II SA/Sz 457/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Gebel po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. T. na pracowników Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Szczecinie postanawia odmówić przyznania prawa pomocy A.T. pismem z dnia [...] złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę, w której między innymi wyraził swoje niezadowolenie z pracowników Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, którzy zdaniem skarżącego: "przekraczają swoje uprawnia, wspólnie i w porozumieniu ostro mnie prześladują". Jednocześnie skarżący zwrócił się do sądu z wnioskiem o zwolnienie z kosztów sądowych. W dniu [...] wpłynął do sądu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy złożony na druku urzędowego formularza PPF. W uzasadnieniu wnioskodawca oświadczył, że wnosi o zwolnienie z kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Nie oceniając sytuacji finansowej wnioskodawcy należało stwierdzić, że w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka, o której mowa w art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). W myśl art. 247 prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. Z treści powołanego artykułu wynika ponadto, że badanie wniosku o przyznanie prawa pomocy winno być poprzedzone badaniem skargi pod kątem jej bezzasadności. Stosownie do poglądu wyrażonego zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie sądów administracyjnych skarga jest oczywiście bezzasadna, jeżeli bez głębszej analizy prawnej, nie ulega wątpliwości, że nie może zostać uwzględniona. Zastosowanie powyższego przepisu dopuszczalne jest jedynie wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na jej uwzględnienie. Należy przy tym wskazać, że ocena o bezzasadności skargi wyrażona w postanowieniu podjętym na podstawie powołanego art. 247 nie oznacza merytorycznego rozpoznania skargi, jest to jedynie ocena wyrażona na etapie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. M. Niezgódka – Medek, Komentarz Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wyd. Wolters Kluwer 2011, s. 732). Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. A.T. złożył bowiem skargę na pracowników Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Zakres kognicji sądu administracyjnego określa art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten stanowi, że sąd administracyjny sprawuje kontrolę nad działalnością administracji publicznej w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Z kolei, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ww. ustawy, sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że przedmiotowa skarga, w której skarżący kwestionuje rzetelność wykonywania zadań przez pracowników Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, jest tzw. skargą powszechną, przewidzianą w art. 227 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.". Stosownie do treści art. 227 K.p.a. przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że skarga A.T. nie podlega kognicji sądu administracyjnego, gdyż dotyczy postępowania skargowo – wnioskowego regulowanego Działem VIII K.p.a. Postępowanie to różni się od zwykłego postępowania administracyjnego, gdyż w odróżnieniu od niego nie kończy się wydaniem rozstrzygnięcia administracyjnego, lecz jest jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, kończącym się jedynie zawiadomieniem skarżącego o sposobie załatwienia sprawy będącej przedmiotem skargi. Wskazane zawiadomienie nie daje podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego w postępowaniu administracyjnym, ani również do wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego. Sąd uznał zatem, że z okoliczności niniejszej sprawy wynika oczywista bezzasadność skargi A.T., która uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy stosownie do art. 247 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.