II SA/Sz 465/25
WyrokWSA w Szczecinie2025-11-20
Skład orzekający: Renata Bukowiecka-Kleczaj, Katarzyna Sokołowska, Krzysztof Szydłowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek weryfikować, czy orzeczenie psychologiczne zostało wydane zgodnie z obowiązującymi normami prawnymi, w szczególności czy osoba badana spełniała przesłanki do poddania się takiemu badaniu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji publicznej ma obowiązek zbadać, czy orzeczenie psychologiczne, stanowiące podstawę decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, zostało wydane zgodnie z prawem. W sytuacji, gdy osoba badana nie spełniała przesłanek określonych w art. 82 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami (tj. nie posiadała prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem w dniu badania), organ powinien był zbadać tę okoliczność, a oparcie decyzji na wadliwym orzeczeniu narusza zasadę legalizmu i zaufania do władzy publicznej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. o cofnięciu A. S. uprawnień do kierowania pojazdami. Podstawą decyzji było orzeczenie psychologiczne stwierdzające przeciwwskazania psychologiczne do kierowania pojazdami, wydane po badaniu przeprowadzonym na podstawie art. 82 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami. Skarżący zarzucił, że badanie zostało przeprowadzone z naruszeniem prawa, ponieważ w dniu badania nie posiadał prawa jazdy, a organy nie zweryfikowały podstawy prawnej wydania orzeczenia psychologicznego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Sędzia WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Emilia Szeliga-Rydzewska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 listopada 2025 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 6 czerwca 2025 r. nr SKO.Ke.470/1628/2025 w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę.
Decyzją z 6 czerwca 2025 r. nr SKO.Ke.470/1628/2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie, po rozpatrzeniu sprawy z odwołania A. S. (dalej: strona lub skarżący), orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia 8 maja 2025 r. znak WSO-VI.5430.60.2025.RK w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że podstawę rozstrzygnięcia stanowiło ustalenie przez organ I instancji, że w wyniku badania psychologicznego przeprowadzonego na podstawie art. 82 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami w dniu 14 lutego 2025 r., wydano orzeczenie psychologiczne nr [...] stwierdzające istnienie u odwołującego przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, BE i T prawa jazdy.
Jak wynika z pisma Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Zachodniopomorskie Centrum Leczenia i Profilaktyki - Zespól Psychologów Pracy z dnia 11 kwietnia 2025 r., które wpłynęło do organu I instancji w dniu 17 kwietnia 2025 r. strona nie zwróciła się z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania psychologicznego do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy.
Organ odwoławczy wskazał, iż w orzeczeniu psychologicznym z dnia 14 lutego 2025, którego oryginał otrzymał odwołujący, znajduje się pouczenie o prawie do złożenia wniosku o przeprowadzenie ponownego badania psychologicznego w zakresie psychologii transportu, w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia psychologicznego, za pośrednictwem uprawnionego psychologa, który je wydał. Odwołujący, mimo pouczenia zawartego w ww. orzeczeniu, nie występował o przeprowadzenie ponownego badania psychologicznego, co skutkowało, tym że orzeczenie nr [...] stało się ostateczne.
Kolegium wskazało, że podnoszone przez odwołującego okoliczności, że nie miał obowiązku poddania się badaniu psychologicznemu ubiegając się o wydanie uprawnienia w zakresie kategorii B prawa jazdy oraz, że nie miał świadomości, że orzeczenie zostanie przesłane do Wydziału Komunikacji Urzędu Miasta S., w związku z czym zaniechał złożenia wniosku o przeprowadzenie ponownego badania psychologicznego, nie miało wpływu na zastosowanie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o kierujących pojazdami. Wobec bowiem stwierdzenia przez psychologa u odwołującego istnienia przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy wyszczególnionych kategorii, organ I instancji miał obowiązek cofnięcia odwołującemu uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi.
Wskazano także, że zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami nadzór nad przeprowadzaniem badań w zakresie psychologii transportu sprawuje marszałek województwa. Zakres tego nadzoru obejmuje m.in. rozpatrywanie skarg, kontrolę trybu, zakresu i sposobu przeprowadzania badań psychologicznych oraz prowadzonej dokumentacji i wydawanych orzeczeń (art. 83 ust. 2), a sankcje mają charakter administracyjny i zawodowy. Jeżeli odwołujący ma zastrzeżenia co do trybu przeprowadzenia badania psychologicznego może skorzystać z uprawnienia złożenia skargi na przebieg badania do Marszałka Województwa Zachodniopomorskiego. Natomiast co do wniosku zawartego w odwołaniu o skierowanie odwołującego na ponowne badanie psychologiczne, Kolegium wyjaśniło, że nie leży to w jego kompetencjach.
Pismem z 11 czerwca 2025 r. strona skorzystała z prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego wskazując, iż nie zgadza się z decyzją o cofnięciu uprawień do kierowania pojazdami. W kolejnych pismach skierowanych do Sądu skarżący oświadczył, iż jako kierowca z kategorią B nie powinien przechodzić takich badań. Nie został też poinformowany, że w przypadku, gdy nie przejdzie badań zostanie o tym fakcie poinformowany Urząd Miejski. Nie zdając sobie sprawy z powyższego przeszedł badania w innej Przychodni Lekarskiej Medycyny Pracy. Podkreślił, iż tysiące ludzi podtrzymuje prawo jazdy w ten sposób – bez badań psychologicznych, gdy nie są kierowcami zawodowymi. Ponadto oświadczył, iż całe życie zawodowe był związany z pracą na samochodach a przez jakiś czas pracował jako kierowca autobusu. Oświadczył też, iż jest sprawny psychicznie i nie ma problemów z prowadzeniem samochodu co potwierdzają liczne załączone do pisma dokumenty z okresu, w którym wykonywał pracę zawodową.
Ponadto wyznaczony z urzędu pełnomocnik, w piśmie z dnia 3 października 2025 r., uzupełnił skargę zarzucając skarżonej decyzji naruszenie:
a) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy została ona wydana z naruszeniem zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej, a przejawiającej się w wydaniu decyzji opartej na dokumencie wydanym z naruszeniem prawa, co miało wpływ na wynik sprawy;
b) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy w swej treści nie zawierała uzasadnienia w zakresie zarzutów skarżącego co do wydania dokumentu w postaci orzeczenia psychologicznego nr [...] z naruszeniem prawa, co miało wpływ na wynik sprawy;
c) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez brak podjęcia przez organ wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności poprzez brak dołączenia do akt sprawy skierowania skarżącego na badanie psychologiczne oraz dokumentu potwierdzającego posiadanie przez skarżącego prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem na dzień badania, co miało wpływ na wynik sprawy;
d) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez brak ustalenia istotnych okoliczności sprawy, tj. braku posiadania przed skarżącego prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem na dzień przeprowadzania badania, a w konsekwencji - wydania orzeczenia psychologicznego nr [...] z naruszeniem przepisu art. 82 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (dalej: ustawa o kierujących pojazdami), co miało wpływ na wynik sprawy;
Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o umorzenie postępowania administracyjnego.
Jak wywiedziono w uzasadnieniu powyższego stanowiska, o ile zgodzić się należy ze stanowiskiem organów, iż nie są one uprawnione do badania treści orzeczenia psychologicznego, to jednak nie sposób się zgodzić, iż organ nie jest uprawniony do badania czy orzeczenie to zostało wydane zgodnie z obowiązującymi normami prawnymi. Zdaniem skarżącego weryfikacja w tym zakresie opiera się bowiem bardziej na ustalaniu stanu faktycznego i kontroli istnienia podstawy prawnej dla wydania orzeczenia w ogóle, niż na badaniu procedowania prowadzącego do wydania orzeczenia o takiej, a nie innej treści.
Będące podstawą orzekania przez organy orzeczenie psychologiczne zostało wydane na podstawie art. 82 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami. Przepis ten stanowi, że badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, zwanym dalej "badaniem psychologicznym w zakresie psychologii transportu", podlega osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli w wyniku badania lekarskiego tej osoby została stwierdzona możliwość istnienia poważnych przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem. Wobec użycia czasownika "podlega" oraz braku zawarcia zwrotu "w szczególności", wykładnia tego przepisu wskazuje na jego obligatoryjny i enumeratywny charakter. W konsekwencji niemożliwe będzie zastosowanie tej normy w stosunku do osoby, która nie spełnia wszystkich wskazanych przez ustawodawcę przesłanek.
Przedmiotowe orzeczenie zostało wydane na wyżej wskazanej podstawie prawnej w dniu 14 lutego 2025 r. Istotne więc jest, że skarżący w tym dniu (zgodnie z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie) nie posiadał prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem. W aktach sprawy nie znajduje się żaden dokument potwierdzający posiadanie przez skarżącego prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem na dzień badania. Z materiału dowodowego wynika bowiem, że prawo jazdy wydane skarżącemu utraciło ważność w dniu 13 lutego 2025 r., zaś co do pozwolenia na kierowanie tramwajem brak jest jakiegokolwiek dowodu w aktach sprawy - niemniej skarżący posiadaniu takiego pozwolenia zaprzecza. Kolejne prawo jazdy zostało skarżącemu wydane od dnia 17 marca 2025 r. Skoro skarżący na dzień badania nie posiadał prawa jazdy ani pozwolenia na kierowanie tramwajem, to niemożliwe było przeprowadzenie badania psychologicznego na podstawie art. 82 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami. Przepis ten przewiduje bowiem obowiązek poddania się badaniu psychologicznemu w ściśle określonych przypadkach, dotyczących osób posiadających uprawnienia do kierowania pojazdami. Wśród przesłanek wskazanych w ustawie nie mieści się sytuacja osoby, która w chwili badania nie dysponuje żadnym uprawnieniem tego rodzaju. Innymi słowy, badanie psychologiczne w trybie art. 82 ust. 1 pkt 5 może być przeprowadzone wyłącznie wobec osób, wobec których istnieje materialnoprawna podstawa do jego przeprowadzenia, a takiej podstawy w przypadku skarżącego brakowało. Nakładanie na niego obowiązku poddania się badaniu w sytuacji braku prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem prowadziłoby do rozszerzającej i nieuzasadnionej wykładni tego przepisu. Organ administracji publicznej, działając wyłącznie na podstawie i w granicach prawa, winien więc zbadać tę okoliczność, skoro ustawowa podstawa prawna przeprowadzenia takiego badania nie mogła być zastosowana w stosunku do skarżącego.
W ocenie pełnomocnika skarżącego posługiwanie się dokumentem, którego wydanie nastąpiło z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa, oznacza w istocie oparcie rozstrzygnięcia na materiale dowodowym pozbawionym mocy prawnej, a tym samym prowadzi do działania organu sprzecznego z zasadą legalizmu.
Niezasadne jest bowiem przyjmowanie za podstawę swoich decyzji dowodów obarczonych istotnym naruszeniem prawa, gdyż godzi to w samą istotę legalności postępowania. Nadto, oparcie decyzji na takim dokumencie podważa zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej. Zgodnie z tą zasadą organy administracji winny działać w sposób rzetelny, obiektywny i w oparciu o zgodne z prawem źródła dowodowe. Oparcie rozstrzygnięcia na dokumencie wydanym z naruszeniem prawa nadwyręża to zaufanie i stwarza wrażenie arbitralności decyzji administracyjnej.
Wskazano wreszcie, że materiał dowodowy nie zawiera dokumentu potwierdzającego skierowanie na badanie psychologiczne, wobec czego nie sposób ustalić ani daty takiego skierowania, ani też osoby je wydającej. Powyższe jest istotne z tego względu, iż organ II instancji podkreślał, iż w niniejszym przypadku właściwe było wystąpienie z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania psychologicznego na podstawie art. 84 ust. 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami, czego skarżący nie uczynił. Po pierwsze podkreślenia wymaga, że skarżący mimo otrzymania takiego pouczenia, nie zdawał sobie sprawy z konsekwencji braku złożenia takiego wniosku, na co wskazywał już w toku postępowania przed organem I instancji. Po drugie, wystąpienie przez skarżącego z takim wnioskiem nie skutkowałoby rozpoznaniem zarzutów w zakresie podstawy prawnej orzeczenia.
W odpowiedzi na skargę, Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem, tj. prawidłowości zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów obowiązującego prawa oraz trafności jego wykładni. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a).
W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Marterialnoprawną podstawę skarżonej decyzji stanowił art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1226 z późn. zm.). Zgodnie z powyższym przepisem, starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia psychologicznego istnienia przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem.
Jak trafnie zauważył organ odwoławczy zwrot "starosta wydaje decyzję", wskazuje na bezwzględnie obowiązujący charakter tego przepisu. Zatem wydanie decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi nie zostało pozostawione swobodnemu uznaniu organu i jego ocenie. Tym samym w przypadku stwierdzenia przez uprawnionego psychologa w orzeczeniu psychologicznym istnienia przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, starosta ma obowiązek wydania decyzji cofającej kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdami.
W sprawie znaczenie ma także art. 84 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami stanowiący, iż uprawniony psycholog, po przeprowadzeniu badania psychologicznego w zakresie psychologii transportu, wydaje osobie badanej orzeczenie psychologiczne o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem. W myśl zaś art. 84 ust. 2 i ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami, osoba badana, która nie zgadza się z treścią orzeczenia psychologicznego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania psychologicznego do wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej. Ponowne badanie przeprowadza się na koszt osoby badanej, z wyjątkiem badań, o których mowa w art. 229 Kodeksu pracy (ust.2) Wniosek o przeprowadzenie ponownego badania psychologicznego w zakresie psychologii transportu składa się pisemnie, w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia psychologicznego, za pośrednictwem uprawnionego psychologa, który je wydał (ust.3).
Jak wynika z akt administracyjnych, skarżący posiadał prawo jazdy uprawniające go do kierowania pojazdami kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, BE i T ważne do 13 lutego 2025 r.
W dniu 14 lutego 2025 r. w wyniku badania psychologicznego u skarżącego zostały stwierdzone przeciwwskazania do kierowania pojazdami kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, BE i T, co stwierdzono w orzeczeniu psychologicznym nr [...] Skarżący mimo pouczenia nie skorzystał z uprawnienia do zawnioskowania o przeprowadzenie ponownego badania, wskutek czego opisane wyżej orzeczenie stało się ostateczne.
W dniu 18 marca 2025 r skarżący wystąpił do organu I instancji z wnioskiem o przedłużenie prawa jazdy uprawniającego do kierowania pojazdami kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, BE i T. Do wniosku dołączył między innymi orzeczenie lekarskie nr [...] z 18 marca 2025 r., w którym wskazano, iż w wyniku badania lekarskiego przeprowadzonego na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami stwierdzono brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami do których wymagane jest prawo jazdy kategorii B1 i B.
Jak wynika z adnotacji na wniosku, na powyższej podstawie skarżącemu wydano prawo jazdy uprawniające go do kierowania pojazdami kategorii B1 i B z datą ważności: 17 marca 2027.
W dniu 17 kwietnia 2025 r. wpłynęło do organu administracji pismo Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Zachodniopomorskie Centrum Leczenia i Profilaktyki - Zespól Psychologów Pracy informujące, iż w wyniku badania lekarskiego u skarżącego została stwierdzona możliwość istnienia poważnych przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem i wydano orzeczenie psychologiczne nr [...]
W następstwie powyższego zawiadomienia w dniu 18 kwietnia 2025 r. organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B1 i B na podstawie dokumentu prawa jazdy wydanego skarżącemu na kolejny okres dwóch lat.
W dalszym toku postępowania organ wydał decyzję o cofnięciu powyższych uprawnień, która następnie - po rozpatrzeniu odwołania - została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy.
W zakresie zarzutu skargi opartego na twierdzeniu, iż w dacie badania psychologicznego skarżący nie posiadał prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, co wobec treści art. 82 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami ma świadczyć o wadliwości orzeczenia psychologicznego warto dostrzec, iż stosownie do art. 82 ust. 1 ustawy, badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu przeprowadza się zarówno w odniesieniu osób ubiegających się o uzyskanie uprawnienia, przywrócenie uprawnienia, osoby przedłużającej ważność jak i osoby posiadającej uprawnienie. Stąd co do zasady dopuszczalne jest prowadzenie badań psychologicznych u osób zarówno posiadających jak i nieposiadjących uprawnienia do kierowania pojazdami. Przy czym, jeśli zważyć na oświadczenia skarżącego, który wskazywał, iż stawił się do ośrodka medycyny pracy na badania lekarskie celem przedłużenia okresu ważności posiadanych uprawień do kierowania pojazdami, z łatwością można wyjaśnić też w rozpatrywanym przypadku powód przeprowadzenia badania psychologicznego - a dalej wydania stosownej opinii - jako efektu konsultacji stanu zdrowia osoby badanej przez lekarza prowadzącego badanie lekarskie u psychologa.
Jak wynika z §4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 grudnia 2022 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. poz. 2503), w ramach badania lekarskiego uprawniony lekarz dokonuje oceny stanu zdrowia osoby badanej w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie:
1) narządu wzroku;
2) narządu słuchu;
3) układu ruchu;
4) układu sercowo-naczyniowego i układu oddechowego;
5) układu nerwowego, w tym padaczki;
6) obturacyjnego bezdechu podczas snu;
7) czynności nerek;
8) cukrzycy, przy uwzględnieniu wyników badania poziomu glikemii;
9) stanu psychicznego;
10) objawów wskazujących na uzależnienie od alkoholu lub na jego nadużywanie;
11) objawów wskazujących na uzależnienie od środków działających podobnie do alkoholu lub na ich nadużywanie;
12) stosowania produktów leczniczych mogących mieć wpływ na zdolność do kierowania pojazdami;
13) innych poważnych zaburzeń stanu zdrowia, które mogą stanowić zagrożenie podczas kierowania pojazdami.
W ramach badania lekarskiego uprawniony lekarz określa u osoby badanej obecność i rodzaj schorzenia, stopień zaawansowania objawów chorobowych i ich dynamikę, z uwzględnieniem możliwości zarówno rozwoju choroby, jak i cofania się jej objawów, oraz rozważa zagrożenia dla bezpieczeństwa ruchu drogowego, jakie mogą wystąpić podczas kierowania pojazdem przez tę osobę (pkt 2).
Natomiast w myśl § 6 pkt 1 rozporządzenia, uprawniony lekarz może skierować osobę badaną na konsultację do lekarza posiadającego specjalizację w określonej dziedzinie medycyny lub do psychologa albo zlecić przeprowadzenie pomocniczych badań diagnostycznych w zakresie, o którym mowa w § 4 ust. 1, w celu oceny schorzenia lub stopnia zaawansowania objawów chorobowych. Stąd twierdzenia skarżącego o zbędności przeprowadzenia u niego badań psychologicznych nie znajdują uzasadnienia w obowiązujących przepisach. Decyzja w tym zakresie - poza sytuacjami, w których takie badanie jest obowiązkowe - należy każdorazowo do oceny lekarza uprawnionego do prowadzenia badań kierowców.
Na marginesie warto dostrzec, iż już wcześniej uprawnienia skarżącego nie miały charakteru bezterminowego, a ich ważność kończyła się po 2 latach od wydania poprzedniego dokumentu prawa jazdy. Zatem już wcześniej zostało stwierdzone wobec skarżącego, iż stan jego zdrowia winien zostać zweryfikowany po upływie stosunkowo krótkiego okresu czasu. Ów stosunkowo niedługi czas który upłynął od poprzedniego badania czyni też niezrozumiałymi twierdzenia, iż skarżący nie miał wiedzy co do możliwych miejsc przeprowadzenia badania lekarskiego. Przy czym skoro skarżący wybrał na miejsce badań Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy nie sposób uznać aby powyższy podmiot miał być nierzetelny czy niekompetentny. Wojewódzkie Ośrodki Medycyny Pracy pełnią bowiem szczególną rolę w orzecznictwie w zakresie psychologii transportu. Są to podmioty eksperckie, sprawujące nadzór nad jakością i prawidłowością orzekania przez pozostałych lekarzy uprawnionych do badań kierowców, właściwe do weryfikacji orzeczeń innych podmiotów (art. 84 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami).
Wbrew zarzutowi skargi wobec jednoznacznej treści przywołanych na wstępie przepisów ustawy, nie było rolą organu administracji weryfikowanie na jakiej podstawie skarżący został poddany badaniu psychologicznemu. Niezależnie od tego czy skarżący został poddany badaniu psychologicznemu w toku badania lekarskiego mającego być przedłożonym przy wniosku o przedłużenie ważności prawa jazdy, czy też kierowca zgłosił się na badanie psychologiczne z innych przyczyn - w toku czynności organu powiatowego i Kolegium - istotna była treść orzeczenia psychologicznego wydanego po przeprowadzeniu badania psychologicznego w zakresie psychologii transportu przez uprawnionego psychologa. Nie można nie dostrzegać, że konsekwentne przyjęcie stanowiska skarżącego oznaczałoby, iż organ przed wydaniem prawa jazdy powinien każdorazowo weryfikować prawidłowość zarówno pozytywnych jak i negatywnych orzeczeń lekarskich oraz psychologicznych. Nie sposób dopatrzyć się jednak uprawnień czy to Prezydenta Miasta czy Samorządowego Kolegium Odwoławczego to takiego działania. Wręcz przeciwnie, z obowiązujących przepisów wynika, iż organy administracji zobowiązane są opierać się w toku orzekania na stosownych dokumentach wydanych przez uprawnione podmioty. Oczywiście również orzeczenia lekarskie i psychologiczne podlegają stosowanej weryfikacji, jak jednak trafnie wskazał organ odwoławczy, następuje to w odpowiednim trybie.
Odnosząc się do innych zarzutów skargi, kluczowe znacznie ma to, że zarówno w dacie powzięcia przez organ I instancji informacji o negatywnym wyniku badania psychologicznego jak i w dacie orzekania przez organ I instancji, skarżący posiadał dokument prawa jazdy uprawniający go do kierowania pojazdami kategorii B1 i B przez kolejne dwa lata. W tym stanie rzeczy organ administracji powziąwszy wiedzę o stwierdzonych w ostatecznym orzeczeniu psychologicznym przeciwskazaniach do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, BE i T, miał obowiązek wydania decyzji w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, co też uczynił prawidłowo. Nie do przyjęcia byłaby bowiem sytuacja, w której organ administracji mając wiedzę o negatywnym wyniku badania psychologicznego akceptuje stan, w którym osoba u której stwierdzono w wyniku badania psychologicznego przeciwskazania do kierowania pojazdami w dalszym ciągu uczestniczy w ruchu drogowym, legitymując się ważnym dokumentem prawa jazdy. Nie można tracić z pola widzenia, że osobowość kierującego pojazdem, a zwłaszcza szybkość reakcji, możliwość właściwej oceny sytuacji, przede wszystkim ryzyka, ma bezsprzeczny wpływ na jego zachowanie w sytuacjach zarówno trudnych, jak i normalnych. Powyższe kwestie są szczególnie istotne w kontekście stale rosnącego natężenia ruchu drogowego i przekładają się na bezpieczeństwo zarówno kierowcy jak i innych uczestników ruchu drogowego.
Warto też nadmienić, iż przedłożone przez skarżącego na ręce organu I instancji jako załącznik do wniosku o przedłużenie prawa jazdy orzeczenie lekarskie z 18 marca 2025 r., choć zostało przez skarżącego opisane jako "orzeczenie psychologiczne", w istocie zostało wydane przez lekarza uprawnionego do badania osób ubiegających się o uzyskanie uprawień do kierowania pojazdami na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami. Powyższy dokument nie podważa zatem prawidłowości orzeczenia wydanego po badaniu psychologicznym w zakresie psychologii transportu.
Wbrew zarzutom skargi organ odwoławczy odniósł się do zarzutów odwołania w należyty sposób, koncentrując się na tych, które mogły mieć znacznie dla rozstrzygnięcia.
Niezasadnymi okazały się też inne podnoszone w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, gdyż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy został należycie rozpatrzony i był wystarczający do wydania skarżonej decyzji.
Podsumowując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie nie stwierdził by zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszały przepisy prawa w sposób, który wymagałby wyeliminowania ich z obrotu prawnego. Tym samym, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło