II SA/Sz 46/13
WyrokWSA w Szczecinie2013-07-25
Skład orzekający: Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Barbara Gebel, Arkadiusz Windak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy roboty budowlane polegające na przebudowie werandy wykonane bez pozwolenia na budowę mogą zostać zalegalizowane w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, mimo braku zgody współwłaścicieli nieruchomości wspólnej?Ratio decidendi
Roboty budowlane wykonane przez inwestora stanowiły przebudowę istniejącej werandy, co wymagało pozwolenia na budowę, którego inwestor nie posiadał. Organ nadzoru budowlanego prawidłowo wszczął postępowanie w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego i nałożył obowiązek wykonania określonych robót w celu doprowadzenia stanu do zgodności z prawem. Brak zgody współwłaścicieli nieruchomości na wykonanie robót przekraczających zakres zwykłego zarządu jest kwestią cywilną i nie wpływa na możliwość legalizacji samowoli budowlanej w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
M.R. wykonał bez pozwolenia przebudowę drewnianej werandy przylegającej do budynku mieszkalnego dwulokalowego oraz przebudowę wewnętrznej instalacji elektrycznej. Właściciele innego lokalu w tym budynku, A. i A.W., jako współwłaściciele części wspólnych, nie wyrazili zgody na te roboty i zaskarżyli decyzję organu nakładającą obowiązek wykonania określonych robót budowlanych w celu legalizacji samowoli budowlanej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Protokolant Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 lipca 2013 r. sprawy ze skargi A. W. i A. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych czynności oddala skargę.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), po rozpatrzeniu sprawy M.R., dotyczącej samowolnie wykonanych robót budowlanych związanych z przebudową werandy przylegającej do budynku mieszkalnego dwulokalowego i przebudowy w tym pomieszczeniu wewnętrznej instalacji elektrycznej, nałożył na M.R. obowiązek wykonania określonych czynności i robót budowlanych (ujętych w ocenach technicznych) obejmujących zrealizowanie warstw posadzki werandy poprzez wykonanie wylewki cementowej wykończonej płytkami oraz ukończenie montażu osprzętu instalacji elektrycznej.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w wyniku przeprowadzonej w dniu [...] r. kontroli budynku położonego w [...] stwierdzono, że M.R. dokonał przebudowy werandy przylegającej do budynku i wewnętrznej instalacji elektrycznej w tym pomieszczeniu. Przebudowa werandy polegała na rozbiórce ścianek drewnianych oraz stolarki okiennej i drzwiowej wraz z drewnianą konstrukcją dachową, wykonaniu nowej ścianki murowanej na istniejącej płycie wspornikowej systemu [...] o tych samych parametrach zewnętrznych. Po demontażu konstrukcji dachowej werandy w to samo miejsce, do istniejącej, drewnianej konstrukcji dachowej budynku, zostały zamontowane drewniane krokwie, bez naruszenia poprzednich gabarytów i spadku. Całość konstrukcji została pokryta blachodachówką. Natomiast w wykonanej ścianie zewnętrznej została osadzona stolarka okienna PCV. Powyższe roboty budowlane zrealizowano w [...] r., bez wymaganego pozwolenia właściwego organu. W związku z powyższym, w oparciu o przepis art. 50 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane, postanowieniem z dnia 22 czerwca 2012 r. wstrzymano prowadzenie robót budowlanych oraz nałożono na M.R. obowiązek przedstawienia inwentaryzacji i oceny technicznej wykonanych samowolnie robót budowlanych.
Inwestor w dniu [...] r. przedstawił wymagane oceny techniczne, które sporządziły osoby posiadające uprawnienia budowlane w specjalności architektoniczno-budowlanej oraz w specjalności instalacyjno-inżynierskiej.
W ocenach tych wykazane zostały roboty budowlane mające na celu doprowadzenie wykonanych samowolnie robót budowlanych do stanu zgodnego z przepisami. Wobec powyższego nałożono na inwestora obowiązek wykonania wymienionych w decyzji czynności.
A. i A.W. zaskarżyli powyższą decyzję organu I instancji. Odwołujący się podnieśli w swoim piśmie, że M.R. samowolnie wykonał opisane w decyzji roboty budowlane, na co nie wyrazili uprzedniej zgody jako właściciele nieruchomości stanowiącej lokal mieszkalny nr [...] w tym budynku i równocześnie współwłaściciele części wspólnych i urządzeń tego budynku jak i współużytkownicy wieczyści nieruchomości działki gruntu nr [...] o powierzchni [...] m2 w udziale do [...] części.
Zdaniem odwołujących się, samowolne wykonanie przez M.R. robót budowlanych w zakresie dot. wybudowanej przed [...] r. drewnianej werandy, stanowi czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu, o której mówi art. 199 kc. Na poparcie swojego stanowiska przytoczyli treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 czerwca 2008 r. wydanego w sprawie o sygn. akt II SA/GI 913/07 oraz wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 30 marca 2011 r., sygn. akt VI ACa 1106/10. Odwołujący się stwierdzili, że przedmiotowa weranda była unikalną konstrukcją wykonaną z drewna, stanowiącą architektoniczną ozdobę południowej części budynku nr [...]. Podobna weranda znajduje się w analogicznym miejscu, w północnej części budynku. Aby dokonać demontażu tego zabytkowego obiektu rozebrano, bez ich zgody oraz pozwolenia na budowę, część konstrukcji dachu budynku obcinając zdrowe fragmenty drewnianych połaci, co spowodowało naruszenie pokrycia dachowego wykonanego z dachówki i konieczność jego naprawy.
Według stron, skoro M.R. nie wystąpił do nich o zgodę na wykonanie robót budowlanych przekraczających zwykły zarząd nieruchomością wspólną, to należało wstrzymać dalsze prace do czasu przedstawienia dokumentu potwierdzającego zgodę na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane, niezależnie od postępowania w sprawie samowoli budowlanej.
W piśmie procesowym z dnia [...] r., stanowiącym uzupełnieniu odwołania, A. i A.W. oświadczyli, iż nie zgadzają się ze stanowiskiem organu powiatowego jakoby inwestor dokonał przebudowy istniejącej werandy. W ich ocenie inwestor całkowicie rozebrał werandę i w jej miejsce wybudował nowy obiekt, czego dowodem są załączone do pisma fotografie. Ponadto, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego oraz obowiązujących przepisów prawa, w szczególności art. 199 kc oraz orzecznictwa administracyjnego, bezpodstawne są ustalenia, iż wykonane roboty budowlane dotyczące części wspólnych budynku stanowią jego konserwację, na wykonanie których nie była wymagana zgoda współwłaścicieli oraz że nie stanowią one samowoli budowlanej.
W wyniku rozpatrzenia sprawy na skutek wniesionego odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku i orzekł nowy termin wykonania obowiązku do dnia [...] r., pozostałą część decyzji utrzymując w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że będąca przedmiotem postępowania weranda była wybudowana na stropie systemu [...] połączonym (zakotwionym) z istniejącą ścianą boczną budynku, opartym na czterech filarach (słupach) z cegły. Weranda ta, o konstrukcji drewnianej z cokolikiem pełnym, drewnianym łączonym ze słupkami drewnianymi z całkowitym przeszkleniem powyżej oraz z drewnianym dachem jednospadowym połączonym z konstrukcją dachu budynku, pokryta była dachówką. Weranda miała wymiary [...] m x [...] m. W wyniku wykonanych robót budowlanych inwestor zamurował w części przyziemia otwory pomiędzy słupami (pod stropem) cegłą [...] w celu wzmocnienia istniejącej płyty systemem [...]. Następnie, rozebrano drewnianą konstrukcję werandy wraz z przeszkleniem oraz drewniane krokwie ([...]szt.) dachu, które obcięto z uwagi na ich zły stan techniczny wraz z pokryciem z dachówki. Na istniejącej płycie stropowej systemu [...] wybudowano ścianę murowaną z cegły [...] o grubości [...] cm, z zachowaniem parametrów zewnętrznych, w ścianach werandy zamontowano [...]okna z PCV: dwa o wymiarach [...] cm oraz okno o wymiarach [...] cm. Ponadto, wykonano konstrukcję drewnianą dachu jednospadowego z zachowaniem dotychczasowych wymiarów i spadku, który przekryto blachodachówką. Wykonano odprowadzenie wód opadowych poprzez rynny i rury spustowe. Wejście do werandy użytkowanej tylko przez inwestora prowadzi z pokoju lokalu nr 1, którego jest właścicielem. Dalej organ odwoławczy podał, że po ustaleniu powyższych okoliczności organ I instancji, działając na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane, wstrzymał wykonywanie robót budowlanych oraz postanowieniem nałożył na inwestora obowiązek dostarczenia inwentaryzacji wraz z oceną techniczną wykonanych robót budowlanych, w tym także wewnętrznej instalacji elektrycznej. Zobowiązany przedłożył wymaganą inwentaryzację powykonawczą wraz z ocenami technicznymi. Z przedstawionej opinii wynika, że roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z obowiązującymi przepisami i warunkami technicznymi, a weranda będzie zdatna do użytkowania po wykonaniu zaleconych robót budowlanych. Z treści oceny technicznej instalacji elektrycznej wynika, że instalacja elektryczna przebudowanej werandy składa się z dwóch obwodów: obwód oświetleniowy – oprawa oświetleniowa sufitowa oraz wpust oświetleniowy na elewacji, obwód gniazd - gniazda wtyczkowe w pomieszczeniu werandy oraz na elewacji zewnętrznej. Przewody poprowadzono podtynkowo oraz w posadzkach. Instalacja została podłączona do istniejącej w budynku. Instalacja elektryczna została wykonana zgodnie z obowiązującymi przepisami i warunkami technicznymi. Po wykonaniu zaleconych robót instalacja będzie zdatna do użytkowania. Wobec powyższego, organ powiatowy zakończył merytorycznie sprawę zaskarżoną decyzją.
Zdaniem organu odwoławczego, zgromadzony materiał dowodowy uzasadnia stwierdzenie, że wykonane roboty budowlane przekraczają zakres remontu ustalony w przepisach art. 3 pkt 8 ustawy Prawo budowlane. W wyniku wykonanych robót budowlanych nastąpiła zmiana parametrów użytkowych oraz technicznych istniejącego obiektu budowlanego - werandy, z wyjątkiem parametrów charakterystycznych. Zgodnie zatem z definicją zawartą w art. 3 pkt 7a, dokonano przebudowy istniejącej werandy, która to przebudowa, w myśl art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, którego inwestor nie posiadał.
Organ podkreślił następnie, że do robót budowlanych wykonywanych bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, w przypadkach innych niż określone w art. 48 i art. 49b ustawy Prawo budowlane, zastosowanie mają przepisy art. 50 i art. 51. Ustawa dopuszcza możliwość legalizacji samowoli budowlanej po wykonaniu określonych czynności lub robót budowlanych, w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, ale tylko w zakresie przepisów prawa budowlanego. Przedmiotowe roboty budowlane wykonane zostały wprawdzie w warunkach samowoli budowlanej, jednakże zgodnie z zasadami wiedzy technicznej i przepisami, a zatem istniała możliwość ich zalegalizowania. Przedmiotowy budynek mieszkalny nie jest ujęty w Gminnej Ewidencji Zabytków Nieruchomości Gminy [...] oraz nie podlega ochronie zabytków, zgodnie z informacją Burmistrza Gminy, a zatem przebudowa werandy nie narusza przepisów o ochronie zabytków.
Ustosunkowując się do zarzutów odwołujących się organ wyjaśnił, że odszkodowania za powstałe w wyniku wykonanych robót budowlanych szkody można dochodzić, w przypadku sporu, na drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. Ponadto, brak zgody współwłaścicieli na wykonanie spornych robót jest sprawą cywilną. Przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane nie stanowi podstawy do wydania decyzji nakładającej na inwestora obowiązek złożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - zgodnie z uchwałą 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2011 r., sygn. akt II OPS 2/10. W świetle powyższego organy nadzoru budowlanego nie miały prawa żądać od inwestora obowiązku przedłożenia oświadczenia do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
A. i A.W. wnieśli na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając jej naruszenie art. 32 ust. 4 pkt 2 i art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, w stopniu który miał wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi, tak jak w odwołaniu, skarżący podnieśli, że M.R. samowolnie wykonał roboty budowlane polegające na przebudowie drewnianej werandy, stanowiącej zabytkową część wspólną budynku nr [...] na co, jako właściciele nieruchomości stanowiącej lokal mieszkalny nr [...] w tym budynku i współwłaściciele części wspólnych i urządzeń tego budynku oraz jako współużytkownicy wieczyści nieruchomości - działki gruntu nr [...] - nie wyrazili zgody. Zdaniem skarżących, wykonane przez M.R. roboty budowlane stanowią czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu (art. 199 kc). Opisując ponownie przedmiotową werandę i skutki robót budowlanych inwestora skarżący, tak jak w odwołaniu, zaznaczyli, że brak ich zgody świadczy o niewypełnieniu przez inwestora dyspozycji art. 32 ust. 4 pkt 2 i art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, co powinno skutkować wstrzymaniem wykonania dalszych prac do czasu przedstawienia dokumentu potwierdzającego zgodę na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego jak i procesowego, w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonej decyzji. Przy czym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną – zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.).
W wyniku tak przeprowadzonej kontroli zaskarżonej decyzji, Sąd stwierdził, że odpowiada ona prawu, a zatem skarga nie mogła być uwzględniona.
Przedmiotem postępowania administracyjnego stały się wykonane w ramach samowoli budowlanej przez M.R. (właściciela lokalu nr [...]) roboty budowlane polegające na przebudowie istniejącej drewnianej werandy, stanowiącej część budynku dwulokalowego nr [...], usytuowanego przy ul. [...] oraz na przebudowie wewnętrznej instalacji elektrycznej w tym pomieszczeniu.
Okolicznością o znaczeniu zasadniczym stało się należyte zakwalifikowanie robót budowlanych wykonanych przez inwestora M.R., a dotyczących werandy w budynku przy ul. [...]. Należało bowiem ustalić, czy była to nowa budowa części obiektu, czy też remont werandy lub inny rodzaj robót wymienionych w art. 3 pkt 7 ustawy Prawo budowlane.
Z tą też kwestią wiąże się główny zarzut i motyw wniesienia skargi. Zdaniem skarżących, inwestor dokonał w istocie rozbiórki istniejącej zabytkowej werandy stanowiącej część wspólną całego budynku i w jej miejsce wybudował, samowolnie i bez ich zgody jako współwłaścicieli nieruchomości, nowy obiekt budowlany.
Podkreślić należy, że określenie zakresu i charakteru wykonanych robót budowlanych ma istotne znaczenie dla wyboru właściwej procedury prowadzenia postępowania przewidzianej w przepisach prawa budowlanego, w tym też odpowiedniego trybu ewentualnej legalizacji samowoli budowlanej.
Zgodnie z ogólną zasadą Prawa budowlanego, wyrażoną w art. 28 ust. 1, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Jednocześnie Prawo budowlane przewiduje wyjątki od tej zasady, ujęte w art. 29-31. W myśl art. 29 ust. 2 pkt 1, pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na remoncie istniejących obiektów budowlanych i urządzeń budowlanych, z wyjątkiem obiektów wpisanych do rejestru zabytków. Zgodnie z art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego, przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym.
Jak wynika ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego, roboty budowlane wykonane na spornej werandzie polegały na rozbiórce ścianek drewnianych oraz stolarki okiennej i drzwiowej wraz z drewnianą konstrukcją dachową, wykonaniu nowej ścianki murowanej na istniejącej płycie wspornikowej systemu [...] o tych samych parametrach zewnętrznych. W ścianach werandy zamontowano trzy okna z PCV. Inwestor wykonał też konstrukcję drewnianą dachu jednospadowego z zachowaniem wymiarów i spadku, który przykrył blachodachówką i wykonał odprowadzenie wód opadowych poprzez rynny i rury spustowe. W tym pomieszczeniu wykonał również montaż instalacji elektrycznej.
Według organów nadzoru budowlanego, wymienione prace budowlane przekroczyły zakres robót ujętych w ustawie Prawo budowlane jako remont obiektu i stanowiły jego przebudowę, o której mowa w art. 3 pkt 7a ustawy. Zgodnie z tym przepisem, przez przebudowę należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego.
Zdaniem Sądu, kwalifikacja spornych robót budowlanych została dokonana przez organy w sposób należyty. Organ I instancji podjął w postępowaniu wyjaśniającym stosowne czynności dowodowe (przeprowadził oględziny obiektu), w wyniku których ustalił i następnie opisał w protokole kontroli stan i zakres tych robót. Wynik kontroli poparto dokumentacją fotograficzną. W następstwie niewadliwie poczynionych ustaleń, organ I instancji, postanowieniem wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane, wstrzymał wykonywanie robót budowlanych oraz nałożył na inwestora obowiązek dostarczenia, w określonym terminie, inwentaryzacji wraz z oceną techniczną wykonanych robót budowlanych, w tym także wewnętrznej instalacji elektrycznej. Z ekspertyz tych wynika, że wskutek wykonanych przez M.R. robót budowlanych nastąpiła zmiana parametrów użytkowych i technicznych werandy, ale nie dokonano zmiany parametrów charakterystycznych dla tego obiektu.
Nietrafny jest więc zarzut skarżących odnośnie błędnej kwalifikacji spornych robót budowlanych. W ocenie Sądu, w świetle zebranych dowodów, w szczególności opinii technicznych, niezasadne byłoby uznanie, że inwestor dokonał w istocie rozbiórki dotychczas istniejącej werandy i to miejsce wybudował całkiem nowy obiekt. Wykonane prace budowlane mieszczą się w pojęciu przebudowy w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego.
Wskazać dalej należy, że roboty budowlane polegające na przebudowie obiektu wymagały w myśl art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę, którego inwestor – co jest bezsporne – nie posiadał.
W tym stanie sprawy zasadne było wszczęcie przez organ nadzoru budowlanego postępowania w trybie art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane. Przepis art. 51 Prawa budowlanego reguluje bowiem postępowanie naprawcze wykonanych bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia robót budowlanych w przypadkach innych, niż określone w art. 48 i 49b Prawa budowlanego. Te ostatnie przepisy dotyczą procedury legalizacji samowolnie wykonanego obiektu budowlanego lub jego części. Są to dwa odrębnie uregulowane w ustawie tryby legalizacji samowoli budowlanej. Rozstrzygnięcie na podstawie art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane dotyczy wyłącznie trzech alternatywnych przypadków prowadzenia postępowania legalizacyjnego (naprawczego), a mianowicie: samowolnych robót budowlanych, których nie można zalegalizować (art. 51 ust. 1 pkt 1), samowolnych robót budowlanych podlegających legalizacji (pkt 2), lub istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub warunków pozwolenia na budowę (pkt 3).
Odnosząc się do ponoszonych przez skarżących zarzutów Sąd wyjaśnia, że w postępowaniu w sprawie samowoli budowlanej organ w pierwszej kolejności powinien rozważyć, czy istnieją prawne możliwości legalizacji samowolnie wykonanych robót budowlanych i podjąć działania zmierzające do powstania stanu zgodnego z prawem. W niniejszej sprawie organ prawidłowo zastosował procedurę budowlaną wstrzymując, postanowieniem z dnia [...] r., na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 Prawa budowlanego, roboty budowlane dotyczące spornej werandy i nakładając na inwestora obowiązek przedstawienia inwentaryzacji i oceny technicznej wykonanych robót. Z tego obowiązku inwestor wywiązał się terminowo.
Z przedłożonych przez inwestora ocen technicznych, sporządzonych przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane, wynika, że w stosunku do samowolnie wykonanych przez M.R. robót budowlanych istnieje możliwość doprowadzenia tych robót do stanu zgodnego z prawem.
W konsekwencji powyższego organ I instancji zobligowany był zastosować w tej sprawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którym, przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, co też prawidłowo uczynił wydając decyzję o obowiązku wykonania ściśle określonych robót budowlanych w zakreślonym terminie.
W odniesieniu do zarzutu skarżących o niewypełnieniu przez inwestora dyspozycji art. 32 ust. 4 pkt 2 i art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, należało stwierdzić, że w ustalonym stanie faktycznym i prawnym sprawy, nie mógł on odnieść oczekiwanego skutku prawnego. Zastosowanie art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, wedle którego, do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę należy dołączyć zgodę właściciela obiektu, nie mogło znaleźć zastosowania w rozpoznawanej sprawie, albowiem przedmiotem postępowania była legalizacja samowolnie wykonanej – co prawidłowo organ ustalił - przebudowy werandy, nie zaś jej rozbiórki, jak sugerują skarżący.
Z kolei w kwestii obowiązku przedłożenia przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 51 Prawa budowlanego, wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale podjętej w składzie 7 sędziów z dnia 10 stycznia 2011r., sygn. akt I OPS 2/10. W uchwale tej zajęte zostało stanowisko, że przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane nie stanowi podstawy do wydania decyzji nakładającej na inwestora obowiązek złożenia przewidzianego w art. 32 ust. 4 pkt 2 tej ustawy oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W uzasadnieniu uchwały Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził między innymi, że ustawodawca jednoznacznie, według gramatycznego brzmienia regulacji, nie wiąże rozstrzygnięć decyzją administracyjną w postępowaniu naprawczym ze złożeniem oświadczenia o prawie do terenu na cele budowlane w przypadkach takich jak: wynikający z art. 51 ust.1 pkt 1 nakaz zaniechania dalszych robót budowlanych bądź rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego, wiążącej się z art. 51 ust. 3 decyzji o zatwierdzeniu projektu zamiennego w sytuacji, gdy roboty budowlane zostały już zakończone; wydanie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 decyzji o nałożeniu obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela zaprezentowany w uchwale pogląd prawny.
Tak więc skoro organ nadzoru budowlanego, jak już powyżej wykazano, prawidłowo określił charakter przedmiotu samowoli, a następnie wdrożył odpowiednią procedurę legalizacyjną z art. 50 i 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, to tym samym zgodnie z prawem odstąpił od żądania od inwestora przedłożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji, że okoliczność braku zgody współwłaścicieli nieruchomości na wykonanie robót budowlanych przekraczających zakres zwykłego zarządu nieruchomością wspólną, stanowi zagadnienie o charakterze cywilnym i nie ma wpływu na możliwość prowadzenia postępowania legalizacyjnego w trybie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego.
Z przytoczonych wyżej względów skarga nie mogła być uwzględniona w związku z czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł o jej oddaleniu, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło