II SA/Sz 456/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 lipca 2013 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stypendium oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 10 ust. 7 pkt 2 i art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania M. K., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...]r. nr [...]o odmowie przyznania stypendium dla osoby kontynuującej naukę od dnia [...]r. U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia: M. K. zarejestrowała się w urzędzie pracy w dniu [...] r. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. W dniu rejestracji strona podpisała oświadczenie, iż jest zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie; strona została poinformowana o prawach i obowiązkach osoby bezrobotnej zarejestrowanej w urzędzie pracy. W dniu [...] r. do urzędu pracy wpłynął wniosek M. K. o przyznanie stypendium na kontynuowanie nauki. Do wniosku strona dołączyła: zaświadczenie z Uniwersytetu, Wydziału Prawa i Administracji stwierdzające, iż M. K. od dnia [...] r. rozpoczęła studia niestacjonarne na I semestrze w roku akademickim[...] , zaświadczenie z Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie o niepobieraniu żadnych świadczeń w okresie od [...] r., kartę wypłat ze Centrum Świadczeń dotyczącą wypłaty zasiłku rodzinnego za ww. okres, postanowienie Sądu Rejonowego o zasądzonych alimentach na córkę Z., zaświadczenie z urzędu pracy o posiadanym statusie osoby bezrobotnej oraz oświadczenie o dochodach. Z akt sprawy wynika także, że M. K. posiada wykształcenie średnie ogólnokształcące oraz następujące kwalifikacje: certyfikat ukończenia szkolenia wstępnego z wiedzy o produktach finansowych poświęconej tematyce kart kredytowych [...] z dnia [...] r., świadectwo ukończenia szkolenia w zakresie "Nowoczesne metody rozpoznawania autentyczności dokumentów publicznych - polskich znaków pieniężnych, dokumentów potwierdzających tożsamość oraz dokumentów administracyjnych" z dnia r., certyfikat ukończenia Szkółki [..] jako Doradca [...] z dnia [...]r. Organ I instancji uznał, że M. K. posiada kwalifikacje zawodowe w obrębie zawodu doradcy bankowego, co potwierdzają ww. certyfikaty i świadectwo ukończenia szkolenia. W związku z tym decyzją z dnia [...] r. odmówił przyznania stronie stypendium dla osoby kontynuującej naukę od dnia [...]r. na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Powyższa decyzja, w wyniku złożonego przez stronę odwołania, została utrzymana w mocy przez organ II instancji decyzją z dnia [..]r. M. K. zaskarżyła ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Wyrokiem z dnia [...] r. sygn. akt II SA/Sz 385/12 decyzje organu I i II instancji zostały uchylone. W uzasadnieniu wyroku sąd wskazał, iż kwalifikacje zawodowe rozumiane są jako zestaw wiedzy i umiejętności wymaganych do realizacji składowych zadań zawodowych (w wybranej specjalności). Wynikają z określonych dokumentów - świadectw pracy, zaświadczeń instytucji szkoleniowych. Ponadto kwalifikacje zawodowe do wykonywania pracy określają w sposób szczegółowy taryfikatory kwalifikacyjne, stanowiące składnik układów zbiorowych pracy, regulaminów wynagradzania oraz rozporządzeń płacowych Ministra Pracy i Polityki Socjalnej. Sąd stwierdził, iż organy zatrudnienia nie wykazały, iż szkolenia, które strona odbyła, jednoznacznie przesądzają o posiadaniu kwalifikacji zawodowych i uprawniają do wykonywania zawodu doradcy bankowego oraz, że są niezbędne do wykonywania tego zawodu, a tym samym nie dokonał wyczerpujących ustaleń faktycznych i nie rozważył wszystkich istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji zwrócił się do instytucji szkoleniowych ([..] Sp. z o.o. w [..] , [...]S A Oddział [..],[...] sp. j. techniczno - kryminalistyczne badania dokumentów publicznych w[...] ) w celu potwierdzenia, czy M. K., uczestnicząc w ww. szkoleniach uzyskała kwalifikacje uprawniające do wykonywania zawodu w sektorze bankowym, a jeżeli tak, to jakie. Ponadto organ I instancji zwrócił się do Szkoły Samorządu Terytorialnego o udzielenie informacji, czy strona była słuchaczką szkoły oraz czy uzyskała tytuł licencjata, a tym samym posiada kwalifikacje do wykonywania zawodu. W dniu [...] r. wpłynęła odpowiedź z ww. szkoły udzielona na podstawie dokumentacji archiwalnej, iż M. K. została przyjęta do ZSST dnia [...]r. i wypisana w [...]r. z powodu rezygnacji z kontynuowania nauki. W dniu [...] r. do urzędu pracy wpłynęła odpowiedź z [...] Sp. z o.o. S.K.A. w[...], z której wynika, iż na podstawie certyfikatu wystawionego w dniu [...] r. można uznać posiadanie przez M. K. kwalifikacji do wykonywania pracy w sektorze sprzedaży bezpośredniej kart kredytowych [...] w [..] S.A. Zaś w dniu [...] r. instytucja [...] sp. j. w [...] udzieliła informacji, iż w polskim systemie prawnym nie ma przepisów bezpośrednio regulujących wymagania odnoszące się do udokumentowanych kwalifikacji pracowników zatrudnionych na stanowiskach związanych z obrotem banknotami i monetami w bankach działających na terenie Rzeczpospolitej Polskiej. Jednak stanowisko kasjera bankowego związane jest z obowiązkiem eliminowania z obiegu i zatrzymywania banknotów oraz monet sfałszowanych lub budzących wątpliwości co do autentyczności, zatem w myśl art. 35 ustawy o Narodowym Banku Polskim i zarządzenia Prezesa NBP osoby zatrudniane na stanowiskach kasjera w bankach powinny posiadać właściwe kwalifikacje pozwalające na prawidłowe wykonywanie swoich obowiązków. W tym celu zarówno NBP jak i banki komercyjne prowadzą wewnętrzną politykę szkoleń na temat rozpoznawania autentyczności znaków pieniężnych. M. K. została poinformowana o toczącym się postępowaniu wyjaśniającym w sprawie uprawnień do stypendium oraz o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Została również poinformowana o możliwości, przed wydaniem decyzji, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Ponadto pismem z dnia [...] r. organ I instancji wezwał stronę do dostarczenia następujących dokumentów: - zaświadczenia z MOPR o ewentualnych przyznanych świadczeniach w [...] r., - aktualnego zaświadczenia z Uniwersytetu o dacie rozpoczęcia nauki z informacją o ukończeniu pierwszego i drugiego semestru, decyzji o przyznaniu zasiłku rodzinnego wraz z kartą wypłat zasiłków rodzinnych w [...] r. dokumentu potwierdzającego otrzymywanie alimentów na córkę Z., zaświadczenia ze Centrum Świadczeń o ewentualnym przyznaniu dodatku mieszkaniowego od [..] r., zaświadczenia wraz z decyzjami o przyznaniu jakichkolwiek innych świadczeń w okresie od [...] r. do [...]r. Organ I instancji przedłużył również termin rozpatrzenia sprawy. Z uwagi na powyższe Pani M. K. pismem z dnia [...] r. złożyła skargę na bezczynność organu. W piśmie strona wskazała, iż opieszałość urzędu w prowadzeniu sprawy doprowadziła do skreślenia jej z listy studentów z powodu braku opłat. Nadto strona wskazała, iż wniosek, wraz z odpowiednimi dokumentami, dotyczył dofinansowania pierwszego roku studiów tj.[...], a nie kolejnego, co oznacza, że sąd uchylając obie decyzje organów zatrudnienia nie umorzył postępowania, lecz skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia. Strona nie zgadza się zatem na przekwalifikowanie wniosku na następny rok nauki. W dniu [...] Prezydent Miasta wydał decyzję nr [...], w której orzekł wobec M. K. o odmowie przyznania stypendium dla osoby kontynuującej naukę od dnia [...] r. na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Od powyższej decyzji M. K. wniosła odwołanie. W uzasadnieniu strona podniosła, że wniosek o przyznanie stypendium złożyła w dniu [...] r., a nie jak wskazano w decyzji organu I instancji w dniu [...] r., a zatem żądanie uzupełnienia rzekomo ponownego wniosku uważa za bezzasadne, natomiast wszelkie konieczne i niezbędne dokumenty, których urząd wówczas nie kwestionował, dołączyła do wniosku. Decyzją z dnia [...] r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podzielił stanowisko strony w zakresie konieczności ustalenia jej uprawnień do stypendium na dzień złożenia wniosku. Fakt, iż w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego strona oświadczyła, że z powodu braku opłat zrezygnowała z dalszej nauki nie ma znaczenia. Strona bowiem w dniu złożenia wniosku przedłożyła m. in. zaświadczenie z uczelni stwierdzające, iż rozpoczęła studia niestacjonarne na I semestrze w roku akademickim[...], i gdyby spełniała wszystkie warunki określone w przepisie art. 55 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, powinna uzyskać prawo do stypendium. Jednakże na podstawie akt sprawy organ odwoławczy stwierdził, iż M. K. posiada kwalifikacje zawodowe do wykonywania pracy w sektorze sprzedaży bezpośredniej kart kredytowych oraz kwalifikacje konieczne dla pracowników zatrudnionych na stanowiskach związanych z obrotem banknotami i monetami w bankach działających na terenie Rzeczpospolitej Polskiej. Fakt ten został potwierdzony przez instytucje, które wydały stronie stosowny certyfikat i świadectwo ukończenia szkolenia. Zatem analizując treść przepisu art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy organ wskazał, iż strona posiada dwa dokumenty potwierdzające odbycie szkolenia, a co za tym idzie nabycie odpowiednich uprawnień. Jednocześnie organ zaznaczył, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 kwietnia 2010 r. w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy oraz zakresu jej stosowania (Dz. U. z 2010 r.nr 82, poz. 537 oraz z 2012 r. poz. 1268) ukończone przez stronę szkolenia mieszczą się w określonej tam klasyfikacji zawodów i specjalności dla potrzeb rynku pracy. Organ odwoławczy zwrócił również uwagę na okoliczność, iż strona przed rejestracją w urzędzie pracy pracowała w [...] Sp. z o.o. w [...] w okresie od [...] r. jako doradca ds. kart kredytowych (vide: zał. Nr 83). Tym samym strony nie można uznać za osobę bez doświadczenia zawodowego, bowiem bezrobotnym bez doświadczenia zawodowego jest osoba, która była zatrudniona przez okres łączny poniżej 6 miesięcy (art. 2 ust. 1 pkt 9a ww. ustawy). Organ odwoławczy wskazał także, iż w art. 55 ust. 1 ww. ustawy ustawodawca przyjął, że stypendium z tytułu podjęcia dalszej nauki "starosta, na wniosek bezrobotnego, może przyznać". Oznacza to, że nawet w przypadku spełnienia przez stronę przesłanek wymienionych w tym przepisie, organ zatrudnienia nie miałby obowiązku przyznania stypendium. Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że nie dopatrzył się nieuzasadnionej przewlekłości prowadzonego przez organ I instancji postępowania. Organ I instancji zobowiązany był do uzupełnienia materiału dowodowego, zaś M. K. była na bieżąco informowana o stanie sprawy. Pismem z dnia [...] r. M. K. złożyła skargę na ww. decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu skargi skarżąca zakwestionowała stanowisko organu odwoławczego, jakoby znajdujące się w aktach sprawy certyfikaty i dyplomy faktycznie stwierdzały uzyskanie przez skarżącą kwalifikacji zawodowych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł, co następuje : Sądowa kontrola zaskarżonego orzeczenia prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) doprowadziła do stwierdzenia, że skarga nie jest zasadna. Sąd nie uwzględnił skargi, gdyż nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mogłoby stanowić przesłankę do jej uchylenia. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organów administracji w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2008 nr 63, poz. 415 ze zm. zwanej dalej ustawą). Przepisy ustawy regulują zadania państwa w zakresie promocji zatrudnienia, łagodzenia skutków bezrobocia oraz aktywizacji zawodowej. Źródłem sporu do jakiego doszło między organami zatrudnienia a skarżącą jest interpretacja art. 55 ust. 1 ustawy, odnośnie spełnienia przez M. K. przesłanek umożliwiających przyznanie stypendium z tytułu podjęcia nauki na Uniwersytecie Szczecińskim, Wydział Prawa i Administracji. Przepis art. 55 ust. 1 powołanej ustawy stanowi, że bezrobotnemu bez kwalifikacji zawodowych, który w okresie 12 miesięcy od dnia zarejestrowania w powiatowym urzędzie pracy podjął dalszą naukę w szkole ponadgimnazjalnej dla dorosłych, będącej szkołą publiczną lub niepubliczną o uprawnieniach szkoły publicznej albo w szkole wyższej, gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych, starosta na wniosek bezrobotnego, może przyznać stypendium w wysokości 100% kwoty zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy. Definicją osoby bezrobotnej bez kwalifikacji zawodowych zawiera z kolei art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy, w myśl którego przez pojęcie osoby bezrobotnej bez kwalifikacji zawodowych rozumie się bezrobotnego nieposiadającego kwalifikacji do wykonywania jakiegokolwiek zawodu poświadczonego dyplomem, świadectwem, zaświadczeniem instytucji szkoleniowej lub innym dokumentem uprawniających do wykonywania zawodu. Odnosząc powyższe przepisy do przedmiotowej sprawy należy wskazać, że skarżącej nie można uznać za osobę bezrobotną bez kwalifikacji zawodowych, czyli nie można w stosunku do niej zastosować regulacji zawartej w art. 55 ust. 1 ustawy. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego M. K. wypełniła kartę rejestracji bezrobotnego, gdzie jako zawód wyuczony podała : technik administracji, doradca bankowy i makler nieruchomości. Nadto karty archiwalne skarżącej zawierają dokumenty potwierdzające kwalifikacje zawodowe : - certyfikat ukończenia szkolenia wstępnego z wiedzy o produktach finansowych poświęconych tematyce kart kredytowych [...], - świadectwo ukończenia szkolenia w zakresie "Nowoczesnych metod rozpoznawania autentyczności dokumentów publicznych – polskich znaków pieniężnych, dokumentów potwierdzających tożsamość oraz dokumentów administracyjnych, - certyfikat ukończenia Szkółki [...] jako Doradca [...] SA. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę [..]r. powziął wątpliwość dotyczącą tego na jakiej podstawie organ zajął stanowisko przesądzające o posiadaniu kwalifikacji zawodowych do wykonywania zawodu doradcy bankowego i stąd uchylił decyzje organów obu instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Analiza materiału dowodowego zebranego ponownie przez organ I instancji wskazuje, że wystąpiono do instytucji szkoleniowych ([...] Sp. z o.o. w [...],[....] S.A. Oddział w[...] , [...] sp.j.) w celu potwierdzenia czy skarżąca uczestnicząc w ww. szkoleniach uzyskała kwalifikacje uprawniające do wykonywania zawodu w sektorze bankowym. Odpowiedź z [...] Sp. z o.o SKA w [..] wskazuje, że na podstawie certyfikatu wystawionego w dniu [...] r. można uznać posiadanie przez M. K. kwalifikacji do wykonywania pracy w sektorze sprzedaży bezpośredniej kart kredytowych [..] w [...] Sąd zwraca też uwagę, że w materiałach sprawy znajduje się świadectwo pracy M. K. wystawione przez[...] . za okres [...]r. gdzie była zatrudniona jako doradca ds. Kart Kredytowych oraz Certyfikat nr [..] z [..]r., który wskazuje, że skarżąca ukończyła naukę w Szkółce [..] i objęła stanowisko doradcy juniora[..] . Zdaniem Sądu w sprawie mogą powstać wątpliwości czy zaświadczenie instytucji szkoleniowej dotyczy każdej instytucji szkoleniowej czy też musi się ona wyróżniać jakąś szczególną właściwością wynikającą np. ze sposobu jej rejestracji. W ocenie Sądu obowiązujące przepisy w tym art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy nie stawiają żadnego szczególnego wymogu instytucji szkoleniowej, a z treści art. 20 ustawy wynika jedynie, że instytucja szkoleniowa oferująca szkolenia dla bezrobotnych i poszukujących pracy może uzyskać zlecenie finansowane ze środków publicznych na prowadzenie tych szkoleń, po wpisie do rejestru instytucji szkoleniowych prowadzonego przez Wojewódzki Urząd Pracy właściwy ze względu na siedzibę instytucji szkoleniowej. Tak więc wpis do rejestru jest tu warunkiem uzyskania finansowania ze środków publicznych ale nie ma wpływu na ważność wystawionych zaświadczeń instytucji szkoleniowej. Sąd dokonał też analizy Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z [...] r. w sprawie kwalifikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy oraz zakresu jego stosowania. Wśród kwalifikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku wymienia się m.in. : pracowników do spraw kredytów, pożyczek i pokrewnych, doradców do spraw kredytów, referentów bankowości ale też pozostałych pracowników do spraw kredytów, pożyczek i pokrewnych ([...]). Analiza wspomnianych przepisów w kontekście załączonych dokumentów nie pozwala, zdaniem Sądu, na przyjęcie że skarżąca jest osobą bez kwalifikacji zawodowych. Tylko taki bowiem wywód mógłby stanowić podstawę do zastosowania art. 55 ust. 1 ustawy. Przepis ten jest rozwiązaniem szczególnym skierowanym wobec bezrobotnych bez jakichkolwiek kwalifikacji. Jeżeli zatem organ ustali, że bezrobotny nie ma kwalifikacji wtedy dopiero rozważa możliwość udzielenia stypendium, na wniosek bezrobotnego, gdyż decyzja starosty ma charakter uznaniowy. Organ nie może więc odmawiać stypendium stwierdzając, że decyzja ma charakter uznaniowy bez uprzedniego wyjaśnienia przesłanek tj. tego czy bezrobotny jest bez kwalifikacji zawodowych i tego czy w okresie 12 miesięcy od dnia zarejestrowania w powiatowym urzędzie pracy podjął dalszą naukę w szkole wymienionej w art. 55 ust. 1 ustawy. Zdaniem Sądu organy administracji wykonały wskazania Sądu zawarte w wyroku z 13 czerwca 2012 r. sygn. akt II SA/Sz 385/12, a zebrany materiał dowodowy pozwolił na ustalenie, że skarżąca posiada opisane wyżej kwalifikacje zawodowe co powoduje, że nie ma uprawnień do przyznania stypendium w oparciu o art. 55 ust. 1 ustawy. Jakkolwiek Sąd podziela zdanie organu II instancji, że uprawnienia do stypendium trzeba ocenić na dzień złożenia wniosku to kwestia ta nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia nin. sprawy. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.