II SA/Sz 458/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodnicza Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Sędziowie Asesor WSA Krzysztof Szydłowski Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Emilia Szeliga-Rydzewska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia 22 kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. (PINB) wydał na podstawie art. 123 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256; dalej "K.p.a."), art. 48 ust. 1 pkt 2, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.; dalej "u.p.b.") w dniu 21 października 2020 r. postanowienie nr 75/2020, w którym wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przez J. B. (dalej "skarżący") polegających na budowie sieci wodociągowej służącej rozprowadzaniu wód podziemnych do celów rolniczych wybudowanej bez wymaganego zgłoszenia na terenie działki oznaczonej nr [...] obręb ewidencyjny nr [...] Z. , jednostka ewidencyjna C. - Obszar Wiejski, umiejscowionej na szkicu sytuacyjnym nr 6 stanowiącej załącznik do ww. postanowienia przy studni oznaczonej nr 4 i 5. Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie (ZWINB) wydał w dniu 25 stycznia 2021 r., po rozpoznaniu zażalenia skarżącego, postanowienie nr WOA.7722.188.2020.JC, w którym uchylił postanowienie organu I instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozstrzygnięcia. PINB wydał w dniu 6 kwietnia 2021 r. postanowienie nr 29/2021, w którym zobowiązał skarżącego do przedłożenia: 1. czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczegółowymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 u.p.b., aktualnym na dzień opracowania projektu; do projektu architektoniczno- budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2 u.p.b.; 2. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; 3. decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. ZWNB wydał w dniu 30 lipca 2021 r., po rozpoznaniu zażalenia skarżącego, postanowienie nr WOA.7722.188.2020.JC, w którym uchylił postanowienie organu I instancji z dnia 6 kwietnia 2021 r. i na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 u.p.b.: 1. wstrzymał wykonywanie robot budowlanych polegających na budowie rurociągu służącego rozprowadzaniu wód podziemnych do celów rolniczych wybudowanego na terenie działki oznaczonej nr [...], położonej w obrębie ewidencyjny nr [...] Z. jednostka ewidencyjna C. - Obszar Wiejski, uwidocznionego na szkicu sytuacyjnym nr 6, stanowiącym załącznik do niniejszego postanowienia i integralną jego część; 2. nakazał przedłożyć skarżącemu w terminie trzech miesięcy od dnia doręczenia postanowienia: a) cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczegółowymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 u.p.b., tj. potwierdzającym uprawnienia do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, aktualnym na dzień opracowania projektu; przy czym do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2 u.p.b.; b) oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; c) decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wydał w dniu 20 stycznia 2022 r. wyrok o sygn. akt II SA/Sz 1013/22, w którym oddalił skargę skarżącego na ww. postanowienie ZWNB z dnia 30 lipca 2021 r. PINB wydał na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 u.p.b. w dniu 26 grudnia 2022 r. decyzję nr 54/2022, w której nakazał skarżącemu rozbiórkę wykonanego rurociągu służącego rozprowadzaniu wód podziemnych do celów rolniczych wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki oznaczonej nr [...] obręb ewidencyjny nr [...] Z. z uwagi na nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów legalizacyjnych. W uzasadnieniu organ I instancji po przedstawieniu stanu faktycznego w sprawie wskazał, że nie został wypełniony obowiązek określony w postanowieniu ZWINB w Szczecinie z dnia 30 lipca 2021 r. r WOA.7722.188.2020.JC. Skarżący złożył odwołanie od ww. decyzji, w którym zakwestionował prawidłowość ustaleń organu I instancji, w jakim stwierdzono, że układ przewodów z rur PCV ułożony pod ziemią, znajdujących się na jego działce stanowi obiekt budowlany (inna budowla - kategoria VIII obiektów budowlanych zgodnie z załącznikiem do ustawy Prawo budowlane) w rozumieniu przepisów u.p.b. Prawo budowlane i wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Podkreślił, iż wykonane przewody wodociągowe służą jedynie do czasowego rozprowadzenia wody i nie mogą być zatem uznane za obiekt budowlany w rozumieniu przepisów u.p.b. ZWINB wydał w dniu 22 kwietnia 2024 r. decyzję nr WOA.7722.188.2020.AK, w której utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny w sprawie i przywołał treść art. 48 ust. 1, ust. 2, ust. 3, ust. 4 i ust. 5 u.p.b. Wskazał, że w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków nałożonych postanowieniem, o którym mowa w art. 48 ust. 2 i 3 u.p.b., tj. nieprzedłożenia przez zobowiązanego wymaganych prawem dokumentów, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części. Organ odwoławczy wyjaśnił, że taka sytuacja ma miejsce w sprawie, bowiem własnym ostatecznym postanowieniem z dnia 30 lipca 2021 r. nałożył na skarżącego obowiązek przedłożenia wymaganych prawem dokumentów. Organ odwoławczy przypomniał, że WSA w Szczecinie wyrokiem z dnia 20 stycznia 2022 r. o sygn. akt II SA/Sz 1013/21 oddalił skargę skarżącego na ww. postanowienie. Skarżący do dnia wydania niniejszej decyzji nie wykonał obowiązków nałożonych na niego ww. postanowieniem. Inwestor nie wystąpił o zmianę terminu wykonania tych obowiązków, ani też nie przedłożył wymaganych dokumentów w późniejszym terminie. W takim stanie sprawy, organ I instancji nie mógł wydać innego rozstrzygnięcia, jak nakaz rozbiórki wskazanego obiektu budowlanego. Ustosunkowując się natomiast do zarzutów podniesionych w odwołaniu, organ odwoławczy wskazał, że kwestie te zostały już rozstrzygnięte w ostatecznym postanowieniu organu odwoławczego z dnia 30 lipca 2021 r., zaś WSA oddalając skargę, podzielił stanowisko organu. Skarżący złożył skargę na ww. decyzję i wniósł o uchylenie decyzji wydanych przez organy administracyjne obu instancji oraz o umorzenie postępowania administracyjnego, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie: 1. art. 28 ust. 1 u.p.b., przez uznanie przez organy administracyjne, że układ przewodów z rur PCV ułożony pod ziemią, znajdujących się na działce skarżącego, stanowi obiekt budowlany w rozumieniu przepisów u.p.b. i wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, w sytuacji gdy wykonane przewody wodociągowe służą jedynie do czasowego rozprowadzenia wody i nie mogą być uznane za obiekt budowlany (inna budowla - kategoria VIII obiektów budowlanych zgodnie z załącznikiem do ustawy Prawo budowlane) w rozumieniu przepisów u.p.b., a co za tym idzie nie wymagają pozwolenia na budowę; 2. art. 48 ust. 1 pkt 1 u.p.b. w brzmieniu obowiązującym do dnia 18 września 2020 r., przez uznanie przez organy administracyjne, iż skarżący wybudował obiekt budowlany bez wymaganego pozwolenia na budowę, w sytuacji, gdy wykonane przewody wodociągowe służą jedynie do czasowego rozprowadzenia wody i nie mogą być uznane za obiekt budowlany w rozumieniu przepisów u.p.b., a co za tym idzie, nie wymagają pozwolenia na budowę, zatem w przedmiotowej sprawie organy administracyjne nie były uprawnione do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego; 3. art. 6 K.p.a., art. 7 K.p.a. i art. 8 K.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów władzy publicznej oraz niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, a polegający na niewyjaśnieniu w decyzji organu administracyjnego przyczyn i przesłanek na podstawie których Organ stwierdził, iż układ rur PCV ułożony pod ziemią i znajdujący się na działkach skarżącego, należy uznać jako obiekt budowlany w rozumieniu przepisów u.p.b.; 4. art. 77 K.p.a. i art. 80 K.p.a., przez błędną analizę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych w sprawie i wydania zaskarżonej decyzji; 5. art. 153 w zw. z art. 170 p.p.s.a., przez ich błędną wykładnię i uznanie, że z uwagi na wcześniej zapadły w sprawie prawomocny wyrok sądu administracyjnego w przedmiocie oddalenia skargi skarżącego na postanowienie nakładające obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, organ zobowiązany był wydać decyzję rozbiórkową, podczas gdy zdaniem skarżącego, obowiązkiem organu było zbadać przesłanki art. 48 ust. 1 u.p.b. w kontekście zgromadzonego materiału dowodowego. Z ostrożności procesowej skarżący zarzucił także naruszenie art. 29 ust. 2 pkt 9 u.p.b. w brzmieniu obowiązującym do dnia 18 września 2020 r., poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy układ przewodów z rur PCV ułożony pod ziemią, znajdujący się na działce skarżącego, może być ewentualnie uznany jedynie za urządzenie melioracji wodnych, co nie wymaga pozwolenia na budowę, oraz art. 48 ust. 1, ust. 2, ust. 3 u.p.b. w brzmieniu obowiązującym do dnia 18 września 2020 r., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji gdy obowiązującym do dnia 18 września 2020 r. stanie prawnym, iż wykonane przewody stanowią urządzenia melioracji wodnych, winien znaleźć zastosowanie co najwyżej art. 49b u.p.b. W uzasadnieniu skargi zarzuty zostały uszczegółowione. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał co następuje: Spór w sprawie dotyczył prawidłowości decyzji w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego. Zgodnie z art. 48 ust. 1 u.p.b. w brzmieniu obowiązującym do dnia 18 września 2020 r., organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno - budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie (art. 48 ust. 2 u.p.b.). Stosownie do art. 48 ust. 3 u.p.b., w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 (art. 48 ust. 4 u.p.b.). Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona (art.48 ust. 5 u.p.b.). Zdaniem Sądu, z powyższych przepisów jasno wynika, że w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków nałożonych postanowieniem, o którym mowa w art. 48 ust. 2 i 3 u.p.b., tj. nieprzedłożenia przez zobowiązanego wymaganych prawem dokumentów, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części. Jak wynikało akt, organ odwoławczy wydał w dniu 30 lipca 2021 r. postanowienie, w którym nałożył na skarżącego obowiązek przedłożenia wymaganych prawem dokumentów, zaś WSA w Szczecinie wyrokiem z dnia 20 stycznia 2022 r. o sygn. akt II SA/Sz 1013/21 oddalił skargę skarżącego na ww. postanowienie. Wyrok ten jest prawomocny i zgodnie z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267; dalej "p.p.s.a."), wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Podkreślić należy, że specyfika postępowania legalizacyjnego powoduje, że po wydaniu przez organ I instancji postanowienia na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 u.p.b., zakres zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego uzależniony jest w całości od aktywności strony zobowiązanej do przedłożenia odpowiednich dokumentów. Niespełnienie w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w art. 48 ust. 3 u.p.b. stanowi podstawę obligującą organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji o nakazie rozbiórki. Z akt sprawy wynikało, że skarżący do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie wykonał obowiązków nałożonych na niego ww. postanowieniem ZWINB z dnia 30 lipca 2021 r. Nie wystąpił także o zmianę terminu wykonania tych obowiązków. Zasadnie zatem organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji nakazującą rozbiórkę wskazanego obiektu budowlanego. W ocenie Sądu, zarzuty skargi w istocie zmierzały do ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej prawomocnym wyrokiem WSA w Szczecinie z dnia 20 stycznia 2022 r., co z uwagi na art. 170 p.p.s.a. nie było możliwe. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie organy administracyjne nie naruszyły przepisów prawa materialnego, ani procesowego. Zaskarżona decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. Okoliczność, że skarżący nie podziela stanowiska organów administracyjnych, nie świadczy o naruszeniu przez nie przepisów postępowania. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) skargę oddalił.