II SA/Sz 47/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 marca 2025 r. sprawy ze sprzeciwu D. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 25 listopada 2024 r. nr SKO/GD/457/3032/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie na rzecz skarżącej D. R. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z 8 sierpnia 2024 r., nr [...] wydaną na podstawie art. 105 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej: "k.p.a.") w związku z art. 234 ust. 5 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2024 r., poz. 1087 ze zm., dalej: "p.w.") Prezydent Miasta S. (dalej: "organ I instancji"), po rozpatrzeniu wniosku A. G. (dalej: "wnioskodawczyni") umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zmiany stanu wody na gruncie na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...] obręb [...] przy ul. [...] w S., z uwagi na upływ przed dniem złożenia wniosku w tej sprawie okresu 5 lat od dnia, w którym wnioskodawczyni dowiedziała się o szkodliwym oddziaływaniu na jej grunt. W uzasadnieniu powołanej decyzji organ wskazał m.in., iż podczas wizji w dniu 25 października 2023 r. wnioskodawczyni do protokołu oświadczyła, że szkody zaobserwowała momencie zagospodarowania działek przy ul. [...] około 10 lat temu. Wnioskodawczyni przedstawiała bieżące zdjęcia jako dowody na zalewanie swojej posesji, dołączając jednocześnie do sprawy dokumenty z 2017 r., kiedy zgłaszała problem do Zarządu Dróg i Transportu Miejskiego w S. (dalej: "ZDTiM"). Ponadto ZDTiM przekazał korespondencję prowadzoną z wnioskodawczynią w 2017 r., z której wynika, iż zalewanie nieruchomości było przez nią zgłaszane już pismem nadesłanym w dniu 18 sierpnia 2017 r. Organ stwierdził, że zgłaszana we wniosku z 8 października 2023 r. zmiana stanu wody na gruncie sąsiednim powodująca potencjalne szkody, wystąpiła w okresie przekraczającym 5 lat. Z tej przyczyny, brak jest możliwości merytorycznego zbadania sprawy z uwagi, na upływ czasu. Wnioskodawczyni wniosła odwołanie od powyższej decyzji zarzucając m.in. naruszenie art. 234 ust. 5 p.w. oraz 105 § 1 k.p.a., ze względu na bezpodstawne umorzenie postępowania administracyjnego. Jej zdaniem, organ I instancji dokonał błędnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego przyjmując, że aktualne przyczyny zalewania nieruchomości należących do wnioskodawczyni są takie same jak przyczyny, które były podstawą zalewania we wcześniejszych czasach. Organ I instancji zaniechał ustalenia, kiedy właściciele działek dokonali zmian stosunków wodnych na swoich nieruchomościach w konsekwencji, kiedy nastąpiło niekorzystne oddziaływanie na nieruchomość wnioskodawczyni. Z opinii biegłego wynika, że szereg właścicieli działek dokonało zmian kierunku spływu wód opadowych po dokonaniu przez wnioskodawczynię pierwszych zgłoszeń o negatywnym oddziaływaniu zmian stosunków wodnych na działkach sąsiednich. Wnioskodawczyni uważa, iż brak jest podstaw do uznania, że do stanów faktycznych, zaistniałych przed dniem wejścia życia przepisów obowiązującego Prawa wodnego stosuje się art. 234 ust. 5 p.w. Decyzją z 29 listopada 2024 r., nr SKO/GD/457/3032/2024, wydaną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 234 p.w., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie (zwane dalej: "organem II instancji") uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ II instancji stwierdził, że dokonana przez organ I instancji ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego narusza zasady wynikające z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Konieczne jest bowiem ustalenie, jakie są aktualne przyczyny zalewania nieruchomości należącej do wnioskodawczyni. Dopiero po ustaleniu że są one tożsame z przyczynami, które były zgłaszane przez nią w poprzednich latach, możliwe będzie uznanie że spełniona została dyspozycja z art. 234 ust. 5 p.w., uprawniająca organ do umorzenia postępowania. Zdaniem organu II instancji, w celu ustalenia przyczyn aktualnie zgłaszanego naruszenia stosunków wodnych, konieczne jest dopuszczenie dowodu z opinii biegłego. Samo stwierdzenie, że wnioskodawczyni zgłaszała naruszenie stosunków wodnych już we wcześniejszych latach nie jest wystarczające do skorzystania z art. 234 ust. 5 p.w. i umorzenia na tej podstawie postępowania. Wnioskodawczyni wskazywała we wniosku, iż na skutek działań związanych z inwestycjami na terenie sąsiednich działek podczas procesu budowy, jej nieruchomość, oznaczona nr [...] jest zalewana wskutek podniesienia poziomu terenu tych nieruchomości. W załączeniu przedstawiono dokumentację fotograficzną. W ekspertyzie sporządzonej przez biegłego geologa dr T. N. podano, iż analiza zgromadzonych materiałów wskazuje, że teren ulicy [...] oraz działek położonych na południe od drogi ulegał w ostatniej dekadzie systematycznym zmianom. Różnica wysokości na badanym terenie między 2012 r. a 2022 r. została przedstawiona na rys. 29 ekspertyzy. Wykonane pomiary wysokościowe wskazują , że pas drogowy ulicy [...] w S. jest obecnie położony 5 do 22 cm wyżej niż powierzchnia działki nr [...]. Na działce nr [...] na wysokości działki nr [...] wykonany został nasyp antropogeniczny i teren został podniesiony o około 0,3 do 0,5 m. Teren działki nr [...] został miejscami podniesiony o około 1,5 m. Kluczowym elementem jest wykonanie na działce nr [...] utwardzonego płytami betonowymi podjazdu do budynku z przeciwspadkiem do naturalnego układu terenu. Na stosunki wodne na wskazanym terenie wpływa także zagospodarowanie terenu poprzez budowę nowych osiedli przy ulicy [...]. Podtopienia na działce wnioskodawczyni są bezpośrednim efektem podniesienia pasa drogowego ulicy [...] w S.. Organ II instancji stwierdził, że przedstawiona ekspertyza nie może być jedynym potwierdzeniem powstałych zmian na przestrzeni tych lat. Dodatkowo wskazał, że korespondencja wnioskodawczyni z ZDiTM dotyczyła pasa drogowego ulicy [...], natomiast wniosek z 2023 r. obejmuje szerszy aspekt sprawy, to jest zmiany dokonane na sąsiednich działkach. Organ I instancji powinien ustalić kiedy zostały zakończone roboty budowlane na sąsiednich od wnioskodawczyni działkach budowlanych, to jest ustalić od jakiego momentu mogło dojść do zalewania nieruchomości wnioskodawczyni. Fakt, iż wnioskodawczyni zgłaszała nieprawidłowości w 2017 r. nie oznacza, iż po tej dacie, a przed złożeniem w 2023 r. wniosku, nie wystąpiły nowe okoliczności spowodowane procesami budowlanym, które mogły doprowadzić do zalewania terenu działki wnioskodawczyni.swój grunt. Końcowo organ II instancji wskazał, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ I instancji oceni merytorycznie zgromadzony materiał dowodowy, to jest przedstawioną analizę sporządzoną przez biegłego geologa oraz odniesie się do przedstawionych przez pozostałe strony zarzutów dotyczących treści sporządzonej ekspertyzy. Przed wydaniem rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności należy ustalić, czy i w jakim czasie mogło dojść do niekorzystnych zmian stosunków wodnych na wskazanym w ekspertyzie terenu. Dla poczynienia istotnych ustaleń mogą być przydatne informacje dotyczące terminu zakończenia poszczególnych robót budowlanych na sąsiednich działkach. Organ I instancji może również uzupełnić sporządzoną ekspertyzę na przykład w zakresie dokładnego ustalenia zmian rzędnych terenu na sąsiednich działkach na przestrzeni lat 2012 do 2022 r. Nie wyklucza się również dopuszczenia innych dowodów w postępowaniu zgłaszanych przez strony. Należy z należytą uwagą przeanalizować przedstawione przez strony zarzuty dotyczące sporządzonej ekspertyzy. Organ I instancji określi krąg stron postępowania na podstawie aktualnych wypisów z rejestru i ewidencji gruntów. D. R. [...] (dalej: "skarżąca") wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze sprzeciwem od decyzji organu II instancji z 29 listopada 2024 r., wnosząc o jej uchylenie w całości. Wydanej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie art. 138 § 2 k.p.a., poprzez uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, podczas gdy zasadne było utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, umarzającej postępowanie w sprawie. Skarżąca w uzasadnieniu sprzeciwu podniosła, że wnioskodawczyni w niniejszej sprawie dowiedziała się o szkodliwym oddziaływaniu na jej grunt już w 2017 r., skoro już wówczas składała wnioski o wszczęcie postępowania w związku z zalewaniem jej nieruchomości. Nie ma zatem możliwości merytorycznego badania sprawy, a co za tym idzie, postępowanie należało umorzyć. Błędny jest zatem pogląd organu II instancji, jakoby nadal należało prowadzić postępowanie dowodowe w odniesieniu do przyczyn zmiany stosunków wodnych na gruncie. Skoro organ bez żadnych wątpliwości ustalił, że wnioskodawczyni o zalewaniu jej nieruchomości dowiedziała się w 2017 r., jest to bezwzględna przyczyna do umorzenia postępowania. Nie ma podstaw do prowadzenia postępowania w szerszym zakresie niż ustalenie, kiedy wnioskodawczyni dowiedziała się o szkodliwym działaniu na jej grunt. Według skarżącej, to wnioskodawczyni powinna była wykazać, że o fakcie zalewania nieruchomości ma wiedzę przez okres nieprzekraczający pięciu lat. Mimo, że postępowanie w I instancji trwało długo, wnioskodawczyni tej okoliczności nie wykazała. Uchylanie decyzji i przekazanie jej do ponownego rozpatrzenia w celu ustalenia przyczyn zalewania nieruchomości wnioskodawczyni, stanowi naruszenie bezwzględnie obowiązującego przepisu art. 234 ust. 5 p.w., który wyklucza prowadzenie postępowania dowodowego w przypadku upływu terminu przedawnienia. Z ostrożności skarżąca podniosła, że nawet gdyby przyjąć zasadność decyzji o przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, to wytyczne organu II instancji są całkowicie błędne. W sprawie, co podkreślali właściciele gruntów sąsiednich, dla zmiany stosunków wodnych nie ma znaczenia "budowa na działkach sąsiednich od wnioskodawczyni". Znaczenie ma spływanie wód deszczowych z położonych wyżej ulic J. oraz P. , a także od posesji położonych wyżej niż posesje opisane w opinii. Woda, która stagnuje przy ul. [...] napływa od strony ulic położonych wyżej - J. oraz P. , co wykazała m.in. skarżąca w trakcie postępowania przed organem I instancji, przedstawiając zdjęcia i filmy. W odpowiedzi na sprzeciw organ II instancji wniósł o jego oddalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje. Na podstawie art. 64d ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sprawa niniejsza została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. Na wstępie rozważań należy wyjaśnić, że stosownie do art. 64a p.p.s.a. od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a."), skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw, zwany dalej "sprzeciwem od decyzji". Na podstawie art. 64e przywołanej ustawy, rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę organowi I instancji, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W świetle przytoczonego przepisu wydanie decyzji kasacyjnej jest możliwe tylko wówczas, gdy organ pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania w taki sposób, że miało to istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. W szczególności dotyczy to niewyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. Zwrot "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy" będący podstawą zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. jest równoznaczny z brakiem przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Sąd uznał, że sprzeciw zasługuje na uwzględnienie. W badanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie uchyliło decyzję organu I instancji z tego względu, że – w jego ocenie - dokonana przez organ w pierwszej instancji ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego narusza zasady wynikające z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Konieczne miało być ustalenie, jakie są aktualne przyczyny zalewania działki nr [...], obr. [...] w S. należącej do A. G. (wnioskodawczyni). Ze stanowiskiem tym nie zgodziła się skarżąca D. R. [...], właścicielka działek nr [...], [...], [...], [...], [...], obr. [...] w S. (wypisy z rejestru gruntów w aktach administracyjnych sprawy), podnosząc m.in., że wnioskodawczyni powinna była wykazać, że o fakcie zalewania nieruchomości ma wiedzę przez okres nieprzekraczający pięciu lat, czego nie uczyniła. Analiza przedłożonych Sądowi akt postępowania administracyjnego prowadzi do wniosku, że stanowisko organu odwoławczego, przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie jest prawidłowe. Kwestią sporną w sprawie pozostaje dopuszczalność prowadzenia postępowania administracyjnego ze względu na termin, o którym mowa art. 234 ust. 5 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2024 r., poz. 1087 ze zm., zwanej dalej: "p.w."). Przywołany przepis stanowi, że nie można wszcząć postępowania w sprawie wydania decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom jeżeli upłynęło 5 lat od dnia, w którym właściciel gruntu sąsiedniego dowiedział się o szkodliwym oddziaływaniu na jego grunt. Oznacza to, że kluczową okolicznością warunkującą dopuszczalność wszczęcia postępowania jest ustalenie momentu, w którym właściciel sąsiedniej nieruchomości dowiedział się o szkodliwym oddziaływaniu na jego grunt. Jak wskazał organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, konieczna jest ponowna ocena ekspertyzy biegłego, w szczególności pod kątem ustalenia czy i w jakim czasie mogło dojść do niekorzystnych zmian stosunków wodnych na wskazanym w ekspertyzie terenie. W ocenie Sądu, podniesiona przez organ II instancji potrzeba dokonania dodatkowych ustaleń, nie znajduje oparcia wobec całokształtu okoliczności wynikających z dotychczas zebranego w sprawie materiału dowodowego. W konsekwencji Sąd uznał, że zasadny okazał się zarzut sprzeciwu o wydaniu zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, iż zgodnie ze stanowiskiem orzecznictwa, przywołany art. 234 ust. 3 p.w. należy odczytywać, jako konieczność wykazania, że zmiana stanu wód na gruncie sąsiednim powoduje szkody na gruncie wnioskującego uzasadniające wszczęcie postępowania, a on sam o tym fakcie ma wiedzę przez okres nie przekraczający 5 lat (art. 234 ust. 5 p.w.). Brak wykazania tego faktu, tj. naruszenia stosunków wodnych ze szkodą na grunt domagającego się wszczęcia postępowania i jego wiedzy na ten temat, uprawnia organ do odmowy wszczęcia postępowania, a jeżeli postępowanie zostanie wszczęte i wykaże, że wnioskodawca wiedzę o naruszeniu stosunków wodnych ze szkodą dla jego gruntu ma od ponad 5 lat, daje organowi podstawę do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 2 k.p.a. (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 260/19). Należy mieć na uwadze, że skoro przepis uzależnia wszczęcie postępowania o naruszenie stosunków wodnych od świadomości właściciela działki sąsiedniej o występowaniu szkód na skutek tego naruszenia, a organ administracji z istoty sprawy, wiedzy o tej świadomości mieć nie może, to ciężar wykazania tej okoliczności ustawodawca przerzucił na stronę wnioskującą o wszczęcie postępowania. Zatem to strona musi wykazać, że nastąpiło naruszenie stosunków wodnych na gruncie sąsiednim (na czym naruszenie to polegało) i od kiedy ma wiedzę, że wystąpiła szkoda jako skutek tego naruszenia na gruncie należącym do niego (por. wyrok WSA w Gdańsku z 16 października 2024 r., sygn. akt II SA/Gd 508/24) Przenosząc powyższe wywody na grunt niniejszej sprawy, nie można zgodzić się z wyrażonym w odwołaniu, a następnie w uzasadnieniu decyzji organu II instancji stanowiskiem, jakoby organ I instancji zaniechał ustalenia, kiedy właściciele działek sąsiadujących dokonali zmian na swoich nieruchomościach i kiedy nastąpiło oddziaływanie na stosunki wodne ze szkodą dla nieruchomości nr [...], będącej własnością A. G., która pismem z 8 sierpnia 2023 r. żądała wszczęcia postepowania administracyjnego w trybie art. 234 ust. 3 p.w. wskazując, że zmiana stosunków wodnych i zalewanie jej nieruchomości ma związek z działalnością właścicieli działek nr [...], [...], [...], [...], [...] (własność skarżącej D.R.) oraz [...] obr. [...] w S. (droga, będąca własnością Gminy S.). W uzupełnieniu wniosku z 31 sierpnia 2023 r., z kolei podnosiła, że pierwsze szkody na jej nieruchomości zaobserwowała z początkiem rozpoczęcia prac na terenie wskazanych wyżej działek. Podczas wizji w dniu 25 października 2023 r. wnioskodawczyni do protokołu oświadczyła, że szkody powstają od około 10 lat. W załączonej do akt ekspertyzie wskazano, że nieruchomość gruntowa o adresie ul. [...], zlokalizowana na działkach [...], [...], [...], [...] i [...] jest zabudowana budynkiem jednorodzinnym wybudowanym w 2015 r. Nieruchomość o adresie ul. [...], zlokalizowana na działce [...] jest zabudowana budynkiem wybudowanym w 2013 r. Nieruchomość o adresie ul. [...], na działce [...] jest zabudowana budynkiem wybudowanym w 2011 r. Nieruchomość o adresie ul. [...], na działkach [...] i [...] jest zabudowana budynkiem wybudowanym w 2013 r. Skoro zatem wnioskodawczyni wywodziła, iż zmiana stosunków wodnych i zalewanie jej działki zapoczątkowało prowadzenie robót budowalnych na terenie wskazanych nieruchomości, to nie ulega wątpliwości, że miało to miejsce dawniej aniżeli 5 lat przed dniem złożenia wniosku. Załączone do akt dokumenty z 2017 r., z których wynika, że wnioskodawczyni zgłaszała problem zalewania do ZDTiM również świadczą o tym, że wiedzę o zalewaniu nieruchomości miała co najmniej 5 lat przed złożeniem wniosku. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się korespondencja datowana na 2017 r. obrazująca interwencje wnioskodawczyni w sprawie spływu wód na działkę nr [...] z sąsiednich nieruchomości przez drogę gminną. Posesja wnioskodawczyni położona jest najniżej w stosunku do położenia drogi publicznej. Dla przykładu, ZDTiM pismem z 18 sierpnia 2017 r. informował wnioskodawczynię, w odpowiedzi na jej pismo z 19 lipca 2017 r., o przyczynach zalania jej nieruchomości, a nadto odnośnie szkód spowodowanych zalaniem opadami, ZDTiM dokonał zgłoszenia roszczeń z polisy odpowiedzialności cywilnej (OC) Gminy Miasto S., W aktach znajduje się informacja ubezpieczyciela o odmowie przyznania odszkodowania, ze szczegółowym wyjaśnieniem sprawy zalania posesji wnioskodawczyni (pismo z 28 września 20127 r.). Z powyższego wynika, że żądanie wnioskodawczyni wyrażone w piśmie z 8 sierpnia 2023 r. zostało złożone po upływie 5 lat od dnia, w którym wnioskodawczyni dowiedziała się o szkodliwym oddziaływaniu na jej grunt. Takie też było stanowisko organu I instancji przedstawione w uzasadnieniu decyzji z 8 sierpnia 2024 r. W ocenie Sądu, argumentacja organu I instancji oparta była na przekonujących ustaleniach biegłego przedstawionych w ekspertyzie z maja 2024 r., która została sporządzona na potrzeby kontrolowanej sprawy. Biegły w opracowaniu stwierdził, że analiza zgromadzonych materiałów wskazuje, że teren ulicy [...] (w S.) oraz działek położonych na południe od drogi ulegał w ostatniej dekadzie systematycznym zmianom ( str. 40 ekspertyzy). Różnica wysokości na badanym terenie między 2012 a 2022 rokiem została przedstawiona na rysunku 29. Biegły potwierdził, że w efekcie zmian wysokości terenu jakie zachodziły na badanym obszarze w ostatnich dekadach, doszło do zaburzenia stosunków wodnych, uniemożliwiając naturalny odpływ wód do doliny strumienia G. (rysunek 30). Podniesienie terenu na działkach położonych na południe od pasa drogowego stanowi barierę dla naturalnie napływających wód z kierunku NE (północno-wschodniego). W podsumowaniu biegły uznał, że działania właścicieli wymienionych w ekspertyzie działek spowodowały zmianę kierunków odpływu wód wstecznych napływ na teren działki nr [...]. W ocenie Sądu, wskazane ustalenia prowadzą do jednoznacznej konstatacji, że natężenie odpływu wód opadowych zgłaszane przez wnioskodawczynię dotyczy tego samego obszaru, który podlegał ocenie przez biegłego, a nieruchomości te były objęte przedmiotem sprawy zainicjowanej przez wnioskodawczynię pismem z 8 sierpnia 2023 r. Ekspertyza potwierdza ustalenia organu I instancji, że od dekady następowały systematyczne zmiany w badanym terenie, interwencje wnioskodawczyni dotyczące zalewania jej działki, sygnalizowane były co najmniej od 2017 r. Interwencje wnioskodawczyni pokrywają się czasowo ze zmianami stosunków wodnych, które ustalił biegły ww. opracowaniu. Nie można w takiej sytuacji przyjąć, że wiedzę o negatywnych o zmianach mających negatywny wpływ na działkę nr [...] wnioskodawczyni uzyskała dopiero na podstawie opracowania biegłego z maja 2024 r. Ukształtowanie stosunku administracyjnoprawnego w sprawie nastąpiło w dniu w którym wnioskodawczyni podjęła pierwsze interwencje dotyczące zalewania działki nr [...] w związku ze zmianą stosunków wodnych. Nawet przy najbardziej korzystnej dla wnioskodawczyni interpretacji art. 234 ust. 4 p.w., przedstawionej przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej, zgodnie z którą termin 5.letni liczony winien być od daty wejścia w życie ustawy – prawo wodne (1 stycznia 2018 r.), termin ten upłynął wnioskodawczyni najpóźniej z końcem 2022 r. W ocenie Sądu, organ II instancji nie dokonał prawidłowej oceny powołanych dowodów, którymi dysponował, w konsekwencji nie uwzględnił wskazanych przez Sąd okoliczności. Tymczasem rzeczą organu odwoławczego było ponowne rozpoznanie sprawy w jej całokształcie i wydanie rozstrzygnięcia będącego wynikiem oceny materiału dowodowego i rozpoznania zarzutów odwołania. Zdaniem Sądu, nie występowała konieczność podejmowania rozstrzygnięcia uchylającego decyzję organu I instancji z uwagi na potrzebę poczynienia dodatkowych ustaleń, skoro już w świetle zebranego materiału dowodowego nasuwa się oczywisty wniosek co do momentu, od którego wnioskodawczyni miała wiedzę o zachodzących zmianach stanu wód na gruntach sąsiednich powodujących szkody na jej gruncie. Intensyfikacja zalewania działki wnioskodawczyni pozostaje kwestia wtórną w stosunku do momentu, od którego rozpoczęło się zalewanie nieruchomości wnioskodawczyni wodami opadowymi w obszarze poddanym ocenie biegłego w ww. ekspertyzie. Rzeczą organu w niniejszej sprawie będzie zatem dokonanie oceny materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie przy uwzględnieniu przedstawionych przez Sąd, pominiętych w postępowaniu odwoławczym okoliczności nasuwających się z materiału dowodowego. Brak wykazania naruszenia stosunków wodnych ze szkodą na grunt domagającego się wszczęcia postępowania i jego wiedzy na ten temat przez okres nie przekraczający 5 lat, uprawnia organ do odmowy wszczęcia postępowania, a jeżeli postępowanie zostanie wszczęte i wykaże, że wnioskodawca wiedzę o naruszeniu stosunków wodnych ze szkodą dla jego gruntu ma od ponad 5 lat daje organowi podstawę do umorzenia postępowania. W tym stanie rzeczy, uznając, że doszło do naruszenia art. 138 § 2 k.p.a., Sąd – na podstawie art. 151a § 1 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. Rozstrzygnięcie o kosztach wydano w oparciu o art. 200 p.p.s.a.