II SA/Sz 461/11
PostanowienieWSA w Szczecinie2011-07-21
Skład orzekający: Monika Bieńkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może otrzymać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, mimo braku dostarczenia wymaganych dowodów potwierdzających trudną sytuację majątkową i rodzinną?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawca, który nie przedłożył wymaganych dokumentów potwierdzających swoją sytuację majątkową i rodzinną, nie wykazał spełnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy, wobec czego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym należy oddalić.Stan faktyczny
A.T. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, wskazując na trudną sytuację finansową jako osoba bezrobotna i radny powiatu. Wnioskodawca posiada mieszkanie i udziały w nieruchomościach, nie ma oszczędności, a jego dochody to dieta radnego i zasiłek dla bezrobotnych. Organ wezwał go do przedstawienia dokumentów potwierdzających sytuację majątkową i dochody, jednak A.T. nie dostarczył wymaganych dowodów. W toku postępowania ujawniono, że wnioskodawca oferuje pokoje gościnne w ośrodku wypoczynkowym, co nie zostało ujawnione we wniosku.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie z skargi A. K., J. A., A. Z.-K. i A. T. na uchwałę Rady Powiatu w Kamieniu Pomorskim Nr III/14/2011 z dnia 11 lutego 2011 r. w przedmiocie wyboru Wicestarosty Kamieńskiego p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie
A.T. wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 300 zł złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
Uzasadniając wniosek podał, że jego sytuacja osobista i finansowa nie pozwala na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a tym samym uniemożliwia mu dochodzenie jego praw przed Sądem, gdyż obecnie jest osobą bezrobotną, a jako radny Powiatu [...] ma obowiązek pilnowania prawa samorządowego. Wnioskodawca oświadczył, że mieszka z żoną i dwoma synami, posiada mieszkanie o pow. [...] m2 oraz udziały w nieruchomościach nr [...], w działce o pow. [...] m2, nie posiada żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych, a jedynym źródłem utrzymania jest dieta radnego w kwocie [...] zł i zasiłek dla bezrobotnych w kwocie [...]zł.
W ramach dodatkowego postępowania wyjaśniającego prowadzonego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) powoływanej dalej jako P.p.s.a. wnioskodawca został wezwany do przedłożenia w terminie 7 dni dowodów dotyczących sytuacji majątkowej, rodzinnej i dochodów, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy tj:
- zaświadczenia z powiatowego urzędu pracy o posiadaniu statusu osoby bezrobotnej,
- dowodów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie domu i pozostałych nieruchomości z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- wyciągów lub wykazów z wszystkich skarżącego i jego żony kont bankowych, w tym kont i lokat dewizowych, z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- kserokopii decyzji w sprawie podatku od nieruchomości skarżącego i jego żony za 2011 r.,
- oświadczenia, czy żona pracuje czy jest osobą bezrobotną i dołączenia zaświadczenia potwierdzającego, że jest osobą bezrobotna albo potwierdzającego wysokość jej wynagrodzenia,
- oświadczenia, czy skarżący uzyskuje dochody z wynajmu pokoi gościnnych, a jeżeli tak to w jakiej wysokości.
Skarżący na wezwanie nie odpowiedział.
W myśl art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) – dalej p.p.s.a, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2). Oznacza to, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej.
Zgodnie z cytowanym wyżej przepisem art. 246 p.p.s.a., to na wnoszącym
o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z pomocy.
W myśl art. 255 ww. ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku
o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Skarżący w złożonym wniosku podał, że comiesięczne dochody jego czteroosobowej rodziny wynoszą [...] zł i pochodzą z diety radnego i zasiłku dla bezrobotnych wnioskodawcy. A.T. oświadczył, że posiada mieszkanie o pow. [...] m2 i inne nieruchomości, ale z adresu skarżącego wynika, że mieszka on w domu przy ul.[...]. Z publikowanych w internecie ofert wynika, że pod adresem tym znajduje się całoroczny ośrodek wypoczynkowy, w bliskiej odległości od morza, w którym wnioskodawca oferuje pokoje gościnne [...] osobowe (www.fajnewczasy.pl/noclegi/miedzyzdroje/pokoje_goscinne/16227). Skarżący w złożonym oświadczeniu nie podał, by uzyskiwał dochody z wynajmu pokoi gościnnych, ani też, że posiada dom.
Jak wskazano powyżej, to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z pomocy. Oświadczenie skarżącego o sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodach okazało się niewystarczające do oceny jego rzeczywistej sytuacji rodzinnej, majątkowej i możliwości płatniczych, a skarżący nie przedłożył dowodów pozwalających na ocenę tej sytuacji. Należy zatem uznać, że wnioskodawca nie wykazał, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym czy częściowym.
Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak
w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło