II SA/Sz 457/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska /spr./, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant Małgorzata Frej, po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2005 sprawy ze skargi K. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. oddala skargę Zaskarżoną decyzją ostateczną z dnia [...] r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 51 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /jedn. tekst Dz.U. z 2000r.Nr 106, poz. 1126 ze zm./ po rozpatrzeniu odwołania K. C. od decyzji Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., Nr [...] nakazującej przedłożenie w terminie do dnia [...]r. określonych dokumentów w celu doprowadzenia robót budowlanych związanych z samowolnym wykonaniem przyłącza energetycznego do budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...] do stanu zgodnego z prawem utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że Inspektor Nadzoru Budowlanego na wniosek współwłaścicieli nieruchomości przy ul. [...] w [...] R. i A. G. oraz J. K. przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w którym ustalił, że K. C., współwłaściciel nieruchomości, prowadził w [...]r. roboty budowlane związane z wykonaniem przyłącza energetycznego do budynku. Wobec tego ustalenia organ I instancji wydał decyzję nakazującą wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na użytkowanie. K. C. wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu odwołania objaśnił charakter wykonanych robót budowlanych, które miały na celu doprowadzenie energii do zajmowanego przez niego lokalu mieszkalnego w wyżej wskazanym budynku. Do odwołania załączył szkice i protokoły dotyczące wykonanego przyłącza oraz wyjaśnił, iż w sprawie zgody zastępczej złożył wniosek w Sądzie Rejonowym. Odnosząc się do powyższego odwołania organ odwoławczy stwierdził, że inwestor tj. K. C. wykonał w [...]r. roboty budowlane związane z wykonaniem przyłącza energetycznego do budynku zlokalizowanego przy ul. [...] Nr [...] w [...]. Na powyższe roboty nie uzyskał stosownego pozwolenia właściwego organu oraz zgody współwłaścicieli nieruchomości. W takim przypadku, jak wyjaśnił to dalej organ II instancji, zastosowanie mają przepisy art. 51 ustawy Prawo budowlane, które dają możliwość legalizacji wykonanych robót budowlanych, po wykonaniu określonych czynności, jakie należy spełnić w celu doprowadzenia tych robót do stanu zgodnego z prawem. Takie rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie przyjął Inspektor Nadzoru Budowlanego, który w swojej decyzji nakazał przedłożenie inwentaryzacji geodezyjnej wykonanego przyłącza uzgodnionej z właścicielem sieci, orzeczenia o stanie technicznym wykonanych robót sporządzonego przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami oraz prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w tym zgody współwłaścicieli nieruchomości. W ocenie organu odwoławczego, dokumenty załączone do odwołania nie są dokumentami spełniającymi nałożony decyzją organu I instancji obowiązek. W uzasadnieniu decyzji drugoinstancyjnej zawarto też informację, że wywiązanie się inwestora z wyżej wymienionych czynności pozwoli na doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem i uzyskanie /od organu administracji architektoniczno-budowlanej/ pozwolenia na użytkowanie. Niewywiązanie się natomiast z nałożonych obowiązków w wyznaczonym terminie skutkować będzie wydaniem przez organ I instancji decyzji na podstawie art. 51 ust.2 ustawy Prawo budowlane nakazującej rozbiórkę przyłącza wykonanego bez pozwolenia właściwego organu. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję ostateczną K. C. zarzucił, że organ II instancji utrzymał w mocy decyzję I instancji, mimo że złożył "kopie akt sprawy cywilnej o uzyskanie zgody zastępczej – przekroczenie zarządu zwykłego". Skarżący wyjaśnił, że przyłącze energetyczne od złącza zlokalizowanego przy ul. [...] do szafy pomiarowej zlokalizowanej przy posesji [...] zostało wykonane przez Zakład Energetyczny. Odcinek od szafy pomiarowej do mieszkania przy ul. [...] nie obejmował prac Zakładu Energetycznego, roboty te na Jego zlecenie wykonał uprawniony zakład, zostały przez dział odbiorczy Zakładu Energetycznego odebrane bez zastrzeżeń z poleceniem montażu licznika trójfazowego w szafie licznikowej. Energia elektryczna prądu trójfazowego jest – jak stwierdził dalej K. C. – Jego jedynym źródłem ogrzewania, systemu ciepłej wody oraz zasilania kuchenki elektrycznej. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji . Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przy sądowej kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej względy pozaprawne nie są brane pod uwagę. Postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się z powodu stwierdzenia przez właściwy miejscowo i rzeczowo organ nadzoru budowlanego I instancji samowolnego wykonania przez K. C. robót budowlanych. W myśl art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /tekst jedn. Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126/ w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji ostatecznej "roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30". Z przepisu tego wynika zatem, że zasadą jest wymóg uzyskania decyzji ostatecznej o pozwoleniu na budowę przed rozpoczęciem robót budowlanych , zaś wyjątki od tej zasady określone zostały w art. 29 i art. 30. W art. 29 ustawodawca sprecyzował jaka budowa /ust.1/ i jakie roboty budowlane /ust.2/ nie wymagają pozwolenia na budowę, a w art. 30 ust.1 określił rodzaje budów i robót budowlanych, które aczkolwiek nie wymagają pozwolenia na budowę, to objęte są obowiązkiem zgłoszenia właściwemu organowi. Wykonanie przyłącza energetycznego do budynku mieszkalnego stanowi roboty budowlane, które nie zostały wymienione w określonym w art. 29 ust.2 Prawa budowlanego katalogu robót zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Organami właściwymi do orzekania w przedmiocie wniosku o pozwolenie na budowę są – zgodnie z art. 82 i 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane – organy administracji architektoniczno-budowlanej. Zakłady Energetyczne nie są uprawnione do wydania decyzji w tym przedmiocie, dlatego chybione są – dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji – wywody skargi wskazujące na wykonanie robót przez uprawniony zakład i bez zastrzeżeń "działu odbioru Zakładu Energetycznego ". W omawianej ustawie określone zostały także skutki wykonania robót budowlanych bez pozwolenia na budowę /lub zgłoszenia, albo w razie sprzeciwu właściwego organu w przypadkach robót objętych obowiązkiem zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 ust.1/. Wybudowanie obiektu budowlanego albo jego budowa prowadzona bez uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę /zgłoszenia bądź mimo sprzeciwu właściwego organu/ stanowi tzw. samowolę budowlaną. Likwidacja takiej samowoli - co do zasady - polega na obligatoryjnym orzeczeniu nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Inaczej likwidowana jest samowola budowlana polegająca na prowadzeniu lub wykonaniu robót budowlanych –bez posiadania decyzji ostatecznej o pozwoleniu na budowę, a wymagających takiego pozwolenia /lub zgłoszenia/ - nie będących budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 tej ustawy. Do tego rodzaju robót budowlanych zastosowanie ma procedura zawarta w art. 50 i 51 Prawa budowlanego, co wskazał trafnie organ odwoławczy w uzasadnieniu prawnym swojej decyzji . Do stanu faktycznego niniejszej sprawy, a więc do samowolnego wykonanych już robót budowlanych polegających na wykonaniu przyłącza energetycznego w postaci ułożenia kabla energetycznego instalacji zewnętrznej trójfazowej od skrzynki energetycznej usytuowanej w pasie drogowym do budynku stanowiącego współwłasność osób fizycznych zastosować należało – z mocy art. 51 ust.4 – odpowiednio - art. 51 ust.1 pkt 2 omawianej ustawy i ten właśnie przepis stanowi materialną podstawę zaskarżonej decyzji. W myśl art. 51 ust.1 pkt 2 w związku z ust.4, jeżeli roboty budowlane w przypadkach innych niż określone w art. 48, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust.1 /a więc między innymi bez wymaganego pozwolenia albo zgłoszenia /właściwy organ wydaje decyzję nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem oraz określającą termin wykonania tych czynności. Przepis ten nie uzależnia sposobu rozstrzygnięcia sprawy przez właściwy organ od motywacji inwestora samowolnie wykonanych robót budowlanych, bądź celu, któremu efekt tych robót ma służyć. Z tego względu bezprzedmiotowe są wywody skargi wskazujące na to, że samowolnie wykonane przyłącze stanowi jedyne źródło energii elektrycznej do mieszkania skarżącego. Tak więc - jak z powyższego wynika - organ był nie tylko uprawniony, ale zobowiązany do wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Kwestia przedłożenia przez inwestora w zakreślonym terminie dowodu wskazującego na prawo do dysonowania nieruchomością tj. zgody pozostałych współwłaścicieli na czynności przekraczające zwykły zarząd należy do etapu wykonania zaskarżonej decyzji, co oznacza, że wystąpienie przez inwestora do sądu o wydanie zgody zastępczej w trybie art. 199 kc może mieć wpływ na zawieszenie postępowania administracyjnego, ale toczącego się już po wydaniu zaskarżonej decyzji. Tak zresztą było w niniejszej sprawie, jak wynika to z postanowienia organu I instancji z dnia [...]r. zawieszającego z urzędu postępowanie administracyjne, w sprawie doprowadzenia wykonanych robót budowlanych na posesji przy ul. [...] w [...], do stanu zgodnego z prawem – do czasu rozpatrzenia sprawy w przedmiocie wyrażenia zgody zastępczej przez Sąd powszechny /prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane/. Na etapie wydania zaskarżonej decyzji nie zachodziła zatem konieczność zawieszenia postępowania. Z powyższych względów wobec zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, należało zatem oddalić skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ .