II SA/Sz 466/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska /spr./ Sędziowie: Sędzia WSA Maria Mysiak Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk–Meder Protokolant st. sekr.sąd. Maria Rosochacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2004r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich o d d a l a skargę.- Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...]r. wydaną na podstawie art. 154 § 1 Kpa i art. 22 ust.1 w związku z art. 21ust.1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.) odmówił M. S. uchylenia decyzji własnej z dnia [...]r. Nr [...] o odmowie przyznania w/w uprawnień kombatanckich. Z uzasadnienia powyższej decyzji wynika, że Kierownik Urzędu, zakwalifikował pismo strony, wniesione w sprawie wcześniej zakończonej, jako wniosek o uchylenie decyzji własnej w trybie art. 154 Kpa. W ocenie organu strona nie wykazała by za uchyleniem decyzji ostatecznej przemawiał interes społeczny lub jej słuszny interes. Ponadto, postępowanie zakończone wspomnianą decyzją ostateczną nie było wadliwe, decyzja ta była zgodna z obowiązującym stanem prawnym, który dotychczas nie uległ zmianie. M. S. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy domagając się przywrócenia uprawnień kombatanckich " [...]" i powołał się na argumenty zawarte w pismach wnoszonych do Urzędu i do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzja z dnia [...]r. Nr [...], działając na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 4 ust.1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( tekst jedn. Dz. U. z 2002r. Nr 42, poz. 371) po ponownym rozpatrzeniu sprawy – utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]r. Kierownik Urzędu ustalił, że uprawnienia kombatancki zainteresowany uzyskał decyzją [...] w K. z dnia [...] r. z tytułów uwięzienia w hitlerowskich obozach i więzieniach w okresie od [...] r. do [...]r. oraz służby w Armiach Sojuszniczych w okresie od [...]r. do [...]r. Zarząd Główny [...] decyzją z dnia [...]r. stwierdził nieważność powyższej decyzji i orzekł o utracie przez stronę uprawnień kombatanckich. Decyzją ostateczną z dnia [...]r. Kierownik Urzędu odmówił zainteresowanemu przyznania uprawnień z tytułów : pobytu w getcie we W., pobytu w obozie koncentracyjnym w S. i jego podobozach, robót w obozie pracy K. i jego podobozach. Wyrokiem z dnia [...]r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę na tę decyzję. Ustosunkowując się do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Kierownik stwierdził, że strona nie wskazała aby w przedmiotowej sprawie zaistniały jakiekolwiek nowe okoliczności faktyczne i prawne uzasadniające uchylenie decyzji. Wyjaśnił, że przepis art. 154 Kpa stanowi jeden z wyjątków od zasady trwałości decyzji ostatecznych wyrażonej w art. 16 § 1 Kpa. Zgodnie z art. 154 Kpa decyzja ostateczna na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona, przez organ administracji publicznej, który ją wydał lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Jednakże słuszny interes strony nie może sprowadzać się do obchodzenia innych przepisów prawa. W dalszej części uzasadnienia Kierownik Urzędu odniósł się do twierdzeń zainteresowanego o doznanych represjach wojennych i przedstawionych dowodów w postaci oświadczeń dwóch braci H. i K. S., oświadczenia Z. T., odpisu tłumaczenia zaświadczenia Międzynarodowego Biura Poszukiwań w A. z dnia [...]r. Stwierdził, że odnośnie przebywania w getcie we W. ( do [...]r.) sam zainteresowany w piśmie z dnia [...]r. podał, że nie jest w stanie go udowodnić, gdyż posługiwał się wtedy innym nazwiskiem. Zarówno w oświadczeniach świadków, jak i w zaświadczeniu Międzynarodowego Biura Poszukiwań w A. zawarta została informacja, że M. S. był więźniem obozu w S. do dnia [...]r., w zaświadczeniu podano nr więźnia [...]. Organ informacje te uznał sprzeczne ze wskazanymi źródłami historycznymi ( " Obozy hitlerowskie na ziemiach polskich 1939-1945" Informator Encyklopedyczny PWN, Warszawa 1979) wykazując, że ośrodek zagłady w S. funkcjonował do połowy [...]r. Zdaniem Kierownika Urzędu wyżej wymieniony nie mógł również przebywać w obozie pracy w K. ( w okresie od [...]r. do [...]r.), bowiem z tego samego źródła historycznego wynika, że obóz ten zlikwidowano w [...]r. Za niewiarygodną uznano również okoliczność służby strony w Armii [...] w okresie od [...]r. do [...]r. Organ wskazał tu na fakt, że M. S. urodził się w [...]r. oraz na brak potwierdzenia przez właściwe jednostki urzędowe dowodów przedłożonych na okoliczność tej służby. Kierownik Urzędu wyjaśnił również, że jest związany przepisami rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości ( Dz. U. z 2001r. Nr 106, poz. 1154), w którym nie zostały uwzględnione obozy w S. i K.. Ponadto powołał się na art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zgodnie z którym ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004r., z zastrzeżeniem art. 100, wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie oraz bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Wyżej opisaną decyzję ostateczną zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. S. domagając się jej uchylenia jako niezgodnej z prawem i "[...]." Skarżący podniósł zarzut sprzeczności w ustaleniach faktycznych twierdząc, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie rozpatrywał Jego pobytu w getcie decyzją z dnia [...]r., dopiero NSA w Szczecinie wyrokiem z dnia [...]r. sygn. akt SA/Sz [...] postanowił by Kierownik tę sprawę rozpatrzył. Ponadto zarzucił, że "[...]." Skarżący podniósł również, że kilkakrotnie na podstawie art. 154 Kpa podkreślał " [...]", jest wieloletnim przewodniczącym [...] w Ś. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana według kryterium zgodności z prawem oraz w granicach rozstrzygania sądu określonych w art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) nie dostarczyła podstaw do stwierdzenia, że zaskarżony akt narusza prawo, a zatem skarga nie mogła być uwzględniona. Podnoszony w skardze zarzut błędu w ustaleniach faktycznych okazał się chybiony. Analiza przedstawionych sądowi przez organ akt administracyjnych, a zwłaszcza lektura zawartych w nich wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego z dnia [...]r.( sygn. akt SA/Sz [...]) oraz z dnia [...]r. ( sygn. akt SA/Sz [...]), nie pozostawia cienia wątpliwości co do tego, że sprawa wniosku skarżącego o przyznanie uprawnień kombatanckich również z tytułu pobytu, według twierdzeń strony, w getcie we W. do dnia [...]r. została rozstrzygnięta decyzją ostateczną w administracyjnym toku instancji. Powołanym w skardze wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego z dnia [...]r. istotnie uchylona została decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. oraz poprzedzająca ją decyzja tego organu z dniu [...] r. celem merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy ewentualnego pobytu strony w getcie we W.. W uzasadnieniu tegoż wyroku Sąd stwierdził między innymi: "Jeżeli zatem podzielić należy stanowisko organu, że sprawa uprawnień kombatanckich skarżącego z tytułu pobytu w obozie koncentracyjnym w S. i jego podobozach, pobytu w obozie pracy K. i jego podobozach w okresie od [...]r. do [...]r. oraz z tytułu służby w Armii [...] od [...]r. do dnia [...]r. – zostały rozstrzygnięte ostateczną decyzją Zarządu [....] z dnia [...]r. – to sprawa ewentualnego pobytu M. S. w getcie we W. nie została do tej pory rozstrzygnięta merytorycznie." Organ ponownie rozpatrując sprawę na skutek powyższego wyroku NSA, decyzją z dnia [...]r.o odmówił skarżącemu przyznania uprawnień kombatanckich. Kierownik Urzędu po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek M. S., decyzją z dnia [...]r. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]r. Ta decyzja ostateczna była przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego , który wyrokiem z dnia [...]r. oddalił skargę M. S.. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd powiedział wyraźnie: "[...]." Z wyżej zrelacjonowanego stanu faktycznego dotyczącego wydanych dotychczas w sprawie decyzji administracyjnych oraz wyroków Naczelnego Sadu Administracyjnego wynika, że w pełni zasadne jest również ustalenie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, że sprawa wniosku M. S. o przyznanie uprawnień kombatanckich z określonych przezeń tytułów została ostatecznie (i prawomocnie) rozstrzygnięta. W tej sytuacji jak najbardziej prawidłowe jest powołanie się organu w uzasadnieniu zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji na zasadę trwałości decyzji ostatecznej, określoną w art. 16 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z tym przepisem, decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. W kontekście tej zasady oczywiste jest, że procedura administracyjna nie dopuszcza rozpatrywania w zwykłym trybie, sprawy podmiotowo i przedmiotowo tożsamej ze sprawą już wcześniej rozpatrzoną decyzją ostateczną. Kwestię tę prawidłowo i klarownie wyłożył organ w uzasadnieniu prawnym swojej decyzji ostatecznej będącej przedmiotem skargi w obecnie rozpatrywanej sprawie. Procesową podstawę prawną tej decyzji stanowi art. 154 § 1 Kpa. Przepis ten przewiduje instytucję wzruszenia decyzji ostatecznej nie tworzącej praw nabytych, jako jeden z nadzwyczajnych, w rozumieniu art. 16 § 1 Kpa , trybów weryfikacji decyzji ostatecznej. Zgodnie z tym przepisem, decyzja ostateczna na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej , który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Dokonana w zaskarżonej decyzji interpretacja cytowanego przepisu, prowadząca do konkluzji, że " słuszny interes strony" nie może prowadzić do wydania decyzji sprzecznej z prawem jest prawidłowa. Przytoczone przez skarżącego okoliczności dla wykazania zaistnienia w niniejszej sprawie przesłanki słusznego interesu strony, w interpretacji tej nie czynią wyłomu. Przeciwnie, uchylenie decyzji ostatecznej o odmowie przyznania stronie uprawnień kombatanckich i przyznanie tych uprawnień na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, którego zawartość, jak trafnie wykazał to organ, co do faktów nie uległa zmianie, przy jednocześnie niezmienionym stanie wiedzy wynikającym ze źródeł historycznych prowadziłoby do naruszenia zasady ogólnej postępowania - prawdy obiektywnej (art. 7 Kpa ), a przy tym sprzeczne byłoby z ratio legis art. 154 Kpa. Co prawda, organ w uzasadnieniu prawnym zasadnie wskazując na związanie oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego mylnie przywołał art. 99 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zamiast art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ , jednakże uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Z powyższych względów należało oddalić skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.