II SA/Sz 495/04
WyrokWSA w Szczecinie2006-03-02
Skład orzekający: Grzegorz Jankowski, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Iwona Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, po uchyleniu przez sąd decyzji dotyczących statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku, powinien rozpatrzyć wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego w trybie zwykłym, czy też umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, do którego strona zwróciła się z wnioskiem o przyznanie zasiłku przedemerytalnego, powinien rozpatrzyć ten wniosek na gruncie właściwych przepisów. W sytuacji, gdy organ, nawet po wyroku sądu wskazującym na bezprawność postępowania, nadal czyni przedmiotem postępowania sprawę, której przedmiot nie jest tożsamy ze złożonym wnioskiem, postępowanie takie jako bezprzedmiotowe powinno zostać umorzone. Decyzja organu odwoławczego umarzająca postępowanie ma charakter sanacyjny, eliminując z obrotu prawnego rozstrzygnięcie, które nie dotyczyło istoty wniosku strony.Stan faktyczny
M. M. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego. Organ I instancji wznowił postępowanie dotyczące statusu bezrobotnego i odmowy zasiłku dla bezrobotnych, a następnie odmówił przyznania zasiłku przedemerytalnego. Organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie stwierdził nieważność obu decyzji, wskazując na brak rozstrzygnięcia w przedmiocie sprawy wznowionej. Po wyroku sądu, Starosta odmówił uchylenia poprzedniej decyzji. Wojewoda uchylił decyzję Starosty i umorzył postępowanie, uznając brak podstaw do wznowienia i konieczność rozpatrzenia wniosku o zasiłek przedemerytalny. M. M. zaskarżyła decyzję Wojewody, kwestionując datę rejestracji jako bezrobotnej i brak dokumentów. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski, Sędziowie Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.),, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Protokolant Małgorzata Frej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 marca 2006 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę
Starosta postanowieniem z dnia [...], po rozpatrzeniu wniosku M. M. z dnia [...] o przyznanie zasiłku przedemerytalngo, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego wznowił postępowanie administracyjne zakończone decyzją Kierownika Urzędu Pracy z dna [...] o uznaniu M. M. za osobę bezrobotną od dnia [...] oraz o odmowie przyznania prawa do zasiłku.
Następnie organ ten decyzją z dnia [...] na podstawie art. 104 i 155 Kpa oraz art. 37j w związku z art. 6 pkt 6 lit. "b" ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu odmówił M. M. przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego.
Wojewoda decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu i instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie, do którego M. M. zaskarżyła decyzję Wojewody wyrokiem z dnia [...] – sygn. akt SA/SZ 679/02 stwierdził nieważność tej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty z dnia [...].
Sąd wskazał w wyroku, że skoro organ wznowił postępowanie administracyjne to winien był w następnej kolejności wydać decyzję administracyjną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 lub 2 albo § 2 Kpa w przedmiocie sprawy wznowionej. Tymczasem organ I instancji dokonując wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 155 Kpa rozstrzygnął w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego, co zostało utrzymane w mocy decyzją organu odwoławczego.
Brak rozstrzygnięcia w przedmiocie sprawy wznowionej Sąd ocenił jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.
Po wyroku Sądu, Starosta decyzją z dnia [...] Nr [...] na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 Kpa w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 23 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zmianami) odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] Nr [...].
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ stwierdził, ze wydanie decyzji odmawiającej uchylenia decyzji o uznaniu za bezrobotną i odmowie prawa do zasiłku dla bezrobotnych uzasadniało nie spełnienie przez M. M. ustawowej przesłanki, określonej w art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, warunkującej nabycie prawa do zasiłku. Nabycie tego prawa, w przekonaniu organu, w połączeniu z 30-letnim okresem uprawniającym do emerytury na podstawie art. 37j powołanej ustawy stanowiło podstawę do przyznania zasiłku przedemerytalnego.
M. M. odwołała się od decyzji Starosty z dnia [...] do Wojewody domagając się przyznania jej zasiłku przedemerytalnego, wypłaty rekompensaty za "zasiłek stażowy" oraz odszkodowania w kwocie [...] zł wraz z odsetkami tytułem zadośćuczynienia.
Wojewoda decyzją z dnia [...] Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu uchylił zaskarżoną decyzje oraz poprzedzające ją postanowienie i umorzył postępowanie I instancji.
Organ odwoławczy stwierdził, że brak było podstaw do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] ponieważ M. M. prawidłowo uzyskała status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku, natomiast nie wystąpiły żadne nowe okoliczności, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Skoro w podaniu z dnia [...] M. M. wniosła o przyznanie zasiłku przedemerytalnego, to organ I instancji winien wydać w tym zakresie decyzję administracyjną.
M. M. wniosła skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie kwestionując datę jej zarejestrowania w Urzędzie Pracy jako bezrobotnej oraz brak w tym Urzędzie dokumentów potwierdzających jej zatrudnienie od [...] r..
Skarżąca podniosła również, że decyzja z dnia [...] winna zostać anulowana, albowiem złożyła w Powiatowym Urzędzie Pracy świadectwo pracy potwierdzające jej zatrudnienie w [...] od [...] do [...] W przekonaniu M. M., przedłożenie przez nią świadectwa pracy z [...] uprawniało ją do zasiłku dla bezrobotnych.
Umorzenie postępowania zdaniem skarżącej nastąpiło na skutek nie dość wnikliwego rozpatrzenia jej sprawy.
Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozpoznając skargę na decyzję Wojewody stwierdził, że decyzja ta odpowiada prawu, a wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Postępowanie administracyjne w sprawie zainicjował wniosek M. M. złożony w dniu [...], w którym skarżąca domagała się przyznania zasiłku przedemerytalnego.
Organ I instancji rozpoznając ten wniosek wznowił postępowanie administracyjne zakończone decyzją w sprawie uznania skarżącej za osobę bezrobotną oraz odmowie przyznania zasiłku dla bezrobotnych, jednakże w rozstrzygnięciu sprawy po wznowieniu orzekł o odmowie przyznania M. M. prawa do zasiłku przedemerytalnego. Organ II instancji decyzję tą utrzymał w mocy.
Sąd rozpatrując skargę w tej sprawie stwierdził nieważność obu decyzji, albowiem decyzje, które zapadły w wyniku wznowienia postępowania były rozbieżne z przedmiotem sprawy wszczętej w wyniku wznowienia.
Nie ulega wątpliwości, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), zwanej dalej P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Oddziaływanie wyroku sądu administracyjnego na ponowne postępowanie administracyjne w sprawie nie oznacza jednak, że przebieg tego postępowania nabiera odmiennego, szczególnego charakteru. Jest to bowiem w swej istocie ponowne postępowanie obejmujące całość sprawy ( Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- komentarz. T.Woś, H.Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Wyd. Prawnicze. W-wa 2005).
W niniejszej sprawie oznacza to, że organ administracji publicznej winien był również dokonać analizy sprawy z punktu widzenia możliwości wszczęcia postępowania w trybie nadzwyczajnym w sprawie o przyznanie zasiłku przedemerytalnego w sytuacji, gdy w sprawie tego świadczenia nie zapadła jeszcze żadna decyzja ostateczna.
Organ I instancji takiej analizy nie dokonał, albowiem wniosek o przyznanie skarżącej prawa do zasiłku przedemerytalnego rozpoczął od badania w trybie nadzwyczajnym decyzji dotyczącej statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Na gruncie tej sprawy było to działanie nieuprawnione, co słusznie zwrócił uwagę w postępowaniu odwoławczym Wojewoda uchylając decyzję Starosty i umarzając postępowanie I instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa.
Organ administracji publicznej, do którego M. M. zwróciła się z konkretnie sformułowanym wnioskiem o przyznanie zasiłku przedemerytalnego, winien był rozpatrzyć jej wniosek na gruncie przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Skoro organ, nawet po wyroku Sądu wskazującego bezprawność takiego postępowania nadal uczynił przedmiotem postępowania sprawę, której przedmiot nie jest tożsamy z wnioskiem skarżącej, to postępowanie takie jako bezprzedmiotowe winno być umorzone. Decyzja organu odwoławczego ma w niniejszej sprawie charakter sanacyjny, albowiem eliminuje z obrotu prawnego rozstrzygnięcie, które nie dotyczyło w istocie złożonego przez skarżącą wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego.
W tym stanie rzeczy uznając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 151 P.p.s.a orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło