II SA/Sz 460/23
WyrokWSA w Szczecinie2023-07-20
Skład orzekający: Arkadiusz Windak, Wiesław Drabik, Joanna Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczące usytuowania kalenicy nowej zabudowy względem ulicy oraz czy projekt budowlany spełnia wymogi w zakresie oddzielenia przeciwpożarowego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając za zasadne zarzuty dotyczące nienależytej wykładni i zastosowania przepisu planu regulującego położenie kalenicy nowej zabudowy względem ulicy oraz zaakceptowania przez organy wewnętrznie niespójnego projektu w części dotyczącej zabezpieczenia pożarowego. Sąd wskazał, że wymóg równoległości kalenicy do ulicy został przez organy zinterpretowany zbyt liberalnie, a projekt budowlany zawierał nieścisłości w zakresie ścian oddzielenia przeciwpożarowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B. K. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Szczecin o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym niezgodność projektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz naruszenie przepisów dotyczących oddzielenia pożarowego. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając projekt za zgodny z planem i przepisami.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody Z. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. Zasądzono od Wojewody Z. na rzecz skarżącej B. K. kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 lipca 2023 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] listopada 2022 r., nr [...], II. zasądza od Wojewody Z. na rzecz skarżącej B. K. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Prezydent Miasta S., po rozpoznaniu wniosku M. W. z dnia 10 stycznia 2020 r., działając na podstawie przepisów art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.), decyzją z dnia 9 listopada 2022 r., nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących wraz z urządzeniami budowlanymi w granicach działek o nr [...] i [...] dr obr. [...] położonych przy ul. [...] w S..
Odwołanie od ww. decyzji do Wojewody Zachodniopomorskiego wnieśli B. K. oraz A. W..
W wyniku rozpoznania sprawy na skutek złożonego odwołania Wojewoda Zachodniopomorski, powołując się na przepis art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000), decyzją z dnia 22 marca 2023 r., nr [...] (2), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Wojewoda przytoczył treść przepisów art. 35 ust. 1 i 4 ustawy Prawo budowlane oraz zauważył, że dla działki inwestycyjnej [...] obowiązują ustalenia Uchwały nr XXII/571/08 Rady Miasta Szczecin z dnia 19 maja 2008 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Osów - Andersena" w Szczecinie (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2008 r., Nr 58, poz. 1331). Organ ustalił, że lokalizacja planowanej zabudowy nastąpiła z zachowaniem zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie nieprzekraczalnej linii zabudowy, powierzchni zabudowy określonej na poziomie 35%, powierzchni biologicznie czynnej wynoszącej 462,27 m2, co stanowi 51,24% powierzchni terenu inwestycji. Ponadto, projektowane trzy budynki spełniają wymagania planu co do geometrii dachów, wysokości zabudowy, ilości miejsc postojowych oraz obsługi komunikacyjnej z drogi powiatowej - ul. [...] (działka nr [...]). Na działce drogowej nr [...] zlokalizowane są niezbędne sieci - kanalizacja wodociągowa, sanitarna, deszczowa, gazowa, energetyczna i teletechniczna.
W stosunku do zarzutu naruszenia zapisów planu dotyczącego wymogu równoległości kalenicy do ul. [...], określonego w § 42 ust. 3 pkt 2 lit. c planu jako: nowa zabudowa wzdłuż ul. [...] - kalenica równolegle do ulicy - Wojewoda stwierdził, że objęte zatwierdzonym projektem rozwiązanie nie narusza ładu przestrzennego obowiązującego na tym terenie elementarnym (Z.0.3036.MN,U). Kalenice trzech budynków zaprojektowane zostały z odchyleniem od osi ul. [...], niemniej jednak z pewnością nie zostały zaprojektowane prostopadle do tej ulicy. Wojewoda zwrócił uwagę na istniejącą na działkach sąsiednich (np. [...] i [...]) zabudowę budynkami mieszkalnymi, które są zlokalizowane w podobny sposób, jak inwestycja na działce nr [...], a ponadto północna granica działki inwestycyjnej oraz działek sąsiednich, są zlokalizowane pod kątem względem ulicy [...] (dz. drogowej nr [...]). Przy zaprojektowaniu budynku nr 1 (oraz budynków nr 2 i 3) o podstawie prostokąta, uwzględniono układ geometryczny działek, w tym siatkę podziałów działek "skręconych" o 30° do ul. [...] oraz istniejące zagospodarowanie obszaru objętego granicami opracowania planu. Zdaniem Wojewody, zaprojektowana zabudowa trzema budynkami jednorodzinnymi na dz. nr [...] zgodna jest z wykładnią celowościową planu.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia § 42 ust. 3 pkt 7 planu poprzez pominięcie, że działka której dotyczy projekt budowlany, znajduje się w strefie "B" ochrony zachowanych elementów historycznej struktury przestrzennej, w której obowiązują określone planem szczegółowe ustalenia, mające na celu podtrzymanie istniejącej kompozycji przestrzennej, zabudowy i innych elementów historycznego zagospodarowania, Wojewoda przyznał, że istotnie przedmiotowa działka nr [...] objęta jest strefą B ochrony zachowanych elementów historycznej struktury przestrzennej. W § 42 ust. 3 pkt 9 lit. a-d planu, określone zostały szczegółowe ustalenia dla budynków objętych ochroną konserwatorską i ujętych w gminnej ewidencji zabytków przy ul. [...], jednakże działka inwestycyjna posiada numer porządkowy [...], zatem te szczegółowe ustalenia planu nie dotyczą działki inwestycyjnej.
Odpowiadając na zarzut naruszenia § 6 ust. 2 ustaleń ekologicznych planu - który stanowi, iż: "wszelkie uciążliwości wynikające z lokalizacji inwestycji powinny zamykać się w granicach działki budowlanej" - Wojewoda zajął stanowisko, wedle którego należy powołać się na regulacje zawarte w przepisach ustawy Prawo budowlane oraz przepisach wykonawczych (rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r., poz. 1065 ze zm.) zw. dalej WT. Paragraf 11 WT określa uciążliwości dla budynków projektowanych i budowanych z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi. Celem tej regulacji jest uniknięcie zagrożeń i uciążliwości dla budynku projektowanego, nie zaś jego oddziaływania na inne istniejące już budynki. Wskazuje na to literalne brzmienie przepisu (...) budynek powinien być wznoszony poza zasięgiem zagrożeń i uciążliwości (...) budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi oraz uciążliwości określonych w przepisach odrębnych, przy czym dopuszcza się wznoszenie budynków w tym zasięgu pod warunkiem zastosowania środków technicznych zmniejszających uciążliwości poniżej poziomu ustalonego w tych przepisach bądź zwiększających odporność budynku na te zagrożenia i uciążliwości, jeżeli nie jest to sprzeczne z warunkami ustalonymi dla obszarów ograniczonego użytkowania, określonych w przepisach odrębnych. Do uciążliwości tych zalicza się w szczególności: szkodliwe promieniowanie i oddziaływanie pól elektromagnetycznych, hałas i drgania, zanieczyszczenie powietrza, zanieczyszczenie gruntu i wód, powodzie i zalewanie wodami opadowymi, osuwiska gruntu, lawiny skalne i śnieżne, szkody spowodowane działalnością górniczą". Z załączonego projektu budowlanego trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych wynika, że wszelkie uciążliwości wynikające z ww. przepisu WT zamykają się w granicach działki inwestycyjnej. Wskazane przez odwołującego zarzuty dotyczące zacienienia i przesłaniania zagospodarowanych już ogrodów; hałasu ze względu na lokalizację miejsc parkingowych w odległości 3 m od ogrodów; zanieczyszczenia spalinami, pogorszenia jakości powietrza i wzrostu jego zanieczyszczenia z powodu ograniczenia przewiewu i wymiany (gęsta zabudowa); uciążliwości w trakcie budowy - nie powodują naruszenia przepisów prawa materialnego w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę. Wymienione w ustaleniach ogólnych planu (§ 6 ust. 2 pkt 2) ograniczenie, zgodnie z którym "wszelkie uciążliwości wynikające z lokalizacji inwestycji powinny zamykać się w granicach działki budowlanej" dotyczy inwestycji wskazanych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019, poz. poz. 1839). Planowana inwestycja nie dotyczy tych obiektów.
Biorąc pod uwagę wysokość projektowanych budynków, ich usytuowanie na działce inwestycyjnej w stosunku do zabudowy sąsiedniej nie występuje zjawisko przesłaniania i zacieniania (analiza zacienienia budynków sąsiednich przez budynek nr 3 - rys. Z-le i analiza nasłonecznienia pomieszczeń dla budynku przy ul. M. 4d - rys. Z-ld). Spełniono również normy określające usytuowanie budynków z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe.
Odpowiadając na zarzut dotyczący zasad parcelacji działek Wojewoda wyjaśnił, że kwestie podziału nieruchomości podlegają odrębnym procedurom administracyjnym, wynikającym m.in. z ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sprawowana przez organy administracji architektoniczno-budowlanej kontrola ograniczona została jedynie do zakresu, o którym mowa w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego.
B. K., działając poprzez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżyła w całości opisaną wyżej decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, formułując następujące zarzuty.
I. Naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie wyznaczenia skarżącej terminu na ustosunkowanie się do treści pisma z 8 marca 2023 r. działającej w imieniu Inwestora M. W. mgr. inż. arch. M. L.-T. (które to wpłynęło do Wydziału Architektury i Gospodarki Przestrzennej Oddział Orzecznictwa Architektoniczno-Budowlanego Zachodniopomorskiego Urzędu Wojewódzkiego w dniu 21 marca 2023 r.), a któremu to w całości organ dał wiarę w wydanej decyzji, podczas gdy skarżąca nie miała możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonego dowodu w sprawie, a także zgłoszenia żądań oraz nie miała możliwości konsultacji treści tego pisma z biegłą, która na zlecenie strony przygotowała opinię dla tej sprawy;
2) naruszenie art. 84 § 1 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez samodzielne ustalanie przez organ, że projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego, a także wymaganiami ochrony środowiska, podczas gdy:
- organ otrzymał dwa sprzeczne ze sobą pisma, tj. pismo działającej w imieniu inwestora M. W. mgr. inż. arch. M. L.-T., a także opinię urbanistyczną sporządzoną dla skarżącej B. K. - mgr inż. arch. I. K. - Ł.;
- organ otrzymał wniosek skarżącej o to, aby przeprowadził dowód z opinii biegłego z zakresu urbanistyki celem rozstrzygnięcia sporu;
- organ, nie posiadając uprawnień i wiedzy specjalistycznej z zakresu urbanistyki, samodzielnie rozpoznał kwestie wymagające tej wiedzy, tj. spór między biegłą, która wydała opinię urbanistyczną a Inwestorem, który również nie posiada wiedzy technicznej w sprawie;
co oznacza, że organ winien przeprowadzić dowód z opinii biegłego z zakresu urbanistyki przez wzgląd na to, że w niniejszej sprawie do wydania decyzji wymagane były wiadomości specjalne;
3) naruszenie art. 78 § 1 k.p.a. poprzez niedopuszczenie i nieprzeprowadzanie przez organ dowodu z opinii biegłego z zakresu urbanistyki, zgodnie z wnioskiem skarżącej zawartym w piśmie z dnia 23 marca 2023 r. (wysłanym do organu za pośrednictwem e-PUAP w dniu 22 marca 2023 r.), podczas gdy:
- skarżąca przedłożyła do sprawy opinię urbanistyczną sporządzoną przez uprawnioną osobę z uprawnieniami urbanistycznymi, która wskazywała na sprzeczność projektu budowlanego z przepisami, a w tym z przepisami planu miejscowego;
- inwestor w odpowiedzi na opinię biegłego urbanisty przedłożył jedynie własne stanowisko i to sporządzone przez osobę nie posiadającą uprawnień urbanistycznych,
co oznacza, że potwierdzenie lub zanegowanie opinii prywatnej złożonej przez skarżącą wymaga posiadania wiadomości specjalnych, co w konsekwencji powoduje zobowiązanie organu do powołania biegłego, który sporządziłby na tą okoliczność stosowną opinię podlegającą kontroli strony;
4) naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu sprawy w oparciu o niepełny materiał dowodowy, dokonanie dowolnej oceny częściowo zebranego materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, podczas gdy.
- w świetle dowodu z opinii prywatnej złożonej przez skarżącą, tj. opinii urbanistycznej mgr inż. arch. I. K. - Ł. zamierzenie inwestora ocenione zostało jako naruszające przepisy prawa, w tym zapisy planu miejscowego;
- przeciwnego wobec opinii prywatnej stanowiska inwestora nie wyjaśniono w sposób pełny czy badany przez organ projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego czy też nie;
II. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) naruszenie art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w związku z uchwałą nr XXII/571/08 Rady Miasta Szczecin z dnia 19 maja 2008 r. w sprawie Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Osów - Andersena" w Szczecinie (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2008 roku, Nr 58, poz. 1331) poprzez zagospodarowanie terenu i zastosowanie rozwiązań projektowych w sposób sprzeczny z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, podczas gdy zastosowane rozwiązania projektowe winny być zgodne z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego;
2) naruszenie § 42 ust. 3 pkt 2 lit. a-c uchwały nr XXI1/571/08 Rady Miasta Szczecin z dnia 19 maja 2008 roku w sprawie Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Osów - Andersena" w Szczecinie poprzez sprzeczność projektu ze wskazanym przepisem uchwały, w tym brakiem spełniania wymogu równoległości kalenicy do ulicy [...], gdyż kalenice wszystkich projektowanych budynków są odchylone o około 30° od osi ulicy, podczas gdy winny być równoległe;
3) naruszenie § 6 ust. 3 pkt 8 uchwały nr XXI1/571/08 Rady Miasta Szczecin z dnia 19 maja 2008 r. w sprawie Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Osów - Andersena" w Szczecinie poprzez pominięcie, że działka, której dotyczy projekt budowlany, znajduje się w strefie "B" ochrony zachowanych elementów historycznej struktury przestrzennej, w której to obowiązują określone planem ustalenia szczegółowe mające na celu podtrzymanie istniejącej kompozycji przestrzennej, zabudowy i innych elementów historycznego zagospodarowania oraz ich ochronę na podstawie przepisów o ochronie zabytków, podczas gdy projekt budowlany, w tym zaproponowana zabudowa ma charakter dysharmonizujący układ przestrzenny;
4) naruszenie § 235 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225) poprzez przyjęcie, że ściana budynku posadowionego na działce nr [...] jest ścianą oddzielenia pożarowego, podczas gdy przykrycie dachu (cała przegroda) istniejącego budynku posiada właściwości rozprzestrzeniające ogień, a więc ściany oddzielenia przeciwpożarowego należy wyprowadzić ponad pokrycie dachu na wysokość co najmniej 0,3 m lub zastosować wzdłuż ściany pas z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 1 m i klasie odporności ogniowej E I 60, bezpośrednio pod pokryciem;
5) naruszenie § 271 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez zachowanie 9,98 m odległości od sąsiedniej zabudowy, podczas gdy odległość ta winna wynosić 12 m;
6) naruszenie § 6 ust. 2 pkt 2 uchwały w sprawie Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Osów - Andersena" w Szczecinie poprzez uznanie, że wszelkie uciążliwości wynikające z lokalizacji inwestycji zamykają się w granicach działki budowlanej, podczas gdy budowa trzech domów w odległości 1,5 m od granic działek sąsiednich powoduje uciążliwości, które nie zamykają się w granicach działki budowlanej,
7) naruszenie art. 35 ust. 1 oraz ust. 3 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm.). poprzez ich zastosowanie i udzielenie inwestorowi pozwolenia na budowę podczas gdy zgromadzone w aktach dowody, tj. opinia prywatna biegłej urbanistki złożona przez skarżącą, wskazuje na niezgodność zamierzenia budowlanego z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz szeregiem przepisów prawa.
W związku z powyższymi zarzutami skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Szczecin z dnia 9 listopada 2022 r., nr [...] oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych z uwzględnieniem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym orzeczeniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.
Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2021 r. poz. 329 ze zm.) w związku z brakiem zainteresowania stron udziałem w rozprawie jawnej i wystąpieniem przesłanek w przepisie tym wymienionych.
Warunki wydania decyzji zezwalającej na budowę obiektów takich jak budynki mieszkalne określają przede wszystkim przepisy art. 35 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Z art. 35 ust. 1 pkt 1 tej ustawy wynika m.in., że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jeżeli takowy plan obowiązuje dla terenu objętego zamierzeniem inwestycyjnym.
Niesporne w sprawie jest, że dla działek o nr [...] i [...] przy ul. [...] w Szczecinie, na której miałyby zostać wybudowane trzy budynki mieszkalne jednorodzinne wolnostojące wraz z urządzeniami budowlanymi, obowiązują zasady określone przez Radę Miasta Szczecin w Uchwale nr XXII/571/08 z dnia 19 maja 2008 r. w sprawie Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Osów - Andresena" w Szczecinie (Dz. Urzędowy Województwa Zachodniopomorskiego Nr 58 poz. 1331), dalej określanego też mianem "planu". Działki te położone są na obszarze oznaczonym w planie symbolem Z.I.3036.MN,U. Według ustaleń szczegółowych planu, ustalenia kompozycji, form zabudowy i sposobu zagospodarowania terenu przedstawiono w § 42 ust. 3 planu. § 42 ust. 3 planu określa następujące zasady:
"1) maksymalna wysokość zabudowy: 2 kondygnacje nadziemne, lecz nie więcej niż 9,5 metra do kalenicy z zastrzeżeniem pkt 2;
2) nowa zabudowa wzdłuż ul. [...]
a) o wysokości 2 kondygnacji nadziemnych, w tym druga w dachu stromym dwuspadowym o symetrycznych połaciach z pokryciem ceramicznym lub ceramicznopodobnym,
b) kalenica równolegle do ulicy,
c) o maksymalnej wysokości 7,5 m do kalenicy,
3) do zachowania istniejące przedogródki wraz ogrodzeniami od frontu działek od ul. [...]
4) budynki kryte dachami stromymi,
5) maksymalna powierzchnia zabudowy w granicach działki budowlanej: 35%;
(...)".
Trafnie organ ocenił, że przywołane wyżej postanowienia planu umożliwiają zabudowę działki nr [...] przy ul. [...] w Szczecinie 3 budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi wolnostojącymi o wskazanej w projekcie powierzchni zabudowy, których łączna powierzchnia zabudowy w granicach ww. działki nie przekracza 35%. Plan nie wprowadza ograniczeń co do ilości budynków, które mogą być wybudowane na jednej działce. Właściwie organ dopuścił również możliwość wybudowania dwóch budynków, w głębi działki, o maksymalnej wysokości nie więcej niż 9,5 metra do kalenicy (§ 42 ust. 3 pkt 1 planu), uwzględniając przy tym odmienne parametry dla nowej zabudowy wzdłuż ul. [...] (§ 42 ust. 3 pkt 2 planu). Taką nową zabudowę wzdłuż ul. [...] stanowić miałby budynek oznaczony w dokumentacji projektowej numerem 1. Według § 42 ust. 3 pkt 2 planu, do niego odnoszą się takie warunki jak m.in. mniejsza maksymalna wysokość do kalenicy wynosząca 7,5 m oraz wymóg położenia kalenicy równoległego do ulicy. Zdaniem Sądu, ten ostatni z wymogów nie został przez organy orzekające należycie oceniony.
Organy obu instancji, wbrew obowiązkowi uwzględnienia postanowień § 42 ust. 3 pkt 2 lit. b planu, zaakceptowały możliwość wybudowania wzdłuż ul. [...] budynku oznaczonego nr 1, który zgodnie z projektem budowlanym, nie posiada kalenicy w układzie równoległym do ulicy. Jak sam przyznał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda, kąt położenia kalenic względem ulicy został zaprojektowany "z odchyleniem od osi ul. [...], niemniej jednak z pewnością nie zostały zaprojektowane prostopadle do tej ulicy". Odwołując się do istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich oraz istniejącego zagospodarowania obszaru objętego granicami planu, Wojewoda uznał, że zaprojektowana zabudowa jest zgodna z wykładnią celowościową planu.
Zdaniem Sądu, takiej wykładni planu nie można akceptować. Postanowienia analizowanego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w części dotyczącej ściśle określonych parametrów, takich jak: wysokość zabudowy, powierzchnia zabudowy, kąt nachylenia połaci dachowych, czy też równoległy względem ulicy układ kalenicy, nie stanowią regulacji, które podlegałyby wykładni celowościowej. Zostały one w § 42 ust. 3 planu wskazane liczbowo lub jednoznacznie opisane pojęciami ścisłymi z dziedziny geometrii. Określenie przez prawodawcę lokalnego, że układ kalenicy ma być równoległy do ulicy nie oznacza, że wystarczy aby nie był prostopadły, jak wywiódł to organ odwoławczy. Wskazanie na obowiązek równoległego zaprojektowania kalenicy względem ulicy, w tym przypadku jedynej przylegającej do działki nr [...] ul. [...], oznacza konkretnie jakie ma być położenie kalenicy nowopowstającego budynku. Całkowicie chybiona jest argumentacja organu odwołująca się do istniejącej, sąsiedniej zabudowy. Takowe rozważania mogłyby znaleźć uzasadnienie przy braku planu i konieczności ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, którą dokonywałby urbanista przy sporządzaniu analizy urbanistycznej oraz organy uprawnione do wydania w tym przedmiocie decyzji. W przypadku obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dokonywanie porównań i analiz istniejących na danym obszarze form zabudowy obejmujących odmienne położenie kalenic względem ulicy, pozostaje bez jakiegokolwiek prawnego uzasadnienia i znaczenia w sprawie.
Z rozważaną kwestią wiążą się zawarte w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. naruszenia art. 84 § 1 w zw. z art. 7 k.p.a. Są one o tyle zasadne, że istotnie organ dokonał błędnej wykładni przepisów planu, co doprowadziło do wyciągnięcia niewłaściwych konkluzji o zgodności projektu budowlanego z planem.
Tym niemniej, skoro organ architektoniczno-budowlany ma obowiązek sprawdzić zgodność planowanego zamierzenia inwestycyjnego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, to nie można zarzucić temu organowi prawa do samodzielnego ustalenia, czy projekt budowlany jest zgodny z postanowieniami planu lub innymi aktami prawa miejscowego. Okoliczność odmiennej wykładni przepisów prawa, czy też nieuwzględnienie stanowiska którejś ze stron postępowania, nawet popartego przedłożoną opinią urbanistyczną, nie stanowi o przekroczeniu przez organ uprawnień do własnej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy. Odmienną kwestią pozostaje natomiast wynik weryfikacji trafności tych ocen.
Zasadny okazał się podnoszony w skardze zarzut dotyczący zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynków z naruszeniem przepisów dotyczących oddzielenia pożarowego. Jak wskazał Wojewoda w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dla budynku stojącego na granicy działek nr [...] i [...] oraz budynków projektowanych na działce nr [...] oznaczonych jako budynki nr 2 i nr 3 zastosowano przepis § 272 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225). Zgodnie z tym przepisem, budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej określonej w § 232 ust. 4 i 5.
Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego, podając na stronie 9 decyzji, że "zastosowano ściany oddzielenia pożarowego w postaci wełny mineralnej gr. 20 cm, oznakowane w PZT kolorem czerwonym we wszystkich projektowanych budynkach". W kolejnym zdaniu uzasadnienia organ stwierdził jednak, że "w przypadku budynku stojącego na granicy działki nr [...] izolacja ściany zewnętrznej zostanie zmieniona ze styropianu na wełnę mineralną gr. 20 cm". Analiza dołączonych do akt sprawy projektów budowlanych prowadzi do wniosku, że dla budynków 2 i 3 ściany szczytowe, oznaczone jako F1, które winny spełniać warunki oddzielenia pożarowego, pokryte mają zostać 20 cm styropianem (rysunki nr A-5, A-6), pomimo jednoczesnego oznaczenia ich na pozostałych rysunkach (rzutach) kolorem czerwonym.
Nie można uznać za zgodnego z prawem postępowania organu udzielającego pozwolenia na budowę pomimo dostrzeżenia przez ten organ nieprawidłowości lub nieścisłości w projekcie budowlanym. Wszelkiego rodzaju uchybienia projektu winny zostać usunięte w trakcie postępowania poprzedzającego zatwierdzenie projektu i udzielenie pozwolenia na budowę.
Przy założeniu, że ściany zewnętrzne budynków miałyby być ścianami oddzielenia przeciwpożarowego, na co zdaje się wskazywać założenie projektanta, przy odległości 9,98 m od sąsiedniej zabudowy, nie dojdzie do naruszenia § 271 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Nie znalazł potwierdzenia zarzut skargi naruszenia § 235 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez przyjęcie, że ściana budynku posadowionego na działce numer [...] jest ścianą oddzielenia pożarowego, podczas gdy przykrycie dachu (cała przegroda) istniejącego budynku "z dużym prawdopodobieństwem" posiada właściwości rozprzestrzeniające ogień, a więc ściany oddzielenia przeciwpożarowego należy wyprowadzić ponad pokrycie dachu na wysokość co najmniej 0,3 m lub zastosować wzdłuż ściany pas z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 1 m i klasie odporności ogniowej E I 60, bezpośrednio pod pokryciem. Przede wszystkim należy zauważyć, że ściany szczytowe projektowanych budynków mają być z założenia ścianami oddzielenia przeciwpożarowego, które są wyższe od budynku istniejącego na działce nr [...] i usytuowane od niego dalej niż 8 m. W tym przypadku zastosowanie znajduje przepis § 218 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.
W związku z zarzutem naruszenia § 6 ust. 3 pkt 8 planu poprzez pominięcie, że działka, której dotyczy projekt budowlany, znajduje się w strefie "B" wskazać należy, że przepis § 6 ust. 3 pkt 8 planu ustanawia strefę B ochrony zachowanych elementów historycznych struktury przestrzennej, określoną na rysunku planu, ochrony układów przestrzennych lub ich fragmentów w obrębie których dominuje historyczne zagospodarowanie o lokalnych wartościach kulturowych. W obrębie strefy obowiązują określone planem ustalenia szczegółowe mające na celu podtrzymanie istniejącej kompozycji przestrzennej, zabudowy i innych elementów historycznego zagospodarowania oraz ich ochronę na podstawie przepisów o ochronie zabytków. Zgodnie z odesłaniem powyższego przepisu, uszczegółowienie cytowanych ustaleń ogólnych planów znajduje konkretyzację w jego ustaleniach szczegółowych (Rozdział 3). Dla przykładu, w § 42 ust. 3 pkt 3 planu wskazano "do zachowania istniejące przedogródki wraz z ogrodzeniami od frontu działek od ul. [...]", zaś w § 42 ust. 4 pkt 9 precyzyjne określenie "nakazu utrzymania istniejącej kompozycji architektonicznej obiektu" (obiekty przy ul. [...]). Podobnie zasady dotyczące utrzymania historycznych kompozycji, form zabudowy i zagospodarowania terenów doprecyzowano w § 43 ust. 3 planu. Z przedstawionego sposobu określenia przez prawodawcę w planie regulacji mających na celu ochronę zachowania historycznych, lokalnych wartości kulturowych nie wynika, aby jego zamierzeniem była reglamentacja budowy nowych obiektów na terenie planu poza ściśle wskazanymi ograniczeniami w poszczególnych ustaleniach szczegółowych planu. W ocenie Sądu, takich ograniczeń dotyczących będącego przedmiotem sprawy zamierzenia inwestycyjnego skarżąca nie wykazała a Sąd nie dopatrzył się ich w treści planu.
Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia § 6 ust. 2 pkt 2 uchwały w sprawie Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Osów – Andersena" w Szczecinie poprzez uznanie, że wszelkie uciążliwości wynikające z lokalizacji inwestycji zamykają się w granicach działki budowlanej, podczas gdy budowa trzech domów w odległości 1,5 m od granic działek sąsiednich powoduje uciążliwości, które nie zamykają się w granicach działki budowlanej, wskazać należy, że § 6 ust. 2 pkt 2 planu dotyczący ustaleń ekologicznych stanowi, że "wszelkie uciążliwości wynikające z lokalizacji inwestycji powinny zamykać się w granicach działki budowlanej". Wprawdzie brak jest w planie definicji legalnej pojęcia "uciążliwości", jednakże zdaniem Sądu, w unormowaniu tym nie chodzi o jakiekolwiek uciążliwości, a jedynie te, które są przedmiotem regulacji prawa administracyjnego. Pojęcie to powinno być interpretowane w sposób obiektywny, a więc poprzez odwołanie się przepisów szczególnych, które ustalają określone standardy jakości dla środowiska i otoczenia. W związku z tym posłużenie się określeniem uciążliwości należy odnieść do emisji czynników fizycznych (tj. hałas, drgania, zanieczyszczenia powietrza, gruntu i wód itd.), w tym promieniowania elektromagnetycznego.
Mając na uwadze zawartą w projekcie budowlanym charakterystykę zatwierdzonego przedsięwzięcia, które obejmuje budowę trzech budynków mieszkaniowych jednorodzinnych oraz murku oporowego zgodzić należy się z organem, że wszelkie uciążliwości zamykają się w granicach działki budowlanej. Niewątpliwie tego rodzaju obiekty nie są emitentem promieniowania elektromagnetycznego i nie zostały wymienione w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r., poz.1839). Brak jest także podstaw do przyjęcia, aby zastosowane rozwiązanie projektowe polegające ma zbliżeniu budynków do granicy działki sąsiedniej łączyć z wystąpieniem poza terenem inwestycyjnym jakichkolwiek innych przewidzianych prawem materialnym uciążliwości, w tym o charakterze ponadnormatywnym. W projekcie stwierdzono, że nie przewiduje się pogorszenia istniejącego stanu środowiska naturalnego, a ilość wytwarzanych zanieczyszczeń nie przekroczy norm.
W zaistniałych okolicznościach zarzut naruszenia § 6 ust. 2 pkt 2 uchwały w sprawie Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Osów – Andersena" nie mógł odnieść zamierzonego skutku zwłaszcza, że skarżąca nie przywołała żadnych konkretnych argumentów mogących podważyć stanowisko organu. Wbrew twierdzeniom skargi nie ma żadnego powiązania pomiędzy § 6 ust. 2 planu a zbliżeniem zabudowy. Ogólne powołanie się na wystąpienie uciążliwości nie jest również wystarczające. Samo bowiem subiektywne przekonanie właściciela sąsiedniej nieruchomości o takim właśnie jej charakterze nie może przesądzać o tym, że inwestycja jest sprzeczna z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie wyznaczenia skarżącej terminu na ustosunkowanie się co do treści pisma z dnia 8 marca 2023 r. działającej w imieniu Inwestora M. W. mgr. inż. arch. M. L.-T. i zgłoszenia ewentualnych żądań, Sąd stwierdził, że zarzut ten jest częściowo zasadny. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że Wojewoda pismem z dnia 23 lutego 2023 r. poinformował strony postępowania m.in. o możliwości wypowiedzenia się w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma oraz o planowanym terminie rozpatrzenia sprawy do 24 marca 2023 r. W dniu 27 lutego 2023 r. w siedzibie organu stawiła się pełnomocnik inwestora i zapoznała z aktami sprawy. Jednak pisemne uwagi do zarzutów odwołania wpłynęły do organu 17 marca 2023 r. (dowód nadania pismu nr RPW), a więc niewątpliwie po wskazanym przez organ terminie 7 dni od otrzymania przez pełnomocnika inwestora pisma z 23 lutego 2023 r., co nastąpiło 27 lutego 2023 r. Oznacza to, że o piśmie pełnomocnika inwestora z 8 marca 2023 r. skarżąca oraz pozostałe strony postępowania nie zostali powiadomieni i nie mieli możliwości zapoznania się z jego treścią. Z uzasadnienia decyzji wynika, że organ uwzględnił stanowisko inwestora zawarte w piśmie jego pełnomocnika z 8 marca 2023 r., powołując się na wyjaśnienia projektanta. Tym niemniej skarżąca nie wykazała jaki potencjalny wpływ na wynik sprawy miałaby możliwość wypowiedzenia się do stanowiska zaprezentowanego w ww. piśmie z dnia 8 marca 2023 r., skoro decyzję organu i instancji oraz przedłożony przez inwestora projekt skarżąca miała prawo ocenić w trakcie postępowania, czyniąc to m.in. poprzez złożenie Opinii urbanistycznej z dnia 11 lutego 2023 r.
Uznając za zasadnych część z zarzutów stawianych zaskarżonej decyzji dotyczących uchybień niewątpliwie mających wpływ na wynik sprawy, tj. nienależytej wykładni i zastosowania przepisu planu regulującego położenie kalenicy nowej zabudowy względem ulicy oraz zaakceptowanie wewnętrznie niespójnego projektu w części dotyczącej zabezpieczenia pożarowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259), orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz obarczonej tymi samymi uchybieniami poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. O kosztach postępowania obejmujących wpis od skargi (500 zł) oraz udział w sprawie ustanowionego przez stronę skarżącą pełnomocnika (497 zł), Sąd orzekł w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 ww. ustawy.
Ponownie rozpoznając sprawę organ zobowiązany będzie uwzględnić uwagi oraz wykładnię przepisów prawa, które zostały przedstawione w niniejszym wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło