II SA/Sz 488/13
PostanowienieWSA w Szczecinie2013-07-31
Skład orzekający: Marzena Iwankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy ustawy, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika (radcy prawnego lub adwokata)?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący, zwolniony z kosztów sądowych z mocy ustawy na podstawie art. 239 pkt 1 lit. b PPSA, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika. Prawo pomocy w tym zakresie może być przyznane, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść wynagrodzenia i wydatków pełnomocnika z własnych środków finansowych, nawet jeśli jest zwolniona z opłat sądowych.Stan faktyczny
Skarżący A. M. wniósł skargę na decyzję Wojewody dotyczącą uznania go za osobę bezrobotną i odmowy przyznania zasiłku. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Skarżący oświadczył, że nie ma dochodów, oszczędności ani przedmiotów wartościowych, ale posiada dom i mieszkanie. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy z powodu niewyjaśnienia sytuacji majątkowej. Skarżący wniósł sprzeciw, a sprawa została rozpoznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono radcę prawnego dla skarżącego w zakresie częściowym prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 31 lipca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie Przewodniczący sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie z Jego skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną oraz przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych postanawia ustanowić radcę prawnego
A. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji uznającą skarżącego za osobę bezrobotną od dnia [..] oraz odmawiającą przyznania prawa do zasiłku.
Jednocześnie skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z córkami, nie ma żadnych dochodów i nie korzysta z pomocy społecznej. A. M. wskazał, że posiada dom ( ) i mieszkanie,nie ma żadnych przedmiotów wartościowych ani oszczędności.
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 27 maja 2013 r. skarżący oświadczył, że wydatki na gaz w domu wynoszą w okresie zimowym ok. [...] miesięcznie, a obecnie [...] miesięcznie, na wodę [...] miesięcznie, energię elektryczną [...], wywóz odpadów stałych [...] za dwa miesiące, podatek od nieruchomości wynosi [...] rocznie. Natomiast mieszkanie jest własnością wnioskodawcy ale obecnie nie jest w jego posiadaniu, dlatego nie ponosi kosztów jego utrzymania. Skarżący oświadczył, że nie posiada kont bankowych ponieważ od lat nie pracuje, a oszczędności wydał, nie płaci także zasądzonych wyrokiem sądu alimentów na córki. Skarżący nie przedłożył wskazanych w wezwaniu dokumentów źródłowych, zamiast tego dołączył płytę CD z fotokopiami dwóch faktur za gaz, jednej faktury za energię elektryczną, jednej faktury za wodę i jednej za wywóz odpadów, a także fotokopię decyzji w sprawie podatku od nieruchomości. Przy czym niektóre dokumenty zostały wystawione na nazwisko K. M.
Postanowieniem z dnia 7 czerwca 2013 r. referendarz sądowy odmówił przyznania wnioskodawcy prawa pomocy z tego względu, że skarżący nie wyjaśnił swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej. A. M. udokumentował wydatki ponoszone na utrzymanie domu przez K. M., nie wskazując jednocześnie, by z osobą tą prowadził wspólne gospodarstwo domowe.
Skarżący, w ustawowym terminie wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, co oznacza, że na mocy art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., orzeczenie to utraciło moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W niniejszej sprawie, skarżący jest zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych z mocy ustawy, na podstawie art. 239 pkt 1 lit b p.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie organu w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej.
Na podstawie art. 262 tej ustawy, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadnie prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 ww. ustawy). Z uwagi na ustawowe zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych, złożony wniosek należało rozpoznać w części dotyczącej ustanowienia pełnomocnika.
Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 cytowanej ustawy).
Oceniając wniosek A. M. oraz przedłożone przez niego dowody źródłowe Sąd uznał, że skarżący wykazał w sposób dostateczny, że nie jest w stanie pokryć wydatków i wynagrodzenia pełnomocnika z własnych środków finansowych. Jak wynika z akt spawy wnioskodawca od lat nie pracuje, nie ma też oszczędności ani innych dochodów, a od [...] jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Z przedłożonych dokumentów źródłowych wynika m. in., że skarżący w domu mieszkał ze swoim ojcem K. M., który ponosił większość kosztów utrzymania domu. Do sprzeciwu wnioskodawca dołączył kserokopię odpisu skróconego aktu zgonu K. M., a także trzy odpisy postanowień sądów powszechnych zwalniające skarżącego od kosztów sądowych w sprawach cywilnych.
Oceniając złożony wniosek należało stwierdzić, że złożone przez wnioskodawcę oświadczenie o sytuacji majątkowej, rodzinnej i dochodach nie jest spójne. Biorąc jednak pod uwagę przedmiot sprawy w której skarga została wniesiona, oraz okoliczność, że skarżący mieszkał z ojcem który zmarł i z którego pomocy korzystał, należało uznać, że A. M. wykazał w sposób dostateczny, iż nie jest w stanie ponieść wynagrodzenia i wydatków pełnomocnika z własnych środków finansowych.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 w zw. z art. 254 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło