II SA/Sz 47/16

WyrokWSA w Szczecinie2016-06-10

Skład orzekający: Maria Mysiak, Stefan Kłosowski, Katarzyna Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo nakazał usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym komina, obciążając tym obowiązkiem wszystkich jego współużytkowników, pomimo sporów między nimi co do sposobu użytkowania i stanu technicznego komina?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego prawidłowo nakazał usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym komina, ponieważ stan ten zagraża życiu lub zdrowiu ludzi. Obowiązek ten obciąża wszystkich współużytkowników komina, a podział kosztów prac jest kwestią cywilną. Organ nie jest zobowiązany do rozstrzygania sporów między użytkownikami ani do nakazywania konkretnych rozwiązań technicznych, a jedynie do doprowadzenia obiektu do należytego stanu technicznego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującej H. i R. D. oraz H. i Z. R. usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym komina w budynku mieszkalnym. Wcześniejsze postępowania administracyjne i sądowe nie doprowadziły do prawomocnego rozstrzygnięcia. Skarżący zarzucali organowi naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, kwestionując ustalenia faktyczne oraz sposób nałożenia obowiązku. Sąd rozpoznał połączone skargi H. i R. D. oraz H. i Z. R.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 czerwca 2016 r. sprawy ze skarg H. D., R. D., H. R., Z. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości oddala skargi. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. decyzją z dnia [...] r., nr[...] , w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), art. 83 ust. 2 oraz art. 66 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t .Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), po ponownym rozpatrzeniu odwołania H. i R. D. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., [...] nr [...] umarzającej postępowanie w sprawie wniosku H. i R. D. dotyczącego przewodów kominowych w miejscowości [...] ., ul. [...] , działka nr [...] , uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 – 3 ustawy Prawo budowlane nakazał H. i R. D. oraz H. i Z. R. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym komina zlokalizowanego w budynku mieszkalnym jednorodzinnym w zabudowie szeregowej przy ul. [...] w M. poprzez: 1/ przemurowanie przedmiotowego komina, w części obejmującej przewód dymowy oraz przewód spalinowy ponad posadzką poddasza do wylotu przewodów kominowych ponad dachem, wraz z wykonaniem nowej czapy kominowej na całym kominie, 2/ montaż wkładu żaroodpornego w przewodzie dymowym, obsługującym kocioł na paliwo stałe, zlokalizowany w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w terminie do dni [...] r. Opisane rozstrzygnięcie wydane zostało w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: W dniu [...] r. do powiatowego organu nadzoru budowlanego w K. wpłynął wniosek H. i R. D., właścicieli budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej przy ul. [...] w M. o objęcie kontrolą komina znajdującego się w ich nieruchomości, który w części dymowej i spalinowej eksploatowany jest przez właścicieli nieruchomości sąsiedniej przy ul. [...] . Po przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym, analizie przedłożonych dokumentów oraz wniosków z dokonanej kontroli, decyzją z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., działając na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. umorzył postępowanie w sprawie wniosku H. i R. D. dotyczącego przewodów kominowych nieruchomości położonej w miejscowości M., ul. [...] , działka nr[...] , której właścicielami są H. i Z. R.. W uzasadnieniu organ wskazał, że: - przewody kominowe użytkowane przez Z. i H. R. usytuowane są zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją techniczną, - ich stan techniczny nie stanowi zagrożenia dla zdrowia i życia, - właściciel budynku nr 7 przejawia wolę przeprowadzenia robót remontowych przewodów kominowych w oparciu o opinie profesjonalnych firm, - przewody odpowiadają obowiązującym normom, warunkom technicznym i przepisom. Organ przyznał, że co prawda w opinii kominiarskiej z dnia [...] r. wyszczególnione są nieprawidłowości i zalecona jest przebudowa komina, to jednak nie wynika z niej, że dotyczy ona przewodów użytkowanych przez Z. i H. R.. Ponadto, sporne przewody kominowe stanowią część wspólną nieruchomości, w związku z czym utrzymanie ich we właściwym stanie technicznym spoczywa solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. W postępowaniu odwoławczym, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. decyzją z dnia [...] r.,nr [...] , utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu powiatowego. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. wyrokiem z dnia 4 września 2014 r., sygn. akt. II SA/Sz 436/14 po rozpoznaniu skargi H. i R. D. uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S z dnia [...] r., nr [...] , stwierdzając w rozstrzygnięciu, że organ odwoławczy ograniczył swoje czynności do skontrolowania toku postępowania organu I instancji. Z decyzji nie wynika natomiast, aby organ wyjaśnił, co jest w istocie przedmiotem postępowania, tj. czy stan techniczny przewodów kominowych, czy też stan techniczny komina, w jakim trybie przepisów Prawa budowlanego prowadzone było postępowanie organów nadzoru budowlanego, jakie ustalenia poczynił organ odwoławczy i w tym zakresie na jakich dowodach oparł się dochodząc do przekonania o bezprzedmiotowości postępowania i ewentualnie jakim dowodom odmówił mocy dowodowej i dlaczego. Sąd zobowiązał organ do wyeliminowania wskazanych uchybień przy ponownym rozpoznaniu sprawy, z zaleceniem prawidłowego sporządzenia uzasadnienia. Po ponownym rozpoznaniu odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. decyzją z dnia [...] r., nr [...] , działając na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując, że nie można uznać, że postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego przedmiotowego komina jest bezprzedmiotowe. H. i Z. R. powyższą decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., który wyrokiem wydanym w dniu 2 lipca 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 227/15 orzekł o jej uchyleniu. W ocenie sądu administracyjnego organ odwoławczy nie popełnił ponownie błędu, uzasadniającego uchylenie jego decyzji z dnia [...] r., ponieważ wyraził własne stanowisko w sprawie uznając, że remont komina przeprowadzony przez Z. R. po [...] w [...] r., nie doprowadził go do odpowiedniego stanu technicznego, dlatego postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego nie może być umorzone jako bezprzedmiotowe. Jednakże, zdaniem Sądu, takie uzasadnienie prawne decyzji podjętej na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. jest sprzeczne z przesłankami warunkującymi wydanie decyzji kasacyjnej i stanowi uchybienie wskazanego przepisu. Przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, organ odwoławczy winien wskazać jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy jej ponownym rozpatrzeniu. W przypadku natomiast odmiennego rozstrzygnięcia organ odwoławczy, uwzględniając wyrażone stanowisko Sądu, winien dokonać samodzielnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i wydać stosowną decyzję, bądź wykazać, że samo jego działanie nie było wystarczające do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 – 3 ustawy Prawo budowlane nakazał wykonanie H. i R. D. oraz H. i Z. R. opisanych czynności. Organ wskazał, iż w dniu [...] r. H. i R. D. złożyli sporządzoną przez L. M. i M. J. opinię techniczną spornego komina w części obejmującej przewód dymowy oraz spalinowy. Wynika z niej, że remont komina wykonano niezgodnie z obowiązującymi przepisami, warunkami technicznymi, normami i zasadami wiedzy technicznej. Cegły zostały połączone ze sobą w nieprawidłowy sposób, a ponadto po trzyletnim okresie użytkowania łuszczą się, co wskazuje na ich nieodpowiednią klasę. Ponadto wbrew zasadom murowania przewodów kominowych zastosowano cegłę dziurawkę oraz elementy drewniane i papier jako podkład pod czapę kominową, która ma liczne odpryski i odsłonięte zbrojenie i nadaje się do wymiany. W opinii mistrza kominiarskiego K. G. komin kwalifikuje się do rozbiórki i ponownego wymurowania, m.in. ze względu na istnienie smolistych substancji na jego powierzchni. Po [...] nie sprawdzono komina pod kątem jego szczelności w obrębie poddasza. Niezgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zamontowano w przewodzie dymowym wkład ze stali kwasoodpornej, dlatego doszło do pożaru sadzy. Zdaniem autorów opinii, komin należy niezwłocznie wyłączyć z eksploatacji, natomiast w przypadku jego dalszej eksploatacji należy go rozebrać do poziomu posadzki poddasza i wymurować ponownie. Alternatywnie, w przypadku wyłączenia go z eksploatacji, można wykonać odrębny komin spalinowy i dymowy dla budynku przy ul. [...] . Organ zaznaczył, iż poczynione ustalenia są wystarczające do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Na tej podstawie za bezsporny uznał fakt, że stan techniczny rzeczonego komina w części obejmującej przewód dymowy, wraz z zamontowanym wkładem kominowym ze stali kwasoodpornej, przewód spalinowy ponad posadzką poddasza do wylotu przewodów kominowych ponad dachem oraz czapę kominową na całym kominie, jest nieodpowiedni i zagraża życiu lub zdrowiu mieszkańców. Z uwagi na fakt, iż komin użytkowany jest zarówno przez H. i R. D., będących formalnie jego właścicielami, jak również przez H. i Z. R., organ wyjaśnił, że obowiązek sformułowany w sentencji decyzji należało nałożyć na wszystkich jego użytkowników, przy czym podział kosztów nakazanych czynności jest sprawą cywilną, którą w przypadku sporu może rozstrzygnąć sąd cywilny. Odnosząc się do argumentów podnoszonych w odwołaniu organ odwoławczy, wyjaśnił, iż sposób użytkowania spornego komina ustalony został w decyzjach ostatecznych właściwego organu, o pozwoleniu na budowę, natomiast montaż drabiny włazowej na ścianie szczytowej budynku nie wymaga uzyskania pozwolenia właściwego organu. W przypadku sporu, rozstrzygnięcie tej sprawy należy do kompetencji sądu cywilnego, a nie organów nadzoru budowlanego. Opisaną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. H. i R. D. oraz H. i Z. R.. H. i R. [...] kwestionowanej decyzji zarzucili naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mający istotny wpływ na wynik sprawy tj.: - art. 7 K.p.a. poprzez nieustalenie dokładnego stanu faktycznego sprawy, - art. 8 K.p.a. poprzez wzbudzenie w skarżących nieufności i poważnych wątpliwości co do podstaw orzekania, co pozostaje w sprzeczności z zasadą pogłębiania zaufania obywatela do władzy publicznej, - art. 6 K.p.a. poprzez pominięcie i nie przestrzeganie zapisów tego przepisu, - art. 9 K.p.a. zgodnie z którym obowiązkiem organów administracji publicznej jest przedstawienie wyczerpujących wyjaśnień, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków skarżących będących przedmiotem postępowania, - art. 11 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy, - art. 77 § 1 K.p.a. poprzez brak należytego, w sposób wyczerpujący, rozpoznania materiału dowodowego w postaci opinii technicznej złożonej przez skarżących, - art. 107 K.p.a. poprzez niepełne i niejednoznaczne uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji. Ponadto skarżący zarzucili naruszenie prawa materialnego, a w szczególności pominięcie istotnych okoliczności i naruszenie art. 61 ustawy Prawo budowlane przez jego niezastosowanie polegające na przyjęciu, że w okolicznościach sprawy nie występują przesłanki określone w naruszonej normie. W oparciu o powyższe skarżący wnieśli o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia [...] r. W treści skargi opisali przebieg postępowania w sprawie oraz korespondencję wymienianą w tej sprawie z H. i Z..R. i. Skarżący nie zgodzili się z nałożonym przez organ na wszystkich użytkowników komina, obowiązkiem jego naprawy wywodząc, że w granicach ich budynku przy ul. [...] jest jeden pion kominowy, w skład którego wchodzi pięć przewodów wentylacyjnych z których korzystają oni oraz przewód dymowy i spalinowy użytkowany przez sąsiadów. Używany w postępowaniu administracyjnym zwrot "przedmiotowy komin" nie dotyczy całego pionu kominowego, a tylko i wyłącznie przewodu dymowego i spalinowego. W związku z powyższym nieprawdziwe jest, zawarte w decyzji stwierdzenie, że "przedmiotowy komin" użytkowany jest zarówno przez Państwa D. i R., ponieważ oni "przedmiotowego komina" nigdy nie użytkowali. Nadto zdaniem skarżących nałożony kwestionowaną decyzją obowiązek stoi w sprzeczności z art. 61 ustawy Prawo budowlane, ponieważ tylko oni jako właściciele obiektu mają prawo usunąć stwierdzone nieprawidłowości. Końcowo skarżący podnieśli, że w przedłożonej opinii stwierdzono, iż w przypadku wyłączenia przedmiotowego komina z eksploatacji, można wykonać odrębny komin spalinowy i dymowy dla budynku przy ul. [...] . Przy zastosowaniu wskazanego rozwiązania komin umiejscowiony w ich budynku zostałby na stałe wyłączony z użytkowania, doprowadziliby pion kominowy do stanu poprzedniego zgodnie ze sztuką budowlaną i obowiązującymi normami, natomiast Państwo R. wykonaliby odrębny, własny komin. W odpowiedzi na skargę organ nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska zajętego w sprawie wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Jednocześnie odnosząc się do argumentów podniesionych w skardze wskazał, że wykonanie obowiązku nałożonego decyzją nie wyklucza możliwości jednoczesnego przemurowania całego komina, jednakże przedłożona przez skarżących opinia techniczna L. M. odnosi się jedynie do części komina obejmującej przewód spalinowy i dymowy. Oględziny organu powiatowego nie wykazały, by pozostała jego część była w niewłaściwym stanie technicznym, dlatego nałożony obowiązek doprowadzenia komina do właściwego stanu technicznego dotyczy jedynie zakresu objętego ww. opracowaniem. Omyłka w dacie wykonania nałożonego obowiązku została sprostowana w postanowieniu z dnia [...] r., [...] . Natomiast H. i Z. R. wnosząc o uchylenie skarżonej decyzji, zarzucili jej naruszenie przepisów postępowania: - art. 7 K.p.a. w związku z art. 77 K.p.a. poprzez ich błędne zastosowanie i nie ustalenie stanu faktycznego, co skutkuje błędnym ustaleniem organu, że stan techniczny komina, w części obejmującej przewód dymowy wraz z zamontowanym wkładem kominowym ze stali kwasoodpornej, przewód spalinowy ponad posadzką poddasza do wlotu przewodów kominowych ponad dachem oraz czapa kominowa na całym kominie, jest nieodpowiedni i zagraża życiu i zdrowiu mieszkańców oraz orzeczeniem jak w sentencji decyzji, - art. 10 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i ograniczenie stronie skarżącej czynnego udziału w każdym stadium postępowania poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się skarżących co do opinii sporządzonej przez L. M. i M. J., a złożonej przez Państwa D. w dniu [...] r. do organu, - art. 80 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nie uwzględnienie całokształtu zebranego materiału dowodowego, m.in. oględzin dokonanych przez organ I instancji, co skutkuje wydaniem zaskarżonej decyzji w oparciu o wybrany materiał dowodowy, w szczególności o opinię techniczną sporządzoną przez L. M. i M. J. i błędne ustalenie organu, że stan techniczny komina w części obejmującej przewód dymowy wraz z zamontowanym wkładem kominowym ze stali kwasoodpornej, przewód spalinowy ponad posadzką poddasza do wlotu przewodów kominowych ponad dachem oraz czapa kominowa na całym kominie, jest nieodpowiedni i zagraża życiu i zdrowiu mieszkańców oraz orzeczenie jak w sentencji zaskarżonej decyzji, - art. 107 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wskazanie w zaskarżonej decyzji niezupełnego uzasadnienia faktycznego, w szczególności poprzez brak wskazania przyczyn, z powodu których innym dowodom organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, - art. 109 K.p.a. w związku z art. 40 K.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i doręczenie skarżącym zaskarżonej decyzji w jednym egzemplarzu, - art. 136 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu o wybiórczo wybrany materiał dowodowy w szczególności o opinie techniczną sporządzona przez L. M. i M. J. i błędne ustalenie organu, że stan techniczny komina, w części obejmującej przewód dymowy wraz z zamontowanym wkładem kominowym ze stali kwasoodpornej, przewód spalinowy ponad posadzką poddasza do wlotu przewodów kominowych ponad dachem oraz czapą kominową na całym kominie, jest nieodpowiedni i zagraża życiu i zdrowiu mieszkańców oraz orzeczenie jak w sentencji zaskarżonej decyzji. Dodatkowo skarżący zaznaczyli, że wykonanie decyzji we wskazanym w niej terminie jest niemożliwe, a organ nie podjął żadnych czynności w celu wyjaśnienia tego błędu. Ponadto obszerna część decyzji dotyczy przytoczenia dotychczasowego przebiegu postępowania, a samo uzasadnienie co do jej zasadności jest znikome i sprowadza się do przytoczenia treści opinii technicznej przedłożonej przez Państwa D. W odpowiedzi na skargę, organ wnosząc o jej oddalenie jako bezzasadnej, wyjaśnił, że omyłka w terminie wykonania nałożonych obowiązków została sprostowana, natomiast krótki termin wykonania nałożonych obowiązków podyktowany jest koniecznością pilnego usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym komina. Oceniając rozbieżne opinie dotyczące stanu technicznego komina organ uwzględnił datę ich sporządzenia i przyjął, że najnowsza autorstwa L. M. i M. J. odzwierciedla aktualny stan techniczny komina. Na rozprawie w dniu 10 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S., na podstawie art. 11 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej zwanej "P.p.s.a.", postanowił połączyć w celu łącznego rozpoznania sprawę ze skargi H. D. i R. D. ze skargą H. R. i Z. R. i prowadzić dalej pod sygnaturą II SA/Sz 47/16. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje: Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. wynika, że zaskarżona decyzja powinna ulec uchyleniu, wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Przy braku powyższych przesłanek sąd oddala skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły dlatego skarga podlegała oddaleniu. Oceniając kwestionowaną decyzję w szczególności przypomnieć należy, że niniejsza sprawa była już przedmiotem rozważań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., który wyrokiem z dnia 2 lipca 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 227/15 uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r. W uzasadnieniu Sąd zawarł ocenę prawną i wskazania dla organu administracji publicznej co do dalszego postępowania. Od rzeczonego wyroku nie została wniesiona skarga kasacyjna i stał się on prawomocny. Zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest również przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Między oceną prawną a wskazaniami co do dalszego postępowania zachodzi ścisły związek. Ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania organów administracyjnych w sprawie, natomiast wskazania określają sposób ich postępowania w przyszłości. Stanowią one więc konsekwencję oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w danej sprawie. Zatem kontrolując zaskarżoną decyzję należy zweryfikować ją z oceną prawną i ze wskazaniami zawartymi w wyroku Sądu z dnia 2 lipca 2015 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 227/15. W wymienionym powyżej wyroku Sąd wskazał, że: "W ponownie przeprowadzonym postępowaniu odwoławczym organ II instancji, uwzględniając wyrażone powyżej stanowisko Sądu, dokona samodzielnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i wyda stosowną decyzję, bądź też wykaże, że samo jego działanie nie było wystarczające do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy." Wobec tak sformułowanego wskazania co do dalszego postępowania, za prawidłowe uznać należy działanie organu odwoławczego polegające na uchyleniu decyzji organu I instancji i orzeczenie co do istoty sprawy. Należy mieć tu na uwadze, że w trakcie postępowania przed organem II instancji do organu tego wpłynęła opinia techniczna, której przedmiotem jest stan techniczny komina w jego części obejmującej przewód dymowy oraz spalinowy nad połacią dachu oraz pod połacią dachu w obrębie poddasza. A zatem sokoro uzupełniony został materiał dowodowy, to niecelowe było uchylanie decyzji organu I instancji i przekazywanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Przechodząc do kontroli zaskarżonej decyzji wskazać należy, że jej podstawę materialno-prawną stanowił art. 66 ust. 1 pkt 1 - 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (j.t.: Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) - dalej: "ustawa", zgodnie z którym - w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowiska, 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego niespornie wynika, że stan techniczny komina zlokalizowanego w budynku mieszkalnym jednorodzinnym w zabudowie szeregowej przy ul. [...] w M., jest nieodpowiedni. Przekonująco wynika to z przedłożonej przez H. i R. D. "Opinii technicznej" z [...] r. sporządzonej przez osoby posiadające uprawnienia budowlane. W opinie tej między innymi podano: "...remont komina wykonano całkowicie niezgodnie ze sztuka budowlaną i obowiązującymi normami...Brak licowania zaprawy murarskiej z cegłą, brak jednolitej grubości zaprawy...Do murowania przewodów kominowych używa się cegieł mało nasiąkliwych i bardzo wytrzymałych. Wymogi te spełnia np. cegła ceramiczna pełna klasy 15. Natomiast do części komina nad połacią dachu używa się cegły klinkierowej z powierzchnią szkliwioną lub zaimpregnowaną preparatem zmniejszającym jej nasiąkliwość. Nie stosuje się cegły "dziurawki", ponieważ nie gwarantuje ona odporności komina na zawilgocenie...w opisywanym przypadku wszystkie możliwe zasady zostały złamane...Zupełnie niezrozumiałym dla opiniodawców pozostaje fakt zastosowania elementów drewnianych, co jest odnotowane w opinii mistrza kominiarskiego K. G. oraz wykorzystanie papieru (!!!) jako podkład pod czapę kominową (fot. 3). Kolejną sprawą jest stan techniczny samej czapki kominowej, która posiada liczne odpryski, odsłonięte zbrojenie i nadaje się jedynie do wymiany...Stan przedmiotowego komina pod połacią dachową w obrębie poddasza jest zatrważający. W opinii mistrza kominiarskiego K. G. , przedmiotowy komin kwalifikuje się do rozbiórki i ponownego wymurowania m. in. ze względu na istnienie smolistych substancji na jego powierzchni. Fakt ten potwierdza dokumentacja zdjęciowa (fot. 4). Z informacji uzyskanych podczas wykonanej wizji lokalnej wnioskujemy, że komin w tej części nie był modernizowany po [...] , a jedynie dokonano doraźnego zaszpachlowania klejem z siatką. W opinii autorów opracowania komin należało sprawdzić pod kątem nieszczelności w obrębie poddasza, czego nie uczyniono. Wykwity potwierdzają swobodną migrację cząstek szkodliwych przez powierzchnię cegieł, co stanowi m.in. o braku szczelności komina." We wnioskach końcowych opinii podano, że przedmiotowy komin należy niezwłocznie wyłączyć z eksploatacji, ponieważ zagraża bezpieczeństwu mieszkańców budynku ul. [...] w M.. W przypadku dalszej eksploatacji przedmiotowy komin należy rozebrać do poziomu stropu nad drugą kondygnacją (do posadzki poddasza) i wymurować ponownie w oparciu o sporządzoną dokumentację projektową, zgodnie z obowiązującymi przepisami, warunkami technicznymi, normami i zasadami wiedzy technicznej. W ocenie Sądu, poczynione ustalenia stanu faktycznego, znajdujące oparcie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, uprawniały organ nadzoru budowlanego do stwierdzenia, że budynek ul. [...] w M. znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym, a w konsekwencji do wydania decyzji na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 -3 ustawy. Oceny powyższej nie zmienia fakt, że wcześniej organ I instancji w swojej decyzji stwierdził, iż wykonane przez H. i Z. R. budowalne doprowadziły komin do takiego stanu technicznego, że nie stanowi on zagrożenia dla zdrowia i życia, a organ II instancji przychylił się do tego stanowiska. Sąd wziął tu pod uwagę treść przepisu art. 77 § 2 K.p.a. zgodnie, z którym: "Organ może w każdym stadium postępowania zmienić, uzupełnić lub uchylić swoje postanowienie dotyczące przeprowadzenia dowodu". Z przytoczonego przepisu wynika, że do momentu wydania orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie organ może podejmować inicjatywę dowodową, przeprowadzać dowody i dokonywać oceny stanu faktycznego na podstawie tak zgromadzonego materiału dowodowego. Przeprowadzenie kolejnych dowodów może wpłynąć na zmianę stanowiska organu co do ustalonego stanu faktycznego. Nie świadczy to jeszcze o naruszenie reguł postępowania dowodowego, jeżeli nowe dowody, tak jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie, dają podstawę do odmiennej oceny stanu faktycznego. Z tych względów za chybione Sąd uznał stawiany skargami zarzuty naruszenia przepisów art. 7, art. 77 oraz art. 80 K.p.a. Równocześnie podkreślenia wymaga, że konstrukcja normy prawnej zawartej w art. 66 ust. 1 ustawy wskazuje, że decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany. Oznacza to, że jeżeli wystąpi choćby jedna z określonych w nim przesłanek to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz zobligowany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Należy też podkreślić, iż nie jest rzeczą organu nadzoru budowlanego, prowadzącego postępowanie oparte na art. 66 ustawy, mające na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości związanych z nieodpowiednim stanem technicznym komina, rozstrzyganie sporu między współużytkownikami w przedmiocie sposobu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Zobowiązani mogą i powinni sami zastosować i wykonać właściwe rozwiązanie problemu. Natomiast celem decyzji wydanej w oparciu o art. 66 ust. 1 ustawy jest jedynie doprowadzenie obiektu budowlanego do należytego stanu technicznego. Nie jest przy tym istotne, jakimi metodami (jaką techniką) nastąpi przywrócenie właściwego stanu technicznego obiektu. Ważne jest natomiast, by został zrealizowany cel decyzji, czyli usunięcie stanu zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, a także bezpieczeństwa mienia (por.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Łd 464/10, LEX nr 755801). Wynikające z tego przepisu obowiązki obciążają podmioty wskazane w art. 61 ustawy, czyli właściciela lub zarządcę obiektu, którzy na podstawie art. 61 i 5 ust. 2 powołanej ustawy, są obowiązani użytkować obiekt zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać go w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej. Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie z uwagi na fakt, że będący przedmiotem postępowania komin w całości umiejscowiony jest w nieruchomości stanowiącej własność H. i R. D., natomiast dwa jego przewody są użytkowane przez H. i Z..R. , to zasadnym było nakazanie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości na współużytkowników komina. Z akt sprawy wynika, że to H. i Z. R., na skutek niewłaściwego użytkowania przewodów kominowych, doprowadzili do jego nieodpowiedniego stanu technicznego, zagrażającego zdrowiu i życiu ludzi, a zatem zasadnym jest aby to oni jako użytkownicy i sprawcy uszkodzenia komina doprowadzili go do odpowiedniego stanu technicznego. Jednak z uwagi na umiejscowienie komina nie jest możliwe wykonanie robót budowlanych bez zgody H. i R. D.. Wyjaśnić również należy, że stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego, zagrażającego zdrowiu i życiu ludzi, upoważnia ten organ do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Natomiast żaden przepis ustawy Prawo budowlane nie przyznaje organowi nadzoru budowlanego kompetencji do nakazania wyłączenia komina z eksploatacji i nakazania wybudowania alternatywnego przewodu kominowego przez H. i Z. R. , jak żądają tego skarżący H. i R. [...] . Rozwiązanie zaproponowane przez skarżących, jakkolwiek zmierzające do kompleksowego rozwiązania problemu współużytkowania komina, to jednak, z uwagi na brak stosownych uregulowań, nie może zostać przeprowadzone w oparciu o przepisu ustawy Prawo budowlane, w szczególności podstawy takiej nie stanowi wskazywany przez H. i R. D. w skardze przepis art. 61 ustawy Prawo budowlane. Za nieskuteczny Sąd uznał również zarzucane skargami naruszenie przez organ odwoławczy art. 107 K.p.a., dotyczące niewłaściwego sporządzenia uzasadnienia decyzji. Sąd wyjaśnia, że uwzględnienie skargi z powodu naruszenia przepisów postępowania może nastąpić jedynie wówczas, gdy Sąd dojdzie do przekonania, że uchybienia, o charakterze procesowym, mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.). Uchybień o takich skutkach procesowych skład orzekający w niniejszej sprawie nie dostrzegł. Z tych samych względów nie zasługuje na uwzględnienie zarzut H. i Z. R. naruszenia przez organ odwoławczy art. 10 K.p.a. poprzez niezapoznanie ich treścią opinii technicznej sporządzonej przed wydaniem decyzji. W ocenie skarżących mogło mieć to znaczenie w sprawie ale nie wskazują już jaki to miałby być wpływ na wynik sprawy. Sąd z urzędu takiego wpływu nie dostrzega. Prawidłowe rozstrzygnięcie i bezzasadność zgłoszonych zarzutów skargi powodują jej oddalenie stosownie do art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło