II SA/Sz 497/18

PostanowienieWSA w Szczecinie2018-06-12

Skład orzekający: Bożena Gonzalez Perea

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać umorzony, jeśli strona jest z mocy ustawy zwolniona z obowiązku ponoszenia tych kosztów?
Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należy umorzyć, jeżeli strona jest z mocy ustawy zwolniona z obowiązku ich ponoszenia. W takiej sytuacji wniosek staje się zbędny. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata może zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika.
Stan faktyczny
R. S. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. dotyczącą nienależnie pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Jednocześnie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżąca uzasadniła wniosek trudną sytuacją materialną i rodzinną, samotnie wychowując czworo dzieci.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono umorzyć postępowanie wywołane wnioskiem w zakresie kosztów sądowych oraz ustanowić adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z Jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego postanawia I. umorzyć postępowanie wywołane wnioskiem w zakresie kosztów sądowych, II. ustanowić adwokata R. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego. W dniu 23 maja 2018 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. We wniosku złożonym na urzędowym formularzu zaznaczyła, że wnosi także o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że samotnie wychowuje czworo dzieci w wieku od 14 lat do roku, a jedynym źródłem utrzymania jej rodziny są alimenty i zasiłki rodzinne na dzieci. Najstarsza córka otrzymuje też rentę rodzinną po ojcu w kwocie [...]zł miesięcznie. Dochód rodziny wynosi [...] zł miesięcznie, a zobowiązania i wydatki stałe wynoszą [...] zł miesięcznie tj. czynsz [...] zł, energia elektryczna [...] zł, gaz [...] zł, opłata za przedszkole [...] zł, logopeda [...] zł, fizjoterapeuta [...] zł tygodniowo, media [...] zł, polisa na życie [...] zł, pakiet medyczny [...] zł. Jedynym majątkiem skarżącej jest mieszkanie o pow. 40 m2. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.)- dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 powołanej wyżej ustawy). W myśl art. 249a p.p.s.a. jeżeli rozpoznanie wniosku o prawo pomocy stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W niniejszej sprawie skarżąca jest zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych w sprawie, na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Skarga dotyczy decyzji z zakresu szeroko rozumianej opieki i pomocy społecznej, dlatego skarżąca z mocy ustawy jest zwolniona od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Z tej przyczyny wniosek w tej części jako bezprzedmiotowy należało umorzyć. Mając natomiast na względzie informacje dotyczące sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącej wynikające z uzasadnienia wniosku oraz akt administracyjnych sprawy, należało uwzględnić wniosek w części dotyczącej ustanowienia adwokata, ponieważ wnioskodawczyni nie jest w stanie ustanowić profesjonalnego pełnomocnika procesowego korzystając z własnych zasobów i możliwości. W tej sytuacji wniosek o ustanowienie adwokata należało uwzględnić na podstawie art. 246 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło