II SA/Sz 488/13

PostanowienieWSA w Szczecinie2013-06-07

Skład orzekający: Bożena Gonzalez Perea

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że jego sytuacja majątkowa, rodzinna i finansowa uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego lub adwokata, pomimo ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał w sposób przekonujący, że jego sytuacja majątkowa, rodzinna i finansowa uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika. Pomimo ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, na skarżącym ciąży obowiązek wykazania, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z własnych środków, co w niniejszej sprawie nie zostało udowodnione z uwagi na niespójne oświadczenia i brak wystarczających dowodów.
Stan faktyczny
Skarżący A.M. złożył skargę na decyzję Wojewody dotyczącą uznania go za osobę bezrobotną i odmowy przyznania zasiłku. Jednocześnie wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z czterema córkami, nie ma dochodów i nie korzysta z pomocy społecznej, ale posiada dom i mieszkanie. Referendarz sądowy wezwał go do przedłożenia dokumentów dotyczących wydatków na utrzymanie nieruchomości, wyciągów bankowych, oświadczeń o alimentach i studiowaniu córki oraz decyzji podatkowych. Skarżący przedłożył nieczytelne kserokopie faktur i decyzji, a jego oświadczenia były niespójne i nie pozwoliły na ustalenie rzeczywistej sytuacji majątkowej i rodzinnej.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono ustanowienia radcy prawnego lub adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 7 czerwca 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie z Jego skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną oraz przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych postanawia odmówić ustanowienia radcy prawnego lub adwokata A.M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji uznającą skarżącego za osobę bezrobotną od dnia [...] r. oraz odmawiającą przyznania prawa do zasiłku. Jednocześnie skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z czterema córkami tj. E.M., J.M., P.M. i N.M., nie ma żadnych dochodów i nie korzysta z pomocy społecznej. A.M. wskazał, że posiada dom o pow. [...] m2 (udział w [...]) i mieszkanie o pow. [...] m2, nie ma żadnych przedmiotów wartościowych ani oszczędności. Referendarz sądowy wezwaniem z dnia 27 maja 2013 r. zobowiązał skarżącego do przedłożenia, w terminie 7 dni, następujących dokumentów: - dowodów potwierdzających wydatki na utrzymanie domu przy ul. [...] oraz mieszkania przy ul. [...], z okresu ostatnich trzech miesięcy, - wyciągów lub wykazów z wszystkich rachunków bankowych, z okresu ostatnich trzech miesięcy, - oświadczenia skarżącego czy płaci alimenty na córki E., J. i P.M. oraz dowodów potwierdzających wysokość alimentów, - dowodu potwierdzającego, że córka P. studiuje i czy otrzymuje stypendium (np. zaświadczenie z uczelni), - kserokopii decyzji dotyczących podatku od wszystkich nieruchomości wnioskodawcy, za ostatni rok podatkowy, W odpowiedzi na wezwanie skarżący oświadczył, że wydatki na gaz w domu przy ul. [...] wynoszą w okresie zimowym ok. [...] zł miesięcznie, a obecnie [...] zł miesięcznie, na wodę [...] zł miesięcznie, energię elektryczną [...]zł, wywóz odpadów stałych [...] zł za dwa miesiące, podatek od nieruchomości wynosi [...] zł rocznie. Natomiast mieszkanie przy ul. [...] jest własnością wnioskodawcy ale obecnie nie jest w jego posiadaniu, dlatego nie ponosi kosztów jego utrzymania. Skarżący oświadczył, że nie posiada kont bankowych ponieważ od [...] lat nie pracuje, a oszczędności wydał, nie płaci także zasądzonych wyrokiem sądu alimentów na córki. Podał, że najstarsza córka pracuje. Skarżący nie przedłożył wskazanych w wezwaniu dowodów, zamiast tego dołączył płytę CD z fotokopiami dwóch faktur za gaz, jednej faktury za energię elektryczną, jednej faktury za wodę i jednej za wywóz odpadów, a także fotokopią decyzji w sprawie podatku od nieruchomości. Przy czym wszystkie fotokopie są bardzo nieczytelne, a niektóre dokumenty są wystawione na nazwisko K.M. W niniejszej sprawie, skarżący jest zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych z mocy ustawy, na podstawie art. 239 pkt 1 lit b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. Na podstawie art. 262 tej ustawy, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadnie prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 ww. ustawy). Z uwagi na ustawowe zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych, złożony wniosek należało rozpoznać w części dotyczącej ustanowienia pełnomocnika. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 cytowanej ustawy). Zgodnie z art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Oceniając wniosek A.M. oraz fotokopie dokumentów na płycie CD należy stwierdzić, że skarżący nie wyjaśnił w pełni swojej sytuacji majątkowej, rodzinnej i finansowej, a składane przez niego oświadczenia są niespójne, np. w formularzu PPF w oświadczeniu o stanie rodzinnym podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z czterema córkami, a w odpowiedzi na wezwanie oświadczył, że nie widuje córek i nie płaci na nie alimentów. Wnioskodawca przedłożył dowody potwierdzające wydatki ponoszone na utrzymanie domu przy ul. [...], w tym kserokopię faktury za gaz na kwotę [...] zł, informację o istniejącym zadłużeniu z [...] decyzję w sprawie podatku od tej nieruchomości, wystawione na nazwisko K.M., przy czym nie wskazał, by mieszkał z tą osobą. W innej jego sprawie która toczyła się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie o sygn. akt II SA/Sz 546/12 skarżący podał, że dom przy ul. [...] należy do jego ojca który jest na emeryturze i który ponosi koszty utrzymania domu. Złożone przez wnioskodawcę oświadczenie o sytuacji majątkowej, rodzinnej i dochodach oraz kserokopie dokumentów przedstawione na płycie CD nie pozwoliły na ustalenie rzeczywistej sytuacji rodzinnej i majątkowej skarżącego. Nie jest jasne czy skarżący mieszka sam czy ze swoim ojcem, kto i z jakich środków ponosi koszty utrzymania domu i inne wydatki, skoro wnioskodawca od [...] lat nie pracuje, nie ma żadnych oszczędności i nie korzysta z pomocy. A.M. nie wyjaśnił również sytuacji swojego mieszkania, podając tylko, że aktualnie nie jest w jego posiadaniu. W świetle powyższego należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał w sposób przekonujący, by przyznanie mu prawa pomocy było zasadne. Na wnioskodawcy ciąży obowiązek nie tylko rzetelnego i wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego, ale także poparcia powoływanych okoliczności środkami dowodowymi. W niniejszej sprawie skarżący nie podał z kim prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, ani kto i z jakich środków ponosi koszty utrzymania domu. Uniemożliwia to ustalenie jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i ocenę czy skarżący będzie w stanie ustanowić pełnomocnika z wyboru. Rozpatrzenie wniosku o prawo pomocy wymaga bowiem z jednej strony uwzględnienia obciążeń finansowych wnioskodawcy i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, z drugiej strony możliwości finansowych tych osób. W rozpoznawanej sprawie nie było to możliwe. Ponieważ wnioskodawca nie wykazał, że znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie kosztów wynagrodzenia i wydatków pełnomocnika z własnych środków finansowych, na podstawie art. 246 § 1 w zw. z art. 254 § 1 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło