II SA/Sz 485/10

Dnia 20 września 2010 roku referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 20 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z Jej skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy M. D. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł, skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że od wielu lat jest osobą poszukującą pracy, mieszka z córką i konkubentem, a comiesięczny dochód rodziny wynosi [...] zł brutto miesięcznie i składa się z alimentów na córkę, zasiłku rodzinnego oraz wynagrodzenia za pracę S. U. Wnioskodawczyni oświadczyła, że posiada mieszkanie o pow.[...] m2, [...] zł oszczędności i lokatę córki w kwocie [...] zł. Wezwaniem z dnia [...] r. (doręczonym [...] r.) referendarz sądowy zobowiązał skarżącą do przedłożenia w terminie [...] dni pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy następujących dowodów: - wyciągów lub wykazów z wszystkich skarżącej, jej córki i S. U. rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych, z okresu ostatnich trzech miesięcy, - zaświadczenia od pracodawcy o dochodach S. U. z okresu ostatnich trzech miesięcy, - dowodu potwierdzającego wysokość otrzymywanych alimentów, - zaświadczenia z powiatowego urzędu pracy potwierdzającego, że skarżąca jest osobą bezrobotną, - dowodów potwierdzających wydatki na utrzymanie mieszkania i inne niezbędne wydatki, w tym szkołę i leczenie córki z okresu ostatnich trzech miesięcy, - oświadczenia, do kogo należy dom położony w P. oznaczony nr [...] oraz do przedłożenia decyzji w sprawie podatku od tej nieruchomości, - zaświadczenia z właściwej do spraw opieki jednostki organizacyjnej gminy dotyczącego korzystania z pomocy opieki społecznej w okresie ostatnich dwóch lat. W piśmie nadanym w urzędzie pocztowym dniu [...] r. skarżąca zwróciła się o wydłużenie terminu zakreślonego w wezwaniu do dnia [...] r. podnosząc, że nie jest w stanie w zakreślonym terminie zgromadzić wymaganych dowodów ani ustalić do kogo należy aktualnie przelewicki dom. Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia [...] r. termin zakreślony w wezwaniu został przedłużony do dnia [...] r., o czym wnioskodawczyni została poinformowana. W piśmie z dnia [...] r. skarżąca oświadczyła, że nie jest w stanie przedłożyć określonych w wezwaniu dokumentów ani ustalić do kogo należy dom w P. i w związku z tym prosi o przedstawienie zasad odpłatności, po to aby zaciągnąć pożyczkę na pokrycie kosztów. W myśl art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) – dalej p.p.s.a, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2). Oznacza to, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej. Zgodnie z cytowanym wyżej przepisem art. 246 p.p.s.a., to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z pomocy. W myśl art. 255 ww. ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Jak wskazano powyżej, to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z pomocy. Oświadczenie skarżącej o sytuacji osobistej, majątkowej i dochodach okazało się niewystarczające do oceny jej rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych, a skarżąca nie przedłożyła dowodów pozwalających na ocenę jej sytuacji majątkowej. Należy zatem uznać, że wnioskodawczyni nie uprawdopodobniła, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym czy częściowym. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.