II SA/Sz 467/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Asesor WSA Arkadiusz Windak /spr./, Protokolant Agata Banc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 03 listopada 2005r. sprawy ze skargi M. Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka oddala skargę Prezydent Miasta, działając na podstawie art. 5, art. 8 i art. 47 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), decyzją z dnia [...] r., nr [...] przyznał M. Ł. zasiłek rodzinny na dwoje dzieci: J. i D. Ł., dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad J. Ł. w okresie korzystania z urlopu wychowawczego i jednocześnie odmówił przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dzieci uznając, że strona nie spełnia warunków pozwalających za uznanie jej za osobę samotnie wychowującą dzieci w rozumieniu art. 3 pkt 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Powyższą decyzję doręczono M. Ł. w dniu [...]r. Pismem z dnia [...] r. M. Ł. zwróciła się do Prezydenta Miasta z ponowną prośbą o przyznanie zasiłku z tytułu samotnego wychowywania dzieci. Odpowiadając na w/w wniosek, pismem z dnia [...] r. skierowano do skarżącej wyjaśnienie, że istnieje możliwość przyznania wnioskowanego świadczenia w przypadku uzupełnienia dokumentacji o zaświadczenie z terenowej jednostki Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o pobieraniu świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W dniu [...] r. M. Ł. złożyła w siedzibie organu I instancji pismo zatytułowane odwołanie. Skarżąca wniosła o ponownie rozpatrzenie sprawy związanej z decyzją nr [...], pisma z dnia [...]r. i wniesionego odwołania w sprawie zasiłku z tytułu samotnego wychowywania dziecka – córki J. Ł. Pismem z dnia [...] r. M. Ł. wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] r., nr [...] wyjaśniając, że przyczynami niedochowania terminu było wprowadzenie jej w błąd przez urzędników referatu a także oczekiwanie na dokumenty rzekomo niezbędne do otrzymania dodatku. Jednocześnie, [...] r. M. Ł. zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z "zażaleniem" na odmowę zmiany niekorzystnej dlań decyzji z dnia [...] r., nr [...], wnosząc o ponowne rozpoznanie jej wniosku. Skarżąca wyraziła przekonanie, iż przysługuje jej dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka – J. Ł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]., w oparciu o art. 134 k.p.a., postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], stwierdziło uchybienie terminowi do wniesienia przez M. Ł. odwołania od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r., nr [...]. W dniu [...] r. M. Ł. przesłała do Samorządowego Kolegium Odwoławczego pismo w którym podtrzymała swoje żądanie i stanowisko w sprawie przyznania dodatku z tytułu samotnego wychowywania córki. Dnia [...] r. M. Ł. złożyła w Wydziale Zdrowia i Polityki Społecznej Urzędu Miejskiego w [...] po raz kolejny wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] r., nr [...] w sprawie przyznania zasiłku porodowego, podnosząc, że została wprowadzona w błąd przez pracowników urzędu, jakoby ten zasiłek jej się nie należał z uwagi na przepisy nowej ustawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpoznaniu wniosku M. Ł. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, na podstawie art. 58 § 1 i 2 w zw. z art. 59 § 2 oraz art. 134 k.p.a., postanowieniem z dnia 14 stycznia 2005 r., nr [...], odmówiło M. Ł. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r., nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał na treść art. 58 § 1 i 2 k.p.a. oraz podał m.in., że termin do złożenia odwołania od decyzji z dnia [...] r. upłynął [...] r. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania M. Ł. złożyła [...] r. Zdaniem Kolegium, przywołane we wniosku okoliczności, takie jak twierdzenie o częściowym wprowadzeniu zainteresowanej w błąd przez urzędnika organu I instancji oraz oczekiwanie na wyrok w sprawie o zaprzeczenie ojcostwa córki J., nie stanowią podstawy do uznania, że przekroczenie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy strony. M. Ł., pismem z dnia [...] r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] o skrupulatne rozpatrzenie jej sprawy dotyczącej przyznania zasiłku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Zdaniem skarżącej, sprawa została załatwiona niewłaściwie, rodząc w niej poczucie krzywdy. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie. W piśmie procesowym z dnia [...]r. M. Ł. wyraziła dezaprobatę co do stanowiska organu wnioskującego o oddalenie skargi. Skarżąca wyjaśniła, że czekając na termin rozprawy w sprawie o zaprzeczenie ojcostwa, nie mając na to żadnego wpływu, upłynął termin do wniesienia odwołania. Jako uzależniona od urzędów nie mogła dotrzymać terminu a nie było jej złą wolą, czy też uchybieniem, że termin został przekroczony. W ocenie skarżącej, celowo została wprowadzona w błąd przez pracownika organu I instancji, aby utracić możliwość prawną uzyskania należnego świadczenia. M. Ł. podtrzymała zarazem swoje stanowisko, wedle którego spełnia wszystkie warunki do uznania ją za matkę samotnie wychowującą dziecko. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem. Przeprowadzona w tym zakresie kontrola zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. doprowadziła Sąd do uznania, że wniesiona skarga jest niezasadna. Na wstępie należy podkreślić, że przedmiotem oceny Sądu zostało objęte zaskarżone przez M. Ł. postanowienie w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W związku z tym poza zakresem rozważań Sądu pozostały kwestie związane z merytoryczną trafnością wydania decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r., nr [...] jak i nie zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r., nr [...]. Stosownie do postanowień art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu do wniesienia odwołania termin ten należy przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Należy przy tym mieć na uwadze, że strona obowiązana jest do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. W tym też kontekście należy oceniać przesłankę braku winy w uchybieniu terminu. Brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe. Przy ocenie rodzaju uchybienia należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Zajęcie odmiennego stanowiska wprowadziłoby do stosunków procesowych niedopuszczalny element dowolności. Okolicznością niesporną w niniejszej sprawie jest, że decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] r., nr [...], w stosunku do której skarżąca domaga się przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, została doręczona M. Ł. w dniu [...] r. Zgodnie zatem z art. 129 § 2 k.p.a., termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem [...] r. Pierwsze pismo, które można było ewentualnie potraktować za odwołanie, skarżąca wniosła do organu I instancji w dniu 31 sierpnia 2004 r. (karta 13 akt administracyjnych). Z przekazanej Sądowi dokumentacji przebiegu postępowania wynika, że pierwszy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania skarżąca złożyła w dniu [...] r., ponawiając go w piśmie z dnia [...] r. Według skarżącej, przyczyna uchybienia terminu do wniesienia odwołania spowodowana została dwoma okolicznościami: błędnym pouczeniem ze strony pracownika organu I instancji oraz koniecznością oczekiwania na żądane przez ten organ dokumenty w związku z toczącą się sprawą o zaprzeczenie ojcostwa. Opierając się na takiej argumentacji wniosku o przywrócenie terminu, postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] odmawiające skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, Sąd uznał jako trafne. Nie można bowiem zaaprobować twierdzeń skarżącej, iż przyczyną nie złożenia w terminie odwołania była zła informacja ze strony pracownika organu I instancji. W decyzji z dnia [...] r., nr [...] zawarto prawidłowe pouczenie, o przysługującym środku odwoławczym, jak i możliwym trybie jego wniesienia. W trakcie rozprawy w dniu [...] r. skarżąca przyznała, że źle zrozumiała to pouczenie. Wobec jasnej i wystarczająco precyzyjnej treści pouczenia zawartego w decyzji z dnia [...] r., które w ocenie Sądu nie powinno budzić wątpliwości interpretacyjnych, Kolegium prawidłowo nie uwzględniło wyjaśnień M. Ł. w tym zakresie. Również fakt prowadzenia procesu w sprawie o zaprzeczenie ojcostwa, czy też gromadzenie innych dokumentów, nie może być uznane jako okoliczność uzasadniająca nie złożenie przez skarżącą odwołania w ustawowo przewidzianym terminie. Do dokonania czynności procesowej jaką jest wniesienie odwołania dokumentacja taka nie była konieczna. Gromadzenie przez M. Ł. żądanych przez organ dowodów, mogło stanowić podstawę do ponownego rozpatrzenia prośby o przyznanie oczekiwanego świadczenia, nie było zaś niezbędne do ewentualnego skorzystania ze środka odwoławczego. Zasadnie zatem organ odwoławczy odmówił przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] r. W związku z tym, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podejmując zaskarżone postanowienie w sposób zgodny z obowiązującym prawem dokonało oceny wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, skargę jako nie znajdującą uzasadnionych podstaw należało oddalić, co orzeczono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).