II SA/Sz 493/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie z Jego skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia p o s t a n a w i a: 1/ zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2/ ustanowić radcę prawnego. Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę G. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiecie Grodzkim K. z dnia [...] r. nakładające na skarżącego grzywnę w celu przymuszenia w kwocie [...] zł z tytułu niewykonania obowiązku nałożonego decyzją ostateczną PINB w K. z dnia [...] r. – nakazującą rozbiórkę drewnianego obiektu budowlanego, wybudowanego samowolnie na działce nr [...] przy ul. J. w K. Odpis ww. postanowienia został doręczony skarżącemu w dniu [...] r. W terminie otwartym do złożenia skargi kasacyjnej od wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowienia, skarżący złożył na formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku podał, iż od kilku lat jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Utrzymuje się ze świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w wysokości [...] zł. Z tych świadczeń musi opłacić rachunki za wodę, prąd, grunt oraz kupić żywność i odzież. Dalej skarżący wskazał, iż jest osobą niepełnosprawną o stopniu lekkim i prawdopodobnie właśnie z tego powodu nie może znaleźć zatrudnienia. G. S. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie posiada żadnego majątku, oszczędności, w latach siedemdziesiątych rozpoczął budowę domu jednorodzinnego, której nie ukończył do dnia dzisiejszego. Do formularza skarżący załączył kserokopię zaświadczenia z PUP w K., że od dnia [...] r. jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku oraz kserokopię zaświadczenia z MOPS w K. podającego, że od [...]r. do chwili obecnej korzysta ze świadczeń socjalnych. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 powołanej wyżej ustawy). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, między innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Podkreślić należy, iż co do zasady, prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego. W literaturze przedmiotu wskazuje się, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, tj. podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu ( H. Knysiak-Molczyk, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4). W niniejszej sprawie, mając na uwadze sytuację materialną wnioskodawcy należy stwierdzić, że wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego został uwzględniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia. 2