II SA/Sz 481/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. J. opiekuna prawnego skarżącej M. A. oraz radcy prawnego T. K. reprezentującego skarżących M. A. i K. J. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 listopada 2009r.,sygn. akt II SA/Sz 481/09 w sprawie ze skargi M. A. i K. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podziału nieruchomości p o s t a n a w i a przywrócić skarżącym termin do wniesienia skargi kasacyjnej [pic][pic][pic][pic][pic][pic][pic][pic][pic] Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 listopada 2009r., sygn. akt II SA/Sz 481/09 oddalił skargę M. A. i K. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie podziału nieruchomości. Odpis wyżej wymienionego wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony w dniu [...]r. ustanowionemu na zasadzie prawa pomocy radcy prawnemu T. K., jako pełnomocnikowi M. J. i A. J.. Odpis wyżej wymienionego wyroku wraz z uzasadnieniem został również doręczony A. J. w dniu [...] r., jako pełnomocnikowi K. J. i opiekunowi prawnemu M. A. Pismem z dnia [...]r. /data stempla pocztowego [...]r./ A. J. wystąpił w imieniu M. A. z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyżej wymienionego wyroku. W uzasadnieniu wniosku kurator M. A. wskazał, że z powodu błędów ze strony ustanowionego pełnomocnika radcy prawnego, jak i ze strony Sądu doszło do zamknięcia drogi sądowej i skutecznego złożenia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie. Kurator wyjaśnił, że zwrócił się do ustanowionego z urzędu pełnomocnika o napisanie i złożenie w imieniu stron skargi kasacyjnej od wyroku Sądu z dnia 18 listopada 2009r. Według kuratora, radca prawny oświadczył, że pełnomocnictwo wygasło wraz z otrzymanym wyrokiem i kurator powinien ponownie zwrócić się do sądu o ustanowienie radcy prawnego w celu udzielenia pomocy prawnej do złożenia skargi kasacyjnej. A. J. wyjaśnił, że radca prawny zaproponował, iż za zapłatą jest w stanie sporządzić skargę kasacyjną. Kurator oświadczył, że strony żyją na granicy minimum socjalnego, nie stać ich było na poniesienie kwoty [...] złotych za napisanie skargi kasacyjnej. Wobec tego kurator nie mógł skutecznie złożyć skargi kasacyjnej. Dając wiarę oświadczeniu i informacją ustanowionego z urzędu radcy prawnego kurator w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy do napisania skargi kasacyjnej i zwolnienie z kosztów sądowych. A. J. zaznaczył, że Sąd przysyłając odpisu wyroku z dnia 18 listopada 2009r. pouczył stronę w piśmie z dnia [...]r. o prawie wystąpienia o przyznanie prawa pomocy. Kurator stwierdził, że dając wiarę oświadczeniu radcy prawnego i pouczeniu Sądu wystąpił ponownie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Dopiero w dniu [...]r., z otrzymanego postanowienia Sądu z dnia [...]r. o odmowie przyznania prawa pomocy, kurator zorientował się, iż został wprowadzony w błąd przez pełnomocnika, co do istnienia możliwości napisania skargi kasacyjnej. A. J. podkreślił, że M. A. nie jest w stanie należycie się reprezentować z powodu jej stanów chorobowych i dlatego też wymaga należytego wsparcia i pomocy innych osób, które wykonując swoje czynności należycie powinny ją reprezentować broniąc jej interesu prawnego w sprawie. W dniu [...]r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga kasacyjna sporządzona przez radcę prawnego T. K. od wyroku z dnia 18 listopada 2009r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wyjaśnił, że po doręczeniu wyroku skontaktował się z A. J. reprezentującym skarżących. A. J. zapowiedział wniesienie skargi kasacyjnej, był jednak zainteresowany wniesieniem tej skargi przez innego pełnomocnika. Na skutek nieporozumienia w rozmowie radca prawny zrozumiał, iż skarżący, niezadowoleni z efektów działania pełnomocnika z urzędu, wniosą skargę przez innego ustanowionego przez siebie pełnomocnika z wyboru. Po ustaleniu, iż skarżących nie będzie stać na zapłatę wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru, złożyli wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu dla złożenia skargi kasacyjnej. Jednakże nie informowali o tym fakcie pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy. Radca prawny wyjaśnił, że skarżący byli przekonani, iż w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym muszą być reprezentowani przez wybranego przez siebie pełnomocnika albo przez nowo powołanego pełnomocnika z urzędu. Dodatkowo radca prawny wskazał, że w piśmie Sądu z dnia [...]r., za którym doręczono kuratorowi A. J. wyrok, znalazło się pouczenie o możliwości ustanowienia pełnomocnika w ramach prawa pomocy, co skarżący zinterpretowali jako możliwość wystąpienia o ustanowienie nowego pełnomocnika w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Na skutek powyższych okoliczności skarżący nie wnieśli w terminie skargi kasacyjnej i jak twierdzi radca prawny w sposób niezawiniony zostali pozbawieni możliwości zaskarżenia wyroku Sądu z dnia 18 listopada 2009. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, że w niniejszej sprawie wpłynęły dwa wnioski o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 listopada 2009r., a mianowicie wniosek wniesiony przez A. J. opiekuna prawnego skarżącej M. A. oraz wniosek ustanowionego z urzędu radcy prawnego T. K. wniesiony wraz ze skargą kasacyjną w imieniu obojga skarżących M. A. i K. J. Z uwagi na zakres przedmiotowy oraz treści powołane w uzasadnieniu wyżej wymienionych wniosków Sąd uznał, że należało je rozpoznać łącznie. W niniejszej sprawie wyrok Sądu wraz z uzasadnieniem został doręczony A. J. w dniu [...]r. a ustanowionemu z urzędu radcy prawnemu w dniu [...]r. Zatem w niniejszej sprawie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał skarżącym najpóźniej w dniu [...]r. Stosownie do art. 86 § 1 i art. 87 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) w razie uchybienia terminu sąd na wniosek strony postanowi przywrócić termin, jeżeli strona uprawdopodobni okoliczności wskazujące na brak jej winy w uchybieniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem wniosku należy dokonać czynności, dla której określony był termin. Pełnomocnicy skarżących spełnili łącznie wyżej wymienione w warunki formalne tzn. złożyli wnioski o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, zachowując 7-dniowy termin do złożenia tego wniosku, biegnący od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, wskazali okoliczności uzasadniające ich zdaniem uwzględnienie wniosku i jednocześnie radca prawny sporządził skargę kasacyjną od powołanego na wstępie wyroku. Należy podkreślić, iż kryterium braku winy, jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z dopełnieniem przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 1 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 713/04, opubl. w LEX nr 302279 oraz wyrok NSA z 14 stycznia 2000r., sygn. akt I SA/Gd 794/99, opubl. w LEX nr 40381). W przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika ponosi ona ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika procesowego. Pełnomocnik nie może wnioskować o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, powołując się na brak winy strony w błędach popełnianych przez pełnomocnika. Na stronie ciąży obowiązek starannego wyboru pełnomocnika. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jak gdyby działał na własną rzecz. W przedmiotowej sprawie bez wątpienia upłynął skarżącym termin do wniesienia skargi kasacyjnej z powodu niezachowania terminu do jej wniesienia przez wyznaczonego na zasadzie prawa pomocy radcy prawnego. Trzeba mieć jednak na uwadze to, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z ustaleniem oceny należytej dbałości pełnomocników o prowadzenie spraw i uprawnień procesowych skarżących M. A., która jest osobą niepełnosprawną umysłowo oraz K. J., który wymaga opieki lekarskiej specjalistycznej, a który mieszka z niepełnosprawnym ojcem i jednocześnie kuratorem M. A. – A. J. Oboje skarżący reprezentowani są jednocześnie przez radcę prawnego ustalonego na zasadzie prawa pomocy. Trzeba mieć również na względzie to, że przyznane skarżącym prawo pomocy miało na celu ułatwienie działań w postępowaniu sądowym z uwagi na ich sytuację zdrowotną i materialną. Analizując oświadczenia składane przez pełnomocników w aspekcie przyczyn niezawinionego uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nasuwa się wniosek, że strony nie miały wpływu na zakres porozumienia między kuratorem i przedstawicielem ustawowym a wyznaczonym z urzędu radcą prawnym. W ocenie Sądu brak tego porozumienia nie może szkodzić stronom, które wskazały na przyczyny braku możliwości osobistego działania. Mają one prawo oczekiwać rzetelnego i profesjonalnego działania pełnomocników i dzięki temu mieć zagwarantowane prawo uczestnictwa w procesie sądowoadministracyjnym, co najmniej tak jak osoby, które mają możliwość samodzielnego dokonywania czynności procesowych, w tym wyboru pełnomocników i możliwość kontroli terminowości dokonywanych przez nich czynności. Bez wątpienia skarżący w niniejszej sprawie z przyczyn od nich niezależnych nie mieli odpowiedniego wpływu na możliwość wyegzekwowania wniesienia skargi kasacyjnej w ustawowym terminie. Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że co do zasady zarzut wprowadzenia w błąd A. J. pouczeniem zawartym w piśmie Sądu z dnia [...]r. o prawie ubiegania się przez skarżących o przyznanie prawa pomocy należałoby uznać za nieskuteczny. Dane zawarte w treści tego pisma mają typowy charakter informacyjny i są konsekwencją realizowania przez Sąd zasady informowania stron. Jednakże w niniejszej sprawie, z uwagi na wcześniejsze pouczenia, informowanie to było zbędne i wywołało skutek odwrotny od zamierzonego. W tej sytuacji, Sąd postanowił wziąć pod uwagę okoliczność braku porozumienia między pełnomocnikami M. A. i K. J., która nie powinna szkodzić skarżącym z przyczyn, które zostały wyżej wskazane. Wobec tego uznać należało, że uchybienie terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu z dnia 18 listopada 2009r. nastąpiło bez winy skarżących. Mając powyższe okoliczności na względzie Sąd na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu. [pic][pic][pic][pic][pic][pic][pic][pic][pic]