II SA/Sz 452/10

Dnia 11 czerwca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2010 roku na posiedzeniu niejawnym skargi Prezydenta Miasta na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia p o s t a n a w i a: odrzucić skargę Decyzją z dnia [...] Nr [...], Prezydent Miasta [...] orzekł o nałożeniu na P.R., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "R" kary pieniężnej w wysokości [...] złotych za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia na drodze gminnej – ul. [...]. Decyzją z dnia [...] Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania P.R., uchyliło zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta [...] w części dotyczącej rozstrzygnięcia w zakresie wysokości wymierzonej kary i ustaliło termin zajęcia pasa drogowego - ul. [...] - bez zezwolenia zarządcy drogi od dnia [...] do dnia [...], tj. dwa dni i wymierzyło z tego tytułu karę administracyjną w wysokości [...] złote, w pozostałej części utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy. Na powyższą decyzję organu II instancji Prezydent Miasta [...] złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił niewłaściwe ustalenie w zakresie ilości dni zajęcia pasa drogowego, co skutkowało zmniejszeniem wysokości naliczonej kary. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że Prezydent Miasta [...], jako organ upoważniony – zarządca drogi gminnej do wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, nie może skutecznie wnieść skargi na ww. decyzję Kolegium z dnia [...] i wniosło o odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie przed sądem administracyjnym toczy się według przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm., zwanej dalej "ustawą"). Zgodnie z przepisem art. 50 ustawy uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym, jak również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonym w uchwale 7 sędziów z dnia 19 maja 2003 r., sygn. OPS 1/03, rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa materialnego. Może być ona - jako osoba prawna - stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) przyznają stronom postępowania administracyjnego. Ustawa może jednak organowi jednostki samorządu terytorialnego wyznaczyć rolę organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 Kodeksu. Wtedy będzie on "bronił" interesu jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Sąd ten podkreślił jednocześnie, że powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, czy sądowoadministracyjnego. W takiej sytuacji jednostka samorządu terytorialnego nie ma legitymacji procesowej strony w tym postępowaniu, nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżania decyzji administracyjnych do sądu administracyjnego, ani też legitymowanym do wystąpienia z powództwem do sądu powszechnego (wyrok dostępny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Zasadnym jest także przywołanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 października 2009 r., sygn. K 32/08, w którym Trybunał orzekł, że art. 33 i art. 50 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi są zgodne z art. 165 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu wyroku Trybunał wskazał, że art. 165 ust. 1 i 2 Konstytucji nie wymaga zapewnienia jednostkom samorządu terytorialnego statusu strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sytuacji, w której jednostka ta nie występuje jako adresat działań władczych innych organów władzy publicznej, ale sama podejmuje takie działania wobec innych podmiotów. Konstytucja nie nakłada też obowiązku przyznania w takiej sytuacji jednostkom samorządu terytorialnego prawa do wniesienia skargi na decyzje organu odwoławczego. Istotne znaczenie ma tu m.in. fakt, jednostki te nie mają własnych praw ani prawnie chronionych interesów, których mogłyby dochodzić w relacjach z administrowanymi. Trybunał zaznaczył ponadto, że art. 33 i art. 50 § 1 ustawy są zgodne z art. 165 Konstytucji również przy takiej interpretacji, która odmawia jednostkom samorządu terytorialnego prawa do uczestniczenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz prawa do wnoszenia skarg do sądów administracyjnych w sytuacji, w której organ danej jednostki rozpatrywał sprawę administracyjną i wydał decyzję administracyjną w pierwszej instancji (wyrok dostępny na stronie internetowej: http://www.trybunal.gov.pl/OTK/otk.htm). W świetle powyższych stanowisk, należy przyjąć, tak jak to podniósł w odpowiedzi na skargę organ II instancji, że Prezydent Miasta [...] nie posiada interesu prawnego, uprawniającego do złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego w sprawie, w której wydał decyzję działając, jako organ administracji publicznej I instancji w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie działał on bowiem w przedmiotowej sprawie jako podmiot, którego własnego interesu prawnego lub obowiązku prawnego dotyczy postępowanie, lecz jest organ właściwym do rozstrzygnięcia sprawy w I instancji na mocy przyznanych prawem kompetencji (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2002 r.,II SA/Gd 563/02, System informacji Prawnej Lex 76118 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 kwietnia 2010, sygn. IV SA/Po 252/10, wyrok dostępny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym stanie sprawy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w związku z art. 50 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.