II SA/Sz 493/22

WyrokWSA w Szczecinie2022-10-05

Skład orzekający: Jolanta Kwiecińska, Marzena Kowalewska, Bolesław Stachura

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przy obliczaniu opłaty stałej za pobór wód podziemnych należy uwzględniać stosunek ilości wody możliwej do pobrania na podstawie pozwolenia wodnoprawnego do dostępnych zasobów wód podziemnych, zgodnie z art. 271 ust. 2 Prawa wodnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przy obliczaniu opłaty stałej za pobór wód podziemnych nie należy uwzględniać stosunku ilości wody możliwej do pobrania do dostępnych zasobów wód podziemnych jako samodzielnej zmiennej. Stosunek ten jest już uwzględniony w konkretnej stawce opłaty, określonej w rozporządzeniu Rady Ministrów, zgodnie z przepisami Prawa wodnego obowiązującymi w dacie wydania decyzji. Organ prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego i procesowego.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, która określiła jej opłatę stałą za pobór wód podziemnych za rok 2022. Spółka zarzuciła organowi błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 271 ust. 2 Prawa wodnego, polegające na nieuwzględnieniu stosunku ilości wody możliwej do pobrania do dostępnych zasobów wód podziemnych przy obliczaniu opłaty. Skarżąca podniosła również zarzuty naruszenia przepisów K.p.a. dotyczących zebrania materiału dowodowego i rozstrzygania wątpliwości prawnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędzia WSA Bolesław Stachura po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] października 2022 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Inne z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty stałej za pobór wód podziemnych oddala skargę. P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. (dalej: "Strona" lub "Skarżąca"), zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w G. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 5 kwietnia 2022 r. nr SZ.ZUO.1.051.5.2022.IW w przedmiocie określenia za okres od 1 stycznia 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. opłaty stałej w wysokości 274 zł za pobór wód podziemnych z ujęcia zlokalizowanego w miejscowości Ś. na podstawie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Starosty K. znak Boś.6341.71.2017.FKT z 29 grudnia 2017 r. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. Informacją z 5 stycznia 2022 r. organ ustalił Stronie opłatę stałą za pobór wód podziemnych w wysokości 274 zł. W informacji wskazano, że opłata stała została obliczona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 500 zł na dobę za 1 m3/s czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnej ilości wód podziemnych, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego w ilości 5.40 m3/h i wynoszącym po przeliczeniu 0,0015 m3/s. Przeliczenia dokonano zgodnie z art. 552a ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U.2021.2233 tj. ze zm.; dalej: "u.p.w."). Organ wskazał, że wysokość jednostkowej stawki opłaty stałej została określona w § 15 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U.2021.736 t.j. ze zm.; dalej: "rozporządzenie RM"). W reklamacji z 22 marca 2022 r. Strona wskazała, że w powyższej informacji nie zastosowano prawidłowo dyspozycji wynikającej z art. 271 ust. 2 u.p.w., ustalającej wysokość opłaty stałej za pobraną wodę podziemną. Strona podkreśliła, że wskazany przepis nakazuje uwzględnić przy obliczeniu opłaty stosunek ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie pozwoleń, do dostępnych zasobów wód podziemnych. Tymczasem organ, ustalając opłatę za usługi wodne, nie uwzględnił ww. proporcji. Decyzją z 5 kwietnia 2022 r. nr SZ.ZUO.1.051.5.2022.IW organ na podstawie art. 273 ust. 6 w zw. z art. 271 ust. 2, art. 14 ust. 2 u.p.w., określił Stronie opłatę stałą za pobór wód podziemnych za okres od 1 stycznia 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. w wysokości 274 zł za pobór wód podziemnych z ujęcia zlokalizowanego w miejscowości Ś.. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że Strona korzysta z usług wodnych na podstawie ww. pozwolenia wodnoprawnego. Organ przedstawił analizę art. 271 ust. 2, art. 274 pkt 1 lit. a, art. 552a, art. 561 u.p.w. oraz § 2 i § 15 rozporządzenia RM. W dalszej kolejności organ przedstawił sposób wyliczenia opłaty oraz zwrócił uwagę na orzecznictwo sądów administracyjnych. Organ uznał, że przy obliczaniu stałej opłaty za pobór wód podziemnych nie należało uwzględnić kryterium proporcji (stosunku) wody możliwej do poboru do dostępnych zasobów wód podziemnych. Zdaniem organu przesądza o tym całokształt analizy przepisów prawa obowiązujących w dacie wydania decyzji, które prowadzą6 do wniosku, że stosunek ten uwzględniony został w konkretnej stawce opłaty. Organ podkreślił, że na gruncie sprawy kwestię tę regulują przepisy art. 561 u.p.w. oraz § 15 rozporządzenia RM. Organ podsumował, że przy obliczeniu opłaty stałej za pobór wód podziemnych w informacji rocznej uwzględniono stosunek ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie pozwolenia, do dostępnych zasobów wód podziemnych skoro zastosowano do obliczenia tej opłaty odpowiednią jednostkową stawkę opłaty za usługi wodne określone w rozporządzeniu RM. Podkreślił również, że wydając decyzję zasadnie zastosował art. 271 ust. 2 u.p.w. Organ zauważył, że w zakresie art. 561 u.p.w. , który wiąże się z treścią art. 274 pkt 1 lit. a u.p.w., racjonalny ustawodawca postanowił, że górna granica jednostkowa opłaty stałej będzie wyznaczona do dnia 31 grudnia 2023 r., z uwagi na czas, w jakim korzystający ze środowiska powinni przygotować się na nową ustawową wysokość opłat oraz nowe kryteria różnicujące. Strona zaskarżyła ww. decyzję skargą wniesioną do tutejszego Sądu, decyzji tej zarzucając naruszenie: 1) art. 271 ust. 2 u.p.w. poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na ustaleniu, iż przepis ten stanowi prawidłową podstawę zaskarżonej decyzji, podczas gdy decyzja nie uwzględnia proporcji maksymalnej ilości wody, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego do dostępnych zasobów wód podziemnych, co w konsekwencji doprowadziło do ustalenia nieprawidłowej opłaty za pobór wód podziemnych; 2) art. 7a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2022.2000 t.j.; dalej: "K.p.a.") poprzez wydanie decyzji niekorzystnej dla strony, w sytuacji kiedy istnieją wątpliwości co do treści normy prawnej, a przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku; 3) art. 7 i art 77 § 1 K.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy nie wykonano obowiązku zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego mającego wpływ na treść wydanej decyzji i ustalenie podstawy naliczenia opłaty zmiennej. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie od organu na Jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu zarzutów skargi Skarżąca podniosła, że przepis art. 271 ust. 2 u.p.w. nakazuje uwzględnić przy obliczaniu opłaty stosunek ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie pozwoleń do dostępnych zasobów wód podziemnych. Jednak, organ nie uwzględnił wskazanej proporcji przy obliczaniu opłaty za usługi wodne, co oznacza, że opłata została obliczona nieprawidłowo. Skarżąca podkreśliła, że organ wydający decyzję nie odniósł się do zastrzeżenia wskazanego w reklamacji Skarżącej dotyczącego ustalenia wysokości opłaty. Organ ograniczył się jedynie do powtórzenia obliczenia z przesłanej informacji o opłatach z 5 stycznia 2022 r. Ponadto organ naliczył opłatę stałą za usługi z tytułu poboru wód podziemnych zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym udzielonym 29 grudnia 2017 r. Skarżąca podkreśliła, że decyzja dotycząca poboru wody ze studni w Ś. nie dotyczy jej, lecz Gminy K. . Skarżąca wyjaśniła, że nie uzdatnia w Ś. wody pobranej, tylko odebraną wodę surową i przesyła do stacji uzdatniania w K. . Zdaniem Skarżącej stanowi to istotną okoliczność, której organ nie uwzględnił w toku postępowania administracyjnego. Odpowiadając na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Na wstępie Sąd wskazuje, że Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału I z 17 sierpnia 2022 r., wydanym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U.2020.1842 ze zm.), sprawę skierowano do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie 3 sędziów. Pismami z 19 sierpnia 2022 r., doręczonymi pełnomocnikowi Skarżącej 23 sierpnia 2022 r. zaś Organowi 19 sierpnia 2022 r., poinformowano Strony o powyższym jak i o możliwości złożenia dodatkowych wyjaśnień na piśmie. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2021.137 j.t.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2022.329 j.t. ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") Przedmiotem skargi jest decyzja organu określająca Skarżącej za okres od 1 stycznia 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. opłatę stałą w kwocie 274,00 zł za pobór wód podziemnych z ujęcia zlokalizowanego w miejscowości Ś. na podstawie uzyskanego przez nią ww. pozwolenia wodnoprawnego. Kwestią sporną jest prawidłowość przeprowadzonych przez organ obliczeń w zakresie opłaty stałej za pobór wód podziemnych. Znajduje ona wyraz w treści zarzutu skargi, w którym wskazano na naruszenie art. 271 ust. 2 u.p.w. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na nieuwzględnieniu przez organ proporcji maksymalnej ilości wody, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego do dostępnych zasobów wód podziemnych i w konsekwencji ustalenie opłaty za pobór wód podziemnych w nieprawidłowej wysokości. Sąd wskazuje ponadto, że – co do zasady - analogiczny do rozpoznawanego spór był już przedmiotem orzeczeń tutejszego Sądu m.in. w wyrokach z: 14 września 2021 r., II SA/Sz 483/21; 1 września 2021 r., II SA/Sz 491/21; 5 sierpnia 2021 r., II SA/Sz 488/21. Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę w całości podziela argumentację w nich zawartą i przyjmuje za własną – stąd poniżej odniesienia do treści ww. wyroków, z uwzględnieniem brzmienia przepisów w stanie prawnym sprawy, tj. w 2022 r. Jak wynika z akt sprawy oraz zaskarżonej decyzji, organ określił opłatę za ww. usługi wodne w oparciu o przepisy art. 271 ust. 2 u.p.w. i § 15 rozporządzenia RM oraz art. 561 i 274 pkt 1 lit. a u.p.w. W pierwszej kolejności wskazać należy, że wejście w życie z dniem 1 stycznia 2018 r. u.p.w. było wynikiem realizacji spoczywającego na Polsce obowiązku implementacji do krajowego porządku prawnego Dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz. Urz. WE L 327 z 22 grudnia 2000 r., str. 1, ze zm. - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 5, str. 275) – dalej: "dyrektywa 2000/60/WE". Z art. 9 dyrektywy 2000/60/WE wynika postulat wprowadzenia systemowego rozwiązania zrównoważonego gospodarowania zasobami wodnymi poprzez zbudowanie systemu usług wodnych opartego na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych i korzystaniu z wód poza zwykłym lub powszechnym korzystaniem. Natomiast z art. 8 dyrektywy 2000/60/WE wynika zobowiązanie dla państw członkowskich do zapewnienia utworzenia programów monitorowania stanu wód w celu ustalenia spójnego i całościowego przeglądu stanu wód dla wód powierzchniowych, dla wód podziemnych i dla obszarów chronionych. Rozwinięcie stanowią zapisy załącznika nr 5 (2. Wody podziemne; 2.1. Stan ilościowy wód podziemnych, 2.1.1. Parametry klasyfikacji stanu ilościowego; 2.1.2. Definicja stanu ilościowego; 2.2. Monitorowanie stanu ilościowego wód podziemnych; 2.2.1. Sieć monitorowania poziomu wód podziemnych). W tej regulacji wskazano, że sieć monitorowania wód podziemnych ustalana jest zgodnie z wymogami art. 7 oraz 8. Sieć monitorowania projektowana jest w sposób umożliwiający wiarygodną ocenę stanu ilościowego wszystkich części wód lub grup części wód podziemnych, w tym ocenę dostępnych zasobów wód podziemnych. W przepisach u.p.w. wprowadzono katalog instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami, który przyczynić ma się do efektywnego i sprawnego gospodarowania zasobami wodnymi oraz do wydatkowania środków na działania związane z zapewnieniem dostępności wód o odpowiednich parametrach jakościowych i we właściwej ilości. Zgodnie z art. 268 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.w. opłaty za usługi wodne uiszcza się za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych (pkt 1) wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi (pkt 2). Instrumentami ekonomicznymi służącymi gospodarowaniu wodami są opłaty za usługi wodne, w tym m.in. za pobór wód podziemnych jak i za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. Przepisy art. 270 ust. 1 stanowi, że opłata za usługi wodne za pobór wód składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej uzależnionej od ilości wód pobranych (ust. 1). Na podstawie art. 271 ust. 1 pkt 1 u.p.w. wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych ustalają Wody Polskie oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne w formie informacji rocznej, zawierającej także sposób obliczenia tej opłaty. Zasady ustalania wysokości opłaty stałej za pobór wód podziemnych określa art. 271 ust. 2 u.p.w. Zgodnie z tą regulacją wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, z uwzględnieniem stosunku ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do dostępnych zasobów wód podziemnych. Począwszy od 2018 r. zmieniła się m.in. konstrukcja opłaty za pobór wody i odprowadzanie ścieków do wód i do ziemi. Oprócz opłaty zmiennej wprowadzono nową opłatę, tj. opłatę stałą. Ustawodawca przyjął ogólne założenia (w zakresie wód podziemnych), że wysokość opłat za pobór wody będzie zależeć odpowiednio od ilości pobranej wody, przeznaczenia wody, oraz dostępnych zasobów tych wód. Sąd zwraca uwagę na dane niezbędne do wyliczenia opłaty stałej za pobór wody podziemnej. Zgodnie z art. 271 ust. 2 u.p.w. obejmuje ona dane tj.: jednostkową stawkę opłaty; maksymalną ilość wody, która może być pobrana (wyrażoną w m3/s) wynikającą z pozwolenia wodnoprawnego lub pozwolenia zintegrowanego; wielkość dostępnych zasobów wód podziemnych; czas (wyrażony w dniach). Tak więc dane, na podstawie których wylicza się opłaty zarówno za pobór wód jak i ich odprowadzanie, w stanie prawnym sprawy, dotyczącym 2022 r. nie zmieniły się. Analiza art. 271 ust. 2 u.p.w. wymaga ustalenia źródła informacji w zakresie danych, o których mowa w tym przepisie prawa. Informacja dotycząca jednostkowej stawki opłaty zawarta została przez ustawodawcę w u.p.w. oraz rozporządzeniu RM (tj. akcie wykonawczym do ustawy). Przywołane rozporządzenie zostało wydane na podstawie ustawowego upoważnienia, o którym mowa w art. 277 u.p.w. Istotne jednak jest, że regulacja ustawowa (tj. art. 274 u.p.w.) określa górne jednostkowe stawki opłat za usługi wodne (stawki maksymalne), a rozporządzenie RM jednostkowe stawki opłat za usługi wodne obowiązujące w okresie rozliczeniowym, które nie mogą być wyższe niż wartość wyrażona w u.p.w. Ustalenie danych o maksymalnej ilości wody możliwej do pobrania sprowadza się do zasięgnięcia informacji zamieszczonych w pozwoleniu wodnoprawnym przyznanemu zobowiązanemu do uiszczenia opłaty. W informacjach wydawanych po 1 stycznia 2018 r. organy jednoznacznie wskazują maksymalną ilość wody podziemnej możliwej do pobrania, wyrażając ją w m3 na sekundę. W wypadku czasu wyrażonego w dniach, z uwagi na roczny wymiar opłaty należy przyjąć, że będzie to liczba dni kalendarzowych w danym roku, czyli co do zasady 365. Natomiast wielkość dostępnych zasobów wód podziemnych, na którą wskazuje w końcowej części analizowany przepis, niestety nie została w treści u.p.w. skonkretyzowana. Ustawodawca nie zamieścił w ustawie jakichkolwiek wytycznych dotyczących sposobu określania dostępnych zasobów wody podziemnej. W związku z tymi okolicznościami ten element składowy obliczeń opłaty stałej może wzbudzać wątpliwości i tak jak to ma miejsce w rozpoznawanej sprawie stanowić kwestię sporną przy okazji weryfikacji poprawności decyzji określających taką opłatę. Sąd zwraca uwagę, że w orzecznictwie sądów administracyjnych kwestia wykorzystania do ustalenia opłaty stałej za pobór wód podziemnych stosunku ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego do dostępnych zasobów wód podziemnych, stanowiła przedmiot zainteresowania sądów administracyjnych. W tym zakresie zapadały wyroki uchylające decyzje m.in. ze względu na pominięcie przez organy przy obliczaniu opłaty stałej ww. stosunku ilości wody wskazanej w pozwoleniu wodnoprawnym do dostępnych zasobów wody podziemnej w ujęciu. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie podziela poglądów zaprezentowanych m.in. w wyrokach WSA w Szczecinie: z 29 października 2020 r., II SA/Sz 375/20; z 12 listopada 2020 r., II SA/Sz 388/20 i z 18 lutego 2021 r., II SA/Sz 378/20. W powołanych orzeczeniach zakwestionowano ponadto podstawę prawną do naliczania opłaty stałej oraz legalność ww. rozporządzenia wykonawczego do u.p.w., wskazując na przekroczenie zakresu upoważnienia ustawowego. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie podziela także i tego stanowiska. Sąd podkreśla, że rozporządzenie RM zostało wydane na podstawie obowiązującego art. 277 u.p.w., który zawiera zarówno delegację do wydania rozporządzenia, jak i wytyczne co do sposobu ustalenia stawek opłat. Zdaniem składu orzekającego w sprawie, fakt że art. 274 pkt 1 u.p.w., zgodnie z art. 574 pkt 4, wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2024 r. nie pozwala na uznanie, że brak ustawowego upoważnienia do wydania rozporządzenia, a tym samym do uregulowania w nim wysokości jednostkowej stawki opłat za usługi wodne. Skoro zatem rozporządzenie RM zostało ważnie wydane, organ obowiązany był uwzględnić zawarte w nim regulacje na etapie określania opłaty stałej. Jak już wyżej Sąd wskazywał jedną z podstawowych informacji dla prawidłowego obliczenia opłaty stałej jest jednostkowa stawka opłaty. Na gruncie rozpoznawanej sprawy przyjęta do obliczeń jednostkowa stawka opłaty została uregulowana w rozporządzeniu w § 15 (w zakresie poboru wód podziemnych), zgodnie z którym do dnia 31 grudnia 2023 r. jednostkowe stawki opłat za usługi wodne za pobór wód w formie opłaty stałej, z wyłączeniem jednostkowych stawek opłat za usługi wodne za pobór wód do celów wytwarzania energii elektrycznej lub cieplnej dla instalacji posiadających w dniu wejścia w życie ustawy ważne pozwolenia wodnoprawne albo pozwolenia zintegrowane w formie opłaty stałej, wynoszą: 1) za pobór wód podziemnych - 500 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód; 2) za pobór wód powierzchniowych - 250 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód. Podkreślić należy, że górne jednostkowe stawki opłat za pobór wód w okresie od 1 stycznia 2022 r. do 31 grudnia 2022 r., wynikają z art. 561 u.p.w. Zgodnie z tą regulacją do dnia 31 grudnia 2023 r. górne jednostkowe stawki opłat za pobór wód w formie opłaty stałej wynoszą: 1) za pobór wód podziemnych - 500 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wody; 2) za pobór wód powierzchniowych - 250 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wody. Analiza ww. przepisów ustawowych oraz wykonawczych nasuwa bezsporny wniosek, że ustawodawca przewidział dla poboru wód podziemnych jedną stawkę opłaty stałej w wysokości 500 zł na dobę za 1m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalny pobór wody. Pomimo, że rozporządzenie (co było powyżej wyjaśniane) reguluje wysokość stawek na poziomie nie wyższym od stawek maksymalnych wynikających z ustawy, to Rada Ministrów zdecydowała się na zastosowanie tej samej wysokości opłaty, tj. 500 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wody. Wobec powyższego, zdaniem Sądu, organ zasadnie przyjął, że wysokość opłaty stałej za pobór wód ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego. Po podstawieniu danych do wzoru (stanowiącego odbicie art. 271 ust. 2 u.p.w.) wyliczenie prezentuje się następująco: 500 zł x 0,0015 m3/s (5,40 m3/h) x 365 dni = 274,00 zł (po zaokrągleniu do pełnego złotego). Przy czym ilości 5,40 m3/h a wynikająca z ww. pozwolenia wodnoprawnego została przeliczona na 0,0015 m3/s zgodnie z art. 552a u.p.w. Zdaniem Sądu, organ prawidłowo wskazał, że przy obliczeniach wysokości opłaty stałej za pobór wód podziemnych nie uwzględnia się wartości tego stosunku jako samodzielnej zmiennej, co mogłoby sugerować literalna wykładnia ww. przepisu. Za trafnością tego twierdzenia przemawia m.in. okoliczność, iż ustawodawca pomimo umieszczenia takiego elementu w przepisie art. 271 ust. 2 nie podał jakichkolwiek wytycznych dotyczących sposobu określenia wskaźnika korzystania z dostępnych zasobów wody podziemnej. Jedynie bowiem określenie stosunku wody możliwej do pobrania do dostępnych zasobów wód w formie wskaźnika, czy wartości liczbowej miałoby logiczne uzasadnienie dla zastosowania go przy obliczaniu opłaty stałej. Tym samym uzasadnione jest stwierdzenie, że element ten (tj. stosunek wody możliwej do pobrania na podstawie pozwolenia wodnoprawnego do dostępnego zasobu wód w ujęciu) jest uwzględniony w wysokości konkretnej stawki opłaty (por. "Nowe prawo wodne najważniejsze zmiany dla gmin i przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych"; red. dr Krzysztof Filipek, Mariusz Kucharski, Paweł Michalski; rok 2017; Wydanie 1). W ocenie Sądu, wyeliminowanie wątpliwości co do zastosowania przez ustawodawcę dodatkowego kryterium (tj. stosunku wody możliwej do pobrania na podstawie pozwolenia wodnoprawnego do dostępnego zasobu wód w ujęciu) wymaga zestawienia regulacji art. 271 ust. 2 z art. 274 pkt 1 lit. a u.p.w. w zw. z § 2 rozporządzenia RM. Zgodnie z art. 274 pkt 1 lit. a u.p.w., który wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2024 r. (na podstawie art. 574 pkt 4 u.p.w.): górne jednostkowe stawki opłat za usługi wodne, o których mowa w art. 268 ust. 1 pkt 1-3 oraz w art. 269, wynoszą: za pobór wód w formie opłaty stałej: a) za pobór: - wód podziemnych - 500 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód, jeżeli pobór wód nie jest większy niż 10% dostępnych zasobów wód podziemnych, - wód podziemnych - 1000 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód, jeżeli pobór wód jest większy niż 10% i nie jest większy niż 30% dostępnych zasobów wód podziemnych, - wód podziemnych - 2000 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód, jeżeli pobór wód jest większy niż 30% dostępnych zasobów wód podziemnych. Natomiast zgodnie z § 2 rozporządzenia RM (który również wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2024 r.) jednostkowe stawki opłat za usługi wodne za pobór wód podziemnych w formie opłaty stałej wynoszą: 1) 100 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód, jeżeli pobór wód nie jest większy niż 10% dostępnych zasobów wód podziemnych; 2) 200 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód, jeżeli pobór wód jest większy niż 10% i nie jest większy niż 30% dostępnych zasobów wód podziemnych; 3) 400 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód, jeżeli pobór wód jest większy niż 30% dostępnych zasobów wód podziemnych. Z przytoczonych regulacji wynika, że zarówno górne jednostkowe stawki opłaty stałej, jak i jednostkowe stawki opłaty stałej przewidują trzy warianty, które wpływać będą na wysokość tych opłat. Warianty te uwzględniają kryterium różnicujące stawkę opłaty przez odniesienie poboru wody z ujęcia do dostępnych zasobów wód podziemnych (tj. w zależności od tego czy stosunek będzie wynosił nie więcej niż 10% albo więcej niż 10% i jednocześnie nie więcej niż 30% bądź więcej niż 30%). W tym wypadku wyraźnie widać, że niezbędne dla wyboru stawki opłaty stałej konieczne będzie dokonanie ustaleń w zakresie dostępnych zasobów wód podziemnych i stosunku tych zasobów do określonego w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalnego poboru wód. Dodatkowo Sąd podkreśla, że w art. 16 pkt 14 u.p.w. ustawodawca zdefiniował pojęcie dostępnych zasobów wód podziemnych. Rozumie się przez to zasoby wód podziemnych stanowiące średnią roczną z wielolecia wielkość całkowitego zasilania wód podziemnych określonej jednolitej części wód podziemnych pomniejszoną o wielkość średnią z wielolecia przepływu wód wymaganego dla osiągnięcia celów środowiskowych dla jednolitych części wód powierzchniowych związanych z określoną jednolitą częścią wód podziemnych, tak aby nie dopuścić do: a) znacznego pogorszenia stanu ekologicznego tych jednolitych części wód powierzchniowych, b) powstania szkód w ekosystemach lądowych zależnych od wód podziemnych. Ponadto jak wskazywano powyżej również regulacje dyrektywy 2000/60/WE odnoszą się do obowiązku prowadzenia przez Państwa Członkowskie sieci monitorowania wód podziemnych, która pozwoli na wiarygodną ocenę stanu ilościowego wszystkich części wód lub grup części wód podziemnych, i ocenę dostępnych zasobów wód podziemnych. W konsekwencji, w ocenie Sądu, wbrew twierdzeniu Skarżącej, przy obliczaniu opłaty stałej za pobór wód podziemnych nie należało uwzględniać kryterium proporcji (stosunku) wody możliwej do poboru do dostępnych zasobów wód podziemnych, co wynika z analizy przepisów prawa obowiązujących w dacie wydania decyzji, które prowadzą do wniosku, że stosunek ten uwzględniony został w konkretnej stawce opłaty. Na gruncie niniejszej sprawy zasadnie zatem uznał organ, że kwestię tę regulują przepisy art. 561 u.p.w. oraz § 15 rozporządzenia RM. Odnosząc się do normy art. 561 u.p.w. Sąd wskazuje, że treść tego przepisu wiąże się z treścią art. 274 pkt 1 lit. a u.p.w., który statuuje maksymalne stawki opłaty stałej za usługi wodne w postaci poboru wód podziemnych. O kwestii różnicowania stawki była mowa wyżej. Stwierdzić należy, że racjonalny ustawodawca zapewne z uwagi na czas, w jakim korzystający ze środowiska powinni przygotować się na nową ustawową wysokość opłat oraz nowe ustawowe kryteria różnicujące, postanowił, że górna jednostkowa opłata stała będzie wyznaczona do dnia 31 grudnia 2023 r. w jednej stawce (wynoszącej 500 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalny pobór wody), co też znalazło odzwierciedlenie w § 15 rozporządzenia RM. Za bezzasadny Sąd uznał zarzut Skarżącej, wyrażony w treści uzasadnienia zarzutów skargi, że decyzja dotycząca poboru wód podziemnych ze studni w Ś. nie dotyczy Skarżącej, tylko Gminy K. . Sąd zauważa bowiem, że z akt sprawy administracyjnej (k. 40 – 46) jednoznacznie wynika, że pozwolenie wodnoprawne z 29 grudnia 2017 r. zostało wydane na rzecz Skarżącej, a nie – jak twierdzi Skarżąca - na rzecz Gminy K. , zaś kwestia, czy Skarżąca pobraną wodę uzdatnia, czy też przesyła wodę surową do uzdatniania do stacji uzdatniania w K. , nie ma wpływu na zasadność określenia wysokości opłaty stałej za pobór wód podziemnych. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, w tym naruszenia art. 7, art. 7a § 1, art. 77 § 1, art. 80 czy art. 107 § 3 K.p.a. Analiza dokonana przez Sąd prowadzi do wniosku, że postępowanie zostało przeprowadzone w sposób zgodny z regułami wynikającymi z przepisów postępowania. W ocenie Sądu w sprawie nie doszło do naruszenia ani art. 7 K.p.a., ani też zasad wynikających z art. 77 § 1 oraz 80 K.p.a. Organ administracji publicznej oparł rozstrzygnięcie o ustalenia wystarczające dla jego podjęcia oraz dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego, który nie wymagał uzupełnienia. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełniało wymogi art. 107 § 3 K.p.a., wszelkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności zostały zbadane i uzasadnione zgodnie z regułami wynikającymi z przywołanego przepisu. W sprawie brak było wątpliwości co do treści normy prawnej, które należałoby w myśl art. 7a § 1 K.p.a. rozstrzygnąć na korzyść strony. Przeprowadzone obliczenie wysokości opłaty stałej jako wynikające z danych zawartych w aktach administracyjnych, nie budzą zastrzeżeń. Posłużenie się przez ustawodawcę sformułowaniem "ustala się" jednoznacznie przesądza o obowiązku właściwego organu wydania decyzji, przy uwzględnieniu sposobu określenia opłaty uregulowanego – w tym przypadku – w art. 271 ust. 2 u.p.w. W tej sytuacji organ nie ma luzu decyzyjnego, bowiem określa wysokość opłaty z uwzględnieniem ściśle określonych przez ustawę parametrów. W tych warunkach niezadowolenie Strony oraz polemika z argumentacją organu nie jest wystarczającym powodem do uznania zasadności naruszenia w sprawie przepisów prawa, w tym przepisów procesowych. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza ani przepisów postępowania administracyjnego, ani przepisów prawa materialnego – w tym wskazanych w zarzutach skargi, w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a. Powołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło