II SA/Sz 489/13

Dnia 4 lutego 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie Przewodniczący sędzia NSA Stefan Kłosowski po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie z Jego skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania p o s t a n a w i a odmówić ustanowienia adwokata Wyrokiem z dnia 4 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Z. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] w przedmiocie wymeldowania. W dniu 16 października 2013 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata celem wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku podał, że od [...] r. jest osobą pozbawioną wolności i nie stać go na ustanowienie adwokata z wyboru. Wnioskodawca wyjaśnił, że pracuje odpłatnie w Zakładzie Karnym gdzie zarabia [...] zł miesięcznie ale obciąża go obowiązek alimentacyjny wobec córki I. S., spłaca także zaliczkę alimentacyjną wypłaconą przez Fundusz Alimentacyjny córce M. S., a pozostająca mu po potrąceniach w kwota [...] zł wystarcza jedynie na zakup specjalnej pasty do zębów i pasków do glukometru, których Zakład Karny nie zapewnia. W odpowiedzi na zarządzenie Sądu z dnia 17 stycznia 2014 r. skarżący oświadczył, że składając wniosek o prawo pomocy nie miał środków finansowych pozwalających na poniesienie kosztów postępowania. Jednak w dniu 13 stycznia 2014 r. komornik sądowy przelał na konto Zakładu Karnego kwotę [...] zł, wyegzekwowaną od byłej żony skarżącego zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia [...] r., a w dniu 14 stycznia 2014 r. Zakład Karny przelał na wskazane przez wnioskodawcę konto kwotę [...] zł, którą skarżący przeznaczy na zakup mieszkania po odbyciu kary. W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie skarżący został zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych postanowieniem referendarza sądowego z dnia [...] r, które ma skutek prawomocnego orzeczenia sądu. Zasadą, wynikającą z art. 199 p.p.s.a. jest ponoszenie przez strony postępowania kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie, w tym kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego, a zwolnienie od ponoszenia tych kosztów jest wyjątkiem od tej zasady i może mieć miejsce, gdy dana osoba wykaże, że spełnia ustawowe przesłanki do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zatem, to rzeczą skarżącego, jako zainteresowanego, jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w przytoczonych wyżej przepisach. Tym samym to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Skarżący od [...] roku jest osobą osadzoną i odbywa [...] letnią karę pozbawienia wolności. W oświadczeniu o swojej sytuacji majątkowej podał, że pracuje odpłatnie, ale do jego dyspozycji pozostaje jedynie kwota [...] zł, która jest mu potrzebna na specjalną pastę do zębów i paski do glukometru. Jednak w styczniu 2014 r. skarżący otrzymał od byłej żony kwotę [...] zł zasądzoną postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia [...] r. z tytułu podziału majątku wspólnego. Skarżący jest osobą pozbawioną wolności zatem niezbędne koszty jego utrzymania ponoszą podatnicy, pracuje odpłatnie w zakładzie karnym i po potrąceniach pozostaje mu do dyspozycji kwota [...] zł miesięcznie, ponadto w styczniu 2014 r. otrzymał kwotę [...] zł z tytułu podziału majątku wspólnego, którą może dysponować. W tej sytuacji brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, że wnioskodawca znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej ustanowienie adwokata z własnych środków finansowych. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 i art. 254 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w postanowieniu.