II SA/Sz 455/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi Z. C. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję Burmistrza z dnia [...]r. Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Wojewoda decyzją z dnia [...] działając na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 77 § 1 oraz art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania Z. C. uchylił decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] orzekającą o wymeldowaniu Z. C. z pobytu stałego z lokalu położonego przy przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Z. C. na powyższą decyzję ostateczną wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu, która została zarejestrowana pod sygn. II SA/Sz 510/11. Nim zapadł wyrok sądu administracyjnego w sprawie z tej skargi organ I instancji ponownie rozpatrzył i rozstrzygnął sprawę administracyjną. Mianowicie, Burmistrz decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz art. 104 i art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego – orzekł o wymeldowaniu Z. C. z miejsca pobytu stałego pod adresem. Organ I instancji ustalił, jak wynika to z uzasadnienia decyzji, że Z. C. zameldowany jest na pobyt stały. W okresie od[...] najemcę lokalu była O. W. podawana za teściową Z. C. w okresie zameldowania , przebywał w miejscu zameldowania w krótkich okresach. Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia[...] orzekł eksmisję O.W. z nakazem wydania Gminie i Miasta za wolnego od osób i rzeczy. W trakcie postępowania sądowego ustalono, że jedyną osobą zobowiązaną do opróżnienia lokalu jest O. W. Od [...] opłaty dodatkowe (ścieki, woda, śmieci) naliczane były tylko za jedną osobę przebywającą w lokalu. Lokal ten, pod nieobecność O.W. opróżniła dobrowolnie w [...] jej córka K. S. Burmistrz ustalił ponadto na podstawie dokumentów znajdujących się w Urzędzie Miejskim że już [...] a następnie w [...] Z. C. występował do Komisji Mieszkaniowej o przydział lokalu socjalnego powołując się na eksmitowanie głównego najemcy z lokalu, w którym był zameldowany. Od [...] przedmiotowy lokal przydzielono nowemu najemcy – P.W., który wnioskiem z dnia [...] wystąpił o wymeldowanie Z. C. Od [...] r. nowym najemcą jest J.M. W oparciu o powyższe okoliczności oraz wyjaśnienia strony i zeznania przesłuchanych świadków organ I instancji ustalił, że bezsporne jest, iż Z.C. opuścił miejsce pobytu stałego. Według organu nawet gdyby w czasie postępowania eksmisyjnego Z.C. przebywał stale w lokalu zameldowania, to nie uniknąłby eksmisji, bowiem dotyczyła ona wszystkich przebywających w lokalu. Burmistrz nie kwestionował okoliczności w jakich doszło do opuszczenia przez stroną lokalu zameldowania, przyznając, że nastąpiło to na skutek, co jest równoznaczne z brakiem dobrowolności, jednakże wskazał na brak zamiaru przebywania w przedmiotowym lokalu, co wywiódł z treści pism Z. C. zawierających wnioski o przyznanie innego lokalu. W ocenie organu, w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie ulega wątpliwości, że Z. C. opuścił lokal, w którym jest zameldowany i nie zamieszkuje w nim, co stanowi podstawę do wymeldowania. Od wyżej opisanej decyzji Burmistrza [...] Z. C. wniósł odwołanie podnosząc, że miejsca stałego zameldowania nie opuścił dobrowolnie oraz kwestionując ustalenia organu I instancji na okoliczności czasokresów pozbawienia wolności, przebywania poza miejscem zameldowania i braku zamiaru przebywania w przedmiotowym lokalu. Odwołujący się wniósł o "przywrócenie miejsce zamieszkania i zameldowania" lub przyznanie lokalu zastępczego wraz z zameldowaniem na terenie gminy. Wojewoda decyzją z dnia[...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 Nr 98, poz.1071) oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 z późn. zm.) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych wynika, że jedyną przesłankę wymeldowania stanowi opuszczenie lokalu. Do wymeldowania Z. C. niezbędne jest zatem ustalenie, że opuścił on przedmiotowy lokal w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a wskazane przez skarżącego kwestie dotyczące jego prawa do przebywania w przedmiotowym lokalu nie mają znaczenia w sprawie. Za istotne Wojewoda uznał natomiast zbadanie czy Z. C. przed osadzeniem w Zakładzie Karnym, a także w okresach przebywania na wolności zamieszkiwał w lokalu. Organ II instancji ustalił, że do [...] Z. C. zamieszkiwał i koncentrował interesy życiowe w przedmiotowym lokalu z przerwami na odbywanie kary pozbawienia wolności i uznał za bezsporne, że ww. opuścił miejsce stałego zameldowania jeszcze przed w dniu[...]. Wojewoda wskazał na pismo z dnia[..], w którym Z. C. oświadczył, że ostatni raz zamieszkiwał w lokalu "do[...." i że po opuszczeniu Zakładu Karnego w dniu[...] nie mógł powrócić do miejsca stałego zameldowania ponieważ mieszkali tam "obcy" ludzie oraz na oświadczenie strony z dnia [...] do protokołu, że przed [...] przebywał w schronisku dla bezdomnych i że przedmiotowy lokal opuścił[...], że po opuszczeniu Zakładu Karnego nie powrócił do przedmiotowego lokalu i do momentu kolejnego aresztowania przebywał poza tym lokalem. Nadto organ wskazał na pismo Z. C. z dnia [...] skierowane do Urzędu Gminy i Miasta, w którym oświadczył on między innymi, że nie posiada mieszkania, że jest bezdomny i że dzięki życzliwości różnych ludzi może u nich nocować. Poza tym Wojewoda powołał się na oświadczenie P. W. - najemcy przedmiotowego lokalu od [...] roku - że w okresie [...] Pan Z.C. nie pokazywał się w przedmiotowym lokalu. Zdaniem organu II instancji fakt niezamieszkiwania Z. C. od [...] w miejscu jego stałego zameldowania potwierdza K. S., a także notatka urzędowa strażnika Straży Miejskiej z dnia [...]. Nadto z treści kwestionariusza rodzinnego wywiadu środowiskowego sporządzonego przez pracownika socjalnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] wynika, że Z. C. nie zamieszkiwał w przedmiotowym lokalu co najmniej od[...]. Organ zauważył, że w dniu[..]. Sąd Rejonowy nakazał P. O. W., aby wydała Gminie i Miastu lokal mieszkalny położony, w stanie wolnym od osób i rzeczy. Sąd nie przyznał pozwanej prawa do lokalu socjalnego. Z treści pisma Zarządu Budynków Komunalnych z dnia [...] wynika, że O.W. dobrowolnie wydała przedmiotowy lokal zarządcy w [...] w stanie wolnym od rzeczy i osób. W takim stanie rzeczy Wojewoda uznał za trafne ustalenie organu gminy, że Z. C. opuścił przedmiotowy lokal w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, i że w lokalu tym nie koncentrują się już jego interesy życiowe. Decyzja organu I instancji o wymeldowaniu Z.C. z lokalu przy jest bez wątpienia prawidłowa i zasadna w świetle zebranych w sprawie dowodów. Wyjaśniając, iż wymeldowanie ma na celu tylko uporządkowanie i zaktualizowanie ewidencji ludności decyzja o takiej treści nie ma żadnego znaczenia dla zakresu prawa do lokalu, Wojewoda utrzymał zaskarżoną decyzją w mocy. Z. C. na powyższą decyzję ostateczną wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając: 1. naruszenie przepisów procedury administracyjnej, 2. niewnikliwą i błędną ocenę zebranych w sprawie dowodów (akta [...] ) prowadzonego postępowania przez UMiG, 3. bezpodstawne i bezprawne obarczenie go ww. winą popełnionych błędów administracyjnych UMiG i jej konsekwencji, 4. bezpodstawne utrzymanie mocy decyzji organu I instancji przez organ II instancji. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o: 1. uchylenie bezpodstawnej nieprawnej decyzji [...] , a podtrzymanej dnia [...]i utrzymaną w mocy [...] przez Wojewodę dnia[...]. 2. pociągnięcie do odpowiedzialności administracyjnej winnych urzędników UMiG, zaniedbań, omijanie prawa K.p.a., 3. ukaranie karą grzywny Urząd Miasta i Gminy za bezprawne wprowadzenie decyzji[...], 4. zrekompensowanie przez UMiG szkód, krzywd, wynikłych w zw. z bezprawnym i bezpodstawnym wymeldowaniem, 5. przywrócenie lokum wraz z zameldowaniem w ramach pkt 4 i jak we wniosku złożonym do Burmistrza UMiG z dnia [...] w sprawie [...] w związku z [...]. 6. pociągnięcie do odpowiedzialności administracyjnej Burmistrza UMiG za poświadczenie nieprawdy w decyzji wydanej z dnia[...], 7. dołączenie do ww. sprawy akta sprawy prowadzonego postępowania o wymeldowanie ze stałego miejsca zamieszkania tj. [...], 8. obciążenia wszelkimi kosztami zw. z zaskarżeniem decyzji do Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu skargi Z. C. podniósł między innymi, że zaskarżył do WSA decyzję Wojewody z dnia[...], którą uchylona została decyzja Burmistrza [...] o jego wymeldowaniu i sprawa sądowa z tej skargi toczy się pod sygn. akt II SA/Sz 510/11). Zdaniem skarżącego, organ I instancji ponownie orzekł o jego wymeldowaniu, a Wojewoda i tę decyzję utrzymał w mocy, ponieważ błędnie ocenił dowody i fakty z akt, obarczając go błędami organu I instancji niemożliwymi obecnie od usunięcia. Wojewoda odpowiadając na skargą wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji podlegają uchyleniu z przyczyn proceduralnych. Na wstępie niniejszych motywów z uwagi na treść skargi, a zwłaszcza sformułowanych w niej wniosków wyjaśnić należy, że sąd administracyjny nie jest organem administracji publicznej, a zatem nie funkcjonuje jako kolejna instancja w administracyjnym toku instancji. W konsekwencji Sąd nie rozstrzyga co do istoty sprawy administracyjnej, w której wydana została decyzja administracyjna będąca przedmiotem skargi. Sąd nie posiada wobec tego kompetencji do zameldowania lub do wymeldowania skarżącego, do przywrócenia mu lokalu wraz z zameldowaniem itp. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez m.in. kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w razie stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna w istotny sposób narusza prawo (materialne i przepisy procedury administracyjnej) Sąd uchyla taką decyzję lub stwierdza jej nieważność (gdy dotknięta jest ciężkimi wadami prawnymi). Sąd administracyjny nie jest natomiast właściwy do ustalania winnych podjęcia decyzji administracyjnej określonej treści i do "pociągania" tych osób do odpowiedzialności, do wydawania rozstrzygnięć o charakterze restytucyjnym lub odszkodowawczym. Z tego powodu bezprzedmiotowe dla rozstrzygnięcia sprawy sądowej są wnioski sformułowane w pkt 2, 3, 4, 5 6 skargi. Wyjaśnić również trzeba, że z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej określonej jako P.p.s.a. – sąd administracyjny nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, co powoduje, że zobowiązany jest uwzględnić w toku kontroli wszystkie naruszenia prawa, nawet jeżeli nie były podnoszone przez skarżącego w skardze. Właśnie ze względu na okoliczności, które Sąd wziął pod uwagę z urzędu należało w niniejszej sprawie uchylić zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą, a zatem uwzględnić skargę. Mianowicie, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit.b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Na podstawie akt sprawy o sygn. II SA/Sz 510/11 o przeprowadzenie dowodu, z których wniósł skarżący obecnie w skardze, Sąd ustalił, że wyrokiem z dnia 21 września 2011 r. (kopia wyroku k.60 akt sądowych) Wojewódzki Sąd Administracyjny w sprawie II SA/Sz 510/11 po rozpatrzeniu sprawy ze skargi Z. C. na decyzję Wojewody z dnia [...] w przedmiocie wymeldowania – uchylił zaskarżoną decyzję, co oznacza, że wyeliminował z obrotu prawnego decyzję, w następstwie której organ I instancji ponownie rozpatrzył sprawę i orzekł o wymeldowaniu skarżącego, a która została utrzymana w mocy decyzją Wojewody obecnie poddaną sądowej kontroli legalności w niniejszej sprawie sądowej. Wyrok z dnia 11 września 2011 r. w sprawie sygn. akt II SA/Sz 510/11 stał się prawomocny z dniem 20 grudnia 2011 r. (k.82 akt sprawy), wobec czego przyjąć należało, że w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka wznowienia postępowania administracyjnego określona w art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a., który stanowi: "W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Wymaga zaznaczenia, w kontekście art. 145 pkt 1 lit.b P.p.s.a. zawierającego sformułowanie "naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego", że skład sądu orzekający w niniejszej sprawie nie podziela tej linii orzecznictwa sądowoadministracyjnego oraz tych poglądów doktryny, które sprowadzają się do negowania dopuszczalności uchylenia przez Sąd decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.b P.p.s.a. w związku ze stwierdzeniem zaistnienia podstawy wznowienia określonej w art. 145 § 1 pkt 8 Kodeksu postępowania administracyjnego ze względu na brak w tym ostatnim z przywołanych tu przepisów określenia "naruszenia prawa". Sąd przyjmuje, że zwrot: "naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego" rozumieć należy szeroko, jako każdą z podstaw wznowienia wymienioną w art. 145 § 1 pkt 1-8 i w art. 145a Kodeksu postępowania administracyjnego. Powyższe względy mając na uwadze należało uchylić zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.b P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. oraz w związku z art. 135 P.p.s.a. Taki charakter proceduralny niniejszego rozstrzygnięcia czynił zbędne, a nawet wykluczał rozważania Sądu, co do merytorycznych zarzutów skargi. Orzeczenie w przedmiocie niewykonalności zaskarżonej decyzji oparte zostało o przepis art. 152 P.p.s.a.