II SA/Sz 485/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.),, Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda, Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 08 października 2009r. sprawy ze skargi K. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego I uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...]r. nr [...], II stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia niniejszego wyroku. Prezydent Miasta [...] wszczął, po uprzednim doręczeniu upomnienia w dniu [...] r. w stosunku do K.T. egzekucję administracyjną na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] . Tytuł wykonawczy został doręczony skarżącemu w dniu [...] r., i obejmował zaległość z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacone postoje w strefie płatnego parkowania pojazdu marki [...] w okresie od dnia [...] r. do [...]r. W dniu [...] r. K.T. wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego dotyczące błędu co do osoby zobowiązanego oraz nieistnienia obowiązku. Jednocześnie zobowiązany wskazał, że wcześniej w piśmie z dnia [...] r. wskazał na nieistnienie obowiązku, kwestionując w powyższym piśmie fakt parkowania przy ul. [...], bowiem w tym czasie przebywał w pracy, również osoba, której użyczył samochodu zaprzeczyła, iż parkowała pojazd bez uiszczenia opłaty, jednakże wierzyciel nie ustosunkował się do zawartych w tym piśnie wyjaśnień, co w ocenie zobowiązanego świadczyło o przyjęciu ich przez organ i anulowaniu należności. Postanowieniem z dnia [...], wydanym na podstawie art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) Prezydent Miasta [...] uznał zarzuty nieistnienia obowiązku oraz błędu co do osoby zobowiązanego za nieuzasadnione. Organ egzekucyjny w treści uzasadniania wyjaśnił, odnosząc się do zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego, że zarzut ten może dotyczyć formalnej kontroli tożsamości w przypadku, gdy osoba przeciwko której wystawiono tytuł wykonawczy, jest inną osobą aniżeli adresat decyzji. Organ egzekucyjny ustalił jednak, że K.T. zamieszkały w [...], był właścicielem pojazdu [...], w okresie wskazanym w upomnieniu nr [...] zatem w ocenie organu nie zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego. Dodatkowo Prezydent Miasta [...] podał, że w dniu [...] r. wierzyciel wezwał zobowiązanego do wskazania osoby korzystającej ze wskazanego pojazdu, który nie wykonał powyższego wezwania. Zdaniem organu uniemożliwiło to ustalenie osoby korzystającej z drogi publicznej, a w konsekwencji wystawienie tytułu wykonawczego na osobę korzystającą z drogi publicznej. Organ egzekucyjny powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych podniósł, że w sytuacji gdyby kierującym pojazdem nie był jego właściciel, wówczas winien on wskazać osobę, która pojazdem kierowała, w razie gdyby taka osoba nie została wskazana za korzystającego z drogi publicznej należało uznać właściciela pojazdu. K.T. pismem z dnia [...] r. złożył zażalenie na przedmiotowe postanowienie wnosząc o całkowitą kasację nienależnych roszczeń, podtrzymując przy tym zarzut nieistnienia obowiązku, podnosząc, że w określonych w upomnieniu nr [...] z dnia [...] r. okresach, samochód marki [...], którego jest właścicielem, nie parkował w miejscach wymienionych w ww. upomnieniu bez wniesienia stosownej opłaty parkingowej, bądź nie zostały umieszczone za szybą samochodu stosowne zawiadomienia. Jednocześnie składający zażalenie wskazał, że całą sprawę szczegółowo opisał w piśmie z dnia [...] r. Ponadto K.T. wskazał, że składał dowody potwierdzające zarzuty, jednakże organ egzekucyjny nie załączył całej jego korespondencji, prowadzonej z organem, za to załącza rzekome wezwanie z dnia [...] r., którego jednak składający zażalenie nie otrzymał, o piśmie tym dowiedział się dopiero od komornika. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071) oraz § 7 ust. 1 i 4 oraz § 11 ust. 1 uchwały Rady Miasta Szczecin nr XIII/269/03 z dnia 1 grudnia 2003 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych Miasta Szczecina oraz sposobu ich pobierania (Dz. Urz. Woj. Zach Nr 113, poz. 1932) oraz § 11 uchwały Rady Miasta Szczecin z dnia 22 listopada 2004r. nr XXIX/576/04 zmieniającej uchwałę w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych Miasta Szczecina oraz sposobu ich pobierania (Dz. Urz. Woj. Zach. Nr 99, poz. 2168), po rozpatrzeniu zażalenia – utrzymało w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Kolegium wskazało, że podstawą prawną opłaty za postój pojazdu w strefie płatnego parkowania stanowił art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych. Stosownie do treści powołanego artykułu korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Opłaty te mogą być pobierane w strefie płatnego parkowania w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo (art. 13 b ust. 1 powołanej ustawy). Natomiast w myśl art. 13 f ustawy o drogach publicznych za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 pobiera się opłatę dodatkową. Rada gminy (miasta) z kolei określa wysokość opłaty dodatkowej, o której mowa w ust. 1 oraz sposób jej pobierania. Wysokość opłaty dodatkowej nie może przekroczyć 50 zł (art. 13 f ust. 2). W dalszej części uzasadniania Kolegium wskazało, że w aktach sprawy znajdują się cztery zawiadomienia o nieopłaconym postoju samochodu marki [...] przy różnych ulicach w centrum [...], wystawionych przez różnych inspektorów. Zdaniem organu dla wykazania powstania obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej, zawiadomienia o nieopłaconym postoju w strefie płatnego parkowania, znajdujące się w aktach sprawy, są wystarczającym środkiem dowodowym. Organ odwoławczy stwierdził, że w dwóch przypadkach zobowiązany nie kwestionuje faktu parkowania w strefie, bez uiszczenia stosownej opłaty, tłumacząc to krótkotrwałym postojem oraz obecnością we wnętrz pojazdu, które to okoliczności nie mają wpływu na obowiązek wykupienia biletu, bądź posiadanie abonamentu. Kolegium dodatkowo wskazało, że żaden z przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym nie nakłada na wierzyciela obowiązku prowadzenia ze zobowiązanym korespondencji w sprawie przesłanego upomnienia, zatem zobowiązany nie mógł uznać, że brak odpowiedzi wierzyciela na przesłane wyjaśnienia w sprawie upomnienia z dnia [...] r. równoznaczne jest z umorzeniem egzekwowanego obowiązku. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wniósł K.T. wnosząc o jego "anulowanie" z uwagi na fakt zatrzymania się, a nie postoju w strefie oraz brak wezwania do zapłaty umieszczony za szybą samochodu w dniu [...] r. na ulicy [...] oraz w dniu [...]r. na ulicy [...]. Ponadto zakwestionował korzystanie przez siebie z pojazdu w dniach [...] r., a także wskazał na niewłaściwą ocenę faktów przez Kolegium. Skarżący podkreślił, że w piśmie z dnia [...] r. informował, że w okresie którego dotyczą zawiadomienia, pożyczył samochód znajomemu, który jednak nigdy mu nie mówił o fakcie parkowania w strefie bez wniesienia stosownej opłaty, a tym bardziej by był zawiadomiony o nieopłaconym postoju. W dalszej części uzasadnienia skarżący podniósł, że Kolegium z jednej strony wskazuje na brak obowiązku odpowiedzi na jego pisma, a z drugiej przywołuje "rzekome" pismo z dnia [...] r., po którym mimo wezwania skarżący nie wskazał innych osób, które mogły użytkować pojazd w okresie objętym tytułem wykonawczym. Jednocześnie skarżący podał, że nie jest żadną tajemnicą komu pożyczał samochód, jednak nie otrzymał żadnego pisma wzywającego do wyjaśnienia tej sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie oraz utrzymało dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Jak wynika z protokołu rozprawy z dnia [...] r. skarżący oświadczył, że organ egzekucyjny nie wzywał go do uzupełnienia zarzutów poprzez wskazanie personaliów osoby, której użyczył swojego samochodu. W dniu przed rozprawą zapoznając się z aktami administracyjnymi znajdującymi się w Sądzie stwierdził, że na kartach [...] znajdują się pisma tej samej treści z dnia [...]r., z której wynika, że wezwano go do uzupełnienia zarzutu. Skarżący w związku z tym oświadczył, że pisma takiej treści nie otrzymał i po raz pierwszy przeczytał je w dniu wczorajszym. Ponadto skarżący podał, że nie przypomina sobie aby był pouczany w toku postępowania egzekucyjnego o możliwości zapoznania się z materiałami zawartymi w aktach postępowania. Dalej okazano skarżącemu upomnienie wskazując na jego datę oraz pismo skarżącego z karty [...] wcześniej datowane niż upomnienie, skarżący wyjaśnił, że otrzymał od organu dwa upomnienia tyle tylko, że pierwsze z nich nie znajduje się w aktach sprawy. Po pierwszym upomnieniu napisał pismo z dnia [...]r., a potem jeszcze napisał pismo z dnia [...] r. po otrzymaniu kolejnego upomnienia. Skarżący wskazał, że w pierwszym upomnieniu był chyba wskazany jeden postój więcej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanego postanowienia /innego aktu lub czynności/ z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jego wydania lub tryb podjęcia innego aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności, Sąd po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych, stwierdził konieczność uwzględnienia skargi przy jednoczesnym skorzystaniu z dyspozycji art. 134 § 1 i art. 135 tej ustawy. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej "k.p.a." obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie administracyjne jest wszechstronne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. W toku postępowania wyjaśniającego organ ma obowiązek podjęcia wszelkich kroków, które są niezbędne do ustalenia podstaw faktycznych rozstrzygnięcia. Jest to warunek konieczny do wydania rozstrzygnięcia zgodnego z przepisami obowiązującego prawa, a także zgodnego z istniejącym stanem faktycznym. Organy administracji publicznej powinny, podejmować wszelkie kroki niezbędne do wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, a następnie do oceny na jego podstawie czy dana okoliczność została udowodniona. Ustalając fakty mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy organ administracji publicznej obowiązany jest rozważyć wszystkie wnioski podniesione przez stronę, ponieważ zaniechanie w tym zakresie określonych działań przez organ, zwłaszcza wtedy, gdy strona powołuje się na konkretne i ważne dla niej okoliczności w sprawie, jest istotnym uchybieniem procesowym. Ponadto w sprawie, w której przedmiotem rozstrzygnięcia organu administracji publicznej jest nałożenie na stronę danego postępowania administracyjnego określonej przepisami sankcji pieniężnej lub zobowiązanie jej do wykonania innego rodzaju obowiązku, a więc w sytuacji podjęcia działań o charakterze represyjnym, organ ma obowiązek przeprowadzić postępowanie w taki sposób, aby nie pozostawiać żadnych wątpliwości co do podjętego rozstrzygnięcia. Materiał dowodowy w takim przypadku powinien być kompletny i w sposób jednoznaczny wskazywać na podmiot, który podlega ukaraniu karą pieniężną jako sprawca dokonanego naruszenia prawa (por. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2007 r., sygn. akt I OSK 1519/06, publ. LEX nr 417727). Z akt sprawy będącej przedmiotem rozpoznania wynika, że Prezydent Miasta [...] będący w tej sprawie wierzycielem oraz organem egzekucyjnym dochodzi od skarżącego K.T. należności pieniężnej za nieopłacony postój w Strefie Płatnego Parkowania w [...] pojazdu [...], po uprzednim doręczeniu skarżącemu upomnienia w dniu [...]r. Tymczasem w aktach sprawy znajduje się pismo zobowiązanego z dnia [...] r. (na które powołuje się skarżący w swoich zarzutach), skierowane przed doręczeniem wskazanego upomnienia, w którym K.T. ustosunkowuje się do kwestii parkowania w Strefie Płatnego Parkowania oraz wnosi o wykreślenie należności w kwocie [...] zł. Dodatkowo na rozprawie sądowej w dniu [...] r. skarżący, po wezwaniu przez sąd do wyjaśnienia powyższej sprawy wskazał, że otrzymał od organu dwa upomnienia, lecz pierwsze z nich nie znajduje się w aktach sprawy. Wskazane pismo z dnia [...] r. stanowiło więc jego odpowiedź na pierwsze upomnienie. Ponadto oświadczył, że skierował do organu kolejne pismo z dnia [...] r. po otrzymaniu kolejnego upomnienia, a ponadto w pierwszym upomnieniu wskazany był chyba jeden postój więcej. Zdaniem Sądu, wskazana okoliczność dotycząca istnienia dwóch upomnień wzywających jednego zobowiązanego do opłaty różnych kwot powinna zostać wyjaśniona przez organy administracji publicznej przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Dodatkowo w aktach administracyjnych nie stwierdzono zwrotnego potwierdzenia odbioru przez skarżącego pisma organu z dnia [...] r., wzywającego zgłaszającego zarzut błędu co do osoby zobowiązanego do sprecyzowania swoich twierdzeń poprzez wskazanie konkretnego użytkownika samochodu. Brak reakcji strony stanowił w konsekwencji o uznaniu przez organ I instancji jako nieuzasadnionych zgłoszonych zarzutów. Podobnie organ podejmujący zaskarżone postanowienie nie odniósł się do kwestii, braku otrzymania przez skarżącego pisma z dnia [...] r., podnoszonej przez niego w zażaleniu. Ponadto Sąd zauważył, że organy przed wydaniem swoich rozstrzygnięć, nie umożliwiły K.T. wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, czym naruszyły przepis art. 10 k.p.a. W tej sytuacji zdaniem Sądu należało uznać, że nie zebrano całego materiału dowodowego koniecznego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a tym samym naruszono przepisy art. 7, art. 10 art. 77 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę organy powinny wyjaśnić czy skarżącemu zostało wysłane pismo z [...]r. i czy zostało mu skutecznie doręczone. W związku z powyższym należy ustalić czy skarżący został wezwany do wskazania osoby trzeciej, która użytkowała jego samochód w okresie objętym upomnieniem, na co wskazywał w swoich zarzutach skarżący. Po zebraniu całego materiału dowodowego w sprawie organ dokona jego pełnej oceny. W tej sytuacji należało orzec, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.), o uchyleniu zaskarżonego oraz poprzedzającego go postanowienia Prezydenta Miasta [...].