II SA/Sz 465/07
WyrokWSA w Szczecinie2007-12-06
Skład orzekający: Elżbieta Makowska, Barbara Gebel, Arkadiusz Windak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku stwierdzenia nieważności decyzji o wymianie zagranicznego prawa jazdy na polskie, można wydać wtórnik polskiego prawa jazdy na podstawie wniosku o zmianę danych adresowych, jeśli pierwotne prawo jazdy zostało wydane na podstawie wadliwej decyzji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o wydanie wtórnika prawa jazdy w związku ze zmianą danych adresowych jest postępowaniem odrębnym od postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o wymianie zagranicznego prawa jazdy. Skoro decyzja o wymianie prawa jazdy została prawomocnie stwierdzona jako nieważna, wnioskodawca utracił uprawnienie do kierowania pojazdami, co uniemożliwia wydanie wtórnika. Organy administracji były związane ostateczną decyzją stwierdzającą nieważność, a przepisy dotyczące wydania wtórnika prawa jazdy mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie dopuszczają uznaniowości ani "kompromisowego" załatwienia sprawy.Stan faktyczny
K. M. złożył wniosek o wydanie wtórnika prawa jazdy z powodu zmiany adresu. Wcześniej decyzja o wymianie jego amerykańskiego prawa jazdy na polskie została stwierdzona jako nieważna. Prezydent Miasta odmówił wydania wtórnika, argumentując, że wnioskodawca nie spełnia wymogów posiadania uprawnień do kierowania pojazdami z powodu nieważności decyzji wymieniającej prawo jazdy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. K. M. zaskarżył decyzję do WSA, podnosząc, że ponosi konsekwencje błędu urzędnika sprzed lat i że sprawa powinna być przedawniona.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2007 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie prawa jazdy oddala skargę
K.M. wnioskiem z dnia 31 lipca 2006r. wystąpił z podaniem
o wydanie wtórnika prawa jazdy z powodu zmiany danych (adresu).
Prezydent Miasta postanowieniem z dnia "[...]" zawiesił postępowanie administracyjne wszczęte powyższym wnioskiem ponieważ wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia "[...]" o wymianie prawa jazdy amerykańskiego na polskie.
Decyzją ostateczną z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta Miasta z dnia "[...]" w sprawie wymiany amerykańskiego prawa jazdy K. M. na polskie.
Prezydent Miasta po podjęciu zawieszonego postępowania wydał
w dniu "[...]" decyzję odmawiającą K. M. wydania wtórnika prawa jazdy kat.B.
Decyzja ta została podjęta na podstawie art. 104 § 1 Kpa oraz art. 90 ust.1 pkt 3
i 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 z późn.zm.).
W uzasadnieniu organ ustalił, że K. M. złożył wniosek o wydanie wtórnika prawa jazdy kat. B nr "[...]" seria A nr "[...]"wydanego przez Urząd Rejonowy z dnia "[...]". Powołując się na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" stwierdzającą nieważność decyzji z dnia "[...]" o wymianie prawa jazdy amerykańskiego na polskie, na podstawie której K. M. otrzymał polskie prawo jazdy, organ stwierdził, że wnioskodawca nie spełnia wymogów art. 90 ust.1 pkt 3 i 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, tj. nie odbył wymaganego dla danej kategorii szkolenia i nie zdał z wynikiem pozytywnym egzaminu państwowego wymaganego dla danej kategorii, wobec powyższego należało orzec jak w rozstrzygnięciu decyzji.
K.M. nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem podniósł w odwołaniu, że ponosi konsekwencje błędu popełnionego przez urzędnika przed trzynastu laty, co doprowadziło do stwierdzenia nieważności decyzji o wymianie amerykańskiego prawa jazdy na polskie. W ocenie strony ten trzynastoletni upływ czasu, powodujący "przedawnienie sprawy" uzasadnia wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie wtórnika prawa jazdy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]" wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, art. 90 ust.1 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy wymienił w uzasadnieniu swojej decyzji przesłanki ustawowe wydania prawa jazdy wynikające z art. 90 ust.1 Prawa o ruchu drogowym.
Kolegium wskazując na treść żądania K. M. zawartego we wniosku z dnia 31 lipca 2006r., wyjaśniło, że wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji Prezydenta Miasta z dnia "[...]" w sprawie wymiany amerykańskiego prawa jazdy na prawo jazdy polskie stanowi przyczynę z powodu której nie może być wydany stronie wtórnik prawa jazdy.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji wyjaśnił, że okoliczności wydania w 1993r. polskiego prawa jazdy nie mogą zostać uwzględnione w niniejszym postępowaniu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia
26 marca 2007r. której braki formalne usunięte zostały w dniu 13 lipca 2007r. (k.24, 25, 26) K. M., podobnie jak wcześniej w odwołaniu, podniósł, że prawo jazdy zostało mu wydane 13 lat temu, a obecnie ponosi on – wobec stawianych przed nim wymagań w celu uzyskania prawa jazdy, konsekwencje błędnej decyzji organu.
Skarżący wniósł o uchylenie decyzji z dnia "[...]" stwierdzającej nieważność decyzji Prezydenta Miasta z dnia "[...]", a w konsekwencji wydanie wtórnika prawa jazdy kategorii B. Dla poparcia powyższego wniosku powołano się w skardze na wzgląd na kompromis pomiędzy wymaganiami prawa a koniecznością ochrony K. M. przed skutkami błędu w działaniu organu administracji oraz zasadą trwałości decyzji administracyjnych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej określonej jako P.p.s.a) "sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną".
Z cytowanego przepisu wynika między innymi związanie sądu granicami danej sprawy, przez co należy rozumieć, że przedmiot sprawy administracyjnej wyznacza zakres kontroli sądowej.
Przedmiot sprawy administracyjnej, wszczętej na wniosek skarżącego z dnia
31 lipca 2006r. określony został w tymże wniosku, w którym K. M. ubiegał się o "wydanie wtórnika prawa jazdy, z powodu zmiany danych."
Postępowanie administracyjne w przedmiocie wydania wtórnika prawa jazdy jest postępowaniem przedmiotowo różnym od postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej w sprawie wymiany amerykańskiego prawa jazdy na polskie, które zakończyło się decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]". Decyzja ta stała się ostateczna w administracyjnym toku instancji.
Jak wynika to bowiem z informacji Samorządowego Kolegium Odwoławczego,
z której Sąd przeprowadził z urzędu dowód w trybie art. 106 § 3 P.p.s.a (k.48 akt sądowych) od wyżej wskazanej decyzji uznanej za doręczoną na zasadzie art. 44 § 4 Kpa nie złożono wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Tak więc w dacie wydania poddanej kontroli Sądu decyzji ostatecznej z dnia
"[...]" w przedmiocie wtórnika prawa jazdy, w obrocie prawnym istniała decyzja ostateczna z dnia "[...]" stwierdzająca nieważność decyzji ostatecznej z dnia "[...]".
Decyzja ta z uwagi na wyżej sygnalizowaną odrębność przedmiotową nie może być poddana w niniejszym postępowaniu kontroli sądowej pod względem zgodności z prawem. Dlatego zarzuty, wywody i wnioski skargi odnoszące się do decyzji z dnia "[...]" należało uznać za bezprzedmiotowe.
Nie ulega wątpliwości, że wydanie decyzji stwierdzającej nieważność decyzji
z dnia "[...]" stanowiącej podstawę wydania K. M. polskiego prawa jazdy miało istotny wpływ na sposób rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
W myśl art. 98 ust.1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz.U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem jest obowiązana niezwłocznie zawiadomić Starostę o utracie prawa jazdy, o zniszczeniu tego dokumentu w stopniu powodującym jego nieczytelność, także zmiany stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych.
Stosownie do art. 88 ust.1 Prawa o ruchu drogowym, dokumentem stwierdzającym uprawnienie do kierowania pojazdem silnikowym jest prawo jazdy określonej kategorii.
Do zmiany stanu faktycznego wymagającej zmiany danych zaliczyć należy zmianę adresu osoby posiadającej uprawnienie do kierowania pojazdem. Z zestawienia treści art. 98 ust.1 i 2 art. 98a ustawy Prawo o ruchu drogowym wynika, że co do zasady, w przypadku zamian danych adresowych osoby posiadającej uprawnienie do kierowania pojazdem, Starosta wydaje wtórnik dokumentu wymagającego zmiany danych, wyjątek od tej zasady przewiduje art. 98a stanowiąc – w odniesieniu zmiany adresu kierowcy spowodowanej zmianami administracyjnymi - wymóg wydania nowego prawa jazdy.
Z wyżej przedstawionego stanu prawnego wynika zatem, że wniosek skarżącego
o wydanie wtórnika prawa jazdy spowodował wszczęcie postępowania administracyjnego, o którym mowa w art. 98 ust.2 w związku z art. 98 ust.1 wskazanej ustawy.
Tak więc warunkiem niezbędnym dla pozytywnego rozpatrzenia wniosku było ustalenie, że wnoszący podanie jest "osobą posiadającą uprawnienie do kierowania pojazdem".
Tymczasem organy orzekające w sprawie ustaliły, że skarżący uprawnienia takiego nie posiada, ponieważ utracił je na mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" stwierdzającej nieważność decyzji z dnia "[...]" w sprawie "wymiany amerykańskiego prawa jazdy na polskie". Ustalenie to jest bezbłędne. Wskazane przez skarżącego okoliczności świadczące o niezawinionej przezeń przyczynie nieważności decyzji nie mogą być potraktowane w sposób sugerowany skargą, ponieważ są to okoliczności o charakterze pozaprawnym. Przepisy art. 98 ust. 1 i 2 zawierają normy o charakterze bezwzględnie obowiązującym, nie dające podstaw do wydania decyzji o charakterze uznaniowym, a zatem kwestia braku zawinienia przez stronę przyczyny niespełnienia ustawowej przesłanki jaką jest posiadanie uprawnienia do kierowania pojazdami nie mogło być brane pod uwagę, podobnie jak nie jest możliwe na podstawie powyższych przepisów jakiekolwiek "kompromisowe" załatwienie sprawy. W szczególności nie było możliwe pominięcie decyzji z dnia "[...]" Z art. 110 Kodeksu postępowania administracyjnego wynika bowiem zasada związania organu istniejącą w obrocie prawnym decyzją ostateczną.
Reasumując, sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odmawiająca skarżącemu wydania wtórnika prawa jazdy zawiera rozstrzygnięcie zgodne z prawem.
Co prawda, uzasadnienie prawne decyzji organów obu instancji w minimalnym stopniu wyłuszczają istotę sprawy, co godzi w art. 107 § 3 Kpa, a powołane w tych decyzjach podstawy prawne są niepełne, gdyż nie powołują art. 98 ust.1 i 2 pkt 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, jednakże te uchybienia przepisom postępowania nie miały wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.
Z tych wszystkich względów, uznając skargę za niezasadną należało orzec jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło