II SA/Sz 480/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Protokolant Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 lipca 2012 r. sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławcze z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego J. M. kwotę [...] złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] Starosta wypowiedział J. i J.M. wysokość dotychczasowej opłaty rocznej w kwocie [...] zł z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, stanowiącej własność Skarbu Państwa, oznaczonej w ewidencji gruntów numerem działki [...], położonej w obrębie ewidencyjnym nr [...], dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą [...] ustalonej w drodze ugody przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym– postanowienie z dnia [...] i zaoferował przyjęcie opłaty w nowej wysokości wynoszącej [...] zł. Nadto przedstawił sposób obliczenia nowej wysokości opłaty : wartość nieruchomości [...] zł, wysokości stawki opłaty rocznej 3%, nowa wysokość opłaty rocznej [...] zł. Powyższe pismo J. i J.M. otrzymali [...] r, wraz z pouczeniem, że użytkownik wieczysty, może w terminie 30 dni od dnia doręczenia mu niniejszego pisma, złożyć do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona, albo jest uzasadniona w innej wysokości. Wniosek do Kolegium składa się na piśmie w dwóch egzemplarzach i podlega opłacie skarbowej według odrębnych przepisów prawa. Złożenie wniosku nie zwalnia z obowiązku uiszczania opłaty w dotychczasowej wysokości. W przypadku niezłożeni wniosku obowiązuje nowa wysokość opłaty zaoferowana w wypowiedzeniu. W piśmie z dnia [...] r. J.M. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie aktualizacji opłaty za wieczyste użytkowanie nieruchomości gruntowej. Wniosek ten skarżący uzasadnił tym, że w [...] r. uległ wypadkowi, którego efekty w poważnym stopniu okresowo ograniczają jego funkcje życiowe (brak możliwości poruszania się). Z tego powodu nie miał możliwości zapoznania się z "Operatem szacunkowym ustalenia wartości rynkowej nieruchomości gruntowej" opracowanej przez rzeczoznawcę majątkowego na zlecenie Starostwa. Jednocześnie zwrócił się z prośbą o zakreślenie nowego terminu do dnia [...] r. na ewentualne złożenie wniosku do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o ustalenie, czy aktualizacja opłaty jest uzasadniona. Postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 59 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (jednolity tekst : Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późn.zm.), w związku z art. 78 ust. 2 oraz art. 79 ust. 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn.zm.), odmówiło J.M. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja z dniem [...] r. opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste jest niezasadna. Kolegium Odwoławcze uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie powołało się na art. 79 ust. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami zgodnie, z którym do postępowania przed kolegium w sprawie aktualizacji opłat rocznych za użytkowanie wieczyste stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego m.in. dotyczące doręczeń i terminów. Stosownie do przepisu art. 58 § 1 i 2 kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W ocenie Kolegium w celu przywrócenia terminu niezbędne jest spełnienie przez wnioskodawcę łącznie 4 przesłanek : - wniesienie prośby o przywrócenie terminu, - dochowanie 7 dniowego terminu do wniesienia prośby od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, - uprawdopodobnienie braku swojej winy, - dopełnienie wraz z prośbą o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony termin, w niniejszej sprawie wnieść wniosek o ustalenie, że aktualizacja wysokości opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste działki gruntu nr [...] jest nieuzasadniona. Niedopełnienie choćby jednej z przesłanek czyni prośbę nie skuteczną. Zdaniem organu odwoławczego to, że wnioskodawca wraz z prośbą o przywrócenie terminu nie wniósł jednocześnie wniosku w sprawie o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nie uzasadniona, skutkuje odmowę przywrócenia terminu. Jednocześnie Kolegium pozostawiło bez badania ich zasadności pozostałe przesłanki. Powyższe postanowienie zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J.M. W skardze skarżący wyjaśnił, iż składając w Starostwie Powiatowym wniosek o przywrócenie terminu do złożenia przedmiotowego wniosku, nikt nie poinformował go, że wraz z tym wnioskiem, nazywanym w treści postanowienia z [...] r. prośbą, powinien złożyć jednocześnie wniosek. Mając na uwadze zasady logicznego myślenia, uważał, że najpierw musi starać się o przywrócenie terminu, a dopiero po jego przywróceniu złożyć wniosek, co wyraźnie wynika z treści uzasadnienia jego wniosku z dnia [...] r. Wniosek złożył do Starosty w dniu [...] r., kiedy to już był w stanie poruszać się samodzielnie, gdyż uważał, że organ, którego stanowisko kwestionuje jest właściwy w sprawie o przywrócenie terminu. W treści wniosku wskazał, że uchybił terminowi do złożenia wniosku w sprawie aktualizacji opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej bez swojej winy i wskazał, że wniosek o przywrócenie terminu składa po ustaniu przyczyny uniemożliwiającej mu złożenie przedmiotowego wniosku w ustawowym terminie. Wprawdzie wniosek sporządził w dniu [...] r., ale dopiero w dniu [...] był w stanie wyjść z domu. Ponieważ jest emerytem, nie ma zwolnienia lekarskiego na ten okres. Wraz ze skargą do Sądu J.M. dokonał czynności, dla której określony był termin tj. wniosek o ustalenie, że aktualizacja z dniem [...] r. opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej działki nr [...] ha położonej w [...] jest nieuzasadniona. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze. Zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny zobligowany jest zbadać zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego jak i procesowego w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonej decyzji. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. t. jedn. Dz. U. z 2012r., poz. 270) – zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie z art. 58 kpa § 1 i 2 w razie uchybienia terminu należy przywrócić – termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dokonać czynności, dla której określony był termin. Bezspornym jest, że skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja z dniem [...] r. opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej działki nr [...] położonej w [...] jest nieuzasadniona, nie dokonał jednak czynności, dla której określony był termin, o którym mowa w art. 78 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102 poz. 651 t.j.). Rozważenia wymaga kwestia, czy brak wniosku o ustalenie wraz z wniesieniem o przywrócenie terminu jest brakiem formalnym i wymaga wezwania przez organ uzupełnienia braku w trybie art. 64 § 2 kpa ? Artykuł 58 § 1 i 2 kpa stanowi o dwóch elementach – dwóch odrębnych czynnościach procesowych : 1. samej prośbie o przywrócenie terminu oraz 2. dopełnieniu czynności, dla której określony był termin. W niniejszej sprawie o ile skarżący uczynił zadość pierwszej przesłance, to nie dopełnił drugiej czynności. W ocenie Sądu nie dopełnienie czynności, dla której określony był termin wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu stanowi brak formalny podania. W przypadku jego wystąpienia organ właściwy do rozpoznania wniosku (SKO) powinien wezwać stronę do usunięcia braku w terminie 7 dni z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. W odniesieniu do kwestii dopełnienia czynności na gruncie analogicznych w art. 58 i art. 64 kpa przepisów ordynacji podatkowej (art. 162 i art. 169) wypowiedział się powiększony skład NSA obejmując uchwałę z 21.04.2009 r. II FPS 9/08. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał iż skarga jest uzasadniona. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze wezwie stronę do usunięcia braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu poprzez złożenie wniosku o ustalenie, że aktualizacja z dniem [...]opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste przedmiotowej nieruchomości jest nieuzasadniona w terminie 7 dni z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 lit. c) P.p.s.a. orzeczono jak w wyroku.