 u.p.e.a. należy odpowiednio i w ograniczonym zakresie stosować art. 836 k.c., wedle którego jeżeli wysokość wynagrodzenia za przechowanie nie jest określona w umowie albo w taryfie, przechowawcy należy się wynagrodzenie w danych stosunkach przyjęte, chyba że z umowy lub z okoliczności wynika, iż zobowiązał się przechować rzecz bez wynagrodzenia. Ustalenie zatem spornego wynagrodzenia wymaga analizy stawek parkowania pojazdów obowiązujących w konkretnym okresie czasu przez podmioty prowadzące parkingi strzeżone.
Wobec niewykazania przez stronę koniecznych wydatków oraz wynagrodzenia za dozór poniesionych w odniesieniu do każdego z pojazdów, Kolegium za prawidłowe uznało ustalenie stosownych kwot poprzez nawiązanie do stawek, według których było kalkulowane wynagrodzenie tej strony w ramach umów cywilnych.
W ocenie organu odwoławczego, brak było natomiast podstaw do zastosowania przez organ I instancji metody ustalania należnego wynagrodzenia opartej na dalszej jego weryfikacji uwzględniającej przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Kolegium za uprawnione uznało w rozpatrywanym stanie faktycznym ustalenie wynagrodzenia za dozór pojazdu według następujących reguł:
1. za okres od dnia [...] zł za dzień przechowywania pojazdu, tj. [...].
W okresie tym, poprzedzającym zawarcie umów ze Starostą , organ przyjął stawkę obowiązującą w umowie skarżącego z Urzędem Skarbowym,
2. za okres od dnia r. do dnia [..] zł za dzień przechowywania pojazdu, tj. [...].
3. za okres od dnia [...] r. – [...] zł za dzień przechowywania pojazdu, tj. 365 dni x [...];
4. za okres od dnia [...] r. do dnia [...] r. – [...]zł za dzień przechowywania pojazdu, tj. 113 dni x [...] zł;
- co daje kwotę łączną: [...] zł.
Według organu odwoławczego, nie ma podstaw prawnych do uwzględnienia okresu przechowywania pojazdu po dniu [...] r., w którym skarżący bezprawnie odmówił jego wydania na żądanie organu I instancji.
Uznając za niezasadny zarzut naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Kolegium wyjaśniło, że przepis ten nie dotyczy sytuacji, w której pracownik organu uczestniczy
w wydaniu decyzji tylko w I instancji.
Na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [..] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył Prokurator Okręgowy, domagając się jego uchylenia w części dotyczącej ustalenia wynagrodzenia za okres
od [..] r., tj. ponad kwotę [...] zł.
Zaskarżonemu postanowieniu Prokurator zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., polegające na wydaniu rozstrzygnięcia
w przedmiocie wynagrodzenia za dozór w okresie od [...] r.
do [..] r. bez zgromadzenia niezbędnego materiału dowodowego
w tym zakresie w sytuacji braku umowy wiążącej stronę z Powiatem m po [..] r. i oparcie orzeczenia na dowolnej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego;
b) art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a., polegającego na wydaniu postanowienia zawierającego istotne braki w zakresie uzasadnienia faktycznego i prawnego rozstrzygnięcia, na skutek niewyjaśnienia powodów ustalenia stawki w kwocie zł tytułem wynagrodzenia za dozór pojazdu za okres od [...]r.
Podnosząc powyższe zrzuty skarżący na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. wniósł o uchylenie zakwestionowanego postanowienia w części dotyczącej ustalenia wynagrodzenia za okres od [...] r., tj. ponad kwotę [...] zł.
W uzasadnieniu skargi Prokurator przywołał art. 102 § 2 ustawy z dnia
17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i przypomniał,
że przedmiotem sprawy jest przyznanie Z.S. wynagrodzenia
za parkowanie pojazdu marki o numerze rejestracyjnym usuniętego z drogi w dniu [..] r., który nie został odebrany z parkingu prowadzonego przez Z. S. przez osobę pozostającą właścicielem w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia, a którego przepadek na rzecz Powiatu orzekł Sąd Rejonowy .
Z. S. zwrócił się do Starosty o przyznanie tytułem wynagrodzenia za dozór ww. pojazdu za okres od [...] r. kwoty [..] zł.
W dniu 23 kwietnia 2014 r. Z. S. odmówił wydania przedmiotowego pojazdu na wezwanie podmiotu upoważnionego przez Starostę do jego odbioru.
W ocenie Prokuratora zakwestionowania wymaga sposób ustalenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze stawki wynagrodzenia przyjętej przez ten organ za okres dozoru od [..] r.
Według skarżącego, dozorca żądając przyznania wynagrodzenia winien wskazać, w jaki sposób kwota ta została obliczona i co się na nią składa. Nie można na organ likwidacyjny nakładać nieograniczonego obowiązku poszukiwania faktów potwierdzających prawidłową wysokość żądanej kwoty (wyrok WSA
z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. akt VII SA/WA 1640/12, Lex nr 549012). Skoro strona nie wykazała wzrostu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru, to tym samym nieuprawnionym jest podwyższenie stawki dobowej za ten okres, a tak właśnie uczyniło Kolegium w niniejszej sprawie. Organ II instancji przyjął w sposób zupełnie dowolny, sprzeczny z zasadą wyrażoną w art. 80 k.p.a., iż stawka ta wynosi zł, przy czym kwota ta nie wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Ustalając tak istotnie zwiększoną stawkę w stosunku do obowiązującej w poprzednim roku, Kolegium pominęło fakt, iż w tym czasie nie doszło do żadnego zwiększenia obowiązków czy nakładów ze strony Z. S. (a przynajmniej strona tego nie wykazała). Pominęło również fakt, iż tak długotrwałe dozorowanie pojazdu, który z każdym kolejnym rokiem istotnie traci wartość, zaś ostatecznie w [..] r. - zgodnie z opinią rzeczoznawcy - praktycznie nie przedstawiał żadnej wartości, nie może generować zwiększonych kosztów. Koszty te mogą - co najwyżej - pozostawać bez zmian. Nadto ustalenie należnego wynagrodzenia winno zostać poprzedzone rozpoznaniem lokalnego rynku usług parkingowych w tymże okresie, czego niniejszej sprawie zabrakło. Organ I instancji nie wywiązał się z obowiązków nałożonych treścią art. 7 i 77 k.p.a. i nie zgromadził niezbędnego materiału dowodowego w zakresie stawek przyjmowanych w tymże okresie przez przedsiębiorców prowadzących tego rodzaju działalność na terenie czy okolic. Jedyne ustalenie dotyczące przedsiębiorcy z pochodziło z poprzedniego okresu i poczynione zostało na potrzeby innej sprawy. Kolegium akceptując tak ograniczony materiał dowodowy, który nadto oceniło w sposób dowolny, dopuściło się naruszenia prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., co miało wpływ na treść orzeczenia.
Prokurator podniósł ponadto, że uzasadnienie faktyczne decyzji (w tej sytuacji również postanowienia) powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. W uzasadnieniu faktycznym organ administracji publicznej powinien zatem dokładnie wskazać podstawę faktyczną rozstrzygnięcia. Organ musi zająć stanowisko wobec całego materiału procesowego oraz uzasadnić jasno i należycie swoje zdanie, a w szczególności uzasadnić, na jakiej podstawie uznał pewne fakty za prawdziwe.
Pominięcie w uzasadnieniu decyzji oceny okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu organ winien przekonać strony i prawidłowości poczynionych ustaleń, a także o zasadności dokonanych ocen prawnych. Wadliwe uzasadnienie utrudnia również kontrolę legalności orzeczenia albowiem uniemożliwia rekonstrukcję zasadniczego ogniwa procesu stosowania prawa przez organ orzekający.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] r. nie wyjaśniło powodów, dla których przyjęło, iż stronie w okresie od [..] r. należy się stawka 9 zł, przez co naruszyło art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, stwierdzając, że Kolegium uzasadniło w zaskarżonym postanowieniu podstawy faktyczne i prawne swego rozstrzygnięcia i podtrzymuje wyrażone w nim stanowisko.
W ustosunkowaniu się do zarzutów skargi Prokuratora Okręgowego Kolegium wyjaśniło, że stawka zł przyjęta za okres od dnia [...] r. jest stawką wskazaną w umowie Starosty z przedsiębiorcą – G. I., wyznaczonym do realizacji przedmiotowej usługi na terenie Gminy, a zawarte przez Starostę umowy z ww. przedsiębiorcą uwzględniały w analogicznych okresach czasu stawki takie same, jak w umowach
z Z. S.
Okoliczność tę Kolegium uwzględniło jako znaną z urzędu. Na dowód tego Kolegium przytacza kserokopię umowy załączoną do akt w sprawie [...].
Pojazd przechowywany był na parkingu Z. S. przez okres sześciu lat, w tym okresie czasu świadczona przez niego usługa była wyceniana przez organ
I instancji według zróżnicowanych stawek określonych w poszczególnych umowach, nie tylko z Z. S., ale także z kolejnym przedsiębiorcą wyznaczonym przez Starostę . Te stawki stanowiły podstawę ustalenia wynagrodzenia przyjętego w danych stosunkach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Skarga Prokuratora Okręgowego zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy przypomnieć, że z dniem 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r poz. 658). Sąd w niniejszej sprawie procedował na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z uwzględnieniem zmian wprowadzonych wyżej wskazaną ustawą zmieniającą.
Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Ustawodawca postanowił, że w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy
na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 P.p.s.a.), natomiast skierowania sprawy do rozpoznania w tym trybie nie uzależnił od woli strony.
Przedmiotem skargi Prokuratora jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, mocą którego organ odwoławczy zreformował postanowienie organu I instancji (Starosty ), przyznając Z. S. wyższe wynagrodzenie z tytułu przechowywania pojazdu na podstawie art. 130 a ustawy Prawo o ruchu drogowym, na prowadzonym przez niego, wyznaczonym na podstawie ww. ustawy parkingu, za okres od [...] r.
Prawną podstawę przyznanego z tego tytułu wynagrodzenia stanowił art. 102
§ 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz § 3 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji (Dz.U. z 2011 r. Nr 46, poz. 23).
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną
(z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie ma zastosowania).
Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia dokonana
w granicach powyższego przepisu wykazała, że akt ten jest niezgodny z prawem
w zakresie zarzucanym skargą. O ile bowiem Sąd nie dopatrzył się podstaw prawnych do zakwestionowania tego aktu w całości o tyle przyznać należało Prokuratorowi, że rozstrzygnięcie Kolegium w części ustalającej wynagrodzenie za dozór przedmiotowego pojazdu za okres od [..] r. zapadło z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Analiza toku rozumowania Kolegium, przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, dokonana w kontekście zebranego materiału dowodowego wskazuje, że Prokurator zasadnie nie zakwestionował dokonanych przez Kolegium ustaleń, za okres od [..] r. Trafnie natomiast zakwestionował wysokość wynagrodzenia za okres od [..]., za który SKO bez wyjaśnienia podstaw, przyznało Z. S. wynagrodzenie przyjmując kwotę zł za 1 dzień przechowywania pojazdu na parkingu.
W pełni zasadny jest zarzut skargi dotyczy naruszenia przez organ odwoławczy przepisów art. 10, 77 80 i 107 § 3 k.p.a., polegającego na wydaniu rozstrzygnięcia w kwestionowanym zakresie bez zgromadzenia niezbędnego materiału dowodowego stanowiącego podstawę ustalenia wysokości należnego Z. S. wynagrodzenia i niewyjaśnienie tej kwestii w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia. Takie uchybienie w sposób oczywisty mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przede wszystkim zaskarżone postanowienie Kolegium nie zawiera wskazania źródła, w oparciu o które organ ten uznał za należną Z. S. kwotę zł za dobę przechowywania pojazdu za wskazany wyżej okres. Organ odwoławczy odwołał się jedynie ogólnie do ustaleń w tym zakresie w innych podobnych sprawach, uznając je za znane organowi z urzędu. Dopiero w odpowiedzi na skargę wskazano, iż taka stawka została ustalona w umowie zawartej przez Starostę z innym przedsiębiorcą przechowującym na podstawie umowy ze Starostą pojazdy usunięte z drogi w trybie art. 130 a Prawa o ruchu drogowym – G. .I. Stanowi to istotne uchybienie wskazanych przez Prokuratora przepisów procedury administracyjnej (art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.), zgodnie z którymi organ na podstawie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona. Innymi słowy podstawą rozstrzygnięcia powinien być zebrany w danej sprawie (postępowaniu) materiał dowodowy, do którego mogą odnieść się strony postępowania. Organ nie może w uzasadnieniu stwierdzić, że określone stawki czy stosunki ekonomiczne są mu znane z urzędu i odwoływać się do innych postępowań, jeśli nie dotyczy to okoliczności powszechnie znanych. Uchybienia tego nie konwaliduje wskazanie źródła ustalenia w odpowiedzi na skargę, skoro tego rodzaju pismo procesowe nie jest aktem załatwiającym indywidualną sprawę administracyjną ani aktu takiego nie uzupełnia.
Kolegium wprawdzie trafnie przyjęło, iż w niniejszej sprawie wynagrodzenie należne prowadzącemu parking i przechowującemu na nim pojazdy umieszczone na podstawie art. 130 a Prawa o ruchu drogowym, z braku szczegółowych uregulowań prawnych w tym zakresie winno być ustalone przy uwzględnieniu treści art. 836 Kodeksu cywilnego, tj. winno odpowiadać wynagrodzeniu przyjętemu w danych stosunkach. Jednakże ustalenie tego wynagrodzenia wymagało zgromadzenia w aktach sprawy materiału, w oparciu o który dokonano analizy przyjętych na danym rynku lokalnym stawek za parkowanie pojazdów, poprzedzone rozpoznaniem lokalnego rynku usług parkingowych. Ustalenia powinny zatem znaleźć odzwierciedlenie w materiale dowodowym. Organ odwoławczy zasadę tę zastosował co do wcześniejszych okresów, natomiast uchybił jej w odniesieniu do okresu zakwestionowanego przez Prokuratora, przyjmując stawkę nie znajdującą oparcia w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy winien uwzględnić przedstawione wyżej uwagi. Winien mieć również na względzie, że zasada ustalenia wynagrodzenia z uwzględnieniem art. 836 kodeksu cywilnego nie może polegać
na mechanicznym odwołaniu się do stawek przyjętych w innych umowach. Zasada ta ma charakter subsydiarny. Wysokość wynagrodzenia powinna być kształtowana
z uwzględnieniem uwarunkowań każdej konkretnej sprawy, a w szczególności nakładu pracy, kosztów i odpowiedzialności. Dlatego, w przypadku ustalenia należnego Z. S. wynagrodzenia za okres od [..] r. w kwocie znacznie wyższej niż przyjęta dla okresu poprzedzającego, organ powinien wskazać przesłanki przemawiające za takim wzrostem.
Z powyższych względów należało, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło