II SA/Sz 491/08
PostanowienieWSA w Szczecinie2008-07-14
Skład orzekający: Sędzia NSA Iwona Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może wstrzymać wykonanie decyzji o powołaniu do odbycia zasadniczej służby wojskowej, pomimo że ustawa o powszechnym obowiązku obrony stanowi, iż wniesienie odwołania nie wstrzymuje wykonania decyzji?Ratio decidendi
Sąd administracyjny może wstrzymać wykonanie decyzji o powołaniu do odbycia zasadniczej służby wojskowej na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a., nawet jeśli ustawa szczególna (art. 60 ust. 2a ustawy o powszechnym obowiązku obrony) stanowi, że wniesienie odwołania nie wstrzymuje wykonania decyzji. Takie sformułowanie w ustawie szczególnej nie jest przepisem wyłączającym możliwość wstrzymania wykonania przez sąd. Jednakże, aby wniosek o wstrzymanie został uwzględniony, skarżący musi wykazać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.Stan faktyczny
D.M. złożył skargę do WSA w Szczecinie na postanowienie Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji o powołaniu do zasadniczej służby wojskowej. Skarżący wniósł również o wstrzymanie wykonania decyzji o powołaniu do służby wojskowej, argumentując, że jej wykonanie zniweczyłoby sens odwołania i naraziło go na straty w prowadzonym gospodarstwie rolnym. Organ wojskowy wniósł o nieuwzględnienie wniosku, wskazując na przepisy ustawy o powszechnym obowiązku obrony, zgodnie z którymi karta powołania podlega wykonaniu niezależnie od wniesienia odwołania.Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania decyzji z dnia [...] r., seria [...] nr [...] w sprawie powołania D. M. do odbycia zasadniczej służby wojskowej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2008r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku D. M. o wstrzymanie wykonania decyzji o powołaniu do odbycia służby wojskowej w sprawie z Jego skargi na postanowienie Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odmówić wstrzymania decyzji z dnia [...] r., seria [...] nr [...] w sprawie powołania D. M. do odbycia zasadniczej służby wojskowej
D.M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. na postanowienie Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w S. z dnia (...( w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania na decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień w S.S. z dnia (...( o powołaniu skarżącego do odbycia zasadniczej służby wojskowej.
Skarżący we wniesionej skardze zawarł też wniosek o wstrzymanie wykonania "decyzji o powołaniu do odbycia służby wojskowej do czasu rozpatrzenia Jego skargi". Wskazał, że wykonanie tej decyzji zniweczyłoby sens odwołania i naraziło Go na ogromne uciążliwości i straty w prowadzonym gospodarstwie rolnym, którego jest właścicielem a częściowo dzierżawcą. Powołanie do odbycia służby wojskowej spowoduje upadek gospodarstwa i ogromne straty".
Skarżący dołączył do wniosku: zaświadczenie z dnia (...( o ukończeniu kursu obsługi kombajnów zbożowych, świadectwo uzyskania tytułu zawodowego rolnika oraz zaświadczenie Burmistrza Gminy S. z dnia (...( o prowadzeniu gospodarstwa rolnego o pow. 17,29 ha.
Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w S. wniósł o nieuwzględnienie wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji o powołaniu do dobycia zasadniczej służby wojskowej, podnosząc między innymi, że powoływanie obywateli do odbycia zasadniczej służby wojskowej odbywa się w oparciu o ustawę z dnia 11 listopada 1967r o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej ( Dz.U. z 2004r, Nr 241, poz. 2416 ze zm.).
Skarżący przyjął gospodarstwo rolne od brata dopiero w maju 2008r. tj. po trzech tygodniach od otrzymania karty powołania, zatem po wykonaniu niezbędnych prac polowych w gospodarstwie.
Organ podniósł też, że karta powołania zgodnie z art. 60 ust. 2a powyższej ustawy podlega wykonaniu niezależnie od wniesienia odwołania. Skarżący pomimo obowiązku wynikającego z mocy prawa, łamie prawo nie stawiając się do jednostki wojskowej, co może wskazywać, że jego postępowanie zmierza do uchylenia się od spełnienia obowiązku wynikającego z art. 1 tej ustawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) – dalej P.p.s.a. wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.
Jednakże jak stanowi art. 61 § 3 tej ustawy, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej sprawy.
W ocenie sądu w niniejszej sprawie nie zachodzi przypadek kiedy ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie aktu lub czynności.
Podnieść należy, że analiza przepisów prawa administracyjnego pozwala stwierdzić, że ustawodawca w różny sposób formułuje swoją wolę w zakresie wykonania decyzji. Rzadko kiedy zdarza się by powiedział, że wniesienie odwołania nie wstrzymuje wykonania decyzji organu I instancji. Zasadą jest bowiem, że decyzja nieostateczna nie podlega wykonaniu. Jest również zasadą wynikającą z art. 61 § 1 P.p.s.a., że wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.
Wynika to z posługiwania się w prawie administracyjnym terminem decyzji ostatecznej, a więc co do zasady decyzja nieostateczna nie może być wykonywana.
Zdarza się jednak i tak, że ustawodawca posługuje się terminem decyzja prawomocna np. w art. 26 ustawy z 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych okresu powojennego (tj. Dz.U. z 2002r Nr 42, poz. 371 ze zm.) i wówczas wykonaniu podlega dopiero decyzja prawomocna, a więc taka co do której zapadł prawomocny wyrok sądu administracyjnego lub upłynął termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Powyższe zasady i wyjątki od nich pozwalają stwierdzić, że sformułowanie zawarte w art. 60 ust.2a ustawy z dnia 21 listopada 1967r o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U.z 2004r., Nr 241, poz. 2416 ze zm.) " Wniesienie odwołania nie wstrzymuje wykonania decyzji" nie oznacza, iż jest to przepis szczególny w rozumieniu art. 61 § 3 ( zd. 1 in fine) P.p.s.a. wyłączający wstrzymanie wykonania przez sąd decyzji o powołaniu do odbycia zasadniczej służby wojskowej.
Artykuł 60 ust. 2a tej ustawy, jest wyłącznie wyjątkiem od zasady, że decyzja nieostateczna nie podlega wykonaniu, co jednak nie oznacza, że wykonanie takich decyzji nie może być wstrzymane przez sąd.
Przystępując do rozpatrzenia wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji z dnia 15 kwietnia 2008r. o powołaniu do odbycia zasadniczej służby wojskowej podnieść należy, że z treści przytoczonego wyżej art. 61 § 3 P.p.s.a. wynika, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu a także aktu wydanego w granicach tej samej sprawy, jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Odnosząc się do argumentacji przytoczonej przez skarżącego na poparcie wniosku należy podkreślić, że skarżący decyzję z dnia 14 kwietnia 2008r. o powołaniu do odbycia zasadniczej służby wojskowej z obowiązkiem stawienia się w jednostce wojskowej w dniu 6 maja 2008r., odebrał w dniu 14 kwietnia 2008r.
Darowiznę gospodarstwa rolnego skarżący otrzymał w dniu 05 maja 2008r., a więc w przeddzień stawienia się w jednostce wojskowej.
Z zestawienia tych dat wynika ewidentnie, że w dacie zawierania umowy darowizny skarżący wiedział od dłuższego czasu, że następnego dnia powinien stawić się w jednostce wojskowej. Skoro zatem wiedza ta nie stała na przeszkodzie przyjęcia przez skarżącego tej darowizny, to znaczy, że nie istniały obawy co do zaistnienia takich skutków dłużej trwającego pobytu poza gospodarstwem o jakich mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a.
Mając powyższe na względzie, w ocenie sądu brak jest podstaw do uwzględnia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji o powołaniu do odbycia zasadniczej służby wojskowej.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło