II SA/Sz 469/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 września 2015 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji w sprawie rejestracji pojazdu uchyla zaskarżoną decyzję. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r., nr [...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 i art. 146 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) oraz art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania M. Ł. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] r., znak: [...] uchylającej decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r., nr [...] w sprawie rejestracji pojazdu marki [...] o numerze nadwozia [...] oznaczonego tablicami rejestracyjnymi o wyróżniku [...] oraz odmawiającą rejestracji przedmiotowego pojazdu na podstawie załączonych do wniosku złożonego dnia [...] r. dokumentów - uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i odmówiło uchylenia decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] r., nr [...] w sprawie rejestracji pojazdu marki [...] o numerze nadwozia [...] oznaczonego tablicami rejestracyjnymi o wyróżniku [...] Z uzasadnienia decyzji wynika następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Wnioskiem z dnia [...] r. M. Ł. wystąpił o rejestrację motoru marki [...] o numerze nadwozia [...] oznaczonego tablicami rejestracyjnymi o wyróżniku [...] przedkładając dwie kolejne umowy kupna-sprzedaży: pierwsza z dnia [...] r. zawarta pomiędzy W. G. jako sprzedającym a R. W. , jako kupującym oraz druga z dnia [...] r., na podstawie której to M. Ł. nabył przedmiotowy pojazd od R. W. W dniu [...] r. wnioskowany pojazd został zarejestrowany. Pismem z dnia [...] r. Prokuratura Okręgowa poinformowała, że przedmiotowy pojazd posiada [...] a W. G. nigdy nie był jego właścicielem. Powyższe potwierdzone zostało załączonym do pisma dowodem z opinii mechanoskopijnej z dnia [...] r., nr [...] , z której wynika, że numer [...] pojazdu nie odpowiada fabrycznemu oznakowaniu. Pierwotny numer, którego nie ustalono, został zeszlifowany i w jego miejsce nabito samodziałowo numer [...] Wyrokiem z dnia [...] r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy skazał W. G. za podrobienie w celu użycia za autentyczną umowy sprzedaży pojazdu z dnia [...] r. zawartą pomiędzy W. G. a H. W. M. W. G. w dniu [...] r. za pośrednictwem J. B. posłużył się ww. umową w Wydziale Komunikacji Urzędu Miasta w celu rejestracji przedmiotowego pojazdu. W chwili przedłożenia sfałszowanej umowy doszło do wyłudzenia od funkcjonariuszy publicznych Urzędu Miasta dokumentów potwierdzających nieprawdę, co do tożsamości właściciela pojazdu (tj. do wyłudzenia decyzji o rejestracji pojazdu nr [...] oraz dowodu rejestracyjnego seria i numer [...] wydanych na rzecz W. G.). Ponadto W. G. działając wspólnie z J. W. sprzedał ww. pojazd w dniu [...] r. R. W. Następnie R. W. w dniu [...] r. sprzedał przedmiotowy pojazd M. Ł., co skutkowało wprowadzaniem również tego nabywcy w błąd, co do faktu, iż pojazd jest wolny od wad prawnych. W związku z powyższym Prezydent Miasta wznowił postępowanie w sprawie i decyzją z dnia [...] r. znak [...] uchylił własną decyzję z dnia [...] r., nr [...] w sprawie rejestracji pojazdu marki [...] o nr nadwozia [...] oznaczonego tablicami rejestracyjnymi o wyróżniku [...] i odmówił rejestracji przedmiotowego pojazdu na podstawie załączonych do wniosku z dnia [...] r. dokumentów. Odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta złożył M. Ł. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zmianę poprzez dokonanie stałej rejestracji przedmiotowego pojazdu. Następnie pismem z dnia [...] r. złożył wniosek o zawieszenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., z uwagi na wytoczenie przed Sądem Rejonowym powództwa o ustalenie prawa własności pojazdu (motocykla). Postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zawiesiło postępowanie odwoławcze w sprawie rejestracji pojazdu (motocykla) marki [...] o numerze nadwozia [...] oznaczonego tablicami rejestracyjnymi o wyróżniku [...] na rzecz M. Ł. , do czasu wydania prawomocnego orzeczenia Sądu. Pismem złożonym dnia [...] r. M. Ł. wniósł o podjęcie postępowania, załączając prawomocny wyrok Sądu Rejonowego z dnia [...] r., sygn. akt [...] ustalający, iż M. Ł. jest właścicielem motocykla marki [...] o numerze nadwozia [...] rok produkcji [..][ Postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podjęło postępowanie odwoławcze w sprawie rejestracji pojazdu (motocykla) marki [...] o numerze nadwozia[...] , oznaczonego tablicami rejestracyjnymi o wyróżniku [...] na rzecz M. Ł. Rozpatrując wniesione odwołanie Kolegium ustaliło, że wątpliwości organu I instancji co do wiarygodności istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, tj. posiadania statusu właściciela pojazdu zostały powzięte w związku z prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia [...] r., sygn. akt [...], skazującego W. G., jako poprzedniego właściciela motocykla, za przestępstwo sfałszowania dokumentów w celu użycia ich za autentyczne i wyłudzenia od funkcjonariuszy publicznych poświadczenia nieprawdy, co do tożsamości właściciela pojazdu, w konsekwencji doprowadzając do rejestracji pojazdu (motocykla) marki [...] o numerze nadwozia [...], oznaczonego tablicami rejestracyjnymi o wyróżniku [...] na swoją rzecz. Następnie posługując się decyzją o rejestracji pojazdu, dowodem rejestracyjnym, kartą pojazdu, sprzedał przedmiotowy pojazd R. W., wprowadzając kupującego w błąd co do autentyczności dokumentów stanowiących podstawę rejestracji pojazdu oraz tożsamości właściciela. Od tego ostatniego właściciela motocykl nabył M. Ł. W ocenie Kolegium powyższe fakty uzasadniały wszczęcie postępowania w trybie nadzwyczajnym w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 1 i art. 73 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. W toku jednak postępowania wszelkie wątpliwości co do istotnej dla sprawy okoliczności, tj. posiadania przymiotu właściciela motocykla przez wnioskodawcę rejestracji pojazdu, zostały rozwiane prawomocnym orzeczeniem Sądu Rejonowego z dnia [...] r., sygn. akt [...] ustalającym, iż M. Ł. jest właścicielem motocykla marki [...] o numerze nadwozia [...], rok produkcji [...]. Powołany wyrok uzyskał atrybut prawomocności w dniu [...]. Z tych to powodów Kolegium uznało, że wypełniona została dyspozycja przepisu art. 72 ust. 1 pkt 1 i art. 73 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, stanowiąc podstawę do dokonania rejestracji pojazdu na rzecz M. Ł. Końcowo Kolegium przytoczyło treść przepisu art. 146 § 2 K.p.a. Prokurator Okręgowy na podstawie art. 8 § 1 oraz art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w całości decyzję ostateczną z dnia [...] r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Zaskarżonej decyzji zarzucił, mające wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 72 ust. 1 w zw. z art. 66 ust. 3 a) pkt 1 w zw. z art. 66a) ust. 1 ustawy z dnia ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., nr 108, poz. 908 - t.j.) - zwanej dalej "P.r.d." polegające na mylnej subsumcji stanu faktycznego sprowadzającej się do przyjęcia, iż karta pojazdu oraz dowód rejestracyjny wydane dla pojazdu marki [...] i wskazujące nieoryginalne, bowiem sfałszowane numery nadwozia, mogły stanowić podstawę decyzji o jego rejestracji na rzecz M. Ł. zgodnie z przywołanymi przepisami prawa materialnego. Na powyższych podstawach Prokurator wniósł o uchylenie zakwestionowanej decyzji w całości. W uzasadnieniu Prokurator podniósł, że błędnie Kolegium skupiło swą uwagę wyłącznie na kwestii własności pojazdu pomijając drugą zasadniczą i będącą przedmiotem rozważań organu I instancji kwestię, jaką był fakt sfałszowania numerów identyfikacyjnych przedmiotowego pojazdu. Konsekwencją owej niepodważalnej okoliczności jest ustalenie, iż niezbędne dla rejestracji pojazdu dokumenty w postaci dowodu rejestracyjnego oraz karty pojazdu przedłożone przez M. Ł. wraz z wnioskiem o rejestrację motocykla okazały się fałszywe. Oczywistym jest, iż dokumenty, które zgodnie z art. 72 ust. 1 P.r.d. ustawodawca przewidział jako konieczne do rejestracji pojazdu winny być prawdziwe i to nie tylko w znaczeniu materialnym, ale również winny odpowiadać rzeczywistości, czyli przedstawiać dane zgodne ze stanem faktycznym pojazdu. Wśród owych niezbędnych dokumentów jest karta pojazdu oraz dowód rejestracyjny, o ile pojazd był już wcześniej zarejestrowany. Na ich podstawie organ rejestracyjny ustala istotne w sprawie okoliczności, w tym związane z oznaczeniem identyfikującym pojazd. Zgodnie bowiem art. 66 ust. 3a pkt 1 P.r.d. pojazd uczestniczący w ruchu powinien posiadać nadane przez producenta, z zastrzeżeniem art. 66a, cechy identyfikacyjne - numer [...] albo numer nadwozia, podwozia lub ramy. Art. 66a ust. 1 P.r.d. stanowi zaś, że cechy identyfikacyjne, o których mowa w art. 66 ust. 3a, nadaje i umieszcza producent. Zgodnie z art. 66a ust 2 pkt 5 P.r.d. starosta może nadać cechę identyfikacyjną pojazdom, w których cecha identyfikacyjna uległa zatarciu lub sfałszowaniu, a prawomocnym orzeczeniem sądu zostało ustalone prawo własności pojazdu. Sfałszowanie numerów nadwozia, co ma miejsce w niniejszej sprawie i zostało potwierdzone jednoznaczną opinią biegłego z zakresu mechanoskopii, skutkuje uznaniem, iż dowód rejestracyjny oraz karta pojazdu wskazująca na te numery jako na oryginalnie, nadane przez producenta, są dokumentami fałszywymi. Notabene W. G. wyłudził je od urzędników Urzędu Miasta, za co został prawomocnie skazany. Owe bezsporne okoliczności wynikają z materiału dowodowego sprawy i stanowią element prawidłowo ustalonego przez organ stanu faktycznego. Kolegium jednakże błędnie uznało, iż karta pojazdu oraz dowód rejestracyjny wydane dla pojazdu marki [...] i wskazujące nieoryginalne, bowiem sfałszowane numery nadwozia mogą stanowić podstawę decyzji o rejestracji pojazdu na rzecz M. Ł., zgodnie z art. 72 ust. 1 w zw. z art. 66 ust. 3a pkt 1 w zw. z art. 66a ust. 1 P.r.d., przez co doszło do obrazy prawa materialnego mającej wpływ na wynik sprawy, co skutkowało koniecznością wniesienia niniejszej skargi. Na rozprawie w dniu 17 września 2015 r. pełnomocnik M. Ł. wniosła o oddalenie skargi i podała, że decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta wyraził zgodę na nabicie, będącemu przedmiotem niniejszego postępowania motocyklowi [...], nowego numer [...] i motocykl został zarejestrowany pod nowym [...] i nowymi tablicami rejestracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t.Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – zwana dalej: "P.p.s.a." Kontrolując zaskarżoną decyzję sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja wydana została z istotnym naruszeniem przepisu art. 146 § 2 oraz art. 151 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), dalej zwaną "K.p.a.", oraz przepisów art. 72 ust. 1 w zw. z art. 66 ust. 3 a) pkt 1 w zw. z art. 66a) ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.), dalej zwaną "P.r.d." Kwestią bezsporną w przedmiotowej sprawie jest fakt zaistnienia przesłanki do wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] r., nr [...]w sprawie rejestracji na rzecz M. Ł. pojazdu marki [...] o numerze nadwozia [...] oznaczonego tablicami rejestracyjnymi o wyróżniku [...] skoro dowody, na podstawie których dokonano rejestracji okazały się fałszywe. Prawidłowo zatem na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. Prezydent Miasta wznowił postępowanie w sprawie rejestracji pojazdu. Organ administracji publicznej obowiązany jest bowiem wznowić postępowanie jeżeli wystąpi któraś z przesłanek wznowionych wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1 – 8 K.p.a. Postanowienie wznawiające postępowanie stanowi, stosownie do treści art. 149 § 2 K.p.a., podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia do istoty sprawy. Przedmiotem tego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie było dotknięte jedną z wad o których mowa w art. 145 § 1 lub art. 145a K.p.a., a także przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją administracyjną lub postanowieniem. Stosownie do treści art. 151 K.p.a., właściwy organ administracji publicznej, w wyniku przeprowadzonego wznowieniowego postępowania administracyjnego, gdy nie ustali podstaw do uchylenia decyzji bądź postanowienia, o których mowa w art. 145 § 1 lub 145a K.p.a. odmówi uchylenia dotychczasowej decyzji bądź dotychczasowego postanowienia. Natomiast jeżeli organ administracji publicznej ustali choćby jedną przyczynę wznowienia i brak jest jednocześnie przesłanek negatywnych o których mowa w art. 146 K.p.a., zobowiązany jest uchylić dotychczasową decyzję bądź dotychczasowe postanowienie i orzec co do istoty sprawy. Przypomnienie powyższych uregulowań było potrzebne dla wykazania wadliwości zaskarżonej decyzji. Kolegium stwierdziło bowiem, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej i na podstawie art. 146 § 2 K.p.a. odmówiło uchylenia decyzji [...]r., nr [...]w sprawie rejestracji pojazdu marki [...] o numerze nadwozia [...] oznaczonego tablicami rejestracyjnymi o wyróżniku [...] . Jednakże jak zaznaczono wyżej, w przypadku spełnienia się przesłanek określonych w art. 146 K.p.a., co nie miało miejsce w przedmiotowej sprawie o czym poniżej, organ wydaje – stosownie do art. 151 § 2 K.p.a. – decyzję stwierdzającą wydanie decyzji z naruszeniem prawa wskazując równocześnie przyczyny z powodu których nie uchylił decyzji dotychczasowej. Uznanie przez organ, iż nastąpił skutek przewidziany w art. 146 § 2 K.p.a. i wydanie rozstrzygnięcia bez orzekania co do istoty sprawy na podstawie art. 151 § 2 K.p.a., oznacza błędne zastosowanie przez organ przepisów prawa procesowego. Niezależnie od powyższego rację też należy przyznać Prokuratorowi, że stosując przepis art. 146 § 2 K.p.a. Kolegium nie wzięło pod uwagę treści art. 66a ust 2 pkt 5 P.r.d., według którego Starosta może nadać cechę identyfikacyjną pojazdom, w których cecha ta uległa zatarciu lub sfałszowaniu, a prawomocnym orzeczeniem sądu zostało ustalone prawo własności pojazdu. Mając na uwadze treść przytoczonego przepisu stwierdzić należy, że w sytuacji gdy dojdzie do nabycia pojazdu posiadającego sfałszowania numeru [...] a sąd powszechny ustali, iż osoba nabywająca stała się właścicielem tego pojazdu, to rejestracja takiego pojazdu możliwa jest dopiero po nadaniu przez właściwego starosta nowego numeru [...]. Słusznie zatem podnosi Prokurator, że samo ustalenie przez sąd powszechny, iż M. Ł. jest właścicielem motocykla marki [...], nie było wystarczające do uznania, że spełnione zostały już wszystkie przesłanki do zarejestrowania tego pojazdu. Niezbędne było również nadanie nowego numeru [...]. Dokonanie tej czynności otwiera dopiero drogę do wydania decyzji w przedmiocie rejestracji pojazdu, który posiadał sfałszowany numer [...]. W takiej sytuacji, wbrew stanowisku Kolegium, brak jest podstaw do przyjęcia, że nowa decyzja o rejestracji pojazdu byłaby tożsama z decyzją o rejestracji wydaną w czasie gdy pojazd posiadał sfałszowany numer [...]. Wszak decyzje te muszą różnić się numerem [...], a także wyróżnikiem na tablicach rejestracyjnych. A zatem również i z tego powodu Kolegium błędnie zastosowało przepis art. 146 § 2 K.p.a. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskrzona decyzja wydana została z naruszeniem wskazanych powyżej przepisów i na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. b i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak w sentencji wyroku. W związku z wnioskiem pełnomocnika uczestnika postępowania sąd wyjaśnia, że w przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak jest unormowania, które przewidywałoby możliwość zasądzenia na rzecz uczestnika postępowania zwrotu kosztów. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz doktrynie ugruntowany jest pogląd, że uczestnikowi postępowania niebędącego skarżącym nie przysługuje zwrot kosztów postępowania, niezależnie od jego wyniku (por. postanowienie NSA z dnia 16 listopada 2007 r. sygn. akt I OZ 843/07, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 18 maja 2012 r. sygn. akt III SA/Wa 809/11, postanowienia dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl; "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2013, s. 697). W tej sytuacji wniosek pełnomocnika uczestnika postępowania o zasądzenie kosztów postepowania nie mógł być uwzględniony.