II SA/Sz 459/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski Sędziowie Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Sędzia WSA Kazimierz Maczewski /spr./ Protokolant Krzysztof Chudy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [....] w przedmiocie wymeldowania o d d a l a skargę Pismem z dnia [...] r. P. S. wystąpił do Burmistrza Miasta o wymeldowanie byłej żony – B. S. – z miejsca pobytu stałego w [...] przy ul. [...]. Wnioskodawca wskazał, że B. S. nie przebywa w mieszkaniu pod tym adresem od [...] r. – od tego czasu mieszka u konkubenta w [...]. Po przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym Burmistrz Miasta decyzją z dnia [...] r. nr [...], orzekł o wymeldowaniu B. S. z ww. miejsca pobytu stałego. Uzasadniając takie rozstrzygnięcie organ pierwszej instancji stwierdził, że zebrany w sprawie materiał dowodowy, w szczególności: zeznania świadków, protokół oględzin mieszkania, pismo kierownika Komisariatu Policji, a także pismo Ośrodka Pomocy Społecznej, potwierdziły fakt opuszczenia przez B. S. miejsca zameldowania na pobyt stały i zamieszkania pod innym adresem. Ponadto nie podjęła ona skutecznych środków prawnych, zmierzających do przywrócenia utraconego posiadania, bowiem jej pozew skierowany do sądu cywilnego przeciwko P. S., o ochronę naruszonego posiadania przedmiotowego lokalu, został jej zwrócony, a zarządzenie o zwrocie uprawomocniło się [...] r. B. S. w odwołaniu od decyzji Burmistrza podniosła, że nie opuściła przedmiotowego lokalu, natomiast z powodu utrudniania jej zamieszkiwania w tym lokalu i niewłaściwego zachowania byłego męża zmuszona była do korzystania z mieszkania [...], a także przebywała dłuższy czas w szpitalu, bowiem z powodu takiego zachowania męża jej stan zdrowia [...] uległ znacznemu pogorszeniu. W ostatnim okresie korzysta z pomocy swego narzeczonego, zamieszkałego w [...], u którego często przebywa. Po rozpatrzeniu sprawy na skutek wniesionego odwołania, decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960 ze zm.), Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, że w oparciu o zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny spraw i na podstawie tychże ustaleń stwierdził, że B. S. nie mieszka w lokalu przy ul. [...] w [...] i nie koncentruje w tym lokalu swoich interesów życiowych. Zdaniem organu odwoławczego B. S. nie przejawia zamiaru stałego zamieszkiwania pod ww. adresem, a jej krótkotrwałe tam przebywanie stwarza jedynie pozory stałego zamieszkiwania. Skarżąc decyzję organu drugiej instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, B. S. zarzuciła, iż nie jest prawdą, że od [...] r. tylko sporadycznie przebywa w przedmiotowym lokalu przy ul. [...], bowiem w rzeczywistości przerwy w jej pobycie tam nie przekraczają okresu [...] miesięcy. Przerwy te spowodowane były złym zachowaniem byłego męża, który ją bił i wyzywał oraz w inny sposób utrudniał zamieszkiwanie, czym doprowadził do załamania [....] skarżącej. Z tego też powodu skarżąca korzysta z pomocy i gościnności swego narzeczonego, zamieszkałego w [...]. Ponadto skarżąca podniosła, że nie brała udziału w oględzinach mieszkania, bowiem zbyt późno otrzymała zawiadomienie o tej czynności. Na potwierdzenie faktu zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu skarżąca wskazała, że znajduje się na utrzymaniu Ośrodka Pomocy Społecznej, a ponadto przez cały rok korzystała ze stołówki "[...]" w [...]. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi i stwierdził, że orzeczenie o wymeldowaniu skarżącej było prawidłowe w świetle obowiązującego prawa oraz ukształtowanego orzecznictwa sądowego. Uczestnik postępowania P. S. pismem z dnia [...] r. powiadomił Sąd o zawarciu ugody sądowej ze skarżącą, na mocy której miała ona ostatecznie opuścić lokal do dnia [...] r. Do pisma z [...] r. P. S. dołączył kopię ugody oraz kopię protokołu z [...] r. (podpisanego przez skarżącą) o wykonaniu przez strony tej ugody sadowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie u z n a ł, co następuje: W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy te sprawują w zakresie swojej właściwości wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Takie określenie kompetencji Sądu skutkuje tym, że w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżone orzeczenie dotknięte jest istotnymi wadami prawnymi, mającymi postać naruszenia przepisów prawa materialnego lub postępowania administracyjnego, Sąd eliminuje z obrotu prawnego takie wadliwe orzeczenie – w zależności od rodzaju stwierdzonego uchybienia – poprzez jego uchylenie albo stwierdzenie jego nieważności. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana według kryterium zgodności z przepisami prawa procesowego i prawa materialnego, doprowadziła do stwierdzenia, że rozstrzygnięcie to odpowiada prawu - skargę należało zatem oddalić. Stwierdzić należy na wstępie, że zameldowanie na pobyt stały lub czasowy jest - co do zasady - czynnością materialno–techniczną, mającą na celu ewidencjonowanie danych o miejscu pobytu osób. W tym celu ustawodawca nałożył na organy administracji publicznej i podmioty wymienione w art. 46 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.) obowiązek prowadzenia zbiorów danych osób zameldowanych pod określonym adresem. Na te osoby natomiast nałożony został obowiązek meldunkowy, polegający m. in. na powinności zameldowania i wymeldowania się przez nie, w miejscu lub z miejsca pobytu stałego albo czasowego. Zgodnie z definicją, zawartą w art. 6 ust. 1 ww. ustawy, pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Stan stałego przebywania pod określonym adresem jest zatem dwuelementowy: z jednej strony konieczne jest faktyczne fizyczne zamieszkanie w tym miejscu, a ponadto winien występować element psychiczny w formie wewnętrznego przekonania danej osoby, iż miejsce to jest jej stałym miejscem pobytu. Jak wspomniano wyżej, obowiązek meldunkowy polega m. in. na wymeldowaniu się z miejsca pobytu stałego w przypadku, gdy opuszcza się miejsce pobytu stałego, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca (art. 15 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych). W przypadku niedopełnienia tego obowiązku wymeldowanie następuje w sposób przymusowy w drodze decyzji administracyjnej, na podstawie art. 15 ust. 2 wymienionej ustawy. Zgodnie bowiem z tym przepisem "organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się". Analiza zgromadzonego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego wskazuje, że skarżąca nie zamieszkuje na stałe w [....] przy ul. [...], a jedynie przebywa tam sporadycznie i w tym zakresie Wojewoda przed wydaniem zaskarżonej decyzji w sposób prawidłowy taki właśnie stan faktyczny ustalił. Wskazują na to jednoznacznie dowody z przesłuchania M. S., G. K. i P. S., z oględzin mieszkania oraz z dokumentów - pisma Komendanta Komisariatu Policji z [...] r., pisma Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z [...] r. i pisma Z. S. z [...] r. W podlegającym kontroli Sądu postępowaniu administracyjnym organ słusznie odmówił wiarygodności i mocy dowodowej zeznaniom B. S., w których stwierdziła ona, że przebywa w ww. mieszkaniu przez większą część tygodnia. Treści tych zeznań przeczą ustalenia dokonane przez organ na podstawie całokształtu materiału dowodowego, z którego wynika, iż skarżąca jest widywana pod przedmiotowym adresem sporadycznie i jej pobyt trwa najwyżej kilka dni, a w mieszkaniu brak jest śladów jej bytności. Przeciwnie – wiadomo, iż skarżąca dużo czasu spędza u Z. S. w [...] (którego została żoną i u którego jest zameldowana na pobyt czasowy) i korzysta tam razem z nim ze świadczeń pomocy społecznej w postaci zasiłków oraz tam koncentrują się jej interesy życiowe. Istotne jest również to, że Z. S. nie zameldował skarżącej w swoim mieszkaniu w [...] tylko ze względu na nieuregulowane sprawy spadkowe. W ocenie Sądu, wyrażony w zaskarżonej decyzji pogląd, iż incydentalny pobyt skarżącej w [...] w mieszkaniu przy ul. [...] stracił wszelkie cechy pobytu stałego w rozumieniu art. 6 ust. 1 powołanej wyżej ustawy, jest prawidłowy. Brak jest dowodów, które by wskazywały, po pierwsze, na permanentne faktyczne zamieszkiwanie przez B. S. pod przedmiotowym adresem, a po drugie, na rzeczywisty zamiar zamieszkiwania tam przez skarżącą. Nie można więc uznać, że istnieją jakiejkolwiek przesłanki, by utrzymywać zameldowanie tam skarżącej na pobyt stały. Odnosząc się do zarzutu skargi, iż oględziny przedmiotowego mieszkania przeprowadzone zostały w nieobecności skarżącej, która zbyt późno odebrała zawiadomienie o tej czynności, zdaniem Sądu, to uchybienie procesowe organu, przy uwzględnieniu całokształtu materiału dowodowego sprawy, nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Należy także stwierdzić, iż słusznie organ odwoławczy wyjaśnił w zaskarżonej decyzji, że instytucja zameldowania nie przesądza w żaden sposób o prawie do lokalu, ani o uprawnieniu do przebywania w nim, a B. S. może ubiegać się o zameldowanie na pobyt stały w przedmiotowym lokalu, jeżeli ponownie w nim zamieszka. Dopóki skarżąca nie zamieszka ponownie w tym lokalu, nie istnieją podstawy faktyczne ani prawne do utrzymywania fikcji jej stałego zameldowania pod tym adresem – bowiem zameldowanie odpowiadać musi rzeczywistemu stanowi faktycznemu. Mając wszystko powyższe na względzie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd skargę oddalił.