II SA/Sz 456/08

WyrokWSA w Szczecinie2008-12-03

Skład orzekający: Grzegorza Jankowski, Katarzyna Grzegorczyk Meder, Marzena Iwankiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia może zostać wydana bez załączenia charakterystyki całego przedsięwzięcia, a jeśli tak, to czy taka charakterystyka może być zawarta w uzasadnieniu decyzji zamiast w załączniku?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że charakterystyka całego przedsięwzięcia musi być załącznikiem do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, zgodnie z art. 56 ust. 3 Prawa ochrony środowiska. Wykładnia językowa tego przepisu jest obligatoryjna i nie dopuszcza zastąpienia załącznika treścią uzasadnienia decyzji. Brak takiego załącznika stanowi istotną wadę decyzji, która może mieć fundamentalne znaczenie dla środowiska i jakości życia mieszkańców.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie hali produkcyjnej. Po przeprowadzeniu postępowania, Wójt Gminy wydał decyzję, którą następnie uchyliło Samorządowe Kolegium Odwoławcze z powodu szeregu wad, w tym braku załącznika z charakterystyką przedsięwzięcia. Spółka wniosła skargę na decyzję SKO, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorza Jankowski, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk Meder, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz /spr./, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 listopada 2008 r. sprawy ze skargi Spółki Jawnej K. G., A. B. z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę "P" Spółka Jawna – K. G., A. B. wystąpili do Wójta Gminy z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia dla inwestycji produkcji artykułów z tworzyw sztucznych na bazie żywic poliestrowych i mat szklanych na terenie należącym do Skarżącego w miejscowości W. W dniu [...] Wójt wystąpił do Starosty oraz do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. (zwanym dalej: PPIS) z prośbą o wydanie opinii w sprawie obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W odpowiedzi na wskazaną prośbę PPIS pismem z dnia [...] postanowił odstąpić od obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko, natomiast Starosta wydał postanowienie z dnia [...], w którym nałożył na skarżącą obowiązek przygotowania tego raportu. W związku z postanowieniem Starosty Skarżąca w dniu [...] złożyła w Urzędzie Gminy raport o oddziaływaniu na środowisko swojej inwestycji pod nazwą: "Budowa hali przemysłowej dla instalacji produkcji artykułów z tworzyw sztucznych na bazie żywic poliestrowych i mat szklanych na terenie Spółki cywilnej "P" w W., Gmina D.". Następnie Wójt wystąpił z prośbą do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. o uzgodnienie realizacji przedsięwzięcia oraz do Starosty przesyłając w załączeniu sporządzony przez Spółkę raport. Ustosunkowując się do prośby Wójta PPIS postanowieniem z dnia [...] uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia z zastrzeżeniem, że eksploatacja inwestycji nie powinna powodować przekroczenia standardów środowiska poza teren, do którego skarżący ma prawo. Starosta postanowieniem z dnia [...], również dokonał uzgodnienia przedsięwzięcie nie przedkładając żadnych uwag do planowanej inwestycji. Na wyżej wspomniane postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. i Starosty zażalenie wnieśli mieszkańcy W. W związku z tym Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia [...] uchylił zaskarżone postanowienia i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Jeśli zaś chodzi o zaskarżone postanowienie Starosty Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] umorzyło postępowanie w sprawie zażalenia z uwagi na brak interesu prawnego po stronie osób, które wniosły zażalenie. W dniu [...] Wójt w drodze postanowienia określił zakres raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a następnie zwrócił się pismem z dnia [...] do PPIS, z wnioskiem o uzgodnienie realizacji przedsięwzięcia. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny związany postanowieniem Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego prowadził postępowanie w celu wydania wspomnianej opinii o konieczności sporządzenia raportu i określenia jego zakresu, w ten sposób, że pismem z dnia [...] wezwał skarżącego do uzupełnienia raportu oddziaływania na środowisko o dane dotyczące opisu planowanego przedsięwzięcia, w szczególności charakterystyki całego przedsięwzięcia oraz opisu przewidywanych działań mających na celu zapobieganie, ograniczenie lub kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko. W odpowiedzi na wezwanie PPlS skarżący przedłożył uzupełniony raport. Następnie [...] PPIS postanowieniem dokonał uzgodnienia realizacji przedsięwzięcia i określił, jakie warunki należy spełnić. W dniu [...] do Wójta Gminy wpłynął wniosek Stowarzyszenia Zwykłego "Z" działające jako organizacja ekologiczna, które zgłosiło się do udziału w sprawie na prawach strony. Wraz ze zgłoszeniem wpłynęły do organu uwagi i wnioski Stowarzyszenia odnoszące się do planowanej inwestycji. Postanowieniem z dnia [...] Wójt dopuścił Stowarzyszenie "Z" do udziału w sprawie na prawach strony. Wójt Gminy w dniu [...] wydał decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia, w której : 1) określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia inwestycji polegającej na budowie hali przemysłowej dla instalacji produkcji artykułów z tworzyw sztucznych na bazie żywic poliestrowych i mat sztucznych na terenie Spółki Jawnej "P" w W., gmina D. na działce [...] i 2) zobowiązał Spółkę do przeprowadzenia wstępnych pomiarów wielkości emisji w ciągu 14 dni od zakończenia rozruchu instalacji, pod rygorem grzywny. Ze zgromadzonej dokumentacji wynika, iż planowane przedsięwzięcie ma być prowadzone na działkach [...] w istniejącym obiekcie i związane jest z budową hali produkcyjnej o wysokości 4 m. Hala będzie wykonana od strony zachodniej jako przybudówka do istniejącej hali produkcyjnej i nie będzie przekraczać wysokości istniejących obiektów. Hala będzie lokalizowana w centralnej części istniejących obiektów, a więc jej wpływ na krajobraz jest minimalny. Budowa hali ma na celu zwiększenie powierzchni produkcyjnej, a w procesie produkcji ma zostać wdrożona metoda infuzji próżniowej, która bazuje na zamykanych dwustronnie formach, do których żywica zostaje wessana poprzez wytworzenie próżni. Zaletą tej metody jest ograniczenie emisji do powietrza i kontaktu pracowników z substancjami lotnymi poprzez zamknięcie formy do czasu zestalenia się żywicy. Zaplanowane zużycie surowców pozostanie na poziomie ustalonym w decyzji na wprowadzenie gazów i pyłów do powietrza wydanej przez Starostę w dniu [...] znak [...] jako zmianę decyzji z dnia [...], znak [...]. Następnie według informacji zawartych w uzupełnieniu do "Raportu ..." kolejnym przedsięwzięciem zastosowanym w celu zmniejszenia emisji substancji szkodliwych jest zastosowanie urządzenia do czyszczenia powierzchni zabrudzonych niereaktywną lub polimeryzującą żywicą. Urządzenie umożliwia skuteczne oczyszczanie narzędzi w ekologicznym roztworze wodnym mydła technicznego, co eliminuje ze stosowania do tego celu szkodliwych rozpuszczalników, w tym także acetonu. W celu zminimalizowania czynnika hałasu na pobliskie otoczenie planuje się postawić ściany o wymaganej izolacyjności akustycznej (min 25 dB/A), co powinno zmniejszyć uciążliwość hałasu dla otoczenia i nie dopuścić do przekroczenia obowiązujących norm, natomiast centrala wentylacyjna obecnie stojąca na zewnątrz istniejącej hali będzie zabudowa w ramach projektowanej hali produkcyjnej. Budowa hali przyczyni się do zmniejszenia emisji hałasu na zewnątrz, gdyż wszystkie czynności będą prowadzone w zamkniętym pomieszczeniu. Działka, na której zaplanowana jest inwestycja jest ogrodzona i niedostępna dla dzikiej zwierzyny, co zmniejsza niebezpieczeństwo przedostania się na jej teren i stworzenia zagrożenia dla zwierząt. Dodatkowo zakład posiada certyfikat ISO nr [...] zarówno w zakresie jakości ISO 9001-2000 oraz zarządzania środowiskiem ISO 14001-2004 ważny do 2009 roku. System zarządzania środowiskowego oraz opracowane procedury zobowiązują zakład do stałego monitoringu i oceny oddziaływania zakładu we wszystkich elementach środowiskowych. Z zebranej dokumentacji na temat planowanego przedsięwzięcia wynika, iż emisja zanieczyszczeń nie powinna ulec zwiększeniu, emisja hałasu zostanie zminimalizowana poprzez zamknięcie produkcji wewnątrz hali oraz zabudowanie centrali wentylacyjnej, a zastosowanie nowych technologii w procesie produkcji powinno w znacznym stopniu ograniczyć emisję zanieczyszczeń. Organ mając na uwadze treść pisma organizacji ekologicznej podkreśla, iż przedmiotem niniejszego postępowania jest wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację nowej hali produkcyjnej i w tym zakresie uzyskiwane były uzgodnienia z Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym. Wydając przedmiotową decyzję Wójt wziął pod uwagę uzyskane uzgodnienia na realizację przedsięwzięcia od Starosty zawarte w postanowieniu z dnia [...] oraz od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego zawarte w postanowieniu z [...], a nadto całość dokumentacji zebranej w postępowaniu. Stowarzyszenia "Z" odwołało się od decyzji organu I instancji. W odwołaniu Stowarzyszenie wniosło o uchylenie decyzji podnosząc, iż : 1) organ rażąco naruszył przepis art. 107 § 2 kpa w związku z art. 56 ust. 3 Prawa ochrony środowiska poprzez nie dołączenie do decyzji charakterystyki całego przedsięwzięcia. Zdaniem Stowarzyszenia praktycznie uniemożliwia to wykonanie decyzji, gdyż nie wiadomo precyzyjnie dla jakiego zamierzenia inwestycyjnego zostały wydane uwarunkowania środowiskowe i daje "P" możliwość dowolnej zmiany zakresu inwestycji. 2) postępowanie z udziałem społeczeństwa nie zostało prawie w ogóle uwzględnione w decyzji i przy sprzeciwie Stowarzyszenia, Rady Sołeckiej W. i mieszkańców wyrażono zgodę na rozbudowę zakładu chemicznego na osiedlu domów jednorodzinnych. Wójt Gminy tym samym naruszył zasadę ogólną postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 7 kpa, nie podjął bowiem wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Nikt z pracowników Gminy nie dokonał weryfikacji informacji zgłaszanych przez społeczność lokalną. 3) Wójt Gminy dopuścił się również naruszenia art. 107 § 3 kpa poprzez nie wskazanie w uzasadnieniu okoliczności co do faktów zgłaszanych przez Radę Sołecką i mieszkańców, których organ nie uznał, odmówił im wiarygodności. W toku postępowania dowodowego organ nie zwrócił w ogóle uwagi na rozbieżności pomiędzy : 1) informacją o planowanym przedsięwzięciu, 2) raportem oddziaływania na środowisko, 3) uzupełnieniem raportu, 4) pozwolenie emisyjnym. Rozbieżności te dotyczą : a) wielkości planowanej hali : w dokumentach opisanych powyżej pojawiają się następujące wielkości powierzchni : 16 m x 12 m (dokument z pkt 1 i 2), 24 m x 15 m (dokument z pkt 3 i uzgodnienie Sanepidu). Brak załączenia do decyzji informacji o całkowitym zakresie przedsięwzięcia uniemożliwia ocenę rozmiaru inwestycji. b) Wysokości komina : raz 12 m(dokumenty z pkt 1,2) a innym razem 17 m (dokument z pkt 4), c) Określenia rocznego emisji styrenu : 503 kg (dokument z pkt 1 i 2) oraz 954 kg (dokument z pkt 4). Ponieważ są to zdaniem odwołującego istotne okoliczności, które ujawniły się po wydaniu uzgodnienia przez Starostwo, to powinno być powtórzone uzgodnienie całego raportu wraz z wprowadzonymi zmianami. Powyższe zmiany w zakresie emisji czynią nieaktualnymi wszystkie wyliczenia odnośnie stężenia zanieczyszczeń w powietrzu zawarte w raporcie. Raport oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia – Budowa hali przemysłowej dla instalacji produkcji artykułów z tworzyw sztucznych na bazie żywic poliestrowych i mat szklanych na terenie Spółki "P" w W. autorstwa Przedsiębiorstwa "E" H. D. z P. zawiera kardynalne błędy, które nie oddają prawdy o zamiarze inwestycyjnym. Prawidłowy raport mógłby bowiem doprowadzić do wniosku, że taki zakład w tym miejscu nie powinien istnieć. Stowarzyszenie wymieniło niektóre błędy m.in. : a) fałszywe przyjęcie, że inwestycja jest zgodna z nieobowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego. W ww. planie teren zakwalifikowano jako teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej wraz z usługami i rzemiosłem nieuciążliwym (uciążliwość ma zamknąć się do granic terenu, do którego Spółka posiada tytuł prawny). Tego typu i tej wielkości zakład jest zakładem produkcyjno – chemicznym. Jego działalność nie mieści się w definicji usług ani rzemiosła, a tym bardziej nie mieści się w granicach wskazanych powyżej : b) zaniżony został wskaźnik emisji styrenu. Żywica poliestrowa to roztwór nienasyconego poliestru w styrenie, tzn. – styren jest jednocześnie monomerem i rozpuszczalnikiem. Podczas polimeryzacji część styrenu zostanie związana z laminatem, tworząc szkielet tworzywa, ale część musi odparować. Zdaniem Stowarzyszenia nie można dać wiary twierdzeniu, że jest to tylko 2% całkowitej ilości styrenu zawartego w żywicy. W raporcie zostało to przeliczone na całkowity styren (100%), którego w wyrobie jest 41% a w żelkocie 25%. Wg informacji dystrybutora żywic i żelkotów – rzeczywista ilość odparowującego styrenu w żywicach ekologicznych wynosi 2 – 5%, w pozostałych – 5 – 10%. Ponieważ te wartości producenci podają różnie (raz dla całkowitego styrenu (licząc 100%) innym razem dla żywic, gdzie styren jest ich częścią – autorzy raportów przyjmują wartości pośrednie, czyli około 3,5%. Ponadto nie są znane nam żekloty, które mają 25% zawartości styrenu. W rzeczywistości żelkoty posiadają styren w ilości 35 – 41%, są na rynku żelkoty o zawartości 30% , 8 – 25% zawartości styrenu posiadają szpachlówki i lakiery poliestrowe. Reasumując – emisja styrenu jest zaniżona, ponadto może zostać przekroczona dopuszczalna norma LZO (5 Mg/rok), która w raporcie została wyliczona na 4,25 Mg. c) źle przyjęto tło zanieczyszczeń : W raporcie dla styrenu i acetonu przyjęto tło zanieczyszczeń = 0. Zgodnie z przepisami, dla substancji odniesienia, dla których Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska określa tła na danym terenie – przyjmuje się tło równe 10% wartości odniesienia (uśrednionej dla roku) dla danej substancji – punkt 1.1 załącznika nr 4 p.t. Referencyjne metodyki modelowania poziomów substancji w powietrzu z rozporządzenia Ministra Środowiska z 5 grudnia 2002r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz.U. 03.01.12). Taki błąd zdaniem odwołującego nie powinien w ogóle się przytrafić. d) brak opisu zabudowy (mieszkalnej i budynków użyteczności publicznej) dookoła Zakładu w odległości 10 wysokości emitora. Opisano jedynie zabytki, które znajdują się znacznie dalej np. kościół ok. 1,5 km od zakładu. e) źle przyjęta siatka obliczeniowa dla obliczeń pełnych. W raporcie przyjęto siatkę 50 x 50 m, w najbliższym otoczeniu emitora 30 x 30m. To w ocenie Stowarzyszenia zdecydowanie za rzadko. Powszechnie przyjmuje się siatkę o oczkach równych wysokości emitora (w tym przypadku można przyjąć 12 x 12 m lub np. 15 x 15 m ale nie taką rzadką, gdyż wtedy łatwo można zgubić punkty o wysokim stężeniu, a maksymalne stężenia wychodzą w okolicy 6,8 wysokości emitora. Liczenie powyżej 10 wysokości zdaniem odwołującego nie ma sensu – gdyż nic nie wyjdzie zwłaszcza przy pojedynczych emitorach, gdy nie ma nakładania się zanieczyszczeń z wielu emitorów. O tym niewątpliwie wiedział sporządzający raport, dlatego też zaliczył ogólnie przyjęte standardy. f) brak obliczeń dla bliskiej zabudowy Najbliższa zabudowa mieszkalna znajduje się około 25 m od Zakładu, pozostałe odpowiednio dalej – wszystkie budynki mają więcej niż jedną kondygnację. Jeżeli którykolwiek z budynków w odległości 10 – ciu wysokości emitora (czyli 120 m od emitora a przy uwzględnieniu jego wysokości docelowej nawet 170 m) posiada więcej niż jedną kondygnację – powinny zostać wykonane obliczenia na wysokości zabudowy, czyli ostatniej kondygnacji. W raporcie wykonano obliczenia tylko na wysokości terenu, a w promieniu 170 m od emitora zlokalizowanych jest przynajmniej 15 domów z piętrem mieszkalnym. (Zał. Nr 4 pkt 3.2 rozporządzenia Ministra Środowiska z 5 grudnia 2002r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu Dz.U. 03.01.12). g) brak określenia (nawet szczątkowo i ogólnie) uciążliwości zapachowej zakładu. Skądinąd wiadomo, że styren posiada zapach i omówienie oraz ocena powinny się znaleźć w raporcie. h) błędny opis na str 44 raportu – Analiza możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem: "Nie przewiduje się wystąpienia konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem. (...) zlokalizowane jest na terenie o przeznaczeniu przemysłowym. Zdaniem Stowarzyszenia nie polega to na prawdzie – konflikt jest, a teren ma przeznaczenie – zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna z usługami i rzemiosłem nieuciążliwym. Takie warunki mieli również wszyscy mieszkańcy przy decyzjach o warunkach zabudowy na domy, które stoją w sąsiedztwie zakładu. Powyższe przesądza w opinii Stowarzyszenia "Z" o wadliwości i stronniczości raportu oddziaływania na środowisko. Błędów tych nie zauważyli uzgadniający Sanepid i Starosta. Zdaniem Stowarzyszenia powyższe błędy w raporcie powinna zauważyć również Gmina, lecz brak postępowania wyjaśniającego to uniemożliwiło nadto Wójt Gminy nie ustosunkował się do zarzutu niezgodności inwestycji ze Studium kierunków i uwarunkowań Gminy, nie ustosunkował się wystarczająco do zagadnień hałasu zgłaszanych przez Stowarzyszenie przy przystąpieniu do postępowania. Zapisy w uzasadnieniu decyzji odnośnie nie pogorszenia krajobrazu są przejawem ignorancji mieszkańców przez urzędników. Zdaniem odwołującego od zachodniej strony też jest istotny widok, gdyż 17 metrowy komin o średnicy 1 metra i kilka 10 metrowych będzie szpecić krajobrazu wśród domów, które mają wysokość przeważnie 11 metrów. Wójt Gminy nie zbadał też zgłaszanych uwag co do ochrony zwierząt, w szczególności w zakresie chronionego ptactwa (bażantów) mających lęgowiska kilka metrów od granicy zakładu. Stowarzyszenie zwróciło uwagę, że decyzja nie nakłada na "P" obowiązku monitorowania przedsięwzięcia na środowisko, co było uzasadnione żądaniami, skargami mieszkańców i kontrolami Wojewódzkiej Inspekcji Ochrony Środowiska stwierdzającymi naruszania norm prawa ochrony środowiska. Podstawą do tego jest art. 56 ust. 4 lit. a Prawa ochrony środowiska. Na skutek odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] uchyliło zaskarżoną decyzje i przekazała sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego: 1/ Wójt zaniechał wydania postanowienia w sprawie obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko. 2/ Wójt, Starosta i Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nie podali do publicznej wiadomości informacji o zamieszczeniu w publicznie dostępnym wykazie danych o wniosku o wydanie decyzji z możliwością składania skarg i uwag (art. 32 ust 1 pkt 1 w zw. z art. 53 ustawy - Prawo ochrony środowiska). 3/ W uzasadnieniu decyzji Wójta brak jest uzasadnienia sposobu wykorzystania skarg wniosków społeczeństwa. 4/ Postanowienie Wójta określające zakres oddziaływania na środowisko zostało wydane [...], raport został sporządzony w [...]. 5/ Brak załącznika do decyzji, którego treścią jest charakterystyka przedsięwzięcia (art. 56 ust 3 ustawy - Prawo ochrony środowiska). 6/ Wójt nie ustosunkował się do zawartości raportu oddziaływania na środowisko. 7/ Obowiązujące pozwolenie emisyjne Skarżącego nie mogą współgrać z zakładanym powiększeniem produkcji - w raporcie oddziaływania na środowisko wskazano na obowiązek wystąpienia z wnioskiem o wydanie nowego pozwolenia emisyjnego, 8/ W raporcie oddziaływania na środowisko brak jest obliczeń co do poziomu hałasu konkretnych maszyn - instalacji wentylacyjnych i klimatyzacyjnych, 9/ W raporcie oddziaływania na środowisko brak jest opisu zabudowy (art. 115 ustawy Prawo ochrony środowiska.). 10/ Uzupełnienie raportu oddziaływania na środowisko sporządzone zostało przez Skarżącego, a nie przez autora raportu. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego "P" Spółka Jawna K. G., A. B. w W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając jej naruszenie; 1/ prawa materialnego tj, art. 56 ust 3 ustawy - Prawo ochrony środowiska poprzez przyjęcie, że zaniechanie Wójta w kwestii sporządzenia załącznika do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach inwestycji miało istotny wpływ na wadliwość samej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia. - 52 ust 1 pkt 1 lit e ustawy - Prawo ochrony środowiska poprzez przyjęcie, że autor raportu oddziaływania na środowisko zobowiązany jest do dokonania konkretnych obliczeń poziomu hałasu, czego skutkiem było wykazania nie mających miejsca wad raportu oddziaływania na środowisko. - 32 ust 1 pkt 1 w/w. z 53 (ustawy - Prawo ochrony środowiska) poprzez błędne nałożenie na Starosty i PPlS obowiązku o toczącym się postępowaniu, czego skutkiem było uznanie, iż społeczeństwo nie brało udziału w postępowaniu. Według skarżącego obowiązek taki posiadał jedynie Wójt. - 115 ustawy - Prawo ochrony środowiska poprzez błędne stwierdzenie, że niniejszy artykuł ma zastosowanie do raportu sporządzonego w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia. Błędne zastosowanie tego przepisu w ocenie skarżącej skutkowało uznaniem, iż decyzja wydana przez Wójta w postępowaniu posiada wady formalne. 2/ prawa procesowego, tj.: art. art.:, 77 § 1 i 107 § 3 kpa poprzez nie zebranie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w sposób wystarczający całego materiału dowodowego do czego zobowiązany był na podstawie art. 77 § 1 kpa, przez co naruszył art. 7 k.p.a. tj. nie wykazał należytej dbałości o dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i nie zbadał przyczyn dlaczego Wójt nie mógł zawrzeć w decyzji uzasadnienia odpowiadającego wymogom art. 107 § 3 kpa. Dlatego też Spółka wniosła o uchylenie decyzji oraz zasądzenie na jej rzecz od organu odwoławczego zwrotów kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze potrzymało motywy rozstrzygnięcia zawartego w swojej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.( Dz.U. Nr 153 poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Na wstępie niniejszych rozważań dotyczących przedmiotowej skargi należy rozpatrzyć zarzut skarżącej dotyczący naruszenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze art. 56 ust. 3 ustawy - Prawo ochrony środowiska, poprzez to, że wytknął on w swojej decyzji Organowi I instancji brak w jego decyzji załącznika, który ma charakteryzować całość przedsięwzięcia. Skarżąca w swojej skardze wywodzi, iż przedmiotowa charakterystyka została zawarta w uzasadnieniu decyzji Wójta dlatego też zdaniem Skarżącej, stosując wykładnie celowościową art. 56 brak tego załącznika nie powinien przesądzać o uchyleniu decyzji, z uwagi na fakt, że jest on umiejscowiony w samej decyzji Wójta. W ocenie Sądu zarzuty skarżącej w tej części są nie trafne. Artykuł 56 w/w ustawy określa jakie elementy powinna zawierać treść decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Jako obligatoryjne ustawodawca wskazuje te, o których mowa w ust.2 i 3 zaś na fakultatywny charakter wskazuje ust 4. Jako element obligatoryjny należy uznać też obowiązek sporządzenia uzasadnienia, które powinno zawierać zgodnie z art. 107 § 3 kpa wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, oraz uzasadnienie prawne, które powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Nadto uzasadnienie powinno być uzupełnione o elementy określone w art. 56 ust 8 ustawy zawierające informacje o sposobie wykorzystania uwag i wniosków zgłoszonych w związku z udziałem społeczeństwa oraz informacje dotyczące konieczności wykonania analizy porealizacyjnej, o której mowa w ust.4 pkt 2. Nie zależnie od tego co organ powinien zawrzeć w uzasadnieniu do decyzji dołącza się w formie załącznika charakterystykę całego przedsięwzięcia zgodnie z wymogiem o którym mowa wart. 56 § 3 p.o.ś. Analiza tego przepisu daje podstawę do przyjęcia, iż intencją ustawodawcy jest by charakterystyka całego przedsięwzięcia zawarta została w załączniku do decyzji, a nie w treści jej uzasadnienia. Biorąc po uwagę istotę decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia takie rozgraniczenie, które z pozoru wydaje się nieistotne ( załącznik jest również częścią decyzji) jest jak najbardziej zasadne. Pozwala to bowiem na skuteczniejszą kontrolę decyzji wydawanych przez organ I instancji w tym zakresie, które mogą mieć fundamentalne znaczenia dla środowiska naturalnego oraz jakości życia mieszkańców sąsiadujących z nieruchomością, na której ma być zlokalizowana inwestycja wrażliwa dla środowiska. W ocenie Sądu konstrukcja art. 56 nie uprawnia do stosowania w jego przypadku wykładni celowościowej lecz wykładni językowej. Jak wskazano wyżej z uwagi na doniosłość decyzji nie wolno dopuścić do stosowania wykładni celowościowej, gdyż ustawodawca po to uściślił warunki wydania takiej decyzji i to co powinna zawierać (np. obligatoryjny załącznik z art. 56 ust. 3), ażeby w trakcie postępowania przygotowującego do inwestycji nie dochodziło do nadużyć i tym samym zagrożenia zdrowia ludzi czy środowiska naturalnego. Zestawiając art. 107 k.p.a. z art. 56 ustawy - Prawo ochrony środowiska nie wolno zapominać o tym, że art. 56 ustawy modyfikuje jedynie postanowienia art. 107 k.p.a. określającego, co składa się na decyzję administracyjną, ale nie wyłącza jego obowiązywania. W związku z tym każda decyzja w przedmiocie uwarunkowań środowiskowych powinna spełniać wymogi zarówno z art. 56 ustawy, jak i art. 107 k.p.a. Sąd dokonując oceny prawidłowości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego również wziął pod uwagę błędy w postępowaniu Wójta, którego zakończeniem była decyzja z dnia [...]. Należy tu wskazać chociażby na fakt, że Wójt wydając postanowienie z dnia [...] określający zakres raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko nie uwzględnił w nim postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...], w którym organ ten uzgodnił realizacje przedsięwzięcia i określił jego warunki. Tym samym postanowienie Wójta nie mogło w pełni zrealizować celu jakim było określenie prawidłowego zakresu zleconego Spółce przygotowania raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Z rozpatrywanego stanu faktycznego wyłania się bowiem jedynie raport Spółki złożony do Urzędu Gminy w dniu [...] zaakceptowany bez uwag przez Starostę postanowieniem z dnia [...], który posłużył Wójtowi jako jedyna podstawa do wydania postanowienia określającego zakres przedmiotowego raportu. Wprawdzie Wójt w uzasadnieniu do decyzji o warunkach środowiskowych przedsięwzięcia odniósł się do postanowienia PPIS z dnia [...], to jednak nie przesłania to faktu, że zakres raportu mógł być źle określony i tym samym spowodować sporządzenie nieprawidłowej charakterystyki całego przedsięwzięcia z art. 56 ust. 3 ustawy. Również uwadze Sądu nie mógł ujść fakt, na który wskazał SKO, że w informacji Spółki z dnia [...], którą przesłała do PPIS brak jest zapisu dotyczącego zwiększenia produkcji i zużycia materiałów, natomiast taki zapis znalazł się w jej piśmie z dnia [...] skierowanym do Wójta. Ponadto należy również wskazać, że istnieją istotne różnice co do skali planowanego przedsięwzięcia Spółki (a tym samym jej oddziaływania na środowisko) zawarte w sporządzonej przez nią "Informacji o planowanym przedsięwzięciu" z [...], a "Raportem oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia"' z [...]. Różnice te po analizie niniejszych dokumentów przejawiają się między innymi w rozbieżnych rozmiarach komina, hali, planowanej wysokości emisji styrenu i acetonu. Wskazane wyżej fakty przemawiają za stanowiskiem organu II instancji, że Wójt jako organ I instancji przy wydaniu decyzji o warunkach środowiskowych nie wyjaśnił w sposób nie budzący wątpliwości jaki będzie rzeczywisty wpływ na środowisko planowanego przez Spółkę przedsięwzięcia. Mówiąc o raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko z art. 52 ustawy kilka słów uwagi należy poświęcić jego charakterowi. Opracowywany jest on bowiem na zlecenie podmiotu zainteresowanego realizacją przedsięwzięcia, ale oceniany przez organ administracji wydający decyzję określającą uwarunkowania środowiskowe. W pełni uzasadnione jest w tym zakresie stanowisko zaprezentowane w orzecznictwie, zgodnie z którym "Raport o oddziaływaniu na środowisko sporządzany na użytek postępowania wiążącego się z realizacją inwestycji budowlanych jest dokumentem prywatnym będącym dowodem w sprawie administracyjnej przedkładanym przez inwestora, zaś inne podmioty uczestniczące w postępowaniu administracyjnym jako strony lub na prawach strony mają wynikającą z przepisów o postępowaniu dowodowym w administracji, normowanym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, możliwość zgłoszenia wniosków dowodowych zmierzających do podważenia miarodajności tego dowodu, np. w postaci opinii sporządzonej przez inną osobę posiadającą odpowiednią wiedzę" (wyrok NSA z 23 lutego 2007 r., II OSK 363/06, Nieruchomości 2007, nr 7, s. 15). W ocenie Sądu, jeśli chodzi o wykładnia art. 52 ust 1 pkt 1 lit c istotne jest ustalenie przez inwestora jak najbardziej zbliżonych wskaźników emisji (np. poziomu hałasu). Oczywistym jest, że nie jest możliwe na etapie planowania przedsięwzięcia podanie konkretnych wartości natężenia hałasu, jednak aby uzyskać jak najbardziej realny wskaźnik na Spółce ciąży szczególny obowiązek precyzyjnego określenia skali rozbudowy swojego zakładu. W rozpatrywanym stanie faktycznym w ocenie Sądu Spółka nie wskazała w sposób nie budzący wątpliwości skali swojego przedsięwzięcia, a tym samym zarzut Skarżącego w przedmiocie naruszania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze art. 52 ust 1 pkt lit c jest nie zasadny. Odnosząc się do zarzutu w przedmiocie naruszenia przez organ odwoławczy art. 32 ust. 1 pkt 1 w zw. art. 53 ustawy, Sąd podziela stanowisko skarżącej, że w niniejszej sprawie właściwym organem do podawania do publicznej wiadomości informacji o procedurze zmierzającej do wydania decyzji o warunkach środowiskowych jest Wójt. Z analizy akt sprawy należy stwierdzić, że czynnik społeczny miał w pełni zagwarantowane prawo do informacji jak i udziału w postępowaniu administracyjnym. Ze zgromadzonego materiału dowodowego, który znajduje się w aktach administracyjnych w szczególności pisma z dnia [...], w którym Stowarzyszenie "Z" zgłasza się do udziału w postępowaniu w charakterze strony wynika, że organ podał do publicznej wiadomości informacje o toczącym się postępowaniu w sprawie. Należy też przyznać skarżącej rację, że nie uzasadniony jest zarzut wyrażony przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, jakoby przedstawiony raport zawierał w sobie tylko analizę skutków planowanej dobudowanej części zakładu. Zdaniem Sądu z lektury tego raportu wynika, iż dotyczy on oddziaływania na środowisko całej rozważanej inwestycji zarówno już istniejącej jak i planowanej. Odnosząc się od ostatniego zarzutu skarżącej dotyczącego naruszenia przez SKO przepisu prawa materialnego, Sąd wskazuje, że w myśl art. 52 ust 1 ustawy, który określa zakres niezbędnych elementów raportu oddziaływania na środowisko nie nakłada na autora raportu obowiązku zamieszczania w nim opisu zabudowy. Z kolei art. 115 ustawy jest przepisem szczególnym, który nie znajduje zastosowania do formalnych wymogów raportu oddziaływania na środowisko Wymogi te są opisane w innym dziale ustawy - Prawo ochrony środowiska tj. w art. 52 ust. 1. Ich katalog może być rozszerzony w przypadku, gdy organ postępowanie tak zdecyduje. W niniejszej sprawie żaden organ (tj. Starosta, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, jak i Wójt) nie nałożyli na skarżącą obowiązku zawarcia w raporcie opisu zabudowy. Jak sama skarżąca wskazała opis zabudowy mógł być wymagany w przypadku, w którym inwestycja przewidywałaby zwiększenie poziomu hałasu. W tym przypadku organ musiałby ustalić czy będą przekroczone normy obowiązujące w danym obszarze funkcjonowania. Jak wskazano wyżej Samorządowe Kolegium Odwoławcze jako jeden z powodów uchylenia decyzji Wójta z [...] podał, że była ona pozbawiona ustaleń rzeczywistego wpływu przedsięwzięcia na emisje hałasu i zanieczyszczeń. Braki w tym względzie w decyzji Wójta również w ocenie Sądu powodują, że organ II instancji nie naruszył art. 115 ustawy. W ocenie Sądu zarzuty skarżącej co do naruszenia przepisów proceduralnych art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie miały wpływu na prawidłowość wydanej przez niego decyzji. Dokonując analizy niniejszych zarzutów nasuwa się wniosek, że skarżąca bardziej skupia się na wykazaniu organowi odwoławczemu błędnej oceny postępowania toczącego się przed Wójtem, niż na wskazaniu w jego postępowaniu takich uchybień proceduralnych, które mogłyby podważyć rozstrzygnięcie zawarte w jego decyzji. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 Ppsa należało orzec jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło