II SA/Sz 49/16

WyrokWSA w Szczecinie2016-04-20

Skład orzekający: Danuta Strzelecka-Kuligowska, Stefan Kłosowski, Arkadiusz Windak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo uchylił decyzję Starosty zezwalającą na czasowe zajęcie nieruchomości w celu usunięcia awarii urządzeń telekomunikacyjnych, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia?
Ratio decidendi
Wojewoda naruszył art. 138 § 2 Kpa, uchylając decyzję Starosty i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Sąd uznał, że organ odwoławczy miał wystarczający materiał dowodowy do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o art. 126 u.g.n., nie wykazując jednocześnie, że uchybienia organu I instancji były na tyle istotne, by uniemożliwić uzupełnienie postępowania dowodowego w trybie art. 136 Kpa. Ponadto, z uwagi na fakt usunięcia awarii, organ odwoławczy powinien był rozważyć umorzenie postępowania.
Stan faktyczny
Spółka A. uzyskała od Starosty zezwolenie na czasowe zajęcie części nieruchomości w celu usunięcia awarii urządzeń telekomunikacyjnych, z nadaniem decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Właściciele nieruchomości wnieśli odwołanie, zarzucając naruszenie przepisów Kpa. Wojewoda uchylił decyzję Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na naruszenie przepisów prawa materialnego i formalnego, w tym błędne zastosowanie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami (art. 124b i 126 u.g.n.). Spółka A. złożyła skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji Wojewody.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na czasowe zajęcie części nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody Z. na rzecz strony skarżącej Spółki A. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Starosta na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) oraz art. 124b oraz art. 126 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015 r. poz. 782 ze zm.) po rozpoznaniu wniosku Spółki udzielił Spółce zezwolenia na czasowe zajęcie pomieszczenia przynależnego do lokalu będącego własnością R. I. oraz A. Iw. znajdującego się w budynku nr [...] posadowionym na działce nr [...] w miejscowości [...], na okres nie dłuższy niż 7 dni, licząc od dnia zajęcia nieruchomości, w celu usunięcia i naprawy uszkodzonych łączy telekomunikacyjnych. Jednocześnie organ zobowiązał wnioskodawcę do przywrócenia ww. pomieszczenia do stanu poprzedniego niezwłocznie po zakończeniu czynności związanymi z usunięciem i naprawą uszkodzonych łączy telekomunikacyjnych, a za ewentualne powstałe szkody w wyniku zajęcia nieruchomości do wypłaty odszkodowania. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Od powyższej decyzji R. i A. Iw. wnieśli odwołanie zarzucając jej: - rażące naruszenie art. 7, art. 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego sprawy i jego dowolnej ocenie wyrażającej się tym, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organ uznał, że spełniona została przesłanka braku zgody odwołujących na realizację usunięcia i naprawy uszkodzonych łączy telekomunikacyjnych, - art. 7, art. 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa polegające na niepełnym przeprowadzeniu postępowania dowodowego w sprawie, a właściwie braku jego przeprowadzenia albowiem odwołujący nie brali udziału w postępowaniu dowodowym, - art. 10 i 64 Kpa poprzez niepoinformowanie odwołujących o prowadzonym postępowaniu administracyjnym i naruszenia zasady czynnego udziału stron w tym postępowaniu, - art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 7 w zw. z art. 8. w zw. z art. 11 w zw. z art. 15 Kpa poprzez brak poczynienia w postępowaniu administracyjnym przez organ wymaganych ustaleń dla rozważenia słusznego interesu ich jako właścicieli nieruchomości. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda na podstawie art. 138 § 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 9a w związku z art. 126 ustawy o gospodarce nieruchomościami, po rozpatrzeniu odwołania, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że Spółka., działając na podstawie art. 124b i art. 126 u.g.n., zwróciła się do Starosty z wnioskiem o wydanie decyzji zobowiązującej właścicieli do udostępnienia nieruchomości położonej w [...], gm. [...], oznaczonej nr [...], gdzie znajdują się urządzenia teletechniczne Spółki. Zaznaczono, że dostęp do urządzeń jest konieczny w celu wykonania czynności eksploatacyjnych w trybie awaryjnym, polegających na usunięciu awarii i naprawie uszkodzonych łączy telekomunikacyjnych. Jednocześnie wniesiono o nadanie decyzji rygoru w trybie art. 108 Kpa. Wnioskodawca podkreślił, że brak zgody właścicieli ww. nieruchomości na dostęp w trybie awaryjnym do wskazanej infrastruktury powoduje odcięcie od usług telekomunikacyjnych mieszkańców m. Lekowo. Zaznaczono, że brak możliwości usunięcia awarii może powodować także niemożność łączności do służb specjalnych - Policji, Pogotowia i Straży Pożarnej. Zwrócono uwagę, że stan ten jest zmienny i że uszkodzonych łączy może być więcej, w konsekwencji wszyscy mieszkańcy wsi mogą zostać pozbawieni możliwości korzystania z usług telekomunikacyjnych. Wskazano, że Spółka. (dawniej Spółka) posiada tytuł prawny do nieruchomości na mocy umowy z właścicielami nieruchomości. W związku z podjęciem działań inwestycyjnych mających na celu wyniesienie urządzeń telekomunikacyjnych z przedmiotowego lokalu umowy nie kontynuowano. Aktualnie trwa wymiana korespondencji z właścicielami nieruchomości w sprawie zasad odpłatności za korzystanie z części nieruchomości do czasu zakończenia inwestycji i wyniesienia urządzeń poza wskazaną posesję. Podkreślono, że podjęte przez pracowników służb technicznych próby negocjacji z właścicielami w sprawie uzyskania dostępu do nieruchomości i usunięcia awarii nie przyniosły oczekiwanych rezultatów. Do powyższego wniosku zostały załączone, m.in.: pismo Spółki do R. i A. I, informujące, że zakończenie inwestycji mającej na celu wyniesienie urządzeń telekomunikacyjnych z lokalu planowane jest w IV kwartale br. oraz, że w związku z rozwiązaniem dotychczas obowiązującej umowy najmu zawartej w dniu [...] r. na czas określony do dnia [...] r., proponuje się zawarcie nowej umowy, w której zostaną uregulowane zasady korzystania z nieruchomości do czasu zakończenia inwestycji i wyniesienia urządzeń, pismo Spółki do A. I, w którym poinformowano, że w związku z podjęciem działań inwestycyjnych w celu wyniesienia urządzeń telekomunikacyjnych z lokalu znajdującego nie zamierza kontynuować umowy najmu, pismo R. I. i A. I., że od dnia dzisiejszego pracownicy Spółki nie będą wpuszczani na posesję do momentu uregulowania zaległych opłat i ustalenia ewentualnych warunków dalszego użytkowania lokalu i gruntu, ostateczne wezwanie do zajęcia stanowiska w sprawie, informujące Spółkę, że nie do przyjęcia są zaproponowane warunki dalszej kontynuacji zobowiązań najemcy wobec wynajmujących, pismo z dnia [...] r. Spółka. informujące o dalszym zainteresowaniu ugodowym rozwiązaniem sprawy oraz zawierające prośbę o niezwłoczne udostępnienie nieruchomości celem przywrócenia sprawności uszkodzonych łączy telekomunikacyjnych, z informacją, że dalszy brak zgody na dostęp do urządzeń spowoduje skierowanie sprawy do starosty w celu wydania decyzji administracyjnej udzielającej zezwolenia na przeprowadzenie prac związanych z realizacją celu publicznego na przedmiotowej nieruchomości, zgodnie z art. 124 u.g.n. Pismem z dnia [...] r. wnioskodawca poinformował organ I instancji, że we wskazanej lokalizacji zainstalowany jest węzeł komutacyjny, reduktor łączy telefonicznych realizujący powszechną usługę POTS. Urządzenie to nie pracuje w systemie zdalnego dostępu serwisowego, co oznacza, że wszelkie czynności diagnostyczne oraz naprawcze muszą być wykonywane bezpośrednio na nim. Zaznaczono, że ww. węzeł obsługuje mieszkańców miejscowości [...]. Nieczynnych jest 38 łączy telefonicznych, a więc klienci Spółki., jak również klienci innych operatorów pozbawieni są dostępu do usługi telefonii stacjonarnej, w tym możliwości skorzystania z połączeń alarmowych. Ze względu na powagę sytuacji wniesiono o pilne rozpatrzenie wniosku i wydanie decyzji zobowiązującej właścicieli nieruchomości do udostępnienia lokalu. Zdaniem Wojewody decyzja Starosty została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i formalnego. Wnioskodawca jako podstawę żądania wskazał art. 124 b i art. 126 u.g.n. W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji organ I instancji podał zarówno art. 124 b, jak i art. 126 u.g.n. Przesłanki wydania zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości w trybie art. 126 ust. 1 u.g.n. są odmienne od tych, które przewiduje art. 124b tej ustawy. Zgodnie z art. 124b u.g.n., Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności (ust. 1). Decyzję, o której mowa w ust. 1, wydaje się z urzędu albo na wniosek podmiotu zobowiązanego do wykonania czynności, o których mowa w ust. 1 (ust. 2). Obowiązek udostępnienia nieruchomości może być ustanowiony na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy. Przepis art. 124 ust. 1a i 4 stosuje się odpowiednio (ust. 3). Decyzji wydanej na podstawie art. 124b u.g.n. nie nadaje się rygoru natychmiastowej wykonalności, ani w samej decyzji, ani w rozstrzygnięciu wydanym na podstawie art. 108 § 2 Kpa. Decyzja zobowiązująca do udostępnienia nieruchomości może być wydana jedynie w przypadku, gdy dotyczy urządzeń infrastruktury technicznej wymienionych w art. 124b ust. 1 u.g.n., nienależących do części składowych nieruchomości. Wynikające z art. 124b ust. 1 u.g.n. udostępnienie nieruchomości jest ściśle powiązane z celem udostępnienia. Natomiast w myśl art. 126 u.g.n., w przypadku siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody, z zastrzeżeniem ust. 5, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy, licząc od dnia zajęcia nieruchomości. W przypadku postępowania prowadzonego na wniosek, wydanie decyzji następuje niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 7 dni, licząc od dnia złożenia wniosku (ust. 1). Decyzji, o której mowa w ust. 1, nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności (ust. 2). Przepisy ust. 1-9 stosuje się również w przypadku nagłej potrzeby zapobieżenia znacznej szkody wynikającej z awarii, o których mowa w art. 124b (ust. 10). Dla zastosowania art. 126 ust. 1 u.g.n. konieczne jest ustalenie wystąpienia siły wyższej lub nagłej, realnej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody. Przy czym w określeniu "zapobieżenia powstaniu znacznej szkody" mieści się m.in. działanie o charakterze prewencyjnym przed mogącą powstać, z dużą dozą prawdopodobieństwa znaczną szkodą. Regulacja przewidziana w art. 126 ust. 1 u.g.n. odnosi się do sytuacji nagłych, nieprzewidzianych. W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 126 u.g.n. nie bada się okoliczności braku zgody właściciela na czasowe zajęcie nieruchomości. Podstawą wydania decyzji w takich sprawach muszą być takie informacje, które wskazują na potrzebę wyjątkowo szybkiego działania. Dalej organ odwoławczy stwierdził, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, co było podstawą zastosowania obu omawianych przepisów, tj. art. 124b i art. 126 u.g.n. Występujące w sprawie wątpliwości co do rzeczywistej treści żądania wnioskodawcy nie zostały wyjaśnione przez organ I instancji. Doprowadziło to do sytuacji, w której nie wiadomo, co było przedmiotem postępowania w tej sprawie. Starosta wskazywał, że prowadzi postępowanie w sprawie wydania zezwolenia na czasowe zajęcie pomieszczenia przynależnego do lokalu i tak to zostało sformułowane w decyzji, choć jako podstawę rozstrzygnięcia podał i art. 124b i art. 126 u.g.n., zaś z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, jakie przesłanki rozważał organ I instancji. Z kolei wnioskodawca w podaniu z dnia [...] r. wniósł o wydanie decyzji zobowiązującej właścicieli do udostępnienia pomieszczenia na nieruchomości, załączając kopie korespondencji z właścicielami dotyczącej podjętych prób negocjacji, jednakże powołał oba ww. przepisy. Zdaniem Wojewody, opisane postępowanie organu I instancji stanowi naruszenie art. 77 § 1 Kpa oraz art. 80 Kpa, art. 7 Kpa. oraz zasady z art. 8 Kpa. Nadto w przypadku wątpliwości odnośnie zakresu i podstawy żądania strony, organ winien wezwać ją do wyjaśnienia bądź sprecyzowania wniosku, stosownie do art. 64 § 2 Kpa. W tej sytuacji, przyjęcie, że w sprawie zaistniały przesłanki do pozytywnego rozpatrzenia wniosku strony było przedwczesne, gdyż nie zostało poprzedzone należytym wyjaśnieniem sprawy. Nadto wnioskodawca nie załączył do podania stosownych dokumentów potwierdzających prawo do urządzeń znajdujących się na przedmiotowej nieruchomości, a organ I instancji nie przeprowadził w tym zakresie postępowania wyjaśniającego. Nie wiadomo również, kiedy dokładnie wystąpiła awaria, o której mowa we wniosku. Przedłożone przez wnioskodawcę pełnomocnictwa i pisma stanowią bowiem niepoświadczone za zgodność z oryginałem kserokopie, które nie mają waloru dowodu i dokumentu w postępowaniu administracyjnym. Ponadto uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów z art. 107 § 3 Kpa. Według organu odwoławczego, z uwagi na powyższe należało uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, stosownie do art. 138 § 2 Kpa. Organ II instancji nie może bowiem w takiej sytuacji konwalidować popełnionych przez organ I instancji uchybień, bez naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania. Organ I instancji, kierując się ww. wskazaniami, winien przeprowadzić kompletne postępowanie w trybie przewidzianym stosownymi przepisami i zgromadzić dowody mające istotne znaczenie dla sprawy. Starosta powinien w pierwszej kolejności ocenić zasadność wniosku przez pryzmat przesłanek wynikających z art. 124b i 126 u.g.n. Organ II instancji wskazał nadto, że w aktach sprawy znajduje się skan pisma Spółki do Starostwa Powiatowego z dnia [...] r., informującego, że w dniu [...] r. pracownicy Spółki. uzyskali dostęp do urządzeń telekomunikacyjnych zlokalizowanych w pomieszczeniu nieruchomości nr [...] w m. [...], ustalili i usunęli przyczynę awarii urządzeń. Węzeł podjął pracę i mieszkańcy m. [...] odzyskali dostęp do usług telekomunikacyjnych. Zdaniem organu odwoławczego, w niniejszym przypadku nie można przyjąć, że wykonanie decyzji, której nadany został rygor natychmiastowej wykonalności, oznacza skutek w postaci umorzenia postępowania odwoławczego, tym bardziej powoduje bezprzedmiotowość postępowania organu I instancji. Strona ma interes prawny w tym, aby żądać oceny legalności zaskarżonej decyzji. Spółka złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Wojewody wnosząc o uchylenie w całości przedmiotowej decyzji Wojewody , umorzenie postępowania w sprawie i zasądzenie kosztów niniejszego postępowania według norm przewidzianych. Skarżąca Spółka zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie: - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa poprzez ich błędną wykładnię poprzez przyjęcie, że Starosta Świdwiński dopuścił się naruszenia prawa materialnego oraz prawa formalnego, - art. 126 u.g.n. poprzez jego błędną wykładnię wobec przyjęcia, że w stanie faktyczno-prawnym sprawy nie ziściły się przesłanki wymienione w tym przepisie skutkujące utrzymaniem w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji, - art. 138 § Kpa 2 poprzez jego zastosowanie polegające na uchyleniu zaskarżonej decyzji z jednoczesnym przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji wobec niezasadnego przyjęcia, że decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i postępowania, - art. 138 § 1 pkt 3 Kpa poprzez jego niezastosowanie wobec nieuzasadnionego przyjęcia przez Wojewodę braku podstaw do umorzenia postępowania odwoławczego podczas gdy zachodzi jego bezprzedmiotowość wobec wykonania decyzji organu I instancji. Zdaniem Spółki, zaskarżone orzeczenie jest nietrafne i jako takie nie może się ostać. Nie znajduje ono oparcia w stanie faktycznym sprawy oraz obowiązujących przepisach prawa. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego oraz występującego w sprawie stanu faktyczno-prawnego stwierdzić należy, iż decyzja Starosty była prawidłowa i jako taka winna się ostać. W sprawie istniały dostateczne podstawy do udzielenia przedmiotowego zezwolenia, w trybie art. 126 u.g.n. Powołując się na treść art. 126 u.g.n. skarżąca podkreśliła, że brak możliwości usunięcia awarii mógł skutkować również brakiem możliwości łączności do służb specjalnych - Policji, Pogotowia i Straży Pożarnej, co mogło mieć istotny wpływ w sytuacji zagrożenia, zdrowia, życia i mienia lub przy powstaniu sytuacji kryzysowych zarządzanych przez organy administracji państwowej. Powyższe jak najbardziej przemawia za zasadnością udzielenia Spółce przedmiotowego zezwolenia zawartego w decyzji Starosty z jednoczesnym nadaniem decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Ponadto skarżąca wskazała, że decyzja organu I instancji została wykonana przed złożeniem odwołania przez R. i A. I, co winno skutkować wyeliminowaniem z urzędu z obrotu prawnego przedmiotowego wadliwego postanowienia w przedmiocie wstrzymania natychmiastowego wykonania zaskarżonej decyzji. Nie ma też faktycznej możliwości przeprowadzenia powtórnie postępowania z racji faktu, iż nie istnieje już, w zasadzie, przedmiot decyzji, który miał być nią objęty. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje : Skarga okazała się zasadna, albowiem zaskarżona decyzja narusza prawo w stopni uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Zaskarżona decyzja zapadła na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Wyraźnie zatem Kodeks postępowania administracyjnego wyodrębnia dwie przesłanki wydania decyzji kasacyjnej przez organ odwoławczy, a mianowicie: a) stanowcze stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów kodeksu oraz/lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych, b) uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną wówczas, gdy organ pierwszej instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to nie kwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji. Jeżeli zatem organ II instancji korzysta z kompetencji określonych w art. 138 § 2 Kpa. to jest obowiązany do wskazania w uzasadnieniu orzeczenia okoliczności wymagających wyjaśnienia, a także powinien wyjaśnić, dlaczego nie może przeprowadzić dodatkowego postępowania we własnym zakresie. Nadto decyzja wydana na podstawie art. 138 § 2 Kpa jest dopuszczalna wyjątkowo i stanowi odstępstwo od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w drugiej instancji. Odnosząc te rozważania do rozpatrywanej sprawy, Sąd stwierdza, że Wojewoda naruszył przepis art. 138 § 2 Kpa. Sprawa dotyczy wniosku Spółki o udzielenie zezwolenia na czasowe zajęcie pomieszczenia przynależnego do lokalu będącego własnością R. I. oraz A.I. znajdującego się w budynku nr [...[ posadowionym na działce nr [...] w miejscowości [...] w celu usunięcia i naprawy uszkodzonych łączy telekomunikacyjnych. Według organu odwoławczego, decyzja organu I instancji zezwalająca na czasowe zajęcie pomieszczeń w lokalu w budynku nr [...] w [...] w celu usunięcia awarii urządzeń telekomunikacyjnych, narusza przepisy zarówno u.g.n., jak i reguły procesowe, albowiem jako podstawę rozstrzygnięcia organ podał art. 124b i jednocześnie art. 126 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), zwanej dalej "u.g.n.", które stanowią odmienne tryby wydania takiego zezwolenia, zaś z uzasadnienia decyzji nie wynika, jakie przesłanki rozważał organ I instancji. Wojewoda wskazał nadto, że w przypadku wątpliwości odnośnie zakresu i podstawy żądania strony, organ winien był wezwać ją do wyjaśnienia bądź sprecyzowania wniosku, stosownie do art. 64 § 2 Kpa. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika nadto, że organ odwoławczy sam we własnym zakresie dokonał szerokiej analizy w zasadzie całego materiału dowodowego oraz przeanalizował przesłanki zastosowania zarówno art. 126 u.g.n. jak i 124 b u.g.n. Wojewoda w zasadzie nie zakwestionował okoliczności faktycznych sprawy, lecz jedynie nakazał organowi ponowne rozważenie kwalifikacji prawnej zezwolenia na czasowe zajęcie pomieszczenia przynależnego do lokalu będącego własnością R. I. oraz A. I. w celu usunięcia i naprawy uszkodzonych łączy telekomunikacyjnych. W ocenie Sądu, organ odwoławczy miał dostateczny materiał dowodowy i podstawy do rozważenia możliwości udzielenia przedmiotowego zezwolenia w trybie art. 126 u.g.n., bez konieczności ustalania rzeczywistej treści żądania wnioskodawcy, w oparciu o własne rozważania stanu faktycznego sprawy, ustalonego w sposób wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia w tej sprawie. Przede wszystkim należy mieć na uwadze, że skarżąca wyjaśniła, iż na skutek awarii urządzeń telekomunikacyjnych nieczynnych było 38 łączy telefonicznych, a więc klienci Spółki., jak również klienci innych operatorów pozbawieni zostali dostępu do usługi telefonii, w tym możliwości skorzystania z połączeń alarmowych, co mogło mieć istotny wpływ w sytuacji zagrożenia, zdrowia, życia i mienia lub przy powstaniu innych sytuacji kryzysowych. Z akt wynika, że strony sporu łączyła umowa najmu przedmiotowych pomieszczeń, która wygasła z uwagi na upływ czasu. Z akt wynika także brak woli właścicieli lokalu, w którym znajdują się urządzenia Spółki, umożliwienia Spółce dokonania naprawy tych urządzeń. Jak wskazał Wojewoda w uzasadnieniu dla zastosowania art. 126 ust. 1 u.g.n. konieczne jest ustalenie wystąpienia siły wyższej lub nagłej, realnej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody. W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 126 u.g.n. nie bada się okoliczności braku zgody właściciela na czasowe zajęcie nieruchomości. Podstawą wydania decyzji w takich sprawach muszą być takie informacje, które wskazują na potrzebę wyjątkowo szybkiego działania. W ocenie Sądu, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji, organ odwoławczy nie wykazał w przekonujący sposób, że postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ I instancji jest obarczone takimi uchybieniami, których nie można było uzupełnić w trybie art. 136 Kpa, zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Reasumując, Sąd uznał, że orzekając kasacyjnie w tej sprawie organ odwoławczy przekroczył swoje uprawnienia określone w art. 138 § 2 Kpa. Ponadto Sąd zauważa, że w aktach sprawy znajduje się pismo Spółki z dnia [...] r., informujące, że w dniu [...] r. pracownicy Spółki uzyskali dostęp do urządzeń telekomunikacyjnych zlokalizowanych w pomieszczeniu nieruchomości nr [...] w m. [...] i usunęli przyczynę awarii urządzeń. Zdaniem Sądu, ze względu na charakter tego postępowania i jego cel – uzyskanie zezwolenia na dostęp do pomieszczeń w których znajdują się urządzenia telekomunikacyjne skarżącej celem usunięcia istotnej awarii, organ odwoławczy winien był jednak rozważyć zasadność umorzenia tego postępowania z uwagi na zrealizowanie celu tego postępowania. W tym stanie rzeczy Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło